장음표시 사용
561쪽
s o DANIELIs HEINs II tur, cujus haec in Praesitione ad Faustinum verba sitnt : Quare nos Aristotelim, prudentissimum se doctissimum philosophorum o Theophrastum autorem sicuti, quantum possumus cogitatis contingere, dicemin de omni hac coelesti ratione, naturas ct o latomplexi, ct cur o quemadmodum moueantur explicabimus. quae de suo Apuleius addidit. Si ergo, Aristotelem &Theophrastum secutum ait Apuleius, eo ipso autorem esse Aristotelem innuere videtur. Quid vero obstat, quo minus & nos sic argumentemur: Apuleius Aristotelem,&Theophrastum sequi si dicit, ergo autor Theophrastus estὶ Verum multo argumentabitur firmius, qui neutrius esse ex eo probabit. Apuleius enim, qui amicoseo paustino versionem mittebat suam, m net hoc scriptum , cujuscunque tandem sit. ex Theophrasto'δc Aristotele collectum es- e: quod ex parte tantum altera verum est.
Quatenus enim τα - τα κρομια κυ-
λεγορήιοι tractat, Peripateticos secutus est antor: neque aliud vocare nunc videtur rationem coelestem Apuleius. Caetera autem omnia, ex diuersae sectie autore sunt petita. Ac propterea in Graeco cum legitur, λέγωμαι δη c οπν εφικῖον Bomnino
est scribendum: tum quia vox Theologiae ibi locum non habet, tum quia inepta& συρφΠώδης erit loquendi ratio,,ογῶν,dicereo diuinadicere.Apage has ineptias.
562쪽
Sed prosecto, nisi pueri sumus, plane Ap
leius negat Aristotelis hoc scriptum. Nam cum Aristotelem & Theophrastum, non se, sed autorem, secutum est neque enim a
tot sed interpres Apuleius θ plane signi
' cat, neque Aristotelem esse autorem neque
Theophrastum: nisi eundem, qui sequitur dc quem sequitur, dicamus. Vt Homerus, qui a veritate, vel ab ipsa idea, tertius Platoni dic tur, ipsa sit idea, ipsa veritas, a qua quam longissime abesse eum Plato testatur, & propterea e sua, quae est κατἰδεο , Rep. ejiciendum putat. Aut, ut magis jam familiariter agamus, Virgilius erit Theocritus, Hesiodus, Hom rus, quia hos imitatur. Tertium est,nonnulla hic extare, quae cum Aristotelis philosophia conueniunt. Sicut deessentia quinta,quae peculiarisAristoteli put tur. Quasi vero eum qui in parte Aristotelem sequitur, sequi in omnibus necesse sit, cum hoc proprium illorum fuerit philosophorum quos dicebant,ut ex aliis alia selis rent: aut quasi nemo extiterit umquam, qui doctrinam Aristotelis amplexus sit. Adde quod hoc ipsum non est ita proprium ac pec tiare , ut plerique putant, Aristoteli. cum& Plato ipse eodem modo siclocutus de aethere. Nam quod gm M Stagirita, id
cat Plato : ut Platonici nos docent. &inpri-
563쪽
id est, enim interest, an quis quintum elementum , an quintum mundum, aut figuram vocet,quod est a Platonefactum'Sicut Orpheus,siue is Onomacritus fuerit, aetherem in Hymnis vocavit.Omnia Aristoteli asscribunt, qui nihil praeter Aristotelem legerunt. Et haec quidem aliis responsa sint. Nunc ad nostra veniamus. Ac de rebus primo,mox de verbis. Primo ergo Aristoteles, coeli aeternitatem,& quidem ita pertinaciter tuetur, Vt hoc tanquam proprium Aristoteli Aphrodiseus tribuat: qui non interiturum modo, sed & genitum filisse negat. Vide quae lib. Phys. xiii-
cap. x & II.De coelo, cap.I. dicuntur.Secundo,
ex nihilo nihil fieri, ideoque nullo modo productum esse mundum ; quem ingenitum esse, sempiternum & necessarium , ex illo de quo diximus principio, quod Averroes vrget contraAvicennam,primo Physicorum omnes docent ejus sectatores. At hic recte, ipsum mundum esse ait διακs Πλη0ν Um 6 2ώλων
φυλοι ἡομ lω, hoc est, Apuleio interprete, ornatam ordinationem Dei munere, Deorum recta custodia. Et post aliquanto etiam clarius, ως σκλοῦ - απουν --ε M. omnia ex Deo
ct per Deum consistere. Ita enim ex Stobaeo illud legendum de intelligendum est.
