장음표시 사용
101쪽
Ad Serenissimum Venetorum Reipub. Ducem ac Senatum, cum ab uniuerso Eques D. Marci designatio set. O R A T I o V.
Serenissime Princeps, Patres Augustissimi, T Iberalitasm Vestram, & honores quos I in alios consertis, nemo digne satis mare potest, nisi qui splendorem Vestri nominis ac dignitatem intelligit. Nai uo m jor est Maiestas Vestra, eo maior liberalitas quam in humillimos confertis. Ideoque, Ut bene intelligatur, non abjectam & e plebe animam, sed nobile atque augustum pectus requirit. Qualia eorum sunt plerunque, qui in ipso libertatis sinu nobilissimi nascuntur.
Hanc praerogatiuam cum natura vobis dederit, non potest nisi magnum esse beneficium ac summum, cum in alios transfertur. Ideoque soli, quos fecistis tales, sentiunt quid Vobis debeant. Asfirmare tamen possum,maximum ac dignum Vobis esse id quod suscepistis : Vindicare a contemptu eruditionem. Quae cum seculi calamitate, non ex merito, prematur, tempus est ut liberali causa vindicetur manu. Idque ab iis, quorum maxime interest, ut rebus gestis nulli gentium secundi, laude literarum ab obliuione eas tueantur. Quae ut immortalitatem nulli debent, ita armis quoque ac virtuti bellicae conferre eam
solent. Ego, Princeps Serenissime, & Vos
102쪽
- ORATIONE s. 8r Patres, sicut generi familiaeque meae ad poste-xitatem omnem honorificum existimo, quod qui hactenus honores magno animo contempsi, tantum autem nec sperare debui, sine ullo ambitu aut artibus quas usirpari in his talibus nonnunquam audio, communi-.bus tot Procerum suffragiis, ad eos sum euectus, qui illustres aut inueniunt aut reddunt,
ita mihi gloriosem duco, isti Reipublicae obstringi, luae,ut dominum non habet,ita, quod ad diuturnitatem pariter ac majestatem, simi- 'e in terris hactenus non habuit.Et praesertim, salua mea Patriaeq; libertate .cujus causa ,sicut bellum, hactenus cum aliis gessistis, ita cum hac nostra foedere sanctissimo conjuncti estis.
QVi res vestras', Legatorum splendor , Marce Antoni, ab φtate omni florentis. simas legerunt, sciunt neque majus apud vos deferri cuiquam posse quam quod nobis hodie delatum est, neque posse feri, quin qui de nobis cogitet, hςroas simul tot ac tantos animo percurrat: qui, priusquam ad honorea hunc admissi sunt, ad summum prjus dignitatis aut virtutis fuerant evecti. quidam to xas acies totasque classes manu ac yirtute pro-
103쪽
sti mi t. Pono, cuni victutis magnitudo o- splendos ritimo onct, si vere generoses 'etectus , ne illictuidein qui nascuntullaude sua ac splendore, malus qui quam si1bi vindicant; quemadmodum mitasse nihiI dignum bEneficio hoc vestio polliceri de me
ausim, ita animini hunc exhibere vobis possum, qui honosum omnium obliuione, supra omnes eo se recepit loc6,vitta quen ambitio, ne quidem honestissima, pnoeedit. Eturi exhiabere vobis possum, qui honorem nullum eo nomine dignatur, nisi qui ambitionem anteuertit, nisi qui a magnis illustrissimisque viris sponte offertur. quem ab ostenratione ' inani histrionia , quam vulgus in his talibus e ercet, ad modestiam ae moderationem reuo 'care, illius est profecto,n qui hostem bellica virtute pronigauit, sed qui totum vitae apparatum, intra iupientiae praescriptum ac virtuti; contineri intellexit. Cum hoc animo,
si dignum Eo judicatis,quem in Principes non rarb contulistis, enitendum nobis erit, ne, si sponte oblatum declinemus, illos ipsos quibus ornamento semper fuit, aut Rempubli- cam, qua nihil sapientiatin terris extat, contemnanius: Si quid stiperest post illa, Ducum sanguis Marce Antoni, Principi ae Reipublicae renuntiabis, nullos melius honores collocari quam qui eruditis impenduntur. Nam
104쪽
ORATIONE s. 8, dc ammum capacem verae laudis Euieheneri mortalium adesse: neme praeter illari esse, qui diuturnitatem beneficio conserre postlint. Quod in iis perit, apud quos obliteratur.
