장음표시 사용
71쪽
Ut supra vidimus I , et pantheismi, qui dicitur, et theismi apud Chrysippum exstant vestigia. Ab altera enim
parte statuit μηδὲ αναια ς, naturam cum suo et deo permutat et homini libertatem non relinquit ab altera vero parte et deos accipit, et voluntatis libertatem a necessitate vindicare conatur. Non mirum igitur, in iis, quae chartis mandavit, plura exstitisse, quae ibi non convenirent. Ρlutarchus pro more suo Stoicis non favens acriter lo-
72쪽
cos sibi pugnantes perstrinxit. In quibus eligendis eo modo versatus est, ut ea quae pantheismum redolent, et ea quae theismum, sibi invicem opposuerit, unde ea quae in libro, quem nobis tractandum proposuimus, hac de releguntur, ad duo referri possunt genera.
Myala omini libertate, Chry8issu deors--δ, eoδomnium malorum reo non alia solui defodere. Chrysippus l), de hominum perversitate questus omnesque summe infelices atque miseros esse contendens, vitae mala augeri posse negaverat. Rogat lutarchus, utrum haec rerum conditio causam habeat in deorum προνοια, quos Chrysippus quam Optime hominibus prospicere saepius monuerat. Dii vero non optime hominum curam gerunt, si vita personae instar loquens, hoc erculis dictum posset usurpare 2 Γέμω κυακω δη, ' ουκετεσθ' οm etaei . Nonnulli 'thagoreorum 3), ut notum est, in came plane abstinentium, Chrysippum vexaverant gallinas galli-
l Plut de Stoic Repugn. p. 104 F. 2 Sunt verba Euripidis in Hercule furente, g. 236 M. Glasguae A'. 82I). - Apud Plutarchum de Communibus Notitiis legitur, ut hoc loe κου εσο που τεθη. Conf. quae notavit Hermannus ad Euripidis l.I. 3 Plut de Stoic Repum. p. 1049 A D.
73쪽
naceas comendendas dicentem, ne pullorum multitudo ultra quam expediret, succresceret. Ille em eorum reprehensiones parum curans deos eadem sere ratione cum hominibus agere ostendit, exemplo desumto a bello Trojano, quod a diis commissum dixit imminuendae gratia multitudinis hominum. Deus enim Chrysippus inquit, exitii occasiones suggerit, sicut civitates, abundante civium multitudine, colonias aliquo deducunt ut se exonerent, aut bellum aliquod suscipiunt.' - Quae acriter oppugnat lutarchus, quum non conveniant pulchris appellationibus, alibi a Chrysippo deo tributis e. g. του Διος, σωρο ρος καὶ γευετορος καὶ πατρος διγον και ευνομιας και ειρηνης. Et primum quidem negat hominum clades tantas, quanta fuit bellum rojanum aliaque, similes esse colonivum qu nemo apud inseros conditas novit dein Chrysippum deum similem sacere Deiotaro, Galatiae regi, qui ut uni fili-Orum regnum relinqueret, ceteros necaverat, atque Saeviorem nobis omnibus, quippe qui catulos recens natos cani subtrahamus, quum Iupiter ipse homines procreans eosque adolescere passus, dein exquisitis exitii occasionibus pessumdet, cum debuisset potius nullam nascendi causam praebere.
Pergit Plutarchus 1 : OChrysippus deum bellorum
causam dicens, eum et causam lacit eorum, e quibus bella oriuntur. Haec vero non sunt nisi vitia : ρίληδονιοε, πλεονεξια, φιλοδοξια, ριλαρχια.V Reponat quis, Chrysippum
74쪽
ευλογον, μηδ' αἰσχρου μηδενος εἶναι παραιτιους. orro eum laudasse haec Euripidea: E θεοί τι δροσιν αισχρόν, χυ εισι θεοί. Ι)
item illud Τὸ ραστον εἶπας, αἰτιάσασθαι θεους. 2)Concludit lutarchus : Ergo sibi contradixit, nil aliud
vero quis urgeret Chrysippi dictum modo allatum, ubi deos vitiorum esse causas diserte negavit, plura asseri 3 ejus nunciata, quibus omnium rerum necessitas assirmetur. lutarcho omnino concedendum est, istis enunciatis omnem libertatem humanam negari. Audiamus Chrysippum o Quum autem tali modo 4 omnium rerum pro-
I Justinus artyr in libello de Monarchia haec esse verba Euripidis in Bellerophonte monuit Pro αὶ συὸ Just. degit 7αυλον. 2 Ex Euripidis Archelao fragmentum. 3 Plut de Stoic Repum P. 1050. 4 Scit Chrysippus o isto ita enim cum Xylindro legendum pro
αεδιον κ ησεα, comparaverat κυκεωvt fortasse quatenus o lettovκιVno to S. Causa eorum, quae moventur efficiuntur necessario suum effectum κίνησιγ prodit, eodem modo, quo potus mixtus κυκεὼν)necessario emcitur iis, e quibus compOSitus est.
