Summa philosophiae quadripartita, de rebus dialecticis, moralibus, physicis, & metaphisicis, authore fr. Eustachio à Sancto Paulo, ... Tomus prior. Duas priores partes hujus summae continens. Cum duplici indice locupletissimo. ..

발행: 1647년

분량: 902페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

431쪽

tiales,non tamen compositionem rei naturalis possunt in gredi, sed etiain ut dininguatur forma naturalis proprie dicta a forma artificiali , aisistente in etiam exemplari, quae cum sua materia non constitii in unum per se leua νον-- liquid unius essentiae.Est igitur forma,aetias quidam sub. μή - βη

stantialis N Mnen incompletus,id est, substantia iney- -st platins otitaloquar,semisubstantia, ius coni main a vivam inte alii 'bstantiam Orestituit; si t

integra illa Ginauria miliae iiiiiii aliud est quam compositum Ph) cunicimi corpus naturale in sui conlptatione

ab utraque parte pendeat, in sit tamen ratione d natura a forma praesertim dependet, quia ab illa habet' diui talis vel talis naturae ac speciei a formia enim petitur omnis rerum naturalium varietas ac distinctio, quaeratio est quod cum una eademque sit in omnibus malesia,'

intellipatur qua ratione forma dicatur physicae , generationis principium. Tunc enim gigni quippiani intelligitur, cum ipsius Arma presducitur. Cum situr constet ex antedictis ex nihilo 1ihil fieri , sed ex aliqua mateὴ seu primo subiecto cuiusque rei formam produ-Potavi ma

ei explicandus modus est quo id nat: tapetendum io trei M- tu est hoc tota quod ii itio quaistionis tertis monuimus'

sotantam materi noti habere potensiani ductilui': neque enim omnis Arnia quae in materi 'cipi xi est, ex ipsa potest educi, ut patet in anima. rationaliquae no-4 ex. '-teria, ti anim in ea recipitur ut forma: qui

432쪽

PatrM AD PAR Tis PHYsre Aamur autem hie de formis quae ex ipsa materia produci R MM- potanti Notandum est secvado Ioco, formas antequam odia eantur,non esse ulloniis actoi reriun naturaio

te extra materiam,sive in materiamon quidem teriam, ita id experientiae repugnat; Igniferum combu-- gelido lignum non aliunde quam in ipse ligno rinam ignis vi situ aduocare:Neque enim in ipsa materia,nam id quoquc experientiae sensui repugnatiquis enim sanet metis dicat in eo esse actu formam ignis inritio nulla apparent ignis vestigia meinde si in ligno antequam ad ignein applicetur,est actu forma ignis Ergo is num ante omnem ianis actionem eris vere ignis miti iam erit Metu aer, cinis, ac vi summatim dicam, tametit quiequid

ιμ- , inepotest. Notandum ter id rassem formas animum

producantiu contineri potestate in imateria,non quoai -sas materias possit producere,hoe enim modo dicitur ei se potestate, seu virtute in agente,sed'uod, materia educi in ea recipi possit. 1 νιι re His praemissis,nostra eaque Aristotelis, omnium P ripateticorum assertio est;formas produci ex materia, nuhil aliud esse quameas naturali vi eausarum efficientium educi in activn ex potentia materiae sue produci in m teria eo irrente subiectio ad ipsarum productionem, neundum potentiam ouam habet ad illas natiualem.sie -- - enim Armae de nouo nuntiquaeam non existebant, nec

tamen fiunt ex nihilo,quia nunt ex subie sto praeexistente quod habet potentiam naturalem ad illas. Ex quo intelligitur eductionem formae noti ess creationem.Ex iis etiam intelligere est discrimen inter produehionem Ninae materialis ex materiades prionem anima rationalis

inempor ii sit item donorum supernaturalium iii iuni quod in primast naturalis,eaque eductiva potest. β tia materiae adserm in. in seciuida sit quidenti a Maiis, sed tantibri receptiua potentia emporis ad animam ciutertia non sit naturalis, sed tantaen obedientialis potemtia subi cti ad gratiam infusam.

