장음표시 사용
131쪽
a se, declarasse, quod in iisdem Promissionibus, & Indultis non solum
comprehenderentur Ecclesiae, ct Monasteria inridemouis; sed etiam, quod eadem Promissa, & Iiadulta , verum , & indu hitatum Jus nominandi ad praedirus Ecclesias, cst Monasteria continerent, licci meo iudicio, praecis. meessitas, quam sibi imposueruiit Summi Pontifices habendi pro viam, atque passivam intentionem, atque consensum Ducis, de persenis ad Episcopatum. vel ad Abballam promovendis, aut de quibus peristris tales provisiones essentilaciendae, importet aliquid etiam magis nostris strincipibus amplum , & favor hile , qtiamJus cxprellam nominandi, a Jure Canonico, certis, & individuali-hus legi hus limitatum, simili late probavi in Enucleat. cap. s. er seqq. ultra ea, quae ibidem in praecedentibus historice adduxi, ad iustificandum hoc Jus Ducibus Subaudia promissum , seu concessum, aliud non fuisse, quam necessitatem in praemium v eriam ad eum modum , quo pari ratione, licet maiori potentia apertitis actum suit in Concordatis inter Summum Pontificem Leonem Via Franciscum I. Galliarum Regem. . a 2, His omnibus, quae in Pontificatu Iulii III. peram sunt erga Henrὼ eum II. Galliarum Regem rite, ac recth peFenss , si superaddatur Indultum dein ab eodem Pontifice emanatum favore Iinicis Emanueli miliberti sub die 6. Octobris iss4. in quo ex causis supra allegatis uum. 6. eidem Principi literas Apostolicas Nicolai V.& suhsequuta Pontiscum Indulta confirmavit,& ampliavit , tollitur ex praecedentibus dicti Pontificis Julii III. declarationibus quaelibet vana subauditio adversiis sanam intelligentiam, Susum Juris ex iisdem Promissionibus,& Indultis Sabaudiae Ducibus perpetub quaesiti. pro nomina
dis , seti supplicandis Episcopis,& Abbatibus, tam in Salaudis, quam in νε-
ῶ-ntio consistenti hus. a 3. Pro eodem veritatis sensu, in eo, quod respῖcit ex adverse impugnatam Pede montani Principatus comprchen sit Ohem, urgerint gusta de anno is 8s.
in Pontificatu Sixti V. cui cum Orator Ducis Sabaudiae iuxta Promissionem, praeclicto Nicolao contractam, eiuli cin Pontificis literas Apostolicas exhibuisset, adeste Etum nominandi in beneficiis concistorialibus sui temporalis Dominii rCardinales Joanne Baptista Castanea, Ac Hippolytus Aldobrandinus, tunc Prodatarius, a pro icto Pontisce ad consilitandum adhibiti, unicum personalitatis dumtaxat dubium , contra Caroli-Εmanuesis I. tunc regnantis petitio. nem excitarunt, omni , ab oculatissimis , ct sapientissimis Patribus, vanae huius restrictionis ultra montes ambiguitate neglecta cicuti constat ex Brevi epistolari ipsiusmet Pontificis ad cum lem Ducem in furam.trum.- ct in mea Enucleat. sum. i 9.Facile fuit Antonio Bagnasucco, in igni Jurisconsulto, tunc serenissimi Ducis Advocato Generali, in sua celebri Consultatioue, typis edita Taurini de anno is 88., hanc inanem personalitatis exceptionem reiicere, & maximhendo novo producti ultra Nicolai Promissionem, Sixto V. ab oratore Sabaudiae dumtaxat exhibitam, subsequut s Clementis X. Julii III. & Gregorii XIII. Apostolicis literis de quibus omnibus certioratus ipsemet Cardinalis Aldobrandinus ein aissumpto nomine Clementis VIII. ad summum Pontificatus apicem evectus, Nicolai V. Prom stionem,caeteraque Pontificia Indulta specifice ad perpetuam rei memoriam confirmavit,& innovavit. 24. Praememoratam Busa uecti eos stationem valdδ commendat eidem
eoaevus Asasolas Gern ius Archiepiscopus Taranislienss, celebris illorum
132쪽
'temporiim Canonista Arsacror. ξn mynit. lib. 3. cap. II. m. as. ubi ;n Praeco. denti π&m. 24. expi cite prosessus est,Nicola, Promissionem fuisse contractam s vore Dr cum Sabaudire,rro omni biu Episcopalibus, ct Ahba lis , existentibus in eorundem Principum amplissimo Dominio, tam citra,quam ultra montes, qυ didem asseru:t Card fialis Ogat qua vim , R effractam hujusmodi
Promissionum,& Indultorum accur te discussit, Ac ante illos tanqtiam de re ii dubitata loqυ uti sunt Piubnius &alii antiqv ores Rcq ae Sabaudiae Domias Historiographi, in vita Duc;s LudovIci, quos seqiritur Eques Gnicenonius insita hist Sabattritom. .cap. IsoLmui quod Aduel fantes opponunt , Scriptores Gallos, loquentes indefinite dis Estais iniit de typat de Salaiye,stuc dis Duc de Savove, intelligendos esse de Ibla Prispineta Sabaudiae ultra montes ,
veniam mag s , quam solut onem a Gallico idi male vientibus exposcit, nee alium iuxta commrinem usum loquendi , Somnem rat onem resti sermonis ita
quoli het Idiomate haec indefinita,A absoluta locutio sgnis tum admittit, pr ut supra annuebam nisi magis studio contradicendi placeat grammatic
libus nugis, aut forensibus tectiaris, verum, ac naturialem verborum , di mentis sensum eludere.