75쪽
cedat administratio, necesse est nos, utut habeamuS, Secundum eam esse affectos, SiVe contra nostram naturam morbis corripiamur, sive mutilemur, sive grammatici fiamus seu musici Secundum hanc rationem similiter statuemus de virtute nostra et de vitio, atque omnino de scientia vel inscientia, ut modo diximus. Nihil singularum rerum, ne minimum quidem fieri potest aliter quam secundum communem naturam et ejus rationem. Communi enim natura in Omnia penetrante, necesse erit omne quod sit in universo et quacumque ejus parte, Secundum eam fieri eiusque rationem, ac deinceps procedere Sine ullo impedimento quum nihil oris sit, quod impedire possit administrationem, neque pars istia moveri aliter aut habere se aliter queat quam secundum Communem naturam. Vides omnia, ne virtute et vitiis quidem exceptis, necessitati, communi naturae, universi rationi a Chrysippo subjungi, quas ex illius sententia a Jove non differre Plutarchus tanquam omnibus notum monet. Ut omne dubium removeat, dictum addit Chrysippi
nΔιος δ' τελειετο βουλη' του 'Oμηρον ρνῖκέναι ορθως ἐπι η εἱμαρμένην ἀναφέροWα καὶ την των λων φυσιν, καν γοῦν παντα διοικεῖται. Quod non mirum Ubi enim omnia, quaecumque Sunt, necessitati ac suo subjunguntur, nullus locus supererit alicui deo, nisi eum aut necessitati subjicere aut cum lato permutare velis.
76쪽
Idem igitur quod supra Chrysippi ἐναντιωμα urget Plutarchus deum nullius rei turpis qualicumque modo causam esse, nec quidquam vel minimum secus fieri posse quam secun dum communem naturam ejusque rationem. Nam quum omnia adscribuntur diis, quae fiunt, utique etiam turpia in iis sint necesse est Chrysippus contendit' ων τουολου μερων μηδὲν ἔχειν πως κινηθήσεται γ σχ γέ σε αλλως ἡ)
Animadvertendum Chrysippum operam quidem dedisse, ut deum a malorum culpa liberaret, non vero illud egisse, ut hominem ipsum diserte suae malitiae reum saceret 2). Duabus enim his rationibus occurrere voluit repugnantiae:
I De Epicuro, quem . . Plutarchus Chrysippo praeserre videtur, quippe qui magnopere id egisset, ut Voluntatem a sempitem motione liberaret, eoque haud inculpabilem relinqueret malitiam, cons praeter alios Cic. et fato c. 9, 10, 11 et 19. Caeterum animadvertendum satis iniqui Chrysippo h. l. videri Plutarchum Cons. ea quae diximus supra p. 8 et 19, et allata ab ipso Plutarcho Chrysippi verba p. 056--I057 D. 2 Plutarchus .l. p. 1050 - 105 C. Conf. Plut de Comm. Not. p. 064 et 1065.
77쪽
inutilem 1ὶ . Necessarium ea enim sublata, locus honesto non oret quo pacto e. g. justitia posset esse, nisi locus esset injuriae prudentia, nisi foret contra imprudentia etc. Non inutilem quod enim huic illive nocere videtur, recte se habet ratione universi. Diserte haec enunciavit Chrysippus locis a lutarcho allatis oadversas res dixit aliquando evenire bonis, non sic ut malis poenae causa, sed secundum aliam dispensationem Ola ουο11ίανὶ, qualis est in civitatibus. Comparatur igitur mundi tκονομια cum tΩa, ubi magistratus prae omnibus reipublicae spectant salutem, etiamsi nonnulla constituant quibusdam ingrata sive noxia o Tribuuntur, pergit Chrysippus, mala et Retον οὐ Διὸς λογου, sive supplicii causa, ἡ κατ αξ χην ἔχου
Plura hisce reponit lutarchus Rogat quomodo haec conveniant cum hoc Chrysippi placito deum punire scelera et
multa sacere puniendorum malorum gratia, et res adversas evenire malis poenae causa. Num igitur peccata secundum
Jovis rationem simul admittuntur et puniuntur 2 Dein
1 Cons. omnino Aulus Gellius N. A. VI, 1 ubi Chrysippi sententia de necessitate mali uberius exposita est. 2 Perspicuum est Chrysippum hoc voluisse : vitia fiunt secundum
78쪽