μα--ri et, Vm forma naturalis non minus uente, quam ab

433쪽

τRAc I PRI, C PII v. stulat texplicemus quonam modose habeat livinea producenda. Curi, enim in unoquoque sente natur hi duplex sit agendi principium,unum primatium principalmnempe ipsius forma substantialis alterum secunda.. rium ae instrumentales, nempe eiussi m agentis vires de potentiae,quae sunt sormae accidentales:grauis est difficuti 'itas; an agens naturale per solum suum primarium agedi pri ncipium,an vero etiam per semindarium attingat pro- duistionem soci e naturalis taut accidentia nonnunquapossint producere potentia materi istina IVos igitur praetes miluomni contemsem , quid tenendum ut de re proposita, sequelitibus conclusionibus breuiter aperiemus.Primaeoncluso,Formae substantiales, gentium non attingunt immediate productionem aliata ρ formarum substantialium, quod probatur, quia formae substantiales,non nisi per medias vires, potentias natu rates sibi subordinatas operantur circa subiectu seu min ieriam ex qua alia Arma producenda est Ergo non in V.

mediaes attinet 'u illinas productione. Adde quod dispo

MKrmam i inlueendam,qui lim' sum agens aut ueprincipium quod est in agente ab ipsa materia distilum

Secunda conclusio .Formae substantiales agentium ve- α meis rE active,immb principaliter concurrunt,licet non im-ρο--

mediatE ad productionem aliarum formarum in mare ria dissita, Probatur,quia si sola accidentia attingerenit productionem formarum , ita ut formae stinantiales enient otiose iliare omia quae in Physiea verissima sint corna eremine simila distere sim' per Armam rinam ene principiunt Vendii naturam

me principiunt motus,&c. ia Tertia conclusio. Accidentia in virtute substantiae seu 3.-- K. quatenus naturalia sunt principalium agentium instrumenta attingunt immediate productionem formarum substantialiuna inodisitur formae substantiales possint νοι sina soris accidetalis leues a idem tu istibatur multis Merientiis prim , cum aer ς igne&' - immutuo con lictu pereuntibus gigni uos mariis i Fae in .serum remanente materianastitvr, in επι neque cxv- is Gnitiesviue, sed a n

434쪽

litatibus extinctorum clamentorum,quae hella remanserunt, nempe humiduate aquae kolo 4-gnis profreatur Secunda cis ni prope speculuin concautam in materiadi siposita concipitur non ab igne prς sente, sed a calore per resseistionem radio um solarium excitato Tertia,ea quae

ex putri materia gignuntur,ison nisi per ipse materiit dis- politione, im sunt accidentia,quae seminalem vim continentimmediate prodiicuntur. idem praeterea dide virtutese inice, quae in semissi rumplantarum s. . sim animantiuini reperitur Adde Vitam aqua per selassiecies vini consectis i in Eucharim i virum conuersi

Quod autem accidentia illa, siue sint vires, potentiae ,-- u ipsius agentis siue dispositiones ab agente per suas vires -- re in materiain xumductae, non virtute propria, sed in Vir-

utar tutes stanti producant substantiales formas; probatur, visus , Quia 4 quod est deterioris conditio is inferioris or un dinis,non potest vi ropria, seu ri mn principale ali- uid producere mod sit nobili tis conditionis x e-orisordinis , alioquietotius natura: .rdo si uesteataque quantumuisses, ediathoperentur accitantia,

tamen principaliter , sed tantum instrumentalibus ope- rantur:&licet contingat principale agens abessi non ta- me absurdum esse ducimus, accidentia in ipsius virtute ere,quia semper naturalia sunt ipsius genus sue pra s sinue absentisinstmmenta v VIII.

