Danielis Heinsii Orationum editio noua; tertia parte auctior; caeteris sic recensitis, vt alia videri possit

431쪽

ro DXHE1 Is HErNs II erat acceptissimus. Libamentum erat absoluiatum: mundissima fatina, nullo peccatorum aut iniquitatis inquinata sermento, cujus pars in ara crucis Domino offertur, pars edenda nobis sacerdotibus relinquitur e qui spirituali isto cibo in aeternitatem vitae saginamur. Erat& Pacifica perfecta, quae pro pace Deo destinatur: nobis autem animi tranquillitatem attulit&pacem. Porro nulla usquam tantare.

periri potuit sib lege , quae pro toto genere

humano Dei iram expiaret. Ideoque aut in aeternum hominem torqueri ac mori, aut pro eo semel moti actorqueri Dei filium oportuit. Quid salutis nostrae sacramentum rides impie

quid illudisὶ quid in coelum cornua sustollis3 quid miraris pati eum posse , quem ab omni passione Deitas sejungit 3 Audi quid Ecclesia

respondeat: Pati Deus dicitur per unionem, qui non potest pati per naturam. Hic cumDeitas in patiente esset,longe tamen aberat a pas sone. Audi iterum prorane. Is qui moritur in cruce de qui vivit in aeternum,is qui patitur in

terra & non patitur in coelo, cujus corpus patia ur nec tamen patitur cum corpore,is qui vincitur a morte & qui mortem vincit, licet non unius sit naturae, unus tamen est redemptor, unus tamen est seruator, unus tamen est persona. Sicut anima & corpus sunt diversi,vnus tamen homo est: virumque. Imperator ergo

noster moritur, & mortui resergunt: impera

432쪽

tor animam expirat, &qui expirarunt, eo sic volente redeunt in lucem. Corpus enim moritur & redit : Verbum quod in corpore, operatur nihilominus de vincit. Hoc calis gine obducit coelum, hoc abysses terrae concutit, hoc centurioni, imo populo inuito, v cem illam exprimit, Dei este nitum qui moriatur. Caro est quae trepidat, quae horret, quae

ad mortem usque,sela ejus recordatione,con tristatur': Verbum est quod sponte ac vitro, maximum humanae salutis exsequitur negotium. Corpus cum latronibus torquetur,nec a Deo adhuc Verbum separatur. Verbum

quippe ejusdem est adhuc substantiae cum

Deo, quamuis caro figitur in ligno. Corpus denique est victima ac sacrum, Verbum est sacerdos. Qui decretam ab aeterno liberati ni nostrae victimam, aeterno Patri mactat de commendat. Audi iterum profane: Qui ex ventre nascitur in terreis, idem est cum eo qui non incipit:sicut qui in crucem tollitur ac dolet, idem est cum eo qui non patitur: utrumq; enim non ynius est naturae, d unius tamen in quo utraque est unita. Audis vocem illam infelicem, quam supremam, tanquam e dolorum ac calamitatum lacu, Dei filius emittit,

saRVisTi 3 id hic cauillatis Z.Carnis vincem audis,quae non Dei ab humanitate sep rationem , sed humanitatis denotat calamit

433쪽

qui, a quo nullo modo poterat sejungi. Audi iterum, qui Dominum oppugnu, & qui parum putas semel obiisse , qui humanitatem

ejus rides,&priuatus omni sensu, maximam seblimitatem nondum expendisti. Quis Romanus unquam Caesar vocem edidit in curia, qualem imperator noster eclli in supplicior Clauis undique transfixus de affixus ligno, cruciario pendenti,Hodie in Paradiso,inquit,

