장음표시 사용
131쪽
rio DANIEL Is HEIss II estis est. Sciebat enim vir clarissimus, ac Christo suo,cui semper haeserat, jam consecrandus, quemadmodum insorme hoc corpusculum, nisi prius gloriae restituatur, ad possessionem filiorum Dei non aspirat, ita odio ardentem animum ac studio vindictae, ad felicitatem suam non admitti. Sanguinem dc carnem, ad felicitatem ejus non admitti, qui, e cruce pendens, inter liniatus ac tormenta, sub immani illo onere deplessus quod ne cogitando quidem quisquam nostrum hactenus accessit, antequam supremum illud sacrificium parenti consecraret, carnificibus quoque ac tortoribus ignouit. Audivistis finem ejus viri, cui pares oppido quam paucos aetas nostra tulit ; iis artibus ac disciplinis, quibus animum emanciparat, rienecsuperiorem vidit. Cujus quidem varios errores, casus, ac adversa, qui putabit, nihil obstitisse tamen dicet, quin ad voti sui portlim , ac columnas, ut Geographiloquuntur, Herculis peruenerit. Linsuas tenuit quam plurimas. Praeter eas, quae ab eruditis vindicantur, Belgicam, Germanicam, Bo- hemicam, Polonicam, Italicam, Ungaricam, Britannicam & Gallicam. ut in orbe suo nusquam peregrinus,&ubique natus . videretur. Liberos reliquit duos: tanto omnium commiseratione magis dignos, quanto orbitatem minus sentiunt. Quibus ex hoc uniuerso, quod ingenio & eruditione totum possidebat
132쪽
ORATIONES. mbat parens, nihil Praeter tu stum M penuriam, retilium est. Voluntatem qui post obitum
exequerentur, viros praestantissimos ac celeberrimos dilegit. Petrum, scilicet, Cunaeum. Academici Senatus Praesidem . Antonium hunc Thysium, ac Euerardum vorstium. Amicos mecum, praeter illos, aliquot comm nes habuit. Inter caeteros, Scaligerum ac Casaubonum. inter eos qui supersunt hodie, Iohannem Meursium, Thomam Erpentum , Gerardum Vossium , clarissimos aetate nostra viros. qui officia, quaecunque excogitari posisutar, aegro, aut post mortem, praestiterunt. I ter primos autem ac praecipuos, Richardum Iohannem Nereum, Theologum doctissim v. cui delibellum sacrum se autore scriptum,ante obitum commisit. Quibus omnibus,Cluuere optime ac praestantissime, memoriam moestis simam ac luctum reliquisti. Reliquisti Magnae Graeciae, quae silmmam a te poscit manum. Reliquisti Graeciae , quae opem aliquando e pectabat tuam. reliquisti tot autoribus, ac, inter reliquos, Straboni, quem tot locis emendasti. Reliquisti uniuerse orbi, de quo illustrando, describendo, ac delineando, cogita bas. Reliquisti uniuersis literis ac eruditioni, quam unius causa uniuersam exornabas. Nam ex parte quidem tua, nisi duriores aequo ac immites sumus, etiam gaudendum reor. Non
jam de angustia pulmonis ac spirandi quereris
133쪽
ii 1 DANIEL Is HEINs It dissicultate . non uxorem jam cum morte colluet intem, inter meditationes tuas audis. non de liberorum patrimonio ac tuo, quod
fortuna jam superstiti abstulerat, sollicitus ac
moestus sedes. non undantem sanguine Europam , non distractos popularium dissensione animos, nec foedissimas doctorum inter se
contentiones, dc extremum nostro tempore venenum, personatas amicorum laudes, det
staris. Alium in orbem, nauigantibus ignotum ac Geographis, transsatus es. Vbi non, ut ante, flumina ac fontes, maria ac sylvas, oppida de lucos, ut, solebas, nonPachynum tuum, Lilybaeum ac Pelorum, non Italiam, terrarum dominam, ejusque principem Romanam v
bem, sed coelestem illam civitatem vides , qua est sursum. quam tot flumina exhilarant ac Engunt. Ciuitatem sanctam, ciuitatem Regis magni. In qua nihil cuiquam deest: in qua cuiuis exhibetur quantum quisque optat: in qua denique, ut vir Sanctus loqui solet, bonum situm quisque intelligit ac quaerit. AEtate qui dem prima hinc avulsius es. sed quam vigilijs
ac animi contentione, ultra senectutem plurimorum produxisti. Opes tenues atque archas reliquisti. sed nec beatorum animae has norunt. Ac ne sapientes quidem: qui peculium cum foenore in animis reponunt. Et pauper tas antiquissimum virtutis patrimonium, aC sapientiae vernacula, a viris magnis nuncupa
134쪽
