장음표시 사용
261쪽
Iovianus & Hercolianus descendant, cuiusta si alia ruerent sim damenta , hoe selum fiatis tibi videri deberet ad compe bandam sententiam , Constamin uni sub finem vitae fuisse baptizatum Si LvEs T. Patrum Ariminensium testimonium, de quo in praesentiarum , velim repetas. ε. II. Eusea. Ausculta , sic se habet: Fuit nobis persu Assimum, iniquum ein, ciam Imperator Consantinui, ab obi- Iaso dignat omni memoria, Ban dem amn eura es duigentia conscriptam promulgaeris , tam demum , ex quo ille bapti tui ex hominibdis in requiem sibi debitam tranitatus es , alia quid novi in ea Me moliri velle. Hoe illud testimonium est , quod extat apud S Athanasium , libro de Synodis Arimini &
leuciae. III. Si Lurs T. Nihil inde colligo; res obseurissima mihi videtur . Depravatum namque Epistolae textum inclamant Baronius & ejus Pedi qui, & in textu S. Athanasii, loco Constantini, Constantem haberi dicunt
Graeco textu legi cum apud S. Athanasium, tum apud tres historiae Ecelesiasticae scriptores Socratem , SoZon enum, Theodoretum: item apud S. Hilarium in fragmentis , idque in MSS. omnibus Codicibus & excusis, quos legit ,& inter se contulit Valesius , qui & Coi istantinum ubique vertit: lieEt in latina S. Athanasii versione, Interpretis Nannii aut Typographiosei tantia legatur-Imperatoris nomen. Et sane de Constantino M. non de Onsante aut Constantino Iuniore scripsisse Patres Ariminenses , constat ex iis quae eadem in Epistola paulo superius scribunt . Absque ullo autem discrimine legitur in odio Codicibus MSS. ex quibus concinnata est Graee Latina S. Allianasii editis anni MDC.
sc : Indecens enim nefarium aliquid ex resu N jum decretis , er ex rebus Nicaeae publicὸ eum IIIustrissimo 'ineipe cim
stantino Pare. tuo per accuratam deliberationem emsitutis , aliquid immutare velle. Deinde iterum: tam sciamur etiam
262쪽
Consantinum , pos mortem quoque memor a dignam , comicriptam eum omni diligentia de berationeque fideis exposuisse , atque adeo absurdum fore , postquam illa migraturus baptiz tui ef, ἐπ ad densam Fbi requiem Iranuatur , alqaid novi iura Me moliri velle.
quis ergo vel ipse judice Baronio, non intelligat causam Eusebio , seu Auctori de vita Constantini adjudicandam , nec urulum reliquum esse defensioni locum Hee tamen, ut dixi, Athanalius in o 'o Graeeis MSS. quorum tria nec alia habuit Interpres Nannius in sua Latina elaitione anni MDCLXIV. Sed is, nescio, qua λcordia prolapsus, secundo locotem nominavit pro Constantino; sortasse suspicatus efficacius fore, si post Patris exemplum Constantio proponeretur etiam exemplum fratris, licet junioris; nequa considerans huic parum congruere verba Synodi, qui violenta morte sublatus suit, & fortassis diu ante baptizatus. Interim Baronio ignoscendum , quod objectae ex Ariminensi illa Epistola aut toritati, alias ut fatetur peremptorie, congruam ex Athanaso res ponsionem nactum se esse crediderit Nannio , Graecae ipse mei imperitus Linguae, sortassis etiam nec exemplaria Grae- , ea ad manum habens, quae alteri legere scienti exhiberet. VI. StLvEs T. Mittamus hanc iusto acerbiorem in Baronium . censeram. De reliquo tantum ab est, ut verba hare lueis aliquid afferant, ut potius rem spissioribus tenebris involvant; cum ultima Epistolae verba parum cohaereant cum praecedentibus i etenim nonnulla immixta sent de Urseio & Valento , ae etiam de Concilio Mediolanensi, quae totum sensiam intertu
bant&alia ab aliis separant. Die pluribus aperte, quis est.. integer Epistolae hujus sensus Z non verba, sed verborum se
de Cone illo Mediolanensi in Epistola PP. Ariminensium ab his verbis: Iδεῖ facius edi Valens, usque ad ista exclusive: Onfantisopraesente in hoc , per parenthesim intelligenda sunt, F a vel
263쪽