eris mecum. Homo sceleratus subito con- uertitur, conuersus peccatorum accipit remissionem.& qui latro venerat in crucem, Domino jubente martyr moritur non homici da. Iterum hoc dicam : Is quem obiisse constemur, ne in. morte quidem minor est quam fuerat in coelo.i L6quar etiam audacius , si lubet: Deus caeditur, illuditur,son spuitur,patitur,moritur: Inihil tamen horum patitur diui-mitas. quae humanitati firmiter adhaeret, nonne nihil seiatiat humanitas, sed ut cum diuinitate pariter triumphet. O beatiun diem, quphaec caro, foeda illa & infelix, inquam , cal ψ, cum natura primum jungi coepit , quae 3 smori potest neque quicquam potest pari. Vt .diuinitatis unione seruaretur , i quod hum*nitatis vinculo conjungitvr ed feliciorem longe illumi, quo cum deitate lic conjunita paro nostra, cui pro peccatis in aeternum erat moriendum, it pasia est ac moltu in alio pro

434쪽

ORATIO Nas . I . nobis, ut qui nec dolorem sensimus nec mortem, tamen restituti simus pariter in vitam.Sic ut enim Deus nostram induit in utero naturam,ita mortem nostram obiit in ligno.Quicquid enim passus est ut homo , passias est pro homine. A quo jam non magis potest separari, quam ab altera natura, cum qua hanc conjunxit ut seruaret. O clementiam ingentemo clementiam immensam l o benignitatem nullis verbis, nulla hominis oratione expli-

mendam i Dominus qui benedictus est in cula, qui iacula creauit , primo factiis homo , tandem factus exsecratio pro homine. o beatum diem, quo draconis caput frangitur,Leviathan conteritur, Behimoth,immensum animal ac potens, perit penitus ac profligatur,peccator tollitur in coelum,coelum vero clausiim hactenus ac obseratum,passione Seruatoris aperituri Hactenus ingressum Paradisi Cherub cum ense flammeo obsedit: nunc extinctus ignis, gladius sublatus est, postquam igne charitatis coeli limen Dei filius exussit. quod ut cuiuis homini patere quiuis credat, patet primo omnium latroni. Soli sanctitatem sibi vindicabant tum Iudaei hi rejiciuntur. Qui formarat sibi hominem, nunc format sibi populu.Pharistos damnat inEcclesia,latrones seruat in sipplicio. Synagogam ut seperbam praeterit: Ecclesiam in cruce sibi sundat, imo. inchoat ex improbis quos moriens regenerat,

435쪽

4i D ANIELIS ME IN SI IEcclesiam. Quid Diabolo fisisse animi putamus, cum videret morbos sibi eripi,cum damnatos jam in ipsa morte, a damnato absolui: cum videret,iantam esse potestatem IEsvmorientis , quanta nulla unquam saerat cujusi quam imperantis. Cum videret, non e saxis,m sed jam e patibulo , ac ipso prope inferno, Abrahami excitari filios, qui per solam fidem

rectatenderent in Paradi sum.cum videret,Dei Filium,post contumelias, post colaphos, post vincula, in morte denique, adhuc aedificare Ecclesiam. Adhuc, inquam,promouere haereditatem illam suam, illud patrimoninm,quod ante conditum hunc orbem, ad aeternam vitam de felicitatem nunquam perituram,ex humano genere, imo ipsis infidelibus, selegerat. Haereditatem, quam potentia diuinitatis suae sicut olim secit & creauit, ita vi humilitatis sue,ita precio cruoris sui,ab insernis potestatibus de morte vindicauit sibi ac redemit Quam

Prophetae convocaverant,compegerant Apostoli,Euuelistae, gratiae praecones ac misericordiae,a terrore legis & immenso ceremoniarum iugo, in antiquam libertatem iterum restitueriint. Populum, per uniuersum terrae orbem, csparsim ac diffusum,de qui tamen spiritu conjunmtur: qui ut nihil in hoc mundo possidet, ita longe septa mundum animo assurgit: qui in morte seruatoris sui gloriatur, neque qui quam praeter Christum suum , & hunc cruci o assi-