2S. Praeponderare tandem debuerat apud Ossiciales Datariae Sacra Rota Romana omnium in iure dicendo magistra,qitae in decisis renes Crescentium fustis.de probat.dccisi 6.hanc comprehensonem Sabaudiae tam citra , quam Mitra
montes In Promissione Nicolai V.&subsequutis Indultis tanquam induhitatam suppositῖt,quassim in fuit ibidem,an stante Privileg o per plii res Pontifices
successive concello Sabavdiae Dirca,quhd de henefici; s, in ipsus Domin o existentibus, alias generaliter reservatis non valeat providerἰ, n fide persisnis eius dem Princip s Di ιοπι sub ectis, et alias sibi gratis, & acceptis, necesse haberet impugnans gratiam Apostolicam alienigenae concessam probare, qudd provisias, non esset Duci acceptus, & suit unanimi Voce resolutum, quod elim actor do. at intentionem suam plene probare,si alias Conventus non probetur,Duci imgratus, praestimi grati m. 26. Fatentur Adversalites , summum illi ad Tribunal loqui ibidem de Pr,m ssione contracta a Nicolao V. erga Ludovicum Sabaudiae Ducem , quam iam tunc subsequuti Ponti fiees Leo X. R Clemetis VII. in suis indultis inii vaverant ; neque id coiitrovertere poterant ; nam Nicolaus in treundo capite, tibi disponit circa formam servandam in provisionibus die nitatum rost Pontificalem maiorum, ac Prioratuum Conventi alium, dein sequutivi sit peraddidit
illa propemodum verba in hac Rotali Leisione trelata ibidem 3 Ae alias νης - ' liter dispositioni nostrae reservatis iu disrma raefato nox promidebimur nisi fuerim ad locis ipsius Drcis , nulli eν alae, cel aeeiptae de alias locis orinxiat, quo posito, illud etiam revocari nequit in dubium , quM Ditis , seu Dominiam Ducis Sabaudiae, de quo loquitur Constitutio Nicolai V. in hac secunda parte
contra ' Promissionis censendum non sit uirit in , Sc dem cum illo ipsius Ducis Dominio, de qua antea loquii tus suerat in prima parte intuitu Ecclesiarum M tropolitanarum , & Cathedralium, atque Abbatialium dignitatum : nam esse unum, S idem,nec posse diversm c haberi, convincῖtur ex inevitabiIi earumdem literarum Apostolicarum contextu , in m o Summus ille Pontifex , primos loco certam legem favore Ducis Saba diae, fini imposilit circa provisiones Epi-
. seopatuum, & Abhatiarum in dimicis Di tιmporalis Din inii consistentium deiu
133쪽
MIn devensens ad alἰa minora benescia, eoni mdem totalitatem designavit per iI-ιa verba: Iσ distrista ρ ει , Sc consequenter iis dis,mu fui temporalis dominii , quod immediate antea praestriis at in ordine ad Episcopales, S Abbatiales
dignitate La r Ex hii u modi praemissis necessarib semiitur, Rotam Romasam in ea filisse sententia quod Promissio N; Iai V. aliaque Pontificia Indulta sub illis verbis: In d prissu fui temporalis Dominii, complecterentur etiam Citramoni vas Ecclesias, & Abhatiales dignitates, dum supposuit in eodem Districta comprehendi alia minora benefic a , in iisdem Regionibus existentia, unde ad rem,
de quaq iaerit ir nihil relevat, aut vim alIquamJa dici Mealis elidit,quM in eo alia quaestio proponatur, quae minoribus sollim beneficiis, non autem Episcop, tibus, ct Abballis adaptari potest, prout a propositae veritatis puncto discedens objecit, scribens in facto nanner. 4 i. cui famulatur Dominus Advocatus de Jandis in sua consultatione legali semer. 24. non conclusio ex Rotali decisi se Proveniens, non oritur a qualitate beneficiorum , In quorum provisionibus, Pontificia Promissio diversam formam discretiva prae scripsit,sed ex identitate locali , qtiam eadem Promissio in ipsemet disrura temporatis Dominii ad Ducem heruntis, non tam Episcopalibus,& Abballis, qliam dignitati spost Pontificalem m joribus, Prioratibus Conventualibus, caeterisque minoribus beneficiis, alias reservatis communem, S Uniforrnem effecit.