vel certe transposita merito pos Iuni videri, vel easu, vel in dustria: quia nimirum incidens de Ualente & Ursacio mentio priorem de Nicaena Synodo sermonem interturbavit: qui post unam periodum resiumptus est. Id legenti illam Epistolam perspicuum erit : Nefas enim duximus refra jusὰ sanesiorum aliquid mutilare, is eorum, qui in Nicaeno tractatu consederant una cum gloriose memoriae Consamino Patre mIaIis tuae. 2ui tractatus manifesaim est, ct insinuatus mentibus populorum , conita haeresem Arianam tune opposus intenisur, ut nous him 'sa, sed etiam reliquae haereses inde sint expugnatae . Aguo si aliquid demptum fuerit, venenis haereticorum adituIsan ditur. Post hare Patres Valentis & Ursacii incidenter memine- . Tunt. Idia, inquiunt, Urseius'Halani insuspieionein ejusdem hoe or veneruns aliquando , susensi erant d comm 'nione , O rogaverunt veniam , sicut eorum continent scripta zρusm meruerunt σune umoris d Concilio Mediolanens , a
sidentibus etiam legatis Romanae Ee:lesiae. His interiectis , re- simitur sermo interruptus de Nicaena Synodo e Consantino praesente in hoe, Nicaeno scilicet traictatu ut clarius exprimit Sozomenus eum magno examine fuisset eonfristum, quod re cens basIizatus, ad quietem Dei commigravis, ne at stulamur
quo removere, cum N ipsi praetervortim Coibouea Ecclesiae scriptorum cunctaservaverint mansitque usque in haec ιemso ro , quibus pietas tua d Deo Putre per Deum ct Dominum No-srum Iesum Chrisum potestatem regendi orbis acrepit. Post haec si adjuncta essent, quae de Valente de Ursicio intertexta sunt , magis emet connexa, di melius flueret oratio, ut splendescit ex iis quae sequuntur: Rerum miseri hominei Ursae ius nimirum di Valens) ct infelici sensumsdicti , Iterdm ausu temera
rio fe prsiones impis dotaring renuntiarunt et O tune etiam convemur convellere , quod fuerat ρομι- ratione ere. Hanc transpositionem odoratus est Vir eruditus Henricus Valesius,1n annotat ovibur ad Socratem. Hunc itaque locum de Consta
264쪽
tino M. intelligendum esse palam est. Adeoque eum PP. Ariminenses ejus baptismum di commigrationem ad quietem Dei nullo intervallo jejungant , locupletissimum testimonium praebent de baptismo paulo ante mortem ab Imperatore suscepto . VIII. SILvEs T. Num hie genuinus verborum sensus Epistolae PP. Ariminensum , & alia hujus loci de Constantino M. alia vero per parenthesim intelligenda sint, adhuc dubito. Quod vero idem locus locupletissimum testimonium praebeat de baptismo Constantini , ea ratione, quod expediens tua di- ei possit aut debeat explicatio , prorsus inficior . Non enim omnes, qui aliis quidem in hae quaestione tecum sentiunt, in . hoc conveniunt, & ex tam obsecuro & intricato loco, rem ita luculentam statuunt . Valesius non dicit , aliqua per pa renthesim esse intelligenda, sed sui teatur duntaxat inquiens: a) Haec non satis cohaerent cum berioribus o Suspicor ita-
,, que hunc locum transpositum fuisse a latinis exemplaribus . annot. ad so-
,, Post haec igitur verba: venenis h.ereticoram aditus pandisse, is collocanda esse existimo ea, quae inserius leguntur hoe in 'ΤΤ' ,, dor Consantino praesente in hoe eum inagno examine Di et is conscriptumo e. potesaIem regendi orbis aece
is pii. bibus subjungenda sunt illa : Ideo infactus es Halens,
&e. Sic Valesius. IX. Quid autem idem laudatus Valesius de integra Epi- ,, stolace at, percipe:-Haee Epistola, inquit, Arimi- .cibid.,, nensis Concilii extat latine apud Hilarium inter fragmenta
is libri de Synodis; unde nos versionis loco eam hie adscripsi- is mus. Nemini porro mirum videri debet, quod Graeca in- ,, terpolatio a latino exemplari tantoperE discrepet. It, enimis a Graecis interpretibus fieri itet, quoties Latina in Graeis cum sermonem convertunt, quemadmodum perspici po- test ex Epistolis Imperatorum, quae in Eusebii historia Eeis clesiastica leguntur. Sed cur aliunde exempla repetimus, is quorum ex hac Epistola: in qua tot sere menda interpre isis occurrunt, quot periodi. Haec Valesius interpres, quem
sequeris. Sed quomodo, obsecro te Eusebiane i quomodo
265쪽
α 3 o restoria de Baptismo Coastantini M.