tur. Quae in Aristide, ut cum veteri scriptore loquar, just a, in Epaminonda, strenua acprindens, sapiens in Socrate,facunda in Homero, in non paucis erudita seit. Tecum, optime Cluuere, terras omnes vidit ac emensa est. Libetos desertos ac parente orbos reliquisti. Sed & tales patrem suum habent. Et habemus matrem omnium communem , Prouidentiam diuinam: quae, cum nihil negligarinterris , tales maxime intuetur. Legislator noster, pullos quoque auium ac nidos, in tutela sua habet. Sed de praestantissimisupersunt viti: quorum tu humanitatem saepe praedicasti. Supersunt,&hoc loco adsunt Curatores Mcademiae, patroni tui, nobilissimi clarissimique viri,quibus ocium delibertatem tuam de- buisti: nos Germaniam , Siciliam, Italiam, debentius qui procopijs, quas prudentissime impendunt, pro consilio quo valent, me hic quidem defuturi sunt. Si quis honos superest defunctis, si quid piae recordationis alibi relictum est, si contemptum eruditionis, qui hoc tempore grassatur, cum dominica calamitate ac familiari, cum impensa valetudinis atque ipsi morte, deprecari magna atque illustris virtus potest: flebunt peregrinae quoque gentes, quarum regna, ditiones, atque imperia,illustri loco posuisti, tantis meritis ac eruditione Virum, plurimis ad vitam eguisse; cum funambuli ac moriones a principibus alantur: equi H quo
135쪽
quoque ac canes, ad virtutis gloriam aut luptatem, saginentur. Audiat Fortuna tamen, magnis animis aduersa, cum qua hactenus luctatus es. Tu, desertus prope ab ea ac neglectus, totum terrae orbem, illustrandum tibi pariter ac contemnendum, elegisti. In Eur
pa, Asia, ac Africa, in quibus dignitates quidam atque honores, opes alij atque aurum , omnibus omissis, consectantur, inuenisti dignius quod ageres. Intelligere ipsas ac complecti ratione voluisti. Principes prouincias, Germaniam, Siciliam, Italiam, ita devinxisti tibi, ut non eos modo qui nunc spiritum in ijs ducunt, sed dc veteres scriptores, quos tam multa docuisti, laudis tuae instrumenta atque heroicae virtutis habeas. Habiturus quidem , quamdiu erunt homines in terris,qui aut scripta tua legent, aut illarum positum ac formam, non ex ipsis, quod immensae molis est, sed ab industria ac cura tua discent. Italiam nos quidem certe, quam, ut alteram pupillam, viris amicissimis in terris commendasti, tanto studio, labore, diligentia, ac eruditione, non in ipsa, quam tantopere demeruisti, inter Thybridis amoenitates ac delicias, sed in Batauia,
136쪽
QVod frequentes ad exequias prcclari praestantissimiq: viri conuenistis, recte ac ordine a vobis factum reor. Non enim corpus,
in quo habitauit id quod quisq; sumus,vtPla
tonici loquuntur, ea lege in terra ponitur ac collocatur, ut cum fecibus ac sordibus perpetuo putrescat, sed, ut animus hic noster, cum hospitio hoc ruinoso ac deformi, in quo lapientiae arcana, & arcana creatoris sui, coluit, tractauit, intellexit, maxima cum voluptate aliquando & ad gloriam jungatur. Hunc thesaurii in hoc vasculo gestamus. e quo, ubi N ritus excessit, quicquid superest, contactu uindum, visu triste, ipsa rςcordatione *rdidum, ac, nescio quo pacto,ominosum videtur. Neque alia de causa Populus Romanus, cum,ad curam animi ac corporis contemptum, leges prope Omnes, omnia esserret instituta,tantas funeri impensas, tantas corpori defuncto ceremonias adhibuit & ritus. vi, videlicet, hoc
quicquid est,quod iuxta belluς nobiscum habent, ungerent, pollincerent, lauarent; praeficas , libitinarios, ac vespillones ; vestes, orna
menta,ac coronas,procurarent. Idem usitato
ritu collocarent,idem publice efferrent,idem sepelirent, ac in cinerem, cum fragrantissimisodpribus, unguentis, ac liquoribus redige-H a rent:
137쪽
iis DAN1ELis HEINs II rent: inserias postremo, epulas, ac tuebim . quidam consecrationes quoq; ,huius causa celebrarent. Nam csi veritatis nostrae sacramen turn ignorarent, notas tamen quasdam eius ac vestista seruabant. Quorum nos exemplo, id quod ultimum mortalitati nostrae in hac vita superat ac restat,uiro optimo ac praeclarissimo persoluimus. Cuius csi memoriam ex tot annorum consuetudine infixam atque insculptam animis geramus, tempus est, ut cumaam
corpori litatum sit, ad animum, eiusque imaginem ac ductiis, quisque se conuertat. Qui cum multu int ab alteris diuersi, solis animis videri, neque aliter quam verbis & sermone explicari aut depingi possunt. Quem ut diligenter ac cli cura audiatis,non tam mea quam defuncti usa, flagito a vobis, Auditores, ac contendo. Ante omnia,cu mores singulorum ad ingenia, pro patria plerianque censeantur, quo piaculo Batauiam dissimulabimus 3 Quaevi laude bellica ac literarum, primas inder caetera, hac tempestate tenet; ita nihil elegantius aut bellica virtute illustrius Lugduno habet. quae,Hispani olim viribus ac almis cincta, hostem, non tam serro quam constantia, ejecit reruditionis ac scientiarum mater, literarum nutrix, immortalitatis anima ac vita: quam non tam in patriam, quam orbem uniuersium, tanquam corpus unum aliquod , diffundit. cujus nominis celebritatem , urbes uniue