28. Hujus RotalisJudicii vim, Se efficaciam perstringeris Dom. Severolus numer. a. omne stililium adhibuit, ut saltem praesumptive induci pollet, quia Beneficium, de quo ibidem contendebatur, existeret in D a in Liaeusi, lic ti habetur in recentioribus impressionibus Deci sum Crescentis Romae anno Ilio I. nam prout iure merito asscrit antiquior impresso Romae de anno is 89. tibi legitur Di dices, Ahreduces , manifestum errorem continet, elim nullibi haec semiliata Ahreducensis Diae sis reperiathar.
29. Attamen ,ut detur veritatis locus,de neeesse fateri oportet, recentiorem allegatam impressionem de anno i6oi. sv isse in hac parte omninb Vitiatam, ab
que corruptam; nam in Discesi Edueus Ducatus Burgundiae, curus Sedes Epilaopalis manet in Civitate vulgari sermone Autun nuncupata, ct latino Aram Ibi παm,caeriaimum est nullum unqua, nec mininnim beneficium Ecclesiastita extitiste 'rtinens ad Doram tanam Ducum Sabaudiae otionem, sicuti prohatut ex distincta deseriptione penῖs Pingonium omnium locorum,olim pertinentium ultra mones ad Regiam Sahaudiae IJomum, ct cujuscunmie mulis subiici potest in Tabulis Geographicis: Siquidem Aranstuduxum , S eius Dioecesis , in
Gallia Celtica distant a Lugduno ultra centum milliarIa , in itinere veris V hem Parisiensem ,& adsunt in turmediae Diceres . Cabilonen. Masti conen. &Lugdunen. propinquiores Bresciens, Biagensi, Valromensi ,&Gexens Regi nibus, quae anno i BI. ad Henrisim Magnum Galliarum Regem perveneruiit ex permutatior e cum Carol Emanuele Primo Sabaudiae Duce pro Marchionatu Salutiensi. 3Q. Vetus autem impressio in mia Ieg tur hoc Beneficium Dia M' AlredmMUis , mutata litera A, in Ε, & litera C, in N, S sc correcto errore ΤVprer phi, continet in se turam, ae meram veritatem, videlicet, moesis Gred ensitunam revera beneficitam, de quo agebatur in hac decisione coram Crescemis, spectabat ad PMeesim Ebreduxissem in Diti se Sabandia GJ taxa Comitatus
134쪽
Barc ironensis & erat Prioratus de Furnis, loci de Faucon, sicuti notatum ro- peritur in registro originali de Mense Decembris is I . extanti pends Notarios Rotae . quod vidi, Si perlegi in scouentibus verbis aiatiqui caracteris: Amferi s et 7.Gredunen Vicariae perpetuae de Furnis nuncupat. Ehredunere Diaecessφ o Iuliano eontra Thomam Cabrando, Julmen retulit Mars anus: Erat enim tunc Marcellus Crescentius Auditor Rotae Romanae, Episcopus Marsicanus, a q denominabatur, qui postea suit S.R.Ε. Cardinalis ampli lsimus. ε .si. Post habitam hanc notitiam, non mihi licuit immspicere acta, & Wq-ducia eiusdem causae, quae una mim aliis illius aevi causarum, reperiuntur in Archivio Vaticano Rotalium Notariorum : Unde in hoc mihi idem accidit, quod expertus sum circa praedietum Indultum concessum a Julio III. Summo Pontifice , Regi Henrico II. nam clim a Curiali fide digno certioratus suissem is Illud vidisse.& perlegisse in registro originali repolito in Archivio Vaticano,n litit Archivista ob metum poenae ipsi injunctae, nec quidem brevem notam, aut simplicem,& informem copiam ejusdem Indulti praehere; Et ita non miror de illo, quod centum ab hinc annis loquens de hoc ipsomet indulto Cardinalis ossitus icriptum reliquit in sua, nunqu im satis lecta, & ponderata epist. Sotain illis verbis:δω non manu remo per tanto di fario risereare inquesti Aetiyiri,f pM re ei potremo penetrare, ii che cisard,puo ester, discite . 22. Remanet itaque inevitabile, latum a Sarea Rota Romana Judicium, quod Promissio Nicolai V, R. subsequuta Pontificum Indulta erga Diices SMhaudiae,suam indubitatam vim habeant in Ditione eorumdem Principum citra montes, non autem , quia restricta censeantur ad solam Subaudiae Provinciam. utramontanam ; retorquetur enim unicum illud motivum , quod ad vitandam Supremi illius Tribunalis sententiam adduxit D.Seuerolus iihi supra in fine,videlicet , qui l ctim in decisione Crescemii ageretur de Prioratu Uueps ad SD haud iam aliquo modo spectante, mula poterat fieri illatio ad Abbatὶas, S Primratus Principatus Pedo momoi.