Nic adeo mendosa Epistola locupletissiimini tibi testimonium praebere potest de baptismo Constantini paulo ante mortem sus epto quoi tandem modo mihi persuadebis , ut credam ,
cum in die a Epistola tot integrae periodi vitios, di
transpositae reperiantur, bina tantummodo haee vocabula Gnsantinas Se Consum nunquam in exemplaribus per describen tium incuriam , vel etiam data opera suerint salso scripta aut vitiata, sed prout in octo MSS. ae fere etiam in omnibus editionibus Constantinui legitur, ita quoque di non aliter certissi, me cinnantinum esse intelligendum Z X. Ut ut se res habeat cum periodorum transpositione ,
Graeca tamen exempla , inquiunt notatores Congregationis S.
Mauri in Hilarii fragmentum VIII. etsi ab hoc Latino Ariminensis Epistolae) in multis discrepantia, ea, quae de Ursacio dc
Valente narrantur, non alio loco exhibent. Unde autem laudati Notatores probent, voces Consuntino antea cum
praecedentibus copulatas fuisse, mihi res est prorsus incognita . IIoc solum persipectum habeo , quod in antiquioribus huius Epistolae editionibus apud S. Athanasium , Nannio interprete I& Socratem , So omen uin & Theodoretum , Cristophorseno interprete; non legatur Constantino praesente in hoc, prout Valesius in Socrate: & Monachi Congregationis S. Mauri in Athanasio ex Hilarii Latino exemplari suppleverunt; cum ta Trypau. men ista verba , apud a Cassiodorum non legantur, & Hilaria quoque fragmentum mendis seateat. Hanc Epipolam , inquit Petavius, latiri eoneesiam retulit Hilarius in fragmen-
concisam , di omissis plurimis , quae in Grπco sunt,ed t. Patis . mutilam. Paulo post: nuod autem Cossantino praesentes se apud eandem Hilaritim Iegitur, id in Graeco non ex Iai: ne .
que de Consantino M. verum es, uti neque de ejus filio Puniore' Consantino , ut ex illius Sunodi tempore paulu pos evident flet . De Consume ita e loquuntur; cujus jussis , utpote O- holici Principis , uam ridetur illa Sanodus , Mediolanensis, de qua PP.Ariminenses in laudata Epistola memorant. mod perrum es, in and reliqua, quibus ejus mortis , edi basti
266쪽
mi meminerunt , ad Consantem , non ad Consontinum perinsinebara . Sed ea res alterius es dissiationis ae Dei . Haec
XI. Hune Iocum autem , eum nostrarum partium sit , dilucidare, videndum nobis est i Eusebiane, num Petavius de eo recte senserit, & Baronius quoque eum Binio & aliis suis pedisse quis apud S. Athanasium, Nannio interprete, pro COnctantinoo ante, in qua unica duntaxat voce tui argumenti . . tota vis pendet, bene aut male legerit Z Quod, ut nobis magis perspicuum fiat, priorem hujus Epistolae partem non mutilam, sed integram oportet recitare, & tum demum videbimus, quis verior Epistolae sensus, & quae verborum ejus significatio. Ecce tibi contextum totius Epistolae, praefixo hoc in fronte titulo. σὰ Exemplar Esi Iae Θnodalis ad Augusiam Cou apad s. A. Fantium. Dei Iu 9, tuoque pio Edicto olim dogmatibus tradita Dd . tis , ut tradita sunt credimus. Nam Ariminum es omnIbus ad Oeeidentem Osualibus in unum eomenimus, us sider Catholi iis iiii. Ecclesiae cognoseretur , ct qui alterius opinjoris sent , maπi
Indecens enim es nefariam aliquid ex rectὸνΛsὸ decretir , es ex retas Mere publicὸ eum I inrissimo Principe Consonti
no Patre tuo per accuratam deliberaIjonem consilutis immu- rore velle, in guibus ianta doctrina es Aradensis, ut ea igar de sdieata ad omnium aures animosque serveneric ,
σddere aliquid temerarium es , or auferre Aericulosum . morum s auerutrum flai , erit bosibus quidlibet agendi i
267쪽
a 3 a restoria de Baptismo Conmntisi M.