- materiae educi,quia per eiusmod distationes m reo praeparatur ac simul determinatur ad certum gelis sese ma recipiendum. Veru difficultas est,an in eo instati quo rma virtute praeeodentiuin dispositionum educitur,r nianeant illae eaedem materia dispositiones nu-ita

435쪽

At vero probabiliri multo iudicamus bimam mediis . di sitioitibus uniri nisteriae mon tantum quia mersiis dispositionibu illi, Arma ipsa producitur. H praecedentiquaestione probatum est, sed etiam quia iisdem remanen- tibiis, mediantibus, forma in eo ipso instanti suae pro- dumonis materiae disposita unitur,itaui non sit necesse alia reproduci similia accidentiari sed eadem quae formae

producenaa inseruierant peracta unione eius tam sexti cum materia in eodem subiecto perseuerant ' Vbi diligenter notiuidum est dispositiones adeoque ruaaces ilia eorporea non toti composito,ut Th. Ubi, est, sed soli materiae inhaerere Armaliter, quia in Aouo Meo sibiecti a reperiuntur,e quo educuntur:atqui eius

la materia, non ex toto composito educuntur iccidentia eorporea , c tamen ob arctissimum nexuin Hateriae,

sermae cum ipso composito; quo simul unita non disserunt,fit ut ab iis aecicientibus, quae formalites soli mate 'riae inhaerent, totum ipsum eo situm, eui M)li propri competit ratio suppoliti, denominetur: sio ab iis eiu litatibus spiritualibus quae soli animae ratibnali M. . rem torus homo denominatisam s. in . Qv IX. 'SVmma est utriusque prsncipii materiae, inquam x ouis forme inter se necessitudo,non tantum quia unum si oes, mane altero non e est intelligi, cum essenti lem ordinem πεισιοώ. ad se inuicem inuoluant: sed etiam quia unum absqueal. σε telis nustiam viri potest, si animam rationalem ex '

stituta, se nee sotin veriam posis eae potest, quia una est propter aliam : Obmuis id sit dictiminis,'

quod si materia virtute diutius omni Arma exspoliare tui, posset sua vi subsistere, quia prius natura est , mate . xiam esse quam forma. At vero Arma si virtute diuina separaretur a materia,non posset vi sua coliaetere,sed sta

436쪽

α P, --ε. P P A . quia ab eo subieeb pe et, conseruetur ex quo educi- tui . Qiurat de omni seripi tam sibstantiali quali acci dentali ac ci prendum est,excepta tamen, uti iam dicti est, anima rationali quae quia non educitur ex potentia. materiae,ideo ab ipsa non pendet, ut initio esse conserue - . tur. Cliod si tibiicias formas accidentales in Eucharistia extra materiam omnem subsistere Respondeo illa acci dentia non tanthini virtute dia ina separari ab omni *- teria,sed eadem virtute scparata conservari. . Porro licce anima rationalis non defendeat a materiari conseni iis ab cadmianien aliqua ratione pendet ut procreetur: non quod non possit Deus illam absistutd extra mine' corpus creare , sed quod videtur Deus paetiimilitia cuni natura pepigisse, ut ciushiod formam nonnisi in corrore disposito procrearet.

Qv Αε O X. P--λὴ T 'iuatio vi liic sumitur optimὰ definiri potest:Nega vis r . tio formae naturalis in subiecto apto ad illam recipiendam. Ex qua definitione intelligis,priuationem formaliterno esse ens, tim sit enti negatio, neque adhuc esse, tionem cuiuslibet entis,sed Grininaturalis; Denis e negationem illam silectandam essem aliquo sub- ieeto,quod quidem naturaliter aptum sit adiecipiendam

eiusmodi formam riuo fit ut materia prima, licet omnis forma axperti sit, non sit pri tio; quia materia prima ser- ni aliter est aliqti idci neque adhuc carentia formae artifi- cialis aut formae pernaturalis in aliquo subiecto censetur es, sic priuati, sicut nec carentia physicae forma in subieclo, qu ad non st aptum ad eam recipiendam, di- . . cenda est priu i ii in gratia, negatio risis in lapide, non est proprie priuatio, ille boue non appellatur in ismia ta sic t in homine,cpa uesias m uimus in primamr

