장음표시 사용
141쪽
x os Historia de Baptismo Constantini M.
De o tuorum Iudiciis super quatuor de Vita Consaniinr
Libris, quorum nonnulla vitia detegantur .
SILVEST. Quod in hesterno Colloquio promiseram, implere paratus sum, amice Eusebiane i nimirum de vitiis& erroribus, in libris de Uita Constantini contentis, nonnulla disserere, ut ex paucis tanquam ex ungue Ieonem, primarium tui asserti Auctorem agnoscas. Eus Es. At quid juvat recensere vitia, deque iis differ re, cum hoc nonnisi quoddam sit convitiandi genus; ac prae. terquam cuna convitia non emendent vitia, praestat, ne unus alteri aures offendamus, his stipersedere. I. Si LvEs T. Hic tuus Achilles Uiue Constantini Auctor, ab aliis Scriptoribus saepenunFero provocatus, acerbe vexatus , ac sexcenties propriis armis profligatus est. Sunt autem
arma illa ejus vitia, qua is in dicta vita post se reliquit, quibus adhibitis non ad convitiandum , sed ad oppugnandum eum aggredior. Si igitur horum, quae nunc& in sequenti colloquio die urus sum, & hactenus attuli, simul memineris, certus sum, fore, ut imposioris audacissimi malitiam plane detegas, & omnis dissicultas a te evanescat. EusEa. Reseras ergo, ut lubet. Dic, quid veteres de hac vita censeant, aequo in genere illi Auctorem hune salsi criminis arguant; quid ve sentiant recentiores. II. SitivesT. Socrates, qui, ubi in libri primi capite primo in Eusebii Pamphili mentionem incidit, & refert, quo is usque iIle Historiam Eecletasticam deduxit, de illo tanquam vitae etiam Constantini Aue ore haec subjungit: a Z
ia,Soetati l. r. iam Gi Constantini Idem thor litteris mandunt, Arii facta is δ' viter admodum per in in t quandoquidem Imperatoris ivtur virtutes praemeare, atque ade) orationem qua illum egregiὸ laudarat, majesau verborum exquisitὸ i siratam, componere
142쪽
muli MImo eonnisebatur, qudm res gesar accuratὸ explicare. Rursum Socrates , ubi de Aceso Seetae Novatianorum Epis, copo,post terminatum Concilium Nicaenum, Constantino Im- peratori dicente et relapssis non debere divinorum Maseri
rum fieri parsicipes a Imperatore autem denuo respontante: Erigilo tibisalam Aus, s ad Caelum ρlus ascendito , narerat, ita ulterius pergit,inquiens: γ neque Euse a rasaerambius cognomenco Pamphilus: neque patriquam alias Seripior at quando litieris prodidue sed se d viro minimὸ vano , qui cta re admodiam provecta erat, eaque quae in Comulogesa i e via
derat, commemorabat, equidem aecepi. Unde etiam conjecturam
Deio , dem illis conti in qui Me Alentio praetermiserunt , guod alui pleri se , qui ad hisoriam fribendam omne suum sudium, O operam eonferunt. Nam isti non pauca mim s ciunt , vel sudio partium quibus nimium fauent , adducti ruel, as certis Aminibus grati emur. Ex q uibus primum colligas, non dico , sed Auctorem Vitae Constantinii, Socrate notari, propter Arii facta leviter perstricta, ae propter silentium de saeta Constantinum inter, & Acesium assentationis,& invidiae causa, videlicet ut certis hominibus, id est, gratificaretur, &ne Constantini dictum in laudem Concilii Nicaeni prolatum, probare atque ipsemet Concilii Acta laudare videretur. III. Eadem ac praeterquam multb plura notat Photius in tuis libris vitia, quae eum ita se etiam habeant, eo maj rem suggerunt admirationem, quo magis alienum a G His Arianis, & , Latinis Romano Catholicis suis se constat Photium. Hie enim Photius, prout eum b) Gravesen benὰ de- υὶΗIst.2..upingit, schismatis Ecelasiam Graecam inter & latinam nequis-smus Auctor fuit, doctrina elaruit non vulgari, de exactissi- ,. Ae
mi iudicii Critieus suit eo praesertim in opere, quod Bibliothe eam de libris 1 se lectis nominavit, in quo tam accurath, tam perspicaci ingenio , tam doeth, tam libere de omnibus Scri moribus Christianis, simul prophanisque Auctoribus, Theo-
143쪽
toribus iudicat, ut nemo hane ejus Bibliotheeam vel semeraspexerit, qui eum Historicum sit inmuni, Philosephum absolutissimum, Criticum acerrimum, Oratorem disertissimum, S Theologiam ad amussim tenuissse statim non sateatur. IV. Hie igitur Criti eorum Ante signanus in illa sua Bibliotheca, a me alibi saepius citata, de Vii a Constantini libris sequentia notavit, eosque selito suo Criterio in hunc modum
te . s. . G67-ιini Magni Augusti laudatoris libri quatuor. nent autem hujus Hrι eum ecteram visendi formam, jam inded pueritia inchoando , tum quaecunque ad Eeelesiasticam pertiuentia hisoriam illo geM , ad extνemum usque Mem , hoc es , quatuorinsexaginta annorum spasio.