Jove indignum censet, ab eo vitia quippe inutilia neque ultro acta puniri, eumque nonnullorum flagitiis resistere. Si vitia non prosunt, Iupiter tanquam eorum causa culpandus; si vero sunt utilia, culpandus, quippe ea puniens. Denique Chrysippus ipse pro viribus vitia philosophando exscindens repugnaret rationi ac deo.b Altera ratio, qua ChrySippus ri ... Cum deorum moderamine conciliare studuit, a lutarcho p. 1051 - memoratur. Convenit illa cum Balbi Stoici dicto apud Ciceronem de Natura Deorum, . cap. 66 ΛΜagna dii curant, parva negligunt' l). Chrysippus scilicet in libro περ ιιπιας rogavit, Uirm mala τοῖς καλοῖς και γάθοις accidentia deorum negligentiae sortasse sint tribuenda, eadem ratione qua in magnis familiis aliquot grana pereant, reliquis etsi recte dispensatis an vero neglectiones illae tribuendae sint malis gentis δαιμονιοις), qui his rebus
praemSent. κο η ρυσι, . του του Διος λογον ειμαρροvnv); puniuntur vero a Jove illo vulgari deo supremo, qui a mundo distingui potest. Concedendiu tamen ea inter se non congruere. 1 Huic sententiae plures antiquorum, inter quos poetae, RVerunt. In Plutarchi Praeceptis politicis p. 811 D. citatur Euripidis dictum
79쪽
Ρlutarchus reponit magnorum virorum calamiates, quales sunt Socratis condemnatio, 'thagorae incendium, caedes Zenonis et Antiphontis I), non conserendas esse cum surfuribus et granis excidentibus, nisi levitatis notam suscipere quis velit. alis vero geniis acceptis de in similem seri inepto regi, qui vecordibus satrapis provincias mandaverit, patiaturque ab iis male optimos tractari Chrysippus ex hoc laqueo expedire se non potest confugiendo ad sati necessitatem acerrimus enim ejus adversarius urgere non dubitat, necessitate accepta, deum potestate sua non omnia gubemare, neqU Omnia SecodUm ἀριστον φυσιν περαινειν,
quamdiu locus aderit quarundam rerum neglectioni. Omnino igitur fatendum videtur, iis locis, quos lutarchus p. 104M 105 Ira attulit, Chrysippum sibi non congruere. Omnium rerum necessitatem accipiens libertati humanae locum non reliquit, et simul deos ponens non prohibere potuit, quin iis malorum culpa tribuatur.
I De ratione, qua 'thagoras diem supremum obiit, variae et incertae sunt narrationes tacendium, quod ' hic memoratur, est quod vulgo Cyloneum dictum est Res nota.Zeno Eleatos, amenidis discipulus, a Nearcho tyranno misere cruciatus, tandem concisam dentibus linguam in os tyranni exspuisse dicitur. Antiphon orator, proditionis accusatus, capitis damnatus est.
80쪽
ahumto illo μηδὲ αναιτιως, pluribu tamen Dei div χἡ et libertatem oluntati haud negavit. a. Nonnulli philosophi I ad explicandam rationem, qua animus inter duas res sibi prorsus similes optionem faciat, 'υναριι, quandam Πελει πιι ηυ deSSe putarunt, quae dubitationem mentis tolleret. Dubitatio ista scilicet locum habet, cum nullum inter res duas est discrimen, neque igitur causa exstat, cur ad hanc illamve praeserendam animus impellatur. Chrysippus, narrante lutarcho, hos viros ita oppugnavit. Vim inserae eos dixit naturae qui assumant etὐαναλιον, et 2 exemplis a talo et libra desumtis ostendit, nihil mutari, nisi causae aut in rebus ipsis insint aut extrinsecus accedant 3). Τὸ αναιτιον pergit Oλως ανυπαρκτο, ἐστι καιτ αυτόριατου' ubi causae alicujus rei non videntur adesse,
I Plut de Stoic Repum. p. 1045. Wyttenb. OVum h. I. Mutincipit a verbis o κατηυαγκασθαι. Faehse vero Animadversiones in Plut opera, ipsi ae 1825 haec - πορίζει ad priora retulit. Hujus ratio praeserenda Videtur 2 Notandum . . quam accurate Verba στραγαλος , πτῶσις , H- τία , αυτ παυτως ζυγος , ΟΠ γι, διαρορα, τα ἔξωθε sibi respondeant. 3 Quomodo haec probare conatus sit Chrysippus, id apud te de sato cap. 10. Eum ista ratiocinatione confudisseprincrpium causal et rationem uolaientem monet Clar Schroederus, ElementaΜatheseos purae. Pars I. p. 183.