Danielis Heinsii Orationum editio noua; tertia parte auctior; caeteris sic recensitis, vt alia videri possit

391쪽

37o D A N IE L is H E 1 N s retquod uim nes sumus. Ineffabilis majestas Patris

dirigit mysterium . ineffabilis benignitas Filii assiimit carnem, ineffabilis Spiritus potentia,

qtim orbe toto non concluditur, concluditur in utero. Hodie mors perit,quia vita nascitur: hodie mendacium aurertur , quia veritas o-

stenditur: h0die aufertur error, quia Via sternituc. Hodie coelestis Angelorum panis,manna Dei, manna gratiae de coelo pluit. panis, quem qui edit, in aeternum vivit. Dies inusta, dies magna dies longa dies sine vespera ac no die. dies finis seculi initium aeternitatis. Dies

Vere initium natiuitatis ac regenerationis no strae: qua vi homines ex Deo nasceremur,Deus

nasci voluit ex homine. Olim ad imaginem ipsius Dei sectus homo est , nunc imaginem ipsius hominis assumpsit Deus.Olim Deus ho

minem e terra fecit: nunc illius causa ipse s stus est quod fecerat. ne quod clementer secerat,periret. Hodie humana cessat ratio,quia Dei Ratio in terris nascitur. Posthac muti loquentur,surdi audient, videbunt coeci,amb labunt claudi, unda se calcandam dabit, mortui resurgent protinus & vivent. idque verbo,

quia Dei Verbum est qui loquitur: sed & sine

verbo , quia Deus Verbum est qui imperat.

392쪽

quo natus est qui ante diem fuit: de qui diem primum fecit: te qui dixit, Fiat lux, adia lux HL Dies qua suauissitatum oc omni melle nomen dulcius IMMANUEL, Deus cum homine,

Deus inter homines, Deus in homine, Deus propter hominem,Deus homo sachus est.Dies quem Abrahamus, dies quem Iacobus , dies quem Isaacus vidit, etiam cum nihil amplius videret: cum deficientibus jam oculis, Iacobo benediceret, Esauum praeteriret.Hodie as surgit caro,quia Deus se demittit: caro extollitur, quia caro Verbum est factum.Hactenus Glii Adami,nunc vero filii Dei; noua gens, nOuus ordo, noua familia: qui non exsanguine, que ex voluntate. νiri., Med ex Deo nati sunt. Ecce scala Paradisi , quam insem no viderat Iacobus, qua in cinium usque itur: cujus primigra diis sunt in terra, summi usque in unum Dei mirabiliter pertingunt. Olim omnia excelsa, omnia abrupta, omnia in uia, omnia sib- limitatis . ac horroris fuerant plenissima :nunc plana omnia, omnia peruia, omnia placida, omnia tranquilla, omnia familiaria sunt.

Veni ad Deum, o homo , sed per hominem.

Vtrumq; enim factus est hodie Seruator tuus, ut utrumque iterum conjungeret. O amorem

incredibilem l 5 misericordiam ineffabilem lo inenarrabilem gratiam lTanta inter Pa trem hactenus S Filium coniunctio ac nexus fuit, , Vt yterque Unum esset: ut essentia non similis

in Aa a sed

393쪽

3 2 DANIELIS HEIN sit sed eadem utrique esset. Nunc qui unum est lcum Deo,unum fit cum homine,ut cum crea- ltore seo unum fiat homo, sicut unum est cum creatura sua Deus Filius. Ad Deum ergo ve- .nias, o homo, veni, sed per hominem. Tange fi creatorem tuum, quia tangi potest. Coeli Oo- sidem, salutis tuae praedem simul&autorem tange. Accede ad Sponsum tuum nunc,Ecclosia , quia in amplexum tuum nunc dilectus tuus venit. Quantum inter terram interest&coelum, tantum iter hodie consecit, ut serua ret transfugam & hostem. Deus manet ut te

seruet: homo fit, ut propius accedat. Nihil tibi prosuisset magnitudo, nisi adfuisset& in-