U. υ porris ratam in Me opere Di fatis In dictione Aur,nisi quod ποηnibit ad splendorem magis trab/tur oratio, em que ad floridum alicubi genus tendunt: et si jueunditatis , ct
gratiae in explicando modicum adhibere ut in aliis quoque tia oris , videtur . Adferuntur verὸ loea plurima in his quaius Bbris ex unise a ejus duem Iibrorum Erale flua Historia. VI. Resora ergὸ bie Nicometae baptizatam Magnum Constantinum hactendi Lasaerum istulisse , quod in vatis haberetris Iordana tingi: quis verὸ baptizarit, μυηιi praeterit . De Ariana insuper heresi morsius nihil manifestὸ eommemorat, aeque an on ηιinus illi aliquando adhaeserit, neque an eam afererit, feraeque an rem, aut feri senserit Ariure tame nec stas eum compelleret borum meminisse, quando ex magna
pars Git Θοοδει rerum d Magno Constantino gesarum , es alioquin illa i a viei stularet exam Mam his de rebas
disto iam. Itaque disse onem quidem artam Arium i fer , Alexandrum eommemorat esse ni rum haeresin v dare , ae
144쪽
Am us di se convocasse , O natam eontentionem pace permus e. Iguae tamen neque accura ὸ, neque perspicuὸ ab e re bantur: 2Ρreprae studore videtur hie Arium , es a Θnodos sum contra IIum Decretum, publicare nos volat e , m nec ejus errorisscια , aut vi ex Marum justam ultionem, quinuessae uiam , quam vivinitus sumptam omnis oeulus vidit, j sam Arri sinimis: quando horum nihil iis lucem proferent , Θαodi 'stas , rerumque ineagesiarum hisoriam obiter tan- ιἀm percurrito mo etiam β, ut de Diuino Eustathio nam raturus , ne nominis quidem meminis, tantiam obes , ut qua
recensuerit. Qiιur ad issensionem dumtaxat atque tumultum ea referens tranquilPtatem rursum eommemorat viscoporum eorum , qui cism tioebiam Iin ratoris μιdio asque opera conten ent, seditionem turbamque ea commutarunt . SimIDιer , MI narrationem insiluit de iis quae in magnum illum Athletam Athanarium improbὸ eompaνata fuerunt et feritione euιdem ac tumultu impletam itreum Alexandriam resera: seseam Episcoporum, qui Imperatoris auctoritate niterentur , με-
folia psaearum fuisse. Meque irierim quis seditiosem eonci corit , quaenam illa fueris , neque quo pacto contentionem Hiisedarist, omi ab manifesὸ os eniat. Quin ferὸ quotiescun. ραν Episcoporum inser νβοι de fidei capitibus contentiones, vel