Inconcussa huic veritati , exseipsi loquenti, non nocet
concepta anno I 6oo .in mente Carrinalis Petri MI.
dobrandini ad Sabaudiam Ultramontanam Pontisi. cia Promi sionis restrictio, Urue tunc inaudita, soli Nuncio Tatarinensi communicata, nec unquam in qua tionem deducta, quamvis dein anno IGF9.ab sciatibias Datar a celebrata , nunc ad eluden'
da Sua Regia Celsitudinis Iura acriter inaurata
3. Ia Ac rerum veritate praecognIta, ct integris animis retenta, nemo nisi ex A A. lasacti ignorantia, quae quandoque etiam prudentissimos sallit, v
135쪽
Iuniarῖae caecitatis excusari valet sserens, aut per modum dubi; proponens, Nueolat V. Promissionem erga Ducem Sabaudiae indefinitis, & ab lutis verbis co-ceptam, pro frmanda tranquillitate, & arcendis adversitatibus fui nominii, Di- 'ie3M,Dit aris, A'tatas,intelligendam potitis esse ded adituria,quam derid monte, vel ut praesumunt Adversmtes, quω ad sbiam Sabaudiae Provinciam caeteris exclusis, veniat restringenda, dum omnes istae Regiones aequali sorte , in
eiusdem meis Statu, Dominio, Disrista, er Ditione consistunt, ct causi finalia publicae tranquillitatis omni hus aequaliter convenit. Hoc sane nihil aliud est,
quam lucem in tenebras vertere, aut in scirpo nodum effingere, sicuti manis stum emciunt Seratus-co alta, quae ad tuendam nudam veritatem prodierunt
a Senatu Sabaudiae, fol. i. vers. liberationis, S a Camera amputorum,fol. a QVerfie. Nicolaus:a Senatu Pedemostano fol. i9. f. uἰd concessiones, S a CameralAbus f qai Seiratu Nycian ol. I meretur, Sc Italico sermone, non tam docti, quam elegantcr ostenderunt Praesis Ditisiberatne est. s.o' 6. DJacobus Sardina Patritius Lucensis, insignis in Romana Curia causorum Patronus in suavistola ad Regiam Sabaudiae Celsitudinem obfrv. .o' seq. cuius veritatis solidistima sundamenta iam praemiserant in sua doεtissima consultatione Hercules Ronconius, celeberrimus olim in eadem Curia causarum Patronus; prout etiam maximi tunc nominis Advocati Ferentillas,& Salomonius in responsis vulgari id male conscriptis , quae a tergo sub eorumdem nominibus annotata reperio,& Ego pro mea ingenii tenuitate comprobare curavi in praeal- Iegata Enuchataeap.6.per tot. Qim Omnia hic denuo repetere supervacuum existimo: unde in illis dumtaxat excutiendis immorabor , quae ossiciales Datariae a suis Praedecessoribus post annum o. olim tentata, nunc, posthabitis Summorum Pontificum traditionibus denuo excitare attigation. nam. . sui muneris indispensabile debitum censuerunt. 34. Clim juxta commune adagium turpius sit hospitem eiicere, quam non admittere : hinc iacti pro Dataria Compilator numer. 8. ad retorquendam odiosae dejeEtionis invidiam . hanc Principatus Pedemontani in Ponti sic a Promissione comprehensionem, per modum extentionis proponit, quam Omnino reiiciendam esse concludit sith alio erroneo praetextu praemisso, ibidem num. 6.quω l ndulta cocessa a Summis Pontificibus ad nominandum in heneficiis,praecipue Concistorialibus odiosa censenda sint Apostolicae Sedi, adducendo ad id ea tuae in puncto Indultorum Sabaudiae tradiderunt Germonius de Induit.Cararit .g.per quae Rhiatis num. IC.Cardin. e Puteo decisas.lib. 2.3c signanter Camisin. Iat Epis. a 6 i. lib. .f.er defati, cuius verba ad extensum asseri num. 7. ab Advocatis Datariae in suis allegationibus repetita. 3s. Sed si placuisset Adversantibus huiusmodi indultorum, seli Promissionum causas,& originem scrutari,facile novissent, Curiam Romanam, huiusmodi nominationes inter prospera, non autem odiosa, stii adversa duxisse; cuius rei ritatem sereri necesso haberent, quoties post allata a Cardinali Osato Pontis-cisverba, non omisissent datum ab eodem Cardinali responsum, quoci pauca exprimen sed inulta supremἰs illorum temporum Priticipibus,& singillariter Du-
ei Sabaudiae communia complestens, legitur immediath ibidem: Chese placesse artassistitὰ di rani memorare in si medema la maniera, con cui is Maenine erano
136쪽