firmitas. Procede dc occurre ei, & cum i chrymis exclama, Inuem quem diligit anima ni , tenui eum,nec dimittam eum donec introducam illam

in domum matris mea , ct in cubiculum genitricis omeae. osculatur me osculo oris sivi. Trabe me post te:

curremus in odorem νnguentorum tuorum. Veni ac

cane, Parvulus natus est nobis, o filius datus est insebis.Deussortis, paterfuturisacuit,princepspacis. Veni ac cane, Expectando ex stemui Dominum, O intendit mihi. in lectulo meo quami quem desederat 'anima mea. Indica mihi quem diligit anima mea. Vbipascis, νbi cubas in meridie ' Intremus, videamus seruatoris nostri cellulam, &dulcissimo spectaculo nos oblectemus. Maneant interea pro foribus superbi Pharisaei. qui cum legem urgeant ubique, autorem ejus non agno- . scunt.

394쪽

O R A T I o N E s. 373scunt. Maneat Arri , & in fronte sua a di bolo humani generis tortore impressum gestet illud passim decantatum, ERAT TEMPUS CUM NON EsSET. Quando enim non fuit is qui fuit in principio 3 In Principio erat verbum. Quando enim non fuit is, qui Deus fuit Z Et Deus erat verbum. Quonam tempore non fuitis,qui tempora creauit Z Omnia per ipsium facta sunt, o ne sesactum es nihil. Maneant Noetiani Sabelliani , qui diuinam trinitatem

confuderunt, de essentiam unam, unam pariter persenam esse volunt. Maneat Samosatenus, qui in sinu meretriculae , &in gynaeceo barbaro, diuinam filio naturam derogare ausus filii: qui nihil esse Verbum, praeter sonum

mox euaniturum, cantillare non erubuit.Maneat cum Valentino & Apelles, qui humanitatem tollunt, i sitisse ante matrem Christum etiam nunc natum crediderunt. Maneat &Marcio scelestus, qui humanam Domini naturam non admisit. Maneat Nestorius , qui eas separauit. qui non Dei filium sed hominem, pro nobis esse natum ac affixum cruci,plurimis persuasit. Maneat scelestus Ebio, qui , ut alia omittam , terrenum Seruatori nostro patrem dare non dubitauit. Maneant& Alogi de Anomoei, & si qui simillimi sunt

illis: omnes aut diuinitatis ejus aut humania talis hostes. Maneant philosophi, dc eruditi hujus saeculi , α quicunque , ut sapientes A 3 videan

395쪽

37 DANIELis HEINs IIvideantur saeculo,profani esse volunt.Nos vero simplices ac rudes,& cum fide simul ignorantiam professi , protinus intremus ac can mus, Lapidem quem reprobarunt ad cantes, hic in

caput anguli sfactus. A Domino factum est istud, o mirabile est in oculis nostris. Haec est dies quam fecit

Dominus. ultemus. 9 Jatemur in ea. Intremus& cantemus, Fortitudo mea ct laus mea Dominus:

adtin est mihi in salutem. Intremus & canternus,Dextera Domini fecit virtutem, dextera Domi ni exaltavit me, dextera Domini fecit virtutem. In

el: latare ct exulta omni corde filia Ierusalem. Ab sit Dominiu iudicium , auertit inimicos tuos. Rex Israel, Dominus in medio tui: non timebis malum τι-rra. Ecce quantillus tua causa factiis est, qui excellior caelo,profundior est terra. Ecce Benjamin

coeli. Ecce coeli ostium , ecce virga de radice Iesse, ecce radix Dauidis, ecce semen muli ris. ecce brachium Dei, ecce virtus Dei, ecce Dei unica voluptas. Ecce, olim genitus non natus, ecce,nunc natus & non genitus: Deus plina ex Deo, nunc ex matre homo. Ecce,quinatus nondum,tamen eraciqui natalem suum pariter & tempus anteuertit. Quem hospitio excepit Abrahamus, omnium credentium pater: ejus in carne pater, cujus spiritu ac fide filius ac seruus erat. Cujus stellam ante Magos Bilham vidit, & nolentibus praedixit ; sed anuitus.. Σcce, qui nunc lachrymas, mox sin- Pinerri

