장음표시 사용
171쪽
nim obtineri potest, pariter absoluerent, veloim iis pariter Historiam damnarent. Qui in augustissima seuerissiniaque juris versantur scientia, Si hane merito extollunt, caeteras im- metito aut premunt, aut indignas praui viro judieant, ab iis petimus , non quidem ut ex ipsa,quae sine illa non consistit urisprudentia, non enim mendicabula hominum simus, nee quae aliorum sunt exigimus eam aestiment. sed in leges suas, quantum potant, tueantur, nobis vero di principibus, Historiam reli rurat. -, si arrog*nter enim emoquenum nulla pateat eathedra, omnes Academiae elaudantur;in aulis sesuper intimisqueRegum ad Principum eonclauibus hospitium habebit: quorum ab animis, a consiliis rebusque, quas vel meditantur vel gerunt, separati harenon potest. In e stas, inter clibas di armorum strepitum, quod de scipione legitur, ubi legibus, quod de prouerbio nobilitatur, silendum
est, locum inueniet. Nam, nequis ignoret, aliteranobis, quibus res vobistam est, aliter in gratiam illotum exponitiir Historia. vestra enim cause, vocibus inreidum inhaerendum est, antiquitares subinde excutiendae, laci au- totum similes nominquam adducendi sunt.
Apudillos uero, muni alicujus Historici ex sitionemnessiseiperet,qualis est 'ius, exempli Matra, aut rarius, Ione am prose
172쪽
O R A T r o g s. Iruilem pariter &milit rem excutereis temiani. De instituendo principe ac serm ndo, de ingendi ratione optima ac modo, de laggii Miknere ac ossicio ageret. de quo in P o de iis Porphyrogenetae, qu austinianum munua Imperator imitatus, ex historicis conssi uxilititulus exstabat,cujus magna pars ad nos ρον uEnit. Ageret de oppugnationibus murorum S locandis stationibus: doceret, quando i rumpendum, quando eliciendus est hostis: de signis, de insidiis de portarum custodibus, de vigiliarum constitutione disputaret: disputaret de ordinanda acie: quid ut agmine quadrato procedere: quae sit duplex acies , quae triplex, exponeret. Si utranque militiam nostram & antiquam conjungere illi esset
animus,omnes accurate machinas,catapulta ,
arietes, balistas, scorpiones,sambucas, crates,Vineas, pluteos, aliaque id genus destriberet:
cum his nostras obsidendi rationes consenet. Haec si nos neque accurate facimus , & non nulla quae minora sint monemus, non hoc
dignitati derogat Historiae ni fallor, sed commoditati vestrae de prosectui, a nobis datur. Quibus hoc quom commendatu esse debet, ne ab usu hactenus recepto discedamus Porro cum magnifica, illustiis,diffusa,ideoque grata omnis sit Historia, tamen nestio quo pacto
nos prae reliquis pleri'; Φlendoi populis. mani, oc quae propria illius gentis K excis
173쪽
excitat ac rapit. cujus ne nomen quidem sendo expresserui unquam Graeculi. Vt ab ipssi impe- rio & urbe inuusta;ad autores eius, Historicos in primis, transisse videatur. Indignantibus videlicet Diis immortalibus,interire ejus populi splendorem,cuiVirtus&Fortuna pariter aete nitatem promiserant. Qui a fabulis quibusdam vi poeticis propemodum ineptiis exorsus , s
pra omnem omnium regnorum ac imperiorum magnitudinem ascenderet.Quis vero ita languet, ita deses ac ignauus vivit, ut non solo nomine ac recordatione ejus urbis erigatur, quae compendium orbis, orbis miraculum, uno omnium consensu ab antiquis appellatur Cujus autem animus non pascitur & quasi saginatur, qui Camillos, Fabios, Fabricios, Nasicas, Scipiones, Curios, & id genus alia non tam hominum quam virtutis, legit nomina Quis non excitatur 3c immensa voluptate perfunditur, cum in illam gentem se abdidit, a qua vim virtutis & exempla, non Vt in Graecorum chartis disserendo, verum ipsa vita, ipsis assionibus descripta ac delin eata a cepimus. cujus linguam propemodum ver naculam habemus: cujus legibus ac jure omnes utimur: cuius reliquias in saxis & lapidi- bus prope adoramus.: Ego.vero . neque enim
dissitebor, Auditores non aliter quam ex itianere longissimo, quod jam annos aliquot per totam prope Graeciam confici , qu si in
174쪽
o R. A T i o N E s.' in patriam revertor. Et quemadmodum Vlysses ille Homericus, cum ad Itachen se appulisse videt, tum amplectitur, Nymphas salutat,
quaeque toties optarat loca, ea singulari cum gaudio ac voluptate veneratur et idem mihi euenit, cum urbem hanc intueor, & quaecumque adolescens olim diligenter contemplatus rum, ad ea denuo delatum me video. neque
sane ut inquilinum , sed ut ciuem , in Rempublicam Romanam , pos liminio venisse me censeo. Non proscriptus sui , neque jus miritium aut civitatis interim amisi, Audiatores , sed ingenii & eruditionis causa, de ad .omnes disciplinas perlustrandas , in Graecia. versatus sum. Nunc, quod bene eueniat,non
aliter quam qui Athenis postquam eo studiorum causa concessissent, in patriam reuertebantur, urbem cupidus aspicio. Nec possum, quin exclamem,
Salve magna parens Diνum Satonia tellus, Magna virum. tibi res antiqua laudis ct artis Ingredior, sanctos ausu recludere fontes. Rus vero amplitudinem, nemo recte totam intuetur animo, nisi qui a rudimentis eam inchoavit. quod in L. Annaeo Floro, mecum, Auditores, facietis. Scilicet, casam unam Romuli, tot templa, tot aedificia, tot moles, quae humanum excederent fastigium , peperisse, quis non admiretur Z Conditores domini teriarum populi, ab hominibus neglectos, stram K s con-