36. In hac notabili responsione satis annuit eruditissimis Cardinalis, necesse esse Ministris Magnorum Principum ad Regii Juris in tuendis nominationibus defensionem, sundamentales ipsarum causas adducere, quartim purgatam abomni labe notitiam a crystallino Canonici iuris, & Ecclesiasticorum annalium somte, atque probatissimis Authorihus hausta egrE serre emo debet; nisi malit ignorare ius, in quo versatur: siquidem iuxta praeceptum Arisaelis Phola. de natarat incultatib. I .cap. I. tunc unamquamque rem seire putamus, clim causas primas, principiaque prima usque ad elementa cognoscimus, ct qui principia rerum ignorant, res ipsas rectὴ percipere nequeunt; unde Caius, S Pomponiur in I. I. π 24'tae Orig. jur. existimarunt frustra de interpretandis legibus agere, nisi e mmdem Authores,& causas ab incunabulis Romane Civitatis inquirerent; quod idem pro maturo,& sano rerum iudicio censuerunt in Li.f. de 'spem
tutor.Glpur in Iscire leges ai. f. de legib. & docuit polibius initio historiaremdib. I .tradens ea,quae sequuntur persuadere, aut aliquam fidem sacere non posse, quoties principia in obscuro, S ignoto tenentur.37. Caeterum Rota coram Puteo, & Crescentio, prout etiam Gemonius, in locis ex adverso allegatis adhaerent quidem communi conclusioni contra extra sonem, sed in eo principaliter casu, quando agitur in odium tertii; laesis alitem quoties eXtensio proponitur contra concedentem;nam tunc latissimam in hujusmodi Indultis, sed Privilegiis interpretationem faciendam esse firmarunt ipsimet in contrarium allelati Puteus decisio8.lib. 2.Crescemius de privileg eos. g. ηπ.3.Germon.de Indult.Cardin. etiam ex eo,num.6i .ct in I. commendare num. 26. iuxta communem utriusiue iuris Interpretum sententiam in capciolim de verbo
guifct in lieneficium, ubi Bart. f.de constitui.Princip.cum quibus concordat, quod habetur in cap. cum dilecti de donat.is'.& in cap. iacirca fabiit.de privileg. qu si Indulta, ct Privilegia Pontificia ad savorem Cardinalium Nep tum, vel Conjunctorum amplissimam interpretationem in Romana Curia recipiunt, sicuti late' tradit Cardinalis de Luca de benefdiscurss sub num. i8. O l9. eo sortius quaelibet favorabilior interpretatio facienda est in hac solemni Promissione favore Supremi Principis, de emem Pontifice promittente , & Sede Ap stolica optime meriti; Si maxime dum ista Promissio tendit ad conservandam Pu-hlicam securitatem, videlicet ne Statur fui dispendis patiantur, aut ς vir illos estuturbet adversitat intestisa; ultra quod nullus unquam patuit apud JuriS-pseritos restrictioni locus, etiam in Privilegiis odiosis ad laedendam naturalem Ver horum vim, & contra communem adhibitae locutionis significatum. LNon aliter67 stae legat. 3. l. Labeo ait 7.fde suppellen. legat. & omnino absurdum foret, quoties communis verborum usus,dis nentis voluntati pari uniformitate de servit.cit.LAbn aliter ij ibi Glusa in verb.restatoris' de legat. g. p. optorca ev intelligentia 6.de veν ,signis ii ixta iam tradita in Enucleat.uum. a ii . O seqq 38. In hoc excitato iacientiae extensonis dubio fingere sibi volunt Oisciales Datariae imaginarium hostem, quem seriant; hinc quid iisd in suis allegatio nibus ex hoc subjedio non stipponente deduculit, non facit ad rem , de qua ag
137쪽
tur: smiidem Pontifex in proposto ithemate suam Promissionem non detcrminat, neque ad Sabaudiam, neque ad Pedemontis , sed generaliter,i iidefinite, &ab luti ad Ditio m , Disrielum, Dominium, er Statum Principis, cu i fuit sacta Promissio: proiit etiam non limitat causam finalem publicae tranquillitatis,&ωuritatis ad aliquam partem huius Dominii, & Ditionis, sed in ca universaliter respicit ipsiusmet Principis Statum . Quibus se stantibus, dum Sabaudia, ScFedemontium aequaliter continentur in verbis, Ac mente Pontificiae Prom 1sonis, non eget incIuso Pedemontis aliquo favorabilis extensonis auxilio; nam idem etiam dicere possent Adversantes cie Saba diis, quod Bli Pedemontio sibi praedilecto,& magis grato placui objicere. Nescio tamen quo JuriS,aut xqui talis dirum ne censentur ea seiungere, quae Summus ille Pontistκ indi lubili
verborum, & mentis nexu conjunxit, sicuti late prohavi in mea Enucleat. cap. m. per tot.