437쪽

reneratio quam progressio 'llaeum an Oneste ad elie u sudautem noti esse in sub ecto nempe in m. terIanthualiud sit quam priuatio' ergo priuatio est priueipium pers oenerationis rerum naturalium.

modi formam: non arbitramur priuationem prae se e Etatam quatenus est neratio esse principis m,nec etiam ipsam aptitudinem, cum illa non distinguatur apta iacipio materiali,sed dicimus cise negationem'formae quate . . mis connotat aptitudinem in subiecto. Licet autem priuatio sit principium perio eneratio

nis , cum gae erati , nec elle nec intelligi pollia in illa: pquis enim a rimo conclimat aliquid de 'O generarii nisii Hia..na. , antequam Vneraretur, non fuerit 3 .hilominus tamen i

ii; tilam ab Aristotele dicitur principiam aerum naturAli iiii ex accidenti,scuper accidens,quia non est princi pium per se rei genitae,seu rei iis facto esse non enim est de raesione compositi nat'ralis, neqtie est pars ipsius, aut in os maneo; quemadmodum materiain forma, sed e ra Lireneratione evanescit.Verum sim priuatio duobus d bita,

ira odisc insiderari possit prim qui lena respectu forma

praeteritae quae in subiccto deperit,dum noua producitur dum altera corrumpitur ' Quaeri potest quonam modo spectata priuatio dicatur principium rerum naturalium . . . Cui respondeo priuationem utroque modx spectatam Α 0 A. posse dici principium ex accidenti rei genitar cat Cropo . stetiori modo tantum consuleratam , is principium pQ :, i.

se Oenerationis. Quod autem priuata etiam priori modo spectatast principium per accidens resum natura- ,. 1lium, siue in fieri siue in facto esse probazur, quia corru-υνum, ptio formae praecedentis , cst ex accidenta causa cur alcra turrimm . .

subsequatur. Ex hoc enim quod subiectum praecedenti sorma priuetur,alteram necessiario exigit Neque ab si ne a rens a subiecto sorinam expellit, quam ut in ipsui 'aliam introducat. Ex quo intelligis priuataonem formae praeteritae eue ex accidenti princivi a sucu . -

438쪽

ris arte δc sapientia,qua res omnes non tantum condielit, sed etiam nune regit, moderatur a te inperat. Secundo' pro ordine is niuersὰli regimine ab eadem sapientia in rebus creatis pctsito,quomodo dicimus aliqua secundum naturam euenire,quaedam vero cono a. Textiis accipitur

pro cuiusque re quidditate essentiaci quomodo diei - mus definitione rei definitaem mi explic ri. narra pro tota universitate rerum erem nam stupro ipse mum do uniuersisse quomodo dic mus Chinieram non esse in

rerum natura. Quint pro eausis omnibus, turalibus collet hiue sumptis,quatenus secundum insitam propensionem agunt; quomodo junt Philosephi: Naturam nillil frustra moliri,facere optimum quod potest, odisse su- , perfluum non denegare necessaria,non esse otiosam, ab- norrere a vacuo, . Sexto proin tacuius rerpropensione ad aliquid quomodo dicimin ignem nora sua ealefacere agnetem natura sta seirum attrahere; M. S , 7 Primo pro cuius ue ima muta temperamenti, quod ex ramo primanim qualitatum mixtione oritur quom

o dicunt Mediet , naturam ouorumdam corporum esse biliosam,quorumdam melancnolicam. Octauo propriE ac magis specialiter pro generatione viventium,Gους Na- iurius dicitur. Haec enim est gemnana huius vocabuli aeceptio,i etymologiam spectes,siquidem iisις, quod Latinὰ Natura dicitur, a m τύφυ-, quod est nasci, sicuti natura abeo' 4riti: natu aeti ruti, iis do.