175쪽
314 DAMi Eos HI INSII conservasse, quis non cum stup/ς cogitat delegitὶTiberinum quoque, bjectis ibiairinem repressisse , quis non gaudet credore ' Vt n turae limites origo eius excessissi videatur. c jus splendor dc potentia, ter um fines potaea excessit. Iam, quemadmodum cum exceu
lenti praeditum virtute hominem videmus, qui vel armis vel ingenio , insignem nominis celebritatem consecutus est , ipsa propem dum crepundiaillius de infantiam cum nescio qua voluptate penitus cognoscere satagimus: eodem modo , qui augustam Romae dignitate admiratur, eum nescio quo pacto magis eius incunabula deletini. Vt Euandrus quoque,
Faunos, Faustulos & Accas, incredibili cum studio & audiat,& legat. ana vi' α nos insistemus. quia prima orbis dominae insen-ria,ad plenam ejus ac maturam aetatem procedemus. A pastoribus ad Reges Regibus ad limbertate, libertate ad ea tempora deueniemus, quibus vitiorum magnitudo, magnitudinem imperii aequauit pariter de perdidit. Non enim hominesmodo, scd dc gentes, Valeria,Post miam, Papiriana, Qinctiam, & prae caeteris, Fabiam, Curiam, Fabriciam videbimus. quae miles ancilibus suis , e coelo delapsae , aut
ab ipsavirtute genataeatque educavae videntur. vel indeinde ciuilia , efiicacissimum malo rum omnium, ambitionem videbimus t quae inter st uesprimmorta , mox ad alios per
176쪽
ORATION Es issusinit. Tanquam in tabella,vitampopuli Romani, mores, studia, in primis autem bella de
proelia, videbimus. quae non sine cura,quantuquidem in concisa illa breuitate potuit, Florus noster persecutus essi Cujus expositionem alia quando ex hoc loco a Dominico Baudio a
cituistis: viro plane cum antiquitate conferendo. memoriae autem tantae, ut historias omnes,omnes res gestas, novas simul & antiquas, tanquam in capaci quodam sinu circumferret.
Qui quidem nihil nobis praeter incredibilem
amorem sui , quem propinquus fato nobis, commendauit,& hunc locum reliquit. ut hoc ipsum quoque quantum est quod nos non' possumus, laudi eius δc existimationi cederet. se autem omnem gloriam, laudemq; ac existimationem suam, tam legendo quam scribendo,ex Historia petebat. In hac vivit,in hac loquitur nobiscv,in hac stiperest, in hac geniuillius & festiuitatem habemus, in hac praesentem quasi intueri videmur: hac postremo decus patriae, sibi vitam peperit post obitum. O diuinam literam vim ac dignitatem to conservatrix hominum, conservatrix human rum actionum, conservatrix temporum,conservatrix iaculorum omnium,omnium annorum ac aetatum conservatrix Historial In te
Graecia philosophatur,in te Roma adhuc imperat, in te crestat pariter ac floret, incipit decesinit: Regnum Brutus tollit, Romulus instituit:
177쪽
im DANIEL Is HEius II stituiti pontem vellit Cocles, manum urit Mucius : natat Cloelia, vim patitur Lucretia. Vastat Annibal Italiam, Scipio Carthaginem: Crassus apud Parthos, in AEgypto Pompeius, ab armata toga in senatu Caesar jugulatur, C to libertati ipiritum impendit. Per te extat quicquid fuit, quicquid autem est, nunquam esse desinit. Per te ritus suos populus, sacra aruspices,magistratus insignia ; per te regiones
suas , urbes, aquae duetus, insulas &vias adhuc habet.in te muros suos pomoeria adhuc
tuetur. Ipsi quoque Dii indigetes, & Vesta
mater, & aeterni ignes, & Tarpeius Iupiter,&septem montes,nusquam nisi in Historia conspiciuntur. Tu Themistocli, qui tam angα- εste se vixisse querebatur , supra centum septemque annos, omne aeuum adjecisti. Alexandrum autem Magnum, qui inuidia fatorum intra trigesimum & tertium extinctus est, ut cum orbe, de quo triumphaula, hactenus supersit , effecisti. Ite nunc Reges Principesque, ite, &trophaea vestra alibi quam in aeternitate literarum ponite : saxum aliquod, aut nescio quem lapidem , contra temporum diuturnitatem posse credite : poetas, oratores , inprimis historicos , flamines Musarum , & aeternitatis sacerdotes , vestrae autem gloriae ac nominis praecones, negligite, si placet, ac pro iis simiam aut morionem saginate. Ipsa imperatrix gentium , extra
178쪽
O R A T T OZN E s. IJ Historiam Jam nusquam est : orbis universi domina ac princeps, nusquam majestatem e tra literas tuetur. Cum autem videamus, tot in illa statuas, tot arcus, templa, porticus, b silicas, sepulcra, curias,columnas, quae in urbe aut extra eam a principibus terrarum, spe aeternitatis consecrata fuerant, interiisse, adamanti quoque, quem durissimum perhibent,& in quo fatalia Parcarum decreta, propter summum rigorem incisa esse praedicant poetae, si quae fuerant commissa, nusquam jam esse; quid ni ita judicem,saxa, ferrum, chalybem dc aera, ipsas quoque artes quibus ista se commendant, infra ingenii humani vim ac majestatem jacere Si quis vestium vel Historiam inspexit, Pompeii theatrum ignorare non potest. in quo mihi more Gigantum principesta aliquot , cum aetate contendisse videntur.