39. Allegant offieialas Datariae nihil ab ipsis novI In hae supposita ad
baudiam ultra montes restrictione tentari , asserentes num. i7. duplicem
fit per hoc eodem punis3 declarationem Sintis Apostolicae praecellisse , qtiarum prima tribuitur eidem epistolae in Summ.κu.8. a Petro Cardinali Aldobrandino ad Nuncium TaurInensem inscriptae sub die iet. Augusti anno i6oo. in il lis verbis: Moho Illustre Moore , ore. 'istito Ordinario di Mylano Io eb-hi tre lettere di Vta. una ramune tra let, e Mi, gnor Patriarca, Past refre partim colari, alle quali risponderδ con questa, dicendole , che avendo io dato parte a a Santitis deI ratioramento tremo da istrangli Minfri dei SignorDucasin proposito delia BaHa di Caramaeva, dice Sua Sastitὰ, M'em ιὰ fatio prudentem: me
M. Haec Epistola apparet responsiva ad aliam praecedentem,in qua Nuncius Taurinensis admonuerat eundem Carclinaium Aldobrandinum de contentione
sequuta inter ipsumin Ministros Serenissimi Ducis ex eo quod denegarent Francisco Cardinali de Sancto Georgio, ex Comitibus Biandratae, tituli S.Clementis, possessionem Abbatiae de Caramania; ex cuius praeviae epistolae exhibitione innotesceret causa vera, Sc realis hujus negativae. quam expedit Adversantibus o tegere; ad eam enim dumtaxat reseruntur verba illa , quae Cardinalis Aldobrandinus in suo resi- ,tanquam habita ex ore Pontificis resert ibidem e dice Saa Sanitidi quae valde inverisimilia videntur, dum ipsemet Pontifex,quinque ante annos eadem Indulta specialiter innovaverat. i. Post haec, idem Cardinalis ex semetipso loquens, idealem Pedemontant Regionis a Pontificiis Indultis exelusionem eidem Nuncimiure merito tanquam rem novam, Se nunquam antea ab alio excogitatam aperuit ibidem: Ma suppia V S. cujus vanitatis inane commentum, nulla facti, aut duris rati ne subsistens. ita, retroactis in continuato cantum, & quinquaginta annorum spatio, Summotum Pontificum declarationi hus, aliisque iam relatis documentis repugnans, omnint, rejiciendum esse, fuse tradidi in mea Enucleat. πumcavs. Nec alitur do-euit Pontifieiae provisionis eventus,quae licti x Principis benignitate post diut tinam
138쪽
elettivi. 36. In hac notabili responsione satis annuIt erit ditissimis Cardinalis,necesse esse Ministris Magnorum Principum ad Regii Juris in tuendis nominationibus defensionem, sundamentales ipsariam causas adducere, quamm purgatam abomni labe notitiam a crystallino Canonici iuris, & Ecclesiasticorum annalium somte, atque probatissimis Authoribus hausta egre ferri emo debet; nisi malit ignorare ius, in quo versatur: siquidem iuxta praeceptum Aristotelis 'difici de natara oscultat.lib. I .cap. l. tunc unamquamque rem scire putamus, ctim causas prismas, principiaque prima usque ad elementa cognoscimus, & qui principia rerum ignorant, res ipsas redie percipere nequeunt; unde Caius, S Pomponius in I. i. 5 24'.de Orig. jur. existimarunt se iistra de Interpretandis legibus agere , nisi e rumdem Authores,& causas ab incunabulis Romane Civitatis Inquirerent;quod
idem pro maturo,& sano rerum iudicio censuerunt υ ianus in Li=.de suspem tutor.Celsus in I. cire leges de Loth. & docuit 'libius initio historiarumdib. I .tradens ea,quae sequuntur persuadere, aut aliquam fidem facere non posse, quoi ira principia in obscuro, S ignoto tenentur.37. Caeterum Rota coram Puteo, Sc Crescentio, prout etiam Germ riur, in locis e x adverso allegatis adhaerent quidem communi concitisioni contra exteri sionem, sed in eo principaliter casu, qtrando agitur in odium tertii; seclis autem quoties eXtensio 'roponitur contra concedentem; nam tunc latissimam in hujusmodi Indultis, sed Privilegiis interpretationem faciendam esse firmarunt ipsimet in contrarium allegati Puteus decisio8.lib. 2. Crescentius de privileg. deos.ῖ.nu.
