장음표시 사용
421쪽
eonstant, ut sunt omnia plane corpora naturalia,siue ele- menta uitie etiam coelestia, tu eorum partes . Denique per tertiam excluduntur res spiritales, waccidentia quaevis, ex quibus nullum naturale compositum existit Particula autem, , inserta, discrimenponit inter principia a ' tum naturalium, i causis externas, nempe essicientem, v in fin lema exemplarem:neque enim proprie loquendo
aliquiddicituresc' esse ut fieri sed eficiens est id a
quo, finis propter quem, exemplar ad cuius imiruti ne quippiam efficitur,at vero principium est id ex quo res constat vel gignitur. Praeterea liaec eadem particula significat habitu timem ttini partis tum termini rata V supradictae descriptionis sit, principia neque ex se inuicem, neque ex aliis , siue tanquam ex partibus , siue tanquam ex terminis esse,iudex ipsis vel tanquam partibus,
j vel tanquam terminis, omnia, supple corpora naturalia pendere. Quo sensu praedicta definitio tantinet non tanorum principia generationis,sed etiam compositionis,mae lamnia collectiuEsiunpta per ipsam exprimuntur, anatori gice tamen, ita ut Armaimprimis, deinta mare is tui
priuatio minus praecitu explicetur
phys. Ex ea quibus fiunt omnia,sint contraria atqui sert
Irincipia sint ea ex quibu sunt omnia , ergo principia In uni contraria quod accipiendivi est de principiis gene Γ ἡ . .
rationis, quae sint veluti ipsius termini; praeterea n a. ori. . men contrariorum generatim accipiendum est pro no- Ini ne oppositorum. Sunt enim supra dicta principia generationis playsica priuatiue opposita:probatur, quia priuatio laetus opponuntur priuatiues sed principia seu termini a quibus pendet omnis physica mutatio se habent ut priuatio Mactus,quod patet induione nita, ex venti quaestione clarius irinoresat,exempli gratia Ge neratio esthominis,cdmonon homine fit som oleis uotantingit cum ex non calido stealidium tantum priuatio acturo semire, sed etiam ipsa materui quatenus ctu versorma caret, eidem priuatiu opponi tui siςαῖοι dogmateria interica orionaugur νι
422쪽
. enim Principia dicantur praedicto sensu contraria , in riest necesse, ut omnia quouis respectu sint inter te opposita Porro non tantiim Arististet , principia es contra-
siue inciria priuata, Mipsa sub titii om
eonfirmatur, quia prinia cini Mi quae sint omniuna prima,ac proindς simili' nu cis prilisquam in accidentibus quaeia i composito a - niunt deinde prius in sit,stantiis, in heri quisii ra esse, sicqvς prima conixarias ni r ncipias eration .rimis III, de ulla re tanta senionum varietates μ' - μον - est apud antiquos , quam de quaestion timo L .
'sta Noua. Vertu illa omnis sententiarum multitii do ad quat- veluti classes potest reuocari PriFaes eorum,qui Vnum tantum rerum omnium principi ima, illudque immobile potiere,uti umenides S Melissus, sed Parmem de linI
mentis,uel quippiam dii erfuit ab illis assig- - . nim Hesiodus terram, Thales rem, Hypassus ignem, ali aliud postarunt rum aut plura posuere rerum naturalium prinop . ei; 4nfinita, quae ab illis Anatomi, id est, in se istilia licebati xuti sicinius, Democritus. Quarta est eorum MI iura quom rerum naturalium principia,eaque finita pin auere sic reta Caldae. duo posuit, inpe tacem brm urinacpiis uia,nempe uam,aurem, ignem
soniter expressit rerum principia,nempe im: , Tmateriam, quamuis inter iἡrimi malo
423쪽
rerum obscuritate non sine magna laude veritatem asse- '.' Ietitus Aristot tria statuit rerum naturalitii, principia eri a , .i, rma impe materiam,sermani, ac priuationem: ita ex i- us'. psa rerum naturalium generatione in hune modum physicis selent colligi. Omnis generatio est alicuius rei productio, perqirain aliquid incipit esse quod antea non aerat. Illud igitur utiod de nouo fit,est ter initrus adque intendit generatio,dicitur lue forma Uerum eum non po sinus concipere aliquid a nouo produci, nisi antea nori
fuerit, hine necesse est ' generationem praecedatipsiusserinae producendae priuatio, quae est terminus a quoi sus generationis. Et quia nihil nai in vi fieri seu rod ci potest ex nihilo, idcirco tertium quippiam desideratur,.., --
nerationis principium dicitur materia. Sic igitur tria colliguntur rerum naturalium principia , quorum forma -- .pruiatio sunt termiui oppositui lateria vero commune triusque subiectum Quaeres cur causa efficiens,aut etiam sinalis non adn,
ureretur inter prin cipia genetationis,cum nihil nisi ab M. si uo efficiente,&iropter aliouem finem eneretur. R sm,ndeo illas caulas dici quidem posse wn in gener tionis, Ad ex na tantum, non intermissi e masi, pr
UM di nitu principia senerationis , quiasint hi coli iii nctiora generatio enim physca, quatenus mutatio i eludit in suo conceptu habitudinem ad terminos oppositos subiectum. Est enim mutatio omnis formaliter processus ab uno ad aliud in aliquo , id est a termino a quoad terminum ad quem in subiecto siue a priuatione ad formam in materia. At vero genςratis,ut sic seu quatenus mutatio, non inuoluit forni aliter re estim adeausam
efficientem aut Maloen, hineam incitan Pa m.