Pompeius quippe ut mansurum struxerat,absiamptum perditumque instaurauit Tiberius, Caligula absoluit. cum iterum fuisset ambustum, Claudius refecit: iterum deinde vetustate consectum Theodoricus erexit. Nunc
ubi est, Auditores'Memoriam quoq; amiserar, si per Historiam liceret. Cn. Octauium aiunt, res quas gessisset, in immensa porticu, quam
e manubiis, tanquam semper extituram, condiderat,maxima cum cura depingendas artificibus dedisse. Ejus vestigia, praeter ea quae leguntur , aliquis ostendat. Quare cum iam ni
179쪽
hil ex ruinis tantis, nihil e Gothorum manibus & Vandalorum furiis, nihil ex naufragio
Drtunae,temporum diuturnitate,ac bellorum tempestate, praeter sola animi ac mentis monumenta euasisse videamus, sed & quicquid
hodie vel arant vel aedificant mortales, ni a nobis vindicetur ineriturum esse, hujus autem vitae tam angustie ac caducae, in posteritatem, famam atque existimationem nostri, partem longe maximam paterer, assurgamus, Auditores , assurgamus. & pusillum hocce tempus, hoc momentum,quod ad excolendum hoc depositum tam grande,in quo nostram,ac eo rum prope omnium quae nata sint, gloriam, . memoriam, ac dignitatem , ipsam denique. aeternitatem diuinitas constituit, a qua caetera pendere voluit, ita habeamus, ut immortalitatis nostrae legem, volente ac seuente Deo immortali, qui aeternitatis instrumenta nobis dedit, excessisse, reliquis autem omnibus , ubiam ipsi & perennitatem contulisse videamur.
Quod a sola propeHistoria est ex ectandum.
De cujus praestantia &dignitate,quod verba sectente hactenus nos audivistis, singulares vobis, Auditores. gratias & habeo & ago. I primis aute tibi,Nobilissime Legate, Regis tui vera effigies & expressa ejus majestatis imago. quod,Pompeium Magnum imitatus, Amplitudinem tuam auditorii nostri angustiis submittere dignatus es: ejus rei causa ipse ad nos, dein
180쪽
de in urbem hanc venisti. Ego vicissim ingenii mei angustias illius magnitudini, obscuritatem serenitati ejus deuoueo ac consecro.
Deprima Romaginum aratri seprima eiuspopuli viri rure. Habita, eum in L. An orior adprimum bellum Punicumpe enisset. o κ A et 1 o XIII.
Q Vod bonum,faustum ac filix vobis mihi
que de honestie voluntati vestrae sit ac st dio distendi, Auditores Nobilissimi,ad quingentesimum sere Populi Romani Quiritium
annum peruenimus. Quam aetatem primam, o mnigenere virtutum, quibus postea Roma- na res stetit, florentissimam, elegans inprimis autor, L.Anmeus Florus , partim infantiam, partim adolescentiam vocavit. Credo,quod, quemadmodum in magnis viris, quanti sunt futuri aliquando , tanta in eorum animis atq; actionibus ςtate prima, semina apparent, qua judicio paulatim accedente & experientia, ad
maturitatem summam perducuntur: ita Pop. Romanus , quantus euasurus esset aliquando cum imperium terrarum obtineret,iantam de
se spem initio praeberet. Mihi autem paulo aliter videri solet. Nam si rerum gestarum ineatur numerus, si imperii spectetur magnitudo, quae paulatim ad sepremum peruenit culmen&fastigium, quod praeclare noster auctor justam aetatem vocat, fatebor equidem,quae hactenus