439쪽

nique, impiam ineratio haec viventiunt B ab intrino 'itaetrincipio, hinetraductum nomen est ad signifiein Liui internum cuiusque rei principium a quo primu i vi aquaeque res h ut muratur, siue illivi rebus, uentibus,sitieexpertibus vitae insit. Quo postremo modo a turam cum Aristotclib. LPhysic in hac disputatione F . .' stirpamus . . GIn hac autem postrema acceptione Natura ab eodem Aristotele loco citato,eap. t. tit. 3. definitur: Principiumvicausa ut id moue tur& luiescat,in quo p imo per se, Molon ex accidenti inest.Qua definitione excluduntur pri- ,si i ratione naturiri 'me non sunt princidi di causae

πω motus Phrsici& quietis in subis, ii vi , tris inae indiciales, substantiae 't, vis mox i,

etiam quilibet extern .Desna. excludunturea principia ni asinquietis, quae non primo per se insunt in remobili, ut accidentia quae formis substantia libiis subordinatur,dicique possunt secundaria motus Sc quietis principia: Setiam quae per accidens sunt causa motus in ipso mobili, viis macendi, uis curati is ipsius' riuoniam principium insitum iis aliquid sex x 'quiescat,est tum materia cum Dima ipsium, ,

altera vero quae licitur passi vim Eiusdem motus principium, nempe materia. Et quoniam ex materia, forma es

constat totalis essentia compositi naturalis: hine tota illa' 'essentia dici potest totalis natura. Nihilominus tamen amagis proprie tum serma,cum etiam materia naturae ap-

s ellationem sibi vindicant,quia sunt magis 'oprie pri cipia, quam tmesis natura quae ex princietis constar Caeterium nota, cum dicitur natura principiuma notus -- acquietis iure eo in pio est , sensim esse in do rura sit Uincipiun motus in iis quae mouent Rinetis in iis' et quietaintri Denique triusiue in iis quae mouentur

quiescunt. Sunt enim quaedam quae senaper mouentur, ut Caeli; alia quae semper quiescunt, ut terra 3c coelum Em in pyreum; quaedam quae modo mouentur modo quiescunt, ut corpora ex liceaminata siue iη- ,

440쪽

'Q2 -naturae definitionem

... --.principio motus passivo nempe materiae conuenire putent: nec etiam desunt qui eandem soli principio motus activo,nimirum formit conuenire eximinenti Constan Stynenoin niuin sermc sementia est veriquς

merito conuenire Et quidem quod materiae tonues, ni/xprob tu quia Mencia compositi naturalis tu '' 'lς nax is coalescit: quinone aliis quam ex ' semis. quire materia vere natura est sicut tori Deinde materia vere est principium motus pasinuuin, qui ab ipsi res naturalis habet quod immutari eoiIit -- gente naturali aliquid patiatiir. Quod ver Drmae etiam competat,probatur,quia in rebus naturali-huS non tantum datur principium passivum sui motu sed etiam activum ut patet experientia; neque enim ignis 'merd passitu se habet ad motrum sursum: Adde quodini, ea sunt quae seipsi mouent, Hanimalia, quod non potest intelligi nisi in ipsis concipiatur principium siquod sui motus activum quod nihil aliud est quia ma Adde

viventium omnium nutritionem, aceretionem non tatim a principio intrinseco passivo fieri,sed etiam activo. iandum tamen naturam analogice dici de materiai forma, neque enim est aliqua ratio communis praecisa utra' ue Adde quod formam is proprie diciturna tui quan ipsa materia,cumst principium tus actua-le,materia vexo ploxentiala Uus autem

muri mouendi id in quo est, quam mouendi aliud eum

. Dima, qua est natum non tantum sit principium motus eius in uo est, sed etiam alterius,unde non minit S naturale est aquae, vicinum sibi eorpus frigefacere, quam sei- -- pristinum frigus reuocare. Respondeo naturam potior iure dici in ordine ad id euius est, seu in quo est, quλm in ordinead aliud Ratio est, quia per illum ordia

SEARCH

MENU NAVIGATION