iuxta communem utriuspie iuris Interpretum sententiam in eapaelim de verb=gvifer in lieneficium, ubi Barte de constitui.Princip.ciam quihus wncordat, quod habetur in cap.cum diti est de donat in .Sc in eap.quia circa 'b tit. VAvileg. qu si Indulta,& Privilegia Pontificia ad favorem Cardinalium Nep tum, vel Conjunctorum ain plissimam interpretationem In Romana Curia recipiunt, sicuti late tradit Cardinalis de Luca de benes discur s.fub num. ι8. Φ9. eo sortitis quaelibet favorabilior interpretatio iacienda est in hac solemni Promissione favore Supremi Principis, de eodem Pontifice promittente, & Sede Apostolica time meriti;& maxime dum ista Promissio tendit ad conservandam publicam securitatem, videlicet ne Statas fui dioendia patiantur, aut ςνα vir illos conturbet adversitas intulina ; ultra quod nullus unquam patuit apud Juri P ritos restrictioni locus, etiam in Privilegiis odiosis ad laedendam naturalem ve horum vim, & contra communem adhibitae locutionis significatum. LRAn aliter67G.de legat. 3. l. Labeo ait 7. f. de suppellect. legat. Sc omni tib absurdum foret, quoties communis verborum usus, disponentis voluntati pari uni rinitate deservitait. Agonaliter ct ibi GL Cain vo .rsator, .de legat. g. V rvt rca s, raptantelligentia 6.de verbsignis. iuxta iam tradita in Enticleat. unxis. a i i. D seqq.38. In hoc excitato faciendae extensionis dubio fingere sibi , olunt Oisci les Datariae imaginarium hostem, quem seriant; hinc quidquid in suis allegatio nibus ex hoc subiecto non stipponente deducunt, non facit ad rem, de qua agi -
139쪽
mr: squidem Pontifex in proposito Ithemate sitam Prom lsionem non detcrminat, neqtie ad Sabaudiam, neque ad Perimontison, sed generaliter indesinite,&absoluth ad Ditionem , Disrielum, Dominium, O Statum Principis, cui fuit sum Promissio: pro it etiam non limitat causam finalem publicae tranquillitati Ss inritatis ad aliquam partem hujus Dominii, & Ditionis, sed in ea universaliter
respicit ipsiusmet Principis Statum . Quibus se stantibus, dum Sabaudia, SPedemontium aequaliter continentur in verbis, Sc mente Pontificiae Promissionis, non eget incliisio Pedemontis aliquo favorahitis extensionis auxilio; nam
idem etiam dicere possent Adversantes cle Subaudia, quod Bl Pedemumio, licctsbi prellecto,& magis grato placet objicere. Nescio tamen quo. IuriS,aut a qui talis dictamine censentur ea seiungere, quae Summus ille Pontifex indissolubili
verborum,& mentis nexu coniunxit, sicuti late prohavi in mea Enucleat. cap. H.pertol.
39. Allegant ossietates Datariae nihil ab ipsis nou In hac supposita ad Sabaanam ultra montes restrictione tentari , asserentes num. l7. duplicem fit per hoc eodem plancto declarationem Si is Apostolicae praecessisse , qua rum prima tribuitur eidem epistolae in Sumni M.8. a Petro Cardinali Aldobrandino ad Nuncium Taurinensem inscriptae sitis die ia. Augusti anno i6Co. in il
. Ηaee Epistola apparet responsiva ad aliam praecedentem,in qua Nuncius Taurinensis admonuerat eundem Cardinalcm Aldohrandinum de contentione sequnta inter ipsumin Ministros Serenissimi Diadis, ex eo quod denegarent Fran-cilix, Cardinali de Sancto Georgio, ex Comitibus Biandratae, tituli S.Clementis, possessionem Ahballae de Caranuiua; ex cuius praeviae epistolae exhibitione innotesceret causa vera, ct realis hujus negativae. quam expedit Adversantibus o tegere; ad eam enim dumtaxat reseruntur verba illa, quae Cardinalis Aldobrandinus in suo respinise tanquam habita ex ore Pontificis refert ibidem: dice Sua Santisὰr quae valdh inverisimilia videntur, dum ipsemet Pontifex, quinque ante annos eadem Indulta specialiter innovaverat. i. Post haκ, idem Cardinalis ex semetipso loquens, idealem Pedemontant Region s Pontificiis Indultis exclusionem cidem Nuncio,jure merito tanquam rem novam, & nunquam antea ab alio excogitatam aperuit ibidem: Ma lappia . cuius vanitatis inane commentum, nulla facti, aut juris raticine subsistens; imh retroactis in continuato contum, & quinquaginta annorum spatio , Sum- mortim Pontificum declarationibus, aliisque iam relatis documentis repugnans, omninb rciiciendum esse, susὰ tradidi in mea Enucleari num a s s. μc alitξr do-euit Pontificiae provisionis eventus,quae lic in Principis benignitate post diue ilium