396쪽

Ο Α τi I o N Ei S: 37sguinem pro te effundet. Ideo sanguinem,quia trunc lachrymas:quia ad te venit,quia multate dilexit.Versabaris in voluptatibus tu,versab ris in deliciis carnalibus,gaudebas , exultabas, Deos alienos sequebaris,dc qui Dii non essent,

iis sacra faciebas.Interim,o misera ac demens,& salutis tuae penitus oblita, jam sententia aduersus te sereoatur, jam dolores mortis circumdederant te, O iniquitatis conturbauerant torrentes.

Dei unigenitus hoc intellexit, qui in sinu patris & in throno gloriae sedebat. Is descendit

sine mora gloriam abjecit,paupertatem ac mi seriam assumpsit. Venit in terram,venit ad te, venit in te . nascitur nocte, nascitur hyeme, nascitur nudus.Nemo hominum accurritmerno respicit. Dessent fasciae infanti : conquiruntur panni. Desunt cunae: in praesepi ponitur. Hinc vagitum ad te tollit , manus ad tetendit adiurat coelum quod creauit ipse,

Nihil esse quo se amplius demittat. Hic quid facies Zquid respondebis e Syllogismos aliquot

formabis, quaestiunculas ineptas totos dies &non necessiarias, propones aliis aut ipse solues,

dc perpetuo de iis di sputabis , quae nec ad se

lutem requiruntur, & tranquillitatem tuam turbant: quibus amor erga Deum tollitur ac perit, odium aduersus proximum accenditur

Quae si Dei filius fecisset, jam tu, o ingrata Ahoc beneficio indigna, periisses. Saccum indue, o misera: in cinere , in pulgere, in fimo

397쪽

3 6 DAN iELIs HEINs Irsede, ad praesepe Domini ac cunas seder tunde

pectus: reddas gemitus ac lachrymas quas lim mutuauit tibi: & hac ratione saltem qua tum illi debeas testare qui non tantum moriendo sed nascendo quoque pro te passiis est. Ecce Deus Verbum obmutescit:Dei sapientia olinc desipit: per quem factae sint aeternitates, infans tua causa fictus est.Inpropria renit, neque sui recepιrunteum. Infra hominem reponi vides, ut ad Deum hominem attollat: ne illius causa, homo tantum,sed in ipse vitae limine,& miser& cum sordibus abiectus quoque esset.Ηaccine

reddisDominooopulifluite o insipiens'Nunquid non es ipse pater ruin quipossedit te, ct Iecit te, ocreauitu' Memento dierum antiquorum. cogita generationes

s ulMunterroga patrem tuum, o annuntiabit tibi: mayores tuos,o dicent tibi.Nunquid hic non seit, cum non essesὶ appendit tribus digitis molem terra, or libravit montes in pondere, colles inflatera, Vtinam saperent ac intelligerent, ac nouissimaprini, 'ent, ait Propheta. Mater patit Deum,virgo infantem: horno concipitur per Deum: Deus induit hominem. Veni laeta,veni hilaris, venicum gaudio,veni ad Deum, vere jam tuu. quia idem est quod tu es,si excipias peccatum.olim accessisti adradices montis qui ardebat Us ad caelum, eranti in eo tenebrae oecaligo . Vocem ejus audiuisti,

formam omnino non vidisti. Nunc vero,Inuenies imfantem pannis inuolutVm ct repositum in praesepi. Nunc exclama, ima mea liqv facta est,rt semiras: quae