424쪽
Oinen ipsim male icta valde ambi guum est; ne eenim no modo stimitur. Et quoniam omnis alubi- uitas adhibita distinctione tollitur, aliquas materiae
stinctiones subiungemus , ut tandem coniux materiae genere ferino sit. Primitiij itur mάteriai Esimpta, diuiditur Misis γλiu'iama circa quam Materia, Atia, linisi tu id omne ex quo tanquam exobiectos uiis; se mota ex auro fit Oxua, ex timidibus, 'n' - , -- seu Ategulis fit domit, &e Vario hematiuntii uoru genere fit mediethali, potio. Materia in qua di ctivi diuia
quo tanquam in subiecto aliquid inest , quomodo tabula in qua aliquid depictum est , materia picturae in charta in qua quippiam est scriptum, materia scripturae dici p rest: sic docuimus in morali philosophia intellectum esse subiectum prudentiae , voluntatem vero esse subiectum lystit ,& caeterarum virtutum m ralium Idatem -
x xui lignum qumlablisno comburitur; qcimus,mones mentis dirige iub-imrun,-l obiectum Dialectieae; uod de Aleia ς iussiabet babiriis potentiae vel actus dici potest,ac praecipuED . obiecto habitus vel actus practici. Vbi nota eandemm teriam diuersa consideratione dici posse in xς
425쪽
TR A e T. I. DE PRINCI IX imi plantae,haec vero dicitur ex qua componente absilue vi materia statuatilui ides domus. Tettio,imiteria, praesertim ea qua dicitur mimp sitio Mai. nis in rebus physicis , distinguitur in primamin secun- fu . . lairi. Prima dicitur id quod primum concipimus ingreis di compositionem rei cuius lue naturalis, spes alum ab r. sque ulla forma siue substantiali, sime accidentaria. Se Μ-im cunda vero dxcitur ipsamet prima , non tamen nuda, seducti aliquo physico , sitie substantiali , siue accidentario praedita Ex quidem de maceria prima,quae est maretia ex qua generationis&eompositionis phrlicae 'deinceps e
inid si materia prima, o quareset a it-
strusae considerationis est, ut vix qi id esset, statue- tare potuerint Veteres Phillasvhi In hoc tenet. .sma quas tunc acipimus e nil videmus , iciei ii autem ignoramus mi essima de is mi Do,ihil resectionis in ipsa cociperedes inius, si aut . sim percipere Velimus. Quare Aristotele, e in nefatiuξ
sic explicat . Met.c. t. 8.quae per seipsam neque quid ,neque Quantum, nec aliud quippiam eorum dicitur, quibus ans determinatur Accuratius vero definitur ab eodem s. Met .c. MLI. Ph. ες . c.'.text. 82.primum uniuscuiusque subiectum, ex quo in em sto, permanente fit aliquid per se de non per accidens.
Dicitur subiectum Vt distingua a serina,ex qua liceti fiat aliquid per se,non tamen tanqua, ex subie A se,. tiisti primuniive iseceritatur a quavis materia, qt est prima Additur ex quo insito, peri aisente fit aliquid
si iistinguatur a priuatione, quae non permanet insita incomposito,sed peracta generatione transit. Denique subiungituri ex ea fieri alui uid per se in non per accidens hoc est compossitum quod ex ea constat , esse vivim qui per se,& non per accidens; ut distinguatur materia physica a materia artis,quq est substantia completa ex qua non
se num .ppiam nisi rer Maidem.