138쪽
o R A T I o N E s. IIIIae, admiramur potius hoc tempore quam quant. Ex uberibus tam magn* m tri , primas disciplinas, sed antς omnia, gimorem li- bertatis incredibilem ac prope ineli bilem, deduxit. quem no ipsa morte quidςm imminutum aut extinctum mor P tre natus est
Gerardo Bontio, reconditae ac summx eruditionis viro. qui cum ac rato ac assiduo Platonicae Philosophiae ac Graeςarum literarum studio,cognitionem Medicin junxerat: quam cum pari omnium utilitatς tque ρpplausu, annos aliquot in urbe hac exercuit aut docuit. Hoc parente natu , quo S praeceptore
quae felicitas illius fuit) uti posset, animum addisciplinas, Philosophicas ac Mathematicas inprimis, appulit. Quas cum maximo labore , nec minori voluptate, sub Rudolpho Snellio clarissimo eximioque viro,cujus nunc virtutes filius simillimus absolvit, hausit ac perdidicit. Saepius audire ex eo memini, Nihil difficilius fuisse sibi, quam ex amoenissima hac disciplina, cum semili xis ratio urgerer, in praescriptum a parente Medicinae portum se
conferre. Erectum, scilicet, ingenium ac pulchrum , veritate demonstrationuim, astrologicae praesertim disciplinae, ad princi a n turae trahebatur. quae impariens terrenae iacis, non per Pelion & Ossan , ut poetae canunt, set i diuinas animi coqclusiones, caelum suum asse . ctabat. Mortuo parente, ad prosessionem
139쪽
ri3 DANIELIs HEINs II Philosephicam admissis est. Ita tamen, ut
eodem tempore & Medicinam exerceret. In qua arte ita se continuo probauit, ut, cum singulorum ratio obscura ac diffusa, ideoque aetatis vltimae praerogatiua , in adolescentiam Vix cadat, noster cum experientia ac vis natus videretur. dc, cum intrajuventutis adhuc sp tia consisteret, judicio ac animo.maturus esset. Euenit sub initia ac rudimenta tyrociniorum eius,γt grauissima in ciuitate hac contagio ac lues grassaretur. quae cum multos subito assiaret, ac quibusdam lucro esset, nihil praeter incredibilem beneuolentiam ex ea noster lacrifecit. Nam cum neminem negligeret, eos, quos egestas, lues altera, nec minus grauis, assiigebat, sponte ac gratis acce- debat. qui cum Dei sint clientes, qui acceptum refert quod in hos consertur, tantus medicinam eius numinis diuini consecutus subito est fauor, ut ad eius noti atque ignoti conuolarent opem . tanto studio atque agmine ,
ut, quod saepe vidi, consultoribus ac quos accederet, vix par esset. Corpus illi tenerum ac delicatum, & , ut statae formae, ita longe infra animi mensuram fuit: quem pulcherrimum aCVere maximum, ne usquam praeter legem se efferret , admirabilis modestia ac pudor deprimebat. ut, cum plurimis praestaret, nulli hominum se anteferret. Simulationes ac dissemulationes,sum Homerico Achille, tanquam
140쪽
Eserorum portas, abhorrebat. Nam ut Solem extra nubem, ita pulchrum esse aiebat ansemum , qui sine larua, qualis esset, omnibus conspiciendum se praeberet. Comicos in vita esse ac histriones, quos non color suus sed persona commendaret. Et ut optimum id esset speculum quod optime exhiberet vultum, ita vultum esse pessimum, qui cogitationes maxime dissimularet: qui non exhiberet animum , sed mentiretur. Mores, ita ad cand rem, ad humanitatem, ad occultam quandam elegantiam ac suauitatem a natura secti erant, ut, vir eruditus, & ab omni ostentatione alienus, totam illam partem, in qua de virtutibus cum altero vivendi erudite disserit Philosophorum princeps, non ex libris sapientum, sed a matre omnium Natura, singulari quodam beneficio, hausisse videretur. Tanta comitas in vultu, ingenuitas in verbis, in iam,
tiari consaetudine humanitas & qu Jam qua si Venus habitabat. QP ad morbos quoque& aegrorum valetudinem, non parum adserebant. ut aspectu prope prius ac sermonibus quam arte aut remedijs depositos curaret. Probitatem , non ex instituto nec emol
menti causa sed per se colebat. in qua nihil
praeter assectationem ac ossucias, quemadmodum in pietate, nihil praeter ostentationem detrectabat: quam, ingenui vir animi, & ad heroicam simplicitatem factus, oderat non