Ad Amplis imos se Nobilissimos Academia Curatores. o rerum Cestim obis Confisus,tro Bil Eothecaris
QVoties Mineruam illam,Viri Amplissimi,
aspicio, quae in omnibus Bibliothecae nostrae voluminibus, casside armata & hasta, luterarum,quae in urbe hac selicissime coluntur, imago & insigue habetur, toties de Academia
hac vestra cogito. Nam ut illam cum terribili armorum fremitu &clamore ingenti,emer sissee Iovis cerebro, Poetae ferunt: ita vestra illa Pallas, cujus nomen hodie splendore suo ultimos Europae limites excessit, inter tubus, galeas & enses, inter impetus hostiles & conflimis cruentissimos, inter ipsa libertatis vestrae discrimina, nata primum & prudenter educata est. Ac prosecto mihi saepe in Remp. hanc intuenti, cum & plurima grauissimaque bella, terra pariter marique,duce inuictis simo, illustrissimorum Patriae patrum auspi-cijs, gesta seliciter occurrunt, & tot prope victorias quot proelia, maxima animi & corporis contentione partas contemplor, nihil tamen magis mirum videri solet, quam quae un
dique imminente bello,tanquam in pace,ges .ia F L sistis.
105쪽
riunt, ac vallos ferunt, alij ipsas civitates oporibus concludunt ; dum in vestro, urbes muniunt nonnulli , aut defendunt; artes undiqac disciplinas, quasi oberrantes,in hanc civitatem compulistis: viros liter Ios toto orbe con
vocastis: Regibus principibusq;,lumina ubiq
sua,&quasi oculos, eripuistis. quodque se me hic dicendum est, dum vi summa maximisquopibus' foris oppugnliti estis, tanquam rebuomnibus compositis, domi trophaeum erexistis. non e truncis arborum aut saxis , nolex aere aut victorum populor a spoliis, set ex ipsa literarum perennitate.& magnorun hominum ingenijs: qui praeclaris monumentis ac laboribus, sibi gloriam & decus , vobinominis aeternitatem pepererunt. Et de Academi nunc tantum loquor. In qua siue parte videamus singulas, fieri non potest, quin totius .constitutionem admiremur: sive totarsimul videamus, quin praecipue eas admiremur, quae ad totam constitutionem plurimur conferre videntur. Nam cum alia alijs distiplinis acantibus sint propria, unum omniurcommune xst. Bibliotheca nimirum . quar
totius .quasi sapientiae armamentarium , curi
diligentiaeque nostrae incumbere voluisti: Quod quidem vestrum n me beneficium , ex hinninum ambitiosorum judicio metiendum sit, vereor ne vix commemorandum vi deatui
106쪽
ORATIONE s. 8sdeatur: sin e uostro & paucorum, qui praeocio honesto , aeterna mentis agitatione, diligenti veritatis studio, plurimarum inuestigatione rerum, omnia esse contemnenda putamus, optime & expensi vobis & accepti nobis rationem se habere existimo. Nam cum ab aetate prima, in praeclaris sapientiae autoribus , studium ac diligentiam libenterposuissem, ita sere ab omnibus accepi: Esse quandam hominis felicitatem, quae ad mentem illam immortalem & diuinitatem ipsam proxime accedit, & in vera selidaque voluptate versatur. bam vero nec virtute ipsa neque solis actionibus honestis posse comparari Quippe sicut Deum ipsum,nem ustum,nem fortem , nemo liberalem , niti parum proprie vocavit quia actionum talium respectu,&, ut de objectis, haec dicuntur, justus enim in contraehu, sortis in bello, liberalis in pecunia censetur: quae hanc sortem nostram& contagionem non excedunt) ita solis istis praeditus qui fuerit, eum, virum quidem bonum esse, Deum vero nondum imitari, arbitramur. Illam ergo non in corpore, quod quasi inuolucrum aliquod est hominum, non ipse homo, neque in opibus, quae caducae fragilesque possidentur, sed in parte quadam hominis peculiari, de qua homo esse dicitur, quaerendam esse. Hujus vero partis,proprium
assuum quoddam esse opus,quod ti bonum
107쪽
86 DAN1ELIs HE INSII ejus dicimus. Nam ut oculus cum vide z, lingua cum gustat, auris cum dit, manus Camtangit, opus suum agere putatur, de haec ipsa quoque in singulis dicuntur bona: ita regia illa & augusta pars nostri, mentem quam Vocant , cum, secura rerum caeterarum , sibimet intenta seli, conte implaturi&.intelligit, id hamanum .sapientes bonum diuinam uterito felicitatem appellant. quae siperpetua & absoluta esse posset nihil a diuina differret muric ut operis persectione superamur, ita te & opere ipso cum Deo conjungimur. In quo Vt voluptas omnium bonorum est, ita omnium
quae Dona nuncupantari, Maximus contem-iptus. Quippe ut arti sex qui mente utitur,cum