aliae denique dissensiones fuerunι , eundem servat in narrando celania modum ia Hate Photius Sehismaticus Paulia cha Constantinopolitanus , cui qui in lubenter caeteris in omnibus , non tamen in eo fidem adhibeo,. quod libros quatuor de vitλConstantini Eusebio Pamphili adseribat is VII. Eusa a. Quare Photio non in omnib us fidem adhibea ὶ Nam quod ille, hoe etiam ante ipsum alii, videlicet Sci crates , Thmdoretus , & Sommenus secerunt, dictos nimi ram quatuor libros Eu io adseribentes is VII l. Si utis T. Meancim interest, sive Eusebius, sive alius Aui,ir sit, susseere namque mihi videtur notitia , Auctorem hunc qualemcunque demum, suisse Arianum. Si itaque
145쪽
que contendis, Photium, & alios recte adscribere Eusebiphos libros, tergiversari non potes cum Hankio , incertum esse , an Eusebius post Nicaenum Concilium fuerit Arianus. IX. Eusta. Ausculta a Hankium , qui reponit, quod neque Photius in sua Bibliotheca libros , quos Eusebius de is Constantini M. vita, post Synodum Nicaenam composuit, ab Ariano scriptos esse probet ; etsi demonstret, in iisdem ab
Eusebio multa quae non sine magno Arianorum dedecore commemorari poterant in Arianorum suique gratiam, silentio praeterita. Quo nomine videtur Eusebius , quoniam liabros illos Bb Imperatore Constantio Ariano, dominantibus,& saevientibus in orthodoxos Arianis, composuit, veniam mereri. Haec Hankius. X. Si LvEST. Et quess alius, nisi, quem Hankius oste dit,magis apertus Arianus est Z qui enim censetur multa in gra. tiani Arianorum silentio praeteriisse; censeri etiam debet ea non nisi in orthodoxorum odium praeteriisse. Et quomodo ta- Iem dicere possumus veniam mereri, qui dominationibus &saevientibus in orthodoxos Arianis, non pro Orthodoxis, sed
XI. Ne tamen verba mea tibi supervacanea videantur, vim addo ex gravissimorum recentioris temporis Auctorum
de Constantini Vitae librorum Seriptore iudiciis, quibus ea,
atque Photii dicta peregregie confrmantur. Reginaldus P Ius S. R. E. Cardinalis Magnae Britanniae decus hanc protulit sententiam e b) Eusebius in eo libro, quem de Consantini vita , i a Constantio imperante , seripsit , edm utribi sati a.
eeret, in ea opinione tuenda, cuι tacitus semper adbeserat,
tam ut ea scriberet, quae primipi non ingrata esse cognosceret iaudacius quidem se inscribendo emit , ud, ut, de controverisiis Arii ,-Alexandri feruens, non dubitaret dicere , parvi momentiprorsus eam fain, in verbis duntaxat positam .r , qui hoc ausus esseribere, idque eontia juietam ipsius NI eaeni cine illi, quὸd rem maximi fundamenti, o qua nulla mojor epouως , illam controveritam susse judicaverat; com
147쪽
rta restoria de Baptismo Constantisi M.