140쪽
tinam contentionem locum invenerit: tamen ex Registris Carneralibus sub diei'. Maji i 6oi. constat id peractum fuisse ex praevio Ducis consensu; cuius facti integram veritatem exposuit Praeses Deli,heresne epis. . D a. ct 43. ab
Adversantihus in niihilo relictam,dum eas epistolas in eorum s ummario sit pririmunt,quae ad invicem super exorta controversia sequutae sunt inter Cardinalem
Aldobrandinum,& Nuncium Taurinensem a die i 3. Maii I o. in qua suppi nitur sadta provisio in Sun .n. 33IB.C. usque ad diem l . Maii anni sequentis 36ol. in qua fuit relaxata possessio. 42. In hac epistola, Cardinalis Aldobrandinus, parum sibi constans, Indulta Serenissimi Ducis ad Sahauriam ultra montes restrinxit,quae in anno praeceden
ti eadem facilitate, indesinite, Ac ablblute negaverat, teste Cardinali moto in sua epis. 93. ad Villaregium sub die i .Februari; is99. ubi postquam in M. D DLritto Signor Cardinale, immutabilem erga Regem Henricum IV. animi sui aD Rctionem Cardinali Ossato Ministro Regio professus esset, non obstantequbdpost obitum Cardinalis Alexandrini, Sabaudiae dum viveret Protectoris , hoc
idem munii Sa Duce, tunc cum Hispanis adversus Gallos contaderatos suscepisset;dei n ne aliquis daretur suspicioni locus,si sorte ol,latam sibi in eiusdem Principis Ditione vacanteni tunc Abbatiam obtineret, hanc erga inlatum protest
tionem adhibuit ibidem I.Et outre queri Mi dio an ra che eskndo ne Orni t fati vacata una Ahazὶa ni M Statu dia Dnea di Saloia I Papa Ili disse he glicta darebbe, sie non fome questa proterione, eri dare/he da partare: e che gli av a in Doso stellare a Sua Santita di daria, e non al ca, e che la risonoster Me da Sua Santita sola, e lasceresbe piis toso quota protezione,che non gli 'Vttava co- sis alauna . Habentur ibidem Hi per hac re , prudentissimi Cardinalis insati sensus Uillaregio significati , quod Politieis animadtersionibus novissim e ditavit
elot in suis notis ad eamdem epistolam nurn. i 72.in novissima impressione ediata Parisiis hoc anno I 698.43. Diversimode de huiusmodi Indult s loquentem Cardinalem Aldobrandinum refert Cardinalis Ostatus eris. 26o.ad Regem Hemicum sub die II.Aprilis i6o I. nam rogatus ab Ostato, ut apud Pontificem intercederet pro confirmatione nomination s, iam a Rege sastae ad Ecclesam Salutiensem, atque ad Abb cas Stasardae, & Attacombae,nihil debito Juri nomInationis ob re it,sed illud admittens respondit, prolit sequitur: Promisie d'implegare i fmi Ofei: Mi disse perὸ ebes, farebbero incuntrati degi impedim nti per parte det Duca di Saet iii inrignardo LIVesicoetari di Satareto,e delis Ddrit te Ahazie di Stasa; da, e ae Alta- comba, ment resitro Pavano M'paesi rimasti a S.A.la quale aveoa gia nominato adoletine Abatae delia Sresa. ηη. Relata Cardinalis Aldobrandini postrema verha solertissimo Ministro, Jurium Ducis Sabaiadiae adhuc ignaro , causam dederunt Inquirendi a Praeside
Sabaudiae Antonio Fabro, qui tunc Romae commorahatiir, an hoc ius nominandi Sabaudiae Duci competeret, a quo doctissimo, Si peritissimo Viro notabile illud responsum accepit, quod ibidem habetur in I. Restiis io de la presiente . Midi Fe di sὶ,eche ancora uisi mente ne simpetraetione d'un Priorato simplice pιrnn sim parente , erasiato necessario d'avere la nomina υκε di S. A. Afer hens intefrae in questa Cortes dolemano uelle πυmine dei Luca L Sa ja,e che que Lle ricevetano mal volentieri, ma che dui canto G S.As erano se re allegati AP