426쪽
ut mare Posset etiam ex variis Aristotelis locis essentialis ad materiae descii ptio tradi, ut dicatii submanti3 incomdedita in potentia ad omnes forma Qiiod sit substantia pa- ter,omne enim comp0sit ma parale substatiaIe,' o ex sub tantiis con re to: nstat amem
impleta rure tia autem in pars inius coit ei Denique quoa si inpotentia ad omnes
Restat ut di, ibita ratione probemus ailmittendum e t 'in' 'I se in rebus physicis eiusmodi materiam pumam Ratio II haec ducetur ex naturali rerum generatione. Ex nihilo.'ἀ--quicquam gign, non Poteli, Ut conita eXperientia Lem' Uinis aliquo praeeristente quod ux rigenita rei mi esui remaneret , on esset verum dicere quaisdo
coinuenitur in aerem, id 'od era uius ubi Mi gesse aerem. At Vero id ex quo praecistente , iis re
, ni a remanente se aliquid , nihil Miudest qui S
cedenti composito remanere, aut caluccedente forma s-. mul stare. Quare necesse est , ut pereunte praecedenti
composito ac simulaenino eiusde' ompositi forna' selieii leui comρ siri, ateria rem imit. Confixinatu
v ligno excit u lignis, neque lignum oninitiis ianis, neque lignum ouinino in M
rea gi , neque ignis ei, nihilo prorsis fieri usi visitim
quare necesse est ut intelligamus aliquid ligni rebianete, ex aliquo praeexistente ignem ipsum constare. Illud au tem nihil aliud est,quam ipsi ligni materia,quae 'sola exii s gno tereunte non alibi quam in ipso igne excitatorem net. Cum autem pars illa potentialis ex qua simuIcum, formara stat colyinositu non sit ex aliis paxilla ibi seis composita, ne)etur progressus ih in Misi
et Minivit, tuam reperiaturivia, test tam seia secundu' prostria rationem coquis, Ex quibuit in admittendum eis in rebus ξ
427쪽
Aleti mam secundum te spectra, u---0ouis omnium formarum expertem essὶ,--u missio nasci quare materiam ipsun appelauit po--
tiam , est enim hoc inentiale materiae. Consistit autem s. in duobus passiua ista materiae potetitia:primum quidem Matim in eo, quod ex materia poliunt sormae materiales virtu 'totia saete naturalium a rentium educi i alterum in eo uod illae omnesvi nonnesiae aliae quae ex ipsa non eduςuntur,poc snt in eadem rectri sicque potentia materiae partim e
sibi essentialiter ailiunctum habeat. Re pondetur primo, tillis materiam primam in genere entis physici esse puram po in tentiam,v locluuntur, id est,experte inoinnis actus physi-e es. Cum enim si es lentialiter potentia,li adiunctum haberet essenti 'i' actum , alii esset aliquid essentialiter compositula ex potentia&am,ac proinde non esset in .
test de tuo am physico quid sit, a Modri tale aliquid
an vero substantiale. Si enim si tantoni ac revi poterit esse de essentiali ratione materiae,quae exesieti liter substantia si vero sit substantiale, non erit quid di stini tum a forma physica,quae nihil aliud est quam actus rhysicus substantialis,sicque materia secundum se spectata 'non erit omnium formarum expers, quod est contra c5- . . Hunem philosophoriun nsenium.Itaque licἡt materia
si adbi aliquid physicum, non tamen est actus physicus, ut a tam phylicum habere dicitur,nitul niin aliud in P --, in tetiam esse actis liquid physicum, quam illam esse , ctu aliquid pertinens ad integritatem Mitii compositi
physici seu naturalis. Respondetur secundo,materiam iri genere entis mctaphysici non esse puram potentiam, seu non esse expertem secundum se omnis actus metaphrsici Remotis enim omnibus formis physicis,remaneret ad-
428쪽
diuin esse potest inter ensin non ens formaliter ruq Ii materia sic spectata nis est semialiter non ens, sicut ap
priuatio Orgo est semies qqui Ghd se id institistionem totius compositi.' u substantialis, necesse est Vise aliquid reale est te secundiim se Adde etiam materiam acti in dependenter a forma , atqui actualis mi' les' i
quidam inetaphysicus Vbi aduerte, si v am' ideatur ex potentia&actu componi , non Uinyi intro completum in udo genere, quia non constat acria 4c pro
muli et iisdem unctis , sed ex potentia physica acti neophysico seu entitativo.Concludeduna igitur est ma teriam noesse absoluteri inpliciter puram potentiam, iminis repugnati eiusmodi melinu existere id rerum
existeret in rerum naturari non. qium in 'di' Alier didicultas est, an ad omne sit, is V m f δ ιν materiae potentia; an videlicet se extendata x in Lπώι- tantum futuras i de quibus non est dissicultas se' inivsti Haeterita praesentes, Scalia possibiles non ut ira deo primis materiae potentiam se extςndere ad ios .inas praeteritas: ratio est, quia potentia materiae gener di, est,nec augeri ves min. potest,ciam sit essentialis A vero si materiae potentia non se extenderet amplius a eas Armas quae petierunt,minueretur.Nς rues 'formae illae naturae vi nequeam, rotam, P L uenit ex desectu agentis naturalis, quod non potu ement naero quodamiisum est restituere 4,-- mater . Respondeo secundo materiae potenti φ - .