' ' quoque , vel dixerim potiri invidi ae planὸ illiberalis silentii δε- mnandus es; quippe eiam multa suspeterent argumensa o sontini laudandi de rebus in Urbe, atque toto Oecidente osIDmὸ praeclarὸque gesti, ea propemodum omnia rie illentio ob voluta reliquerit, ut pose paucis narratam obteatam de MaxenIio Dranno rictoriam, perinde ae si numquam amplius idem Romae fui et , fel aliis in locis Orbis Occidentalis , nusquam illorum memineris. mi enim semel expertur es sibi inBaerenti Ario adversariam Romanam Ecclesiam, adeὸ aversa ui in eam, ut ea ex pane delegerit solidi d Constantini Iauibus absinero
quam una ex rosa de ea velle benὸ mereri. Innatum es auiem hoe haereticis , ut non tantiam contrariasibi cithooea dogmata
oderim ; sed personas ea defrudentes, et loca idia, tanquam
firma veritatis propugnaculo, summo odio pro'quantur .co A=Diat. XV. WAntonius Possevinus de vitae Conliantini libris Saet. ia Euseb. eorumque Auctore hoc seri judicium: Certum est, inquit, plura in ea vita data opera mentitum fuisse Eusebium , sive de Baptismo Conilantini, sive de aliis plerisque. Quae quoniam accurrate Caesar Baronius Cardinalis expendit tertio suo Annalium tomo, eo Lectorem amandamus. Id interim se te dum, non mendacii selum, atque haereseos merito suisse suspectum Eusebium, verum etiam turpis assentationis, atquctinversionis temporum, quibus res gestas enarrat, haud servans historicas leges, neque enim de nece Crispi, ct Faustae, nec de Epistopi nomine, qui in prima sede post Imperatorem in Synodo Nicaena sedit, nec de Arianorum nomine quod latum in Edicto Constantini fuerat adversiis haereticos locutus est; cum, & tradat Imperium Constantini fuisse sine sanguine. Porro vitam hanc Constantini Ioannes Portesius latinam fecit, cui expediret, hasee quas hie nos inserimus cautiones prae figere. Haec ita Possievinus. e Part. r. n. XVI. Abrahamus Scultetus apud so anhium de Eu- γγ ν' ' ' sebio Pamphili se ait: In quatuor libris de Uta Consaminitantis Iaudibus Imperatorem euintilat, ut Oratorem, non H soricum , agere videatur . XVII.
148쪽
XVIII. b) Laelius Bisciolae Neque fidem Babeo Eusebio
vitanis Consontini scribenti, qui potidi i us emomium scria Asit, quam bisoriam , is consantini olitis Iaeitis, ejur ia
tum laudes , es prosecutus. Atque de his hactenus. XIX. EusLa. Quandoquidem recentiores isti, sicut veterum omnes Constantini vitae libros Eusebio adscripserunt, nee suspicati sunt eos a quopiam alio scriptos, miror vehementer , quomodo hoc fieri potuerit, si, ut persuades , verum esset , alium libros illos habere Auctnrem.
xx. Sic vEs T. Haud aliter id accidisse tibi persuadeas, nisi ex falso titulo, quo libri isti, cujus non videntur esse , praenotabantur. Hos libros cuncti, propter titulum , ab Eusebio scriptos persa cith credere potuerunt, sed quos recensui ae innumeri alii perdifficile, imo neu liquam credere potuerunt omnia quae leguntur in ipsis libris . Gare producta Virorum praestantissim orum iudicia non parum his libris derogant, eosque apogryphos declarant, id est, esse sine auctoritate . Interim non planε extra sit spicionem fuerunt hi libri Baronio, qui alibi Eusebium optimi Historici fundium officio observat 3 ut mox infra dicam. EusEs. Sunt ne alii, qui de his libris aliter censent . XXI. Si v Esri Sunt nonnulli ex recentioribus ,& quidem de Arianorum fraudibus ita persuasi , ut quaedam loca ab illis mutilata, & interpolata siu*icentur. te) Sic Pagius Ju- myraaeSasenior ex Petro de Marca censet textum hodie in Eusebio deii' p. .i., ..a derari, qbem Gelasius Cyzicenus, se ex eodem Eusebio tran n.
scripsisse profitetur , qui in haec verba isnate 'se enim Ηο rex Hispaniis nominis, es famae eelebritate insignis, qui Silvestri Episcopi Maximae Romae Deum obtinebas , una tam Romanis presbyteris Rictore , Vincentio eum aliis multis in eo esse illo adfuit . Verum aliud ego se si cor , nimirum Hosii, bilvestri Victoris, & Vincentii nomina nunquam extitisse in Eu.