398쪽

ORATIONE s. 377 est quaslatio non inueni illum: vocavi,o non re omdit mihi.Nunc exclama, Fulcite me oribus jate me malis:quia amore langueo. Nuc siib umbra ejus

requiescam.Veni,tange ac vide. Non enim accessistis ad contraritabilem montem o accensium ignem. o turbines,o caliginem, ct procellam, O tuba ρ-

num, O vocem verborum, quam qui audiuerunsunt

deprecati,ne ampliusfili feraseermo. Non enim θυ-bant quod imprabatur, Si vel bestia tetigerit montem, lapidabitur ii ct ita terribile erat quod ridebatur, ut asses diceret, Expauefactus sum ac tremebundus.Sed venisti ad speluncam, in qua virgo contempta atq; abjecta, olim humilis nec nota cuiquam, totam gratiae diuinae ac misericordiae abyssum, quam in utero conceperat , pro te effudit in praesepe.Qui cum legem traderet,in igne ardebat,nunc cum gratiam annuciat,in sceno jacet. In humilitate tanta,omniomnium sublimitate major. Iacet in praesepi: sed coelestes circa se legatoshabet.qui nascenti genethliacum deca tant: qui jacentem in praesepi cantant, quem

in gloria sedentem antehac cecinerant. In tugurio concluditur: sed aduentum ejus Oriens iam vidit. Deitatem pueri dissimulat paupertas: sed in coelo eam stellae, miracula in terris profitentur. Quicquid enim nunc fit supra nominem , non aliud quam Deum esse eui cit,qui humiliatur. Natura cedit & mutatur, consuetudo perit,terra fit miraculorum plena. Quae, quod maxime admirandum, nondum A s natus

399쪽

3 3 DANIELis HEINs Ixnatus inchoauit. Amplectitur Eliu tham

mox futura mater virgo , dc in ejus utero Iohannes exilit; sed nondum natus. Vt nimbrum appareret, quantus esset nasciturus, quinatiuitatem suam anteuertis : alienam autem nondum natus sic praeuenita Nunc ad reliqua

eamus. δο quandoquidem hunc diem sacrae meditationi dedicamus, quicquid juxta Sese

uatorem nostrum inuenitur , pia sedulaque curiositate percurramus. Singula nunc intuerinos credamus , quae videri oculis tum poterant. Accurramus animo ad puerum , animo eamus ad puerperam, omnesque quibus tan-ra res est reuelata cogitemus Seponamus te

Pus quod in medio elapsum est. Oicquid loci

inter nos & Bethlehemum interest, emeti mur mente, ne quid de hoc die periisse videatur. Nam si omnium nos puerorum vel natalis vel infantia delectat,quanto magis hujus,qui, ut nostra causa homo absolutus esset, primos iit id ciuod omne; orimo sumus p sedet ad

400쪽

ΟRATIONES. 379l videt. Videt, se parentem suum mater, dominum ancilla,regem, quod e Gabriele castitatis suae pronubo iam intellexerat, pauper ac contempta peperisse. Antiquiorem Adamo, D

uide illustriorem,potentiorem Salomone,natum ex se videt. Eadem dc obstetrix & materest& nutrix : ne quae puritatis fontem contrectarent, minus essent purae quam quae sic pe pererat.Saepe ante hoc tempus sanctis medit tionibus intenta ,& in coelum suum,cui mox jungenda erat, toto animo conuersa, de puero, quem tot prophetae e stirpe Dauidica pro miserant, attente cogitauerat: neque dubium, quin & de virgine , cui hanc felicitatem rerum Dominus seruabat, cogitauerit. Neque enim scriptum nesciebat, Ecce virgo is utero habebit, liumque pariet. Saepe quae ab Iessaeo vate, sui generis autore, saepe quae ab aliis praedicta fuerant,peruolutabat,&ignara , ipsa passim se legebat. Noua omnia,Omnia insolita,omnia prodigiis , omnia miraculis plenissim nunc videt. Voces homine majores audit. Videt lucem sine Sole , noctem suam omni die clariorem esse videt. Saepe testes gaudii, quod animus non capit, lachrymae prorumpunt, Aper sinum nullis serdibus contactum dulcis imber labitur. Saepe tenerae virginitatis fidejus sor, vultum pudor notat, cum se matrem esse

cogitat. Saepe oculo pudico , & qui nihil vn- quam viderat non castum, Dei filium & suum

intueo