bera facultas. AIque ea de causa insatius Halens jampsidem socii ἐπ adstipulatores ArIani dogmatit, is nostra communione , Fn entia data , segregati fuere, quam uς denu) recu. perarent , de peccatis suis in quibus se eonscior agnoscebant ,
paenitentiam veniamque postularunt , ut eorum Durvbs te-
flantur ἐπ ob id illis venia gratiaque delictorum facta es et haec autem per id temporis facta sunt , quum Mediolani Θημοι in Confessum ibat , praesentibus ibidem Romanae Leelesiae Prei teris , fuitqae proinde nobis persuaser fimum , iniquum
esse, quum I reaior Confans ab obitu suo dignus omni memoria , hane sidem omni cura ἐπ diligentia conscriptam pro mulgarit, tum demum ex quo ille baptizatur id est, ut interpres Nannius in margine hie addit: Constans Imperator ad vitae finem baptietatus ) ex hominibur , in requum sibi debitam translatus xs, aliquid novi in ea fide moliri velis, o tot Sanctos Confessores , martyres hujus placiti scriptores ouiboresque conIemnere , qui pro veteri lege rituque Ecclesia in ea ,socentia permansere. Sie apud S. Athanalium in latina versi ne Nannio interprete legitur , & Baronius legit. In altera ejusdem interpretis Graeeo- Latina editione Commetiniana de An. MDCI. rursum in latino habetur et Imperator CONSTANS ab obitu suo dignus Sci in Graeco vero X- ντῖον .
In tertia ejusdem Nannii Parisiensi editione MDCXXVII legitur tam in Latino: Imperator Consiantinus ab obitu suo G-gnuι e. quam in Graeco : Κων ντῖνον . Quid de his nunci censes Eusebiane XII. EusEn. Dixi iam Nannium Socordia prolapsum& pro Constantino Consantem Nam ut omnes aliae editiones & Octo . l. Ss. Codices habent , nonnisi in utroque Ioeo Consantinus legi debet. XIII. Si Lues T. Socordem dicere non possumus Nan nium , qui quod legit , vertit , quique suam attentionem clare demonstrat, dum in voces Consans baptizatus , notatconsant Imperator ad Vitae finem baptizatus. Si vero , ut prae 'tendis, in utrcque loco Consantinus legi debet, tune sermo
268쪽
interturbatur , & quae de Ursacio & Ualente interiacent vel transposita ipse censes, vel per satis Iongam & ridiculam parenthesim intes ligenda esse fateris. XIV. Eusε s. Ita est; sed hoe nihil impedit; nam si, quae de Valente & Ursacio intertexta sunt, prioribus adjunilia essent, magis quidem asset connexa , & melius flueret oratio , sed cum ea vel cassi, vel industria transposita merito possint videri , Iocus nonnisi de Constantino intelligendus est. XU. SILUEST. Quaero autem, cur non melius suat,& 'non magis sit connexa oratio, si supra & insta Constantiniar legaturi Dico ego, quod ideo non fluat, quia seciuido loco
unica vox Consantinus vitiose scripta totum sermonem turbat ,& quae connexa sunt, violenter rescindit. Et quomodo his obstantibus ex non connexo sermone liquidissimum nectere poteris argumentum, exque non bene fluente oratione tibi suet testimonium, Constantinum nostrum, trecentorum Patrum sit gragio, seb finem vitae suisse baptizatum Z Non dissiteor , Epistolam quoque apud S. Athanasium sors non esse sine omni mendo, sed si unum illumque maximum errorem, juxta Nannii primam latinam editionem, emendaveris, primoque loco Consanimum legas, & Patrem in Concilio Nicamo prata sentem intelligas: Secundo vero loco Confamem legas, &filium ad Concilia Mediolanense & Sardi cense cooperantem admittas, sermo optime fluet, nec opus erit contendere , alia esse transposita, & rursum alia per parenthesim esse intelligenda. XVI. Eus Ea. Somni Erunt aliqui, ad Concilium Mediolanense referri fidem illam, cujus de conscriptione loquitur Patrum Ariminensium Epistola; ac proinde Imperatorem , squo praesente conscripta dicitur, & qui post baptismum adquietem Dei commigravit, noΑ fuisse Constantinum, sed Constantem. Verum neque Concilio Mediolanensi Catholicorum An. Chr. 347. celebrato , Constantem intersui se legimundi quamvis interfuisset, laudata PP. Ariminensium verba r
ferri ad ipsum non possent . . G g
269쪽