149쪽
sebio, sive in iis is de vita Constantini, sed data operi ab
Auetore suisse praetermissa, & a Gelasio Cyziceno ex aliis siu- peraddita, quod inde magis verisimila redditur , cum & alista Cyeticenus ex eodem Eusebis,si ve ex libris de Uita Consumtini reserat, Imperatorem hunc ab orthodoxo Saeerdote suisi se in fine vitae baptizatum , quod tamen Auctor ebis Uitae minime expressit, imo contrarium scribit, Imperatorem vide lieet ab Episcopis baptiratum. XXII. Praeterea idem Pagius Iunior dubitat in aliis etiam Ioeis de interpolatrine librorum Constantini , quod maxime ostendit in Vita S. Fabiani de Philippo Imperatore, quem Eusebius in Historia Ecclesiastica, atque etiam in Chroni eo scribit primum fuisse Christianum: in libris autem de Uiata Constantini legitur contrarium , Constantinum nempe pri- ωὶ Ela, Misa, naum Christianum fuisse. a Quae si vera sint, inquit Blanchinus , non video cur Critici nonnulli apud Cave mirentur,' quod in Decreto Gelasii Papae historia Eusebii reseratur inter apogrypha . Non enim ideb reserebatur in eam classem, quod pleraque ab Eusebio relata putarentur a veritate aliena, aut ab Eusebio non esse scripta ; sed quia iusta suberat causa du-hitandi, num textui genuino historiae Eusebianae aliqua suis. sent intrusa ab Arianis, aut a Donatistis; quandoquidem ist furer mussitans interpolatum fuisse utrumque opus msebii, rum Chromeon, tum, soriam. Haec Blanehinus. Illa Vir rum Eruditorum judicia rursum alia nos non docent, quam libros de Uita Constantini rejectos in apogryphorum clauem , esseque sine auctoritate. De quibus proiiae non angor , num corrupti sint, vel mutilati , aut interpolati, nam non magis haec illis praejudicare videntur , quam Ne Photius dc alii a
EusEM Photius tantummodb in genere locutus est, quae specialia sunt, & viris Doctis suspecta redduntur, eqtiaena
Sitives T. Ergo libros ipsbs inspiciamus; & eum Criticis perbrevem vitiorum Synopsin criticam dietis astruamus.
150쪽
Eus ε 3. Quae vitia it Ia tandem ZXXIII. NLvEs T. In primis plane verum est, quod Pho tuas ait , plurima loca in liis quatuor libris adferri ex univers decem librorum Historta Ecclesicistica. Nam in libro primo , ubi Auctor agit de Constantio Patre Constantini M. item de Maxentio, Licinio & gestis Constantini circa eorum tempora , pleraque desumpta sint ex libro decimo , sive ultimo dictae Historiae Eeelesiastieae. Sed de his nihil vitta indagare opus est; ad ipsum librum primum transeo, ubi Auictor Eneomiastes caput primum, ex interpretatione Ioannis Cristophorsoni, Angli Cioe strensis quondam Episcopi, qua usiis est Baronius& ego quoque utor sic auspicatur et sa) memadmodum , in quit, universum homina genus illustrem , et me tentem nyirum Imperatorem , ad deeimum quemque Imperi aunum alis eomesonibus iurarin, ae tertiὸ revolutum, diebus festi alisae solen ibai munificὸ celebravit: 1id nos quoque non solum eum jo vigini annos regnasset, multissae victoriae tr phris nis luatur, illum amplo Miniseroro Dei eonfe
stipatam, d*remis laudibus ad Caelam usque extulimus e verum etiam eum triglata annos modὸ in hoc imperandi munere eonfine et, augusam illius evat orationibus, to nam eoronis ex
variis flosulis pulchri contextis, nuper in ipsa regia miri ΘGeopasimus. Ubi protinus in vestibulo sentis Auctoris appetitum laudis, atque, ut Benius recte observat, eum sibi, di Conseantino canere. Sed propterea, quod Constantinum divinis laudibus ad Coelum usque extulisse scribat, corripitur a b)Baronio, qui studiosum planh vastum hominem, GTrea-nicae eloquentiae lenociniis Imperatorem demulcere, sibique conciliatum in omnibus reddere cupientem explodit. Et quidem merit 6. Non enim expedit scribere, quod non expedit dicere, di hominem, qui dicere non potest: eὶ mandum escor meum, purumam dpereato divinis eiserre laudibus. Sed factum hoc non eredo, quia multo verisimilius est, quod idem H Auctor refert de Sacerdote aliquo, qui ausus est Constantinum in os beatam dicere. Sed Imperator , edm δε hac moD