436쪽

O Ri A et i o N E s is asstium profitetur: populum inuictum ac inexpugnabilem , qui per ignominiam & paupertatem, percontemtum mundi ac ludibria, de propagatur & accrescit: qui ingenti animo dc spiritu inuicto ducem seum fortiter secutus, non armatus Stoicorum pertinacia ac nec persuasione credula deceptus , sed illius

sacramento auctoratus, cujus sanguine nutritur, cujus carne in hac vita spirituque pascitur ac sustentatur, septa reges omnes ac tyrannos , supra metus omnes ac terrores, longe assurgens, unum hoc laborat, ut cum seo

capite Jungatur , sicut caput ipsum jungitur cum Deo. Cujus partes, cujus membra singuli cum simus ejusdem sebstantiae cum redemptore nostro , sicut ipse ejusdem est cum Deo, qui per mortem ejus vivimus, per

vitam ab hac morte reuiuiscimus, quamuis ita hoc mundo, a mundo tamen separati, qua uis in hac carne, ab ejus tamen liberati imperio ac potestate; sequimur te triumphator, te redemptor,te seruator, bone IEsu: sequimurte,si non corpore, at affectu certe, at certe lachrymis suspiriisque: sequimur,& magnitudine amoris tui penitus abrepti, postquam singula, quae nullo nostro merito pro nobis sibiisti,diligenter expendimus , ubi ad sapremas affictiones tuas, ad horrendam illam passionem tuam ala contemplationis peruenimus, sib cruce tua, impotes nostri ac immemores, defici-

437쪽

- . tiones nostras, ibi juventutis nostrae vanit rem, & fallacem scientiae opinionem deponi- - .mus. Ibi charitatis tuae infinitae ac inaestimabilis memoria medullitus percussi, penitus liquescimus. Ibi denique exclamamus, Ab risti in altum Domi , cepisti captiuitatem. Ibi exclamamus, Quid est homo,quod es memor eju 'quid e liin hominis,quod eum visitasti ' Bone I E s V, quid esst homo,quod eum visitastiὶ Pelle ct ca 'nibu restiuisti me, iuvi ct neruis compedisti me. M mento quasio, quod mesicut latum 'eris, ct inpu uerem reduces me. Nonne Mitium in me, osor castumcoagulasti me Z Nonnesicut putredo con

flumen in sium, ct quasi restimentum quod comeditur

am 8 Et unde hoc mihi,ut morte Domini ac Dei mei liberer a morte ὶ Video amorem, sed immo sum:amorem sine modo,sine fine: amorem sub quo intellectus deficit ac torpet: praequo ratio caligat. Ego peccaui 3c tu passus es. imo ego qui peccaui, in te passiis sum: ab lutus sine poena , liberatus sine morte : sed a

morte tamen. Naturam meam in te transtuli

sti, ut quam in me penitus corrupi, in hac ipa

perte innocentiam haberem : diuinam vero conseruasti, ut haberem gloriam ac dignita- 'tem: utramq; conjunxisti, ut humanitati conjuncta Deitas, Deitati conjuncta humanitas, quae calamitatem meam sensit affectus meos

438쪽

O R A T s o N E s. 437cem, miret , mihi in p*Nntem. Quid dicam, aut quo pacto dicam λ Non enim mihi consto 'ut in me consisto, ubi de te cogito. Tuimmensus,infinitus ac non circumscriptus,expers passionis,expers mortis, hanc angustam, miseram, finitam, circumscriptam , passioni denique mortique obnoxiam hanc carnem , prae amore nostriinduisti: quam per famem,per sitim,per calamitates,perinjurias,per flagra, per sputa,per sanguinem, per mortem, per sepul-Crum, tractus, verberatus, extensuS, ac membratim diuulsi is, Diabolo spectante, cum diuinitate tua pariter conjunctam, qua indutus unam'in essentia diuina constituis personam; supra omnes Angelos, supra omnes creaturas, quae in coelo & in terra sunt,ad Dei Patris, Dei linquam. Patris, dexteram nunc collocasti. Vt qui ante usque ad inferos depressi fueramus, nunc in ipsa Deitate, tecum &per te, recenseamur. Porro cum haec ipsa caro , quae in te hunc blide triumphat, caeterum in nobis adhuc sub peccato gemit . memoriam tantarum rerum aut non satis colat, aut facillime deponat, ctiam hic adsis quaesb nobis ac succurre.