Si LUEs T. Cur ad Constantem verba illa referri non possent rXvII. Euses. Imbecille namque suisset argument unia ab exemplo Constantis petitum, ad suadendum Constantio, ut nihil in fide innovati pateretur ; Consast enim frater erat Constantii natu minor , quem reveritus nunquam suerat, i md a quo semper, tum ob religionem, tum ob Imperii negotia dissenserat. Quid igitur sperare potuissent se a Constantio impetraturos Patres Ariminenses, scribendo absurdum esse aliquid innovare in fide, quae sub juniore ejus fratre coninstituta fuerat Certε Sardieensi , & Mediolanensi Conciliis, sub Constantis patrocinio celebratis, Philoppolitanum de Antiochenum, sua Auctoritate convocata & perae a, opponere Constantius potuisset. Et aliundE tantum abest, ut absurdum de iniquum videatur fratrem natu majorem assensum non praebere iis, quae a fratre juniore approbata sunt: ut potius majoribus minorum improbare consilia , & eos imprudentiae arguere selemne sit. .amobrem S. Athanasius Constantio nusquam exprobrat junioris fratris contemptum,aut ejus exemplum ipsi proponit; sed religionem & fidem Patris, Nicaenique Concilii decreta ipsi statuit ob oculos, ut constat ex Epistola ipsius ad solitarisi sa) Theodoreis. Denique cum
octavus tantum annus a nece Constantis numeraretur Ariminensis tempore Concilii, & quod sub eo constitutum suerat, adhue recens esset; quomodo ad ipsum referri haec laudatae Epistolae verba possunt Z Et quomodo ea , quae hae in Epistola de baptisino in fine vitae eollato dicuntur, congruere pos stini Constanti, qui violenta morte sublatus est , & sortassis diu ante fuerit baptizatus rXVIII. Sitives T. Multum mihi facessis negotii, tot a Imenta opponendo. Morare tantisper, dum singulis responam . Non mnistrunt, sed verum dixerunt illi , qui fidem illam, Ne euius facta Niceae conscriptione, in Sardicensi quoque & Mediolanensi Synodis confirmatione, & iterata per Constantem Imperatorem promulgatione loquitur PP. Ariminensium Epistola, reserunt ad Concilium Mediolanense II. quod l
270쪽
quod brevi temγγre post Sardi cense celebratum est seb Comstante; ut ex dicendis elarius patebit. XIX. An. 347. celebrata est Synodus Oecumenica Sardicensis sa) propter improbam iterum Eusebianorum auda. Actis.ciam, qua in Ecclesiis perturbandis , insidiisque tendendis εροψre usi sunt ; quod cum reicitum esset ab Imperatoribus Constantio & Constante, jugi sunt Episcopi Orientis & incidentis. Sard i eam convenire. Paulo ante hujus Concilii indictionem, b) agebat Constans Imperator Catholicus Mediolani, quem Roma digressus S. Athanasius accedens de factionis Arianae Gua. insidiis eonqueri, bellum contra fidem Apostolicam excitatum lamentari: Et tum Patris, tum Magni Nicaeni Concilii, quod
ille eonvocaverat exempla eidem in memoriam reducere coepit: decreta quoque Patrum, quibuscum ipse interfuerat, ab eo lege confirmata proposuit. Talia eum gemitu & lacrymis apud Constantem Imperatorem elocutus , eum ad Patrem
aemulandum excitavit. e) Nam ut atque isa auirit , quit Theodoretus, Constantium 1 ..., quibur eum hortabatur, uti haereditatem sietam paternae int gram inviolatamque servares. Quibus litteris persuasus Constantius, mandatum dedit, ut Episcopi Sardicam , quae est iaIllyria Urbs Daciae primaria , adventarent Minitur, ἡν Id. s. Ailis. ait ipse S. Athanasius, litterae . Consante od fratremfluum di , OUantium , ibique de amborumsementia placuis ui θηο ι ' 'i celebraretur. o Constans interea Mediolano in Gallias con--iLAν. ist.' cedens, Athanasium eo vocavit, ut lade cum Patre Osio ad Nicana. Sardicense Cone ilium proficisceretur; quod & factum est. s XX. In hoc Concilio Athanasius, Marcellus, Ast lepas, aliique Antistites Catholici ab Arianis abdicati Sedes suas ' recuperarunt, expulsis Arianis Epistopis eorum Ecclesiarum invasoribus. Quin etiam aliquot Ariani Praesules ex his, qui PhilopopoIim iacedentes, tempore hujus Oecumenici Sardi i censis Concilii Conventiculum,quod illi aeque Coneilium Saset dicense vocarunt, habuerunt, juridice citati, & coram adesse recusantes damnati sunt, sui sique Sedibus dejecti. Nullum