tendete ad formas praesentes, eo quod praesenti toxime non tollit aptitudinem subiecti ad ipsam,sed tantum pri- uationem. Quod ut intelligas, notandum est,in 'OM . . iii quod dicitur esse inpotentia ad aliquid, duo, nud ati,nempe priu rionon seu indigenti m iam se aptitudinem adeundem, si erum μ' 'actu priuatio seu indigentiatonitu , non veros f
ouamuis praesente serma non dicatur propriEae tum esse in potentia ad illam quia id quod di P - 4entia includit priuationem eius ad quod dicitur eue in . potenti Sicut is qui actu videt,habet potentiam a vi-
429쪽
Videndum:sicut dicitur is in eam possit videre, actu,
men non videt. Respondeo tertio materiae potentiam se extendere ait formas possibiles ion futuras: quia olla est '' -- forma, qualuitis praestantiissima, quae materiae appetitum extensiue satiet quare appetitus materiae extensiue di
citu infinitus et quia non tot sotara recipi quin pliues adhuc subinde ponit recipue re.
Non iviliae sunt materiae proprietate sigillatim hic t. rast is explicandae, Juarum prima est quod sit quasta, adeo πι- enim materiae propria est quantitas , ut ipsi primo per se competat deinde per ipsam toti composito saturali , ad . de istam formain siue iubilivitialem , siue a identalem non nisi medi te quantitate in materia recipi ex γι intelligere est quantitatem esse materia coaevam, cum ipsa simul productam seu creatam filiise, praelertim eum
Vi lemus nullum agens quantitatem e potentia materiae . educere posse quo sit etiam, Quemadmo una una ea denaque materia vatijs sibi inuicem subin e luccedentibus formis subest: ita una eademqtie quantitas in illis perseueres: immo nonnunquam ipsius materia vices ge- rat,vi contingit in augusti:simo Eucli Miltiae acramento Secunda est, quda sit ingenerabilis Sincorruptibilis, ' liςEt mutabilis dici possit quatenus mutationum vicissitudines experitur, dum succedentes sibi inuicem formas suo sinu excipit. Quod autem sit ingenerabilis patet,quia ex nullo subiecto gigni poteti, criticipia sit primum ira
nisibvlicae generationis sui it c ulla. fuid et tali sit in- rruptibilis patet, quia cuni corrupticia enerationi re
spondeat, nihil esse potest proprio corruptibile quod no sit Mnerabile: sicut enim nillil nisi praei pposito iubie Jo .... sisti potest, sic nihil iiisi in subiecto corrumpi. Quare materia non nisi per creatione in pr hiri, nisi existi nihilation m d struipotest, proin E i'e a nullo ag ille 'ra naturali , sed a blo Deo procreari ut aboliri potet 'Quo sit, nulla latui ae vi acis cri vel clinuntii pollit materia , tantuli ritu itinc Cinporis lit materiae in hoc uni uerso,quantum ivit ab iti: anti creatiosi is monitu irec
430쪽
in augustissimo Eucharistia sacramento, ubi materiai riis conseerati deperditur, nain valde probabile est cori sumpst speciebus, Deum tantum materiae repr lucere,
quantum deperditum sierati transsubstantiationem. ννεν. Tertia G,quo lana eria liquam possis esse nuda Ra- tio est,quiamillimi Has suuod possit expellere omnε penitus semiam a materia nin jnducendo novam. Mῖ,ut plerique probabiliter arbitrantur, plures suntiis e dem subiecto Armae substantiales , sub orginatis, siserto
aliqua,non tamen omnis a subiecta materia absque altellius productione tollitur Verbi gratia,cum animal interit, etsi remaneat corpus, totali torma nempe anima de- stitutum,omnes tamen corporis partes remanet suas par
tialibus formiseraeditae Potest tamen Deus qua est vir tute in materiam omni serm4dm substantiali cum Men derast expoliare ut nudamae insistinem ex nihilo emis re,possetque in tali statu materia Visi subsistere, quan uis id nondum contigerit,fortassis Vnquam subirum sti nuru Quarta proprietas est, quod materia sit omnino passi-- ua,id est, nullain habeat potentiam activam, sed tantum passiuati, quia omnis actio est a forma quae sola dieitur . principium agendi, sicut materiarrincipiumpatiendi.
, Vis.. ut quid erat esse,id est,ratio eius inetiae quae ii
quere competit,eo quod in rei cuiusque naturalis esse . a s mctia piaci pu sit posita:Vertim dictinctius struitis deseri,i potest: actus simplex substantialis unum per se exuno
teria constituens. Dicitur actus ut distinguatur amat ria esita dicitur potentiaci bi nota potentiam Machium semper opponi: potentia enim dicit imperfectionem,in- digentiam,indigerentiam, passibilitatem, c. at Veroactus dicit perfectionem, omplementum, determinati axem,iniuitarem,' per hane quoque parti tam distin-