in disponendo opere i e secum versatur, caeteris ineglectis hoc agit: ita illa rerum humanarum gubernatrix, cum incumbere ipsa sibi coepit, caetera aut non uidet , aut neglecti transit. Equidem , quoties hanc eruditionis sedem , hoc sapientiae domicilium, hoc literarum securissimum sacrarium , hoc deni- . que magnarum animarum P etaneum , &, quasi Capitolium aeternitatis , ascendo, quod eraeclara vestra liberalitate nobis est commissum , toties de ambitione , quae plerumque magnas mentes comitatur, triumpnare soleo: non .imperatorio habitu, cum armillis &lau. ro, nec sequente militum manu, sed astante tot illustrium ingeniorum exercitu Musium
108쪽
O R A. T I D:N E S. 87 nomina immortuit in consecrata , astan te omnis aevi,omnium iaculorum populo,qui aut Graece aut Latine, aut quos aq; luera rumgenere, aliquam supientiae partem Pol emini. Horum solo propstmodum conspectu, magnus immortalitatis dc honesti aliquid tentandi ardor mentem nostram inflammatam tenet, quae ne cogitare quidem aliud permit tit. Ego enim , Deus bone, avium iu cujus quam aut honores avide respici/m , qui , quo cunque me coRVert m , nihil praeter anim rum mon ςnxa mggnis viris superesse, corporis notas nec a Ie quidem, caeteromun autem vix memoriam pux numen adposterit
rem perveolrς vide m. t Me Ofecto nemo' uere quidem in possimi.qui cum in tranquilblitatis hoc asylum me subduxi, quaequid reliqui sperare postsent, vide obliuiscor. Postquam evim semel omneaeuum quodelapsum est, postqu*m semel lovgam & immensam illam saeculorum vastitarent animus ingressus est, postquam Recumpublicarum status ac
mutationes, bella populorum atque clades, intueri coepi, vehementer eos admirari lubet, qui aut consul tus suos aut praeturas fore aeternas arbitrantur, memtem Vero , quae icorrumpi aut extingui non potest , sine ullo cubtu obsolere p tivntvr. ,Quodsi ocium ign
viamque matrom esse vitiorum, recte a m
dentibua viris proditum memoriar est nihil
109쪽
83 D AN IE LI s Hi IN SI Ioccupatione illa mactuosius excogitati Potest. Nam quemadmodum in sylva, semper
aut putandum, aut caedendum, aut plantan
dum denique est aliquid j ita in hoc publico
scientiarum penu,semper imienire potest an mus quod agat. Sive enim ad Theologos aQ- cedo,video delicias hic meas, Basilium Magnum&Gregorium: quorum in altero,facilitatem cum cura,in altero, singularo cum pietato
vim admirari satis non possum. Video Theodoreti lenitatem in dicendo in interpretando
sine ambitione ulla maximum candorem , in errorum confutatione planam & nervosam argumentorum copiam; maxima antiquitatis
cognitione instructam.Nam quid vimTertulliani& lacertos, quid vastissimam Clementis eruditione, aut Hilarii cothurnum,aut Chrysostomi digressiones melle dulciores, aut acu men Augustini, aut incomparabilem D.Hieronymi industriam, aut diffusam dc cum selo Cicerone conserendam Firmiani eloquentiam commemorem 3 Sive ad peritos Iuris: praeter legum majestatem , quae a Principe lendorem suum mutuantur, Sc priuata Om ni laude uberiores sunt, linguae elegantiam Repuritatem in diuinis Pandectarum libris, limitatam quasi & conclusam video. Sive adscripta Medicorum: quid cum solq conserendum Hippocrate ulla aetas vidit Z Nam ut ni,
hil O doctrina vici mussicio coelesti, nihil de
110쪽
ORATIONE s. 89 experientia plus quam humana , putide arrogare mihi videar, mira perspicuitas scribendi, accurata breuitas, summa Ionismi sit vitas , etiam dicendi magistris pudorem incussit. Eruditionis latifundium, Oceanus dissciplinarum , omnium ingenuarum artium commune quasi receptaculum , Galenus est. E quo Medici cum omnia hauserunt, nihilo tamen minus Criticorum industriae relinquunt. cujus causa vix minores, AEgineta, Uribasius,Trallianus, AElius & Aretaeus, censendi videntur; quamvis ut dicendi, ita sua quoque illis sit docendi proprietas. Iam si ad philosophorum libros animum & oculos
conuertam , Aristotelem inueniam , qui diuersitate rerum solus humanam occupare
aetatem potest: ordine vero ac tradendi ratione, omnium conatum excessit. Video interpretum ingentem manum : non ineptos
illos barbarosque, Sc qui duo assecuti sunt ,
ut di male loquerentur, & autori tenebras offundeflent, led praestantes illos, Alexandrum , Ioannem, Ammonium, Themistium. Simplicium : qui cum omnes vera laude, nemo tamen est ex illis , qui non aliqua peculiariter excellae. Perspicuitate Alexander, libertate Ioannes, diligentia Ammonius, facilitate Themistius, eruditione vapa quadam & diffusa Simplicius: quem profecto virum, secialem, & patratum quasi patrem, Aria