Fac, ut oculos non corporis cum Thoma, verum fidei inuictae, qui sunt instrumenta vitae, perspicilla saeculi futuri, usque in latus tuum& in tua vulnera mergamus. Vt mens nostra,

separata ab hoc corpore, diuulsa ab his sensibus accum i quibus arcte nimium adhaeret, .

439쪽

i8 D AN IE L Is HEINs II cruci tecum affigatur, & amore ejus gloriae, quam solus nobis praeparasti,inardescat:donec tu cum plena potestate, vultum illum tuum, quem in terra conspuerunt impii, in nubibus ostendes, ut sententiam de omni carne judex unicus pronuncies. Nos autem , quos cum Deo Patre jam conciliasti , pro quibus mortuus es, passus ac sepultus, quorum chirographum Diabolo ereptum discerpisti, quos tantisper carne tua pascis, poculo amoris tui ac cruoris hic inebrias, ad te, te, inquam, penitus assumes, ut ibi unum simus tecum, sicut &tu unum es cum Deo: qui cum Patre dc cum Sancto Spiritu ,Deus in aeternum es. Amen.

De coniungendis Graeorum lingua-disciplinis. Habita inauditorio Philosophico. IvFeb.CIO IOC XI.

Thenis, Auditores , cui ciuitati ac Reipti blicae omnium artium ac disciplinarum natales & incunabula debentur , moris fisisse accepimus, ut qui magnis vellet imbui mysteriis, quod aliquamdiu nemini licebat, paruis ante imbuererur. 'Siue, quod paulatim ad majora veniendum judicarent, &, in sacris quoque diuinisque rebus , ordinem naturae comprobarent: sme quod indignum absoluto aut majori judicarent sacro, qui non in minori recte praeparatum prius animum haberet. Vtrisque vero qui initi tua ecti, eum

ORAT 1 o XXVI.

rebus

440쪽

O R A T I o . N E S- Αλ' rebus omnibus florentem ac ornatum , ad extremam usque senectutem ; post hanc vero vitam , in consertium Deorum piarumque animarum,peruenturum autumabant. Quod

in sacris faciundum illi judicabant k id in artibus ac disciplinis, quibus omnis vita nostra constat, omnis nostrae ratio felicitatis continetur, quas mysteria, quas , ceremonias, ac sacra, recte dixeris, seruandum esse, mihi quidem semper placuit. Vt, nimirum, postquam

semel iis studiis iisque disciplinis, ad quas namtus est, humanus se emancipauit animus ac tradidit , sine ulla protenus difficultate ac mora, viam inoffensam teneat ac finem suum consequatur. Parua autem sacra ac mysteria, non eas modo artes voco, sine quibus ad majores peruenire nemo potest: sed & reliqua subsidia atque ornamenta , quae ad eas melius exactiusque addiscendas requiruntur.Iam cum constet,non unius aut alterius ex ore, neque ab iis , quos communis patria ac

tellus eadem conjunxit, sed a multis diuer sisque, qui ut lingua, ita ratione ac usu, si parati sunt a nobis, hauriendam esse sapie tiam ; videndum est i ne quorum artibus ac disciplinis hic carere nemo potest , horum ya'numenta sine usu ac scientia ejusdem linguae, imi tilia efficiamus : ac vi fructum, qui

ex omnium aetatum summis maximisque ingeniis offertur, ipsi nobis neglige06 ut po-