564쪽
o RATIONE s.' 1 3 secundo, Aristoteles intelligentias coelo affixas statuit,qui & vii l. Physic. Primam causam neque per se neque per accidens moueri ait: de quo jam diximus. Hic simpliciter duassii pernaturales causas ,& utramq; in uno Deo, statuit. Quarum altera, mιηοκη siueriκὴ , quae formauit orbem ; altera φυεκική siue quae conseruat, continet, dc regit Ita primus motor Aristotelis, & prima excluditur natura. ita Prouidentia statuitur, quam Aristoteles aut nullam, ut nonnulli, aut
longe aliam,de quo infra, agnoscit. Ex hoc tertium jam firmissimum deducitur. Clemens Alexandrinus, qui optime in Philosophorum scriptis versatus ibit, Deum, quem scriptores alii ex Homero v cant , Aristotelem nouisse, & hoc nomen in illius scriptis inueniri negat, cum pro eo animam praeficiat uniuerso. Verba autoris eximii
ἔπι φος οιεθ. id est, sese verosamita pater, priuersi patrem cum non nouerit, quem immiον vocant alii,animam esse νniuersarbitratur.Duo ergo objicit philosopho. Prius est, quod falsum scripserit de anima: alterum, quod verum de si1- premo nesciuerit rectore, quem antiqui sepe voce Homerica παταὶον vocabant. Ad prius quod attinet, sane libri hujus autor eam oppugnat opinionem quam Aristoteli tribuit
565쪽
s 4 D AN iELIs HEIN sit Clemens. Impium quippe esse & detestandum, arbitrari , Deum misceri ita rebus ipsis ut ab iis polluatur. Satis enim esse si ubique
ejus potentia versari existimetur. Idque ubertim demonstrat. Quod ad alterum autem, tantum abest,ut extare alibiDeum quem jΤον vocabant, ignorarit autor iste, ut hoc ipsim inter atrributa Dei ponat. Hin οὐ ias ταωQω ο ri τοῦΛωνο αα . Vides ipsam vocem, quam in Ari-
stole nusquam inueniri vir doctissimus as
Quarto,Peripateticos & eorum principem Aristotelem accusant veteres,quod ad Lunam tantum usque, Dei prouidentiam extendant. 'Vnde Origines,infra Epicurum quoque pone re philosophum non dubitat. Hic vero, inter alia multa, Bόν- ωA--ιι γυ- δαη ,ἀω3δ-αμιν ἔσυρι πανΤίγνίσμ ε λη -
Deum quidem in suprema constitutum esse re- gione. Ejus autem vim ac potestatem totum ita penetrare uniuersium, ut o Solem moueat o Lunam , totumque pariter circumagat caelum: iis autem qui in lterra βnt, conferuationu fit causa..into, uniuersam Aristotelis de prouidentia opinionem, cum ex ejus quae quidem, hodie habentur scriptis explicare non sit promptum, cum semel ejus tantum, duodecimo
566쪽
ORATIONE s.' 1 srimo nimirum Metaphysicorum , memine- it,a CCta rate eam Alexander exposuit. Quae abzo autem adseruntur praeter illa quae jam diximus , haec fere sunt. Primo, nullam intelligentiae stapremae esse prouidentiam, cum a rebas excludatur humanis , neque quicquam praeter se intelligat. Secundo, nulla mundum nunc, vel ut sit, vel ut bene sit, egere prouidentia: cum sit ipse Deus, non genitus, non corrumpendus', denique aetern Q. Tertio, quod idem fere est cum ante dictis , nullam ejus causam esse esticientem. Quarto, eorum modo quae corrumpi & generari possi int, quod ad speciem eorum , prouidentiam haberi Q into, eam ipsam, non per se sed per
accidens fieri: sequi enim Dei operationem, alio spectantem, quamuis praeter ejus non fiat voluntatem. De quibus posterioribus duabus , quia sunt obscuriores , infra. Hic vero autor ue primo nec intelligentiam supremam ponit sine pro dentia : ipsum vero Deum
νοήτηντε Q λογολιουρηνν rebus docet prouidere
omnibus. Statim quippe in definitione,m una dum ait, θε
φυλάqiε . Deinde toto sexto capite ei ἄκει αὐτοα agit, quae est pr6uidentia. Secundo, non egese mundum ulla qua seruetur prouidentia, diserte negat. Imo contra, inquit, εω HUs σωτηρμοις. Hoc est, Neque
567쪽
s 6 DANIEL Is HEIN si Ivlla in hoc mundo natura, per se satis ad salutem sui est instructa, si priuetur ejus conseruatione, hoc est, prouidentia. Eodem modo paulo post Ipsum
autem mundum esse Deum negat, cum ait, es να συ μια -ουρομά τε e Nam quis Deum esse dicat συ μα ὶ Deo autem tribuit quae mundo Aristoteles: aeternum esse, hoc est,neque genitum neque corrumpendum. Ut cum ait eum A' Allia, . Tertio, efficientem mundi causam esse docet, & hanc esse Deum. Nam in definitione ἄπὸ eum ait. hoc est, factum ut nunc est, ac ordinatum. Et simpliciter , ως ωι πταν σμυέ κε, omnia ex Deo ct per Deum se constituta. Ab opinione autem quarta longissisime recedit. quae est, omnia quae corrumpuntur & subjecta sint Lunae, nullo modo regi a Deo, sed a septem planetis , qui mutationis
eorum ordinatae, aeternaeque secundum speciem conseruationis causa, mouentur. Et sic
vocem prouidendi semunt, cum de his inferioribus loquuntur. Quamquam & de altera quae των μου τω est ad Lunam usque, dispotant. Quos jam labyrinthos non ingredimur. Satis est si nostri autoris mentem ostendamus.
Quae & proprie sic dictam ponit prouidentiam. 8c hanc soli Deo tribuit, dc unam eandemque, n,ut Aristoteles,diuersam iacit, dea semmis usque ad infima pertingere ostendit. Huc enim manifeste spectant illa : κούα- m
568쪽
τη-ηριερο e νύκ λορ ζοον , ἀναlολῆ 2 δυα, τῆ θ τας τίοσαγραα ἄρας ἄγων ζ ε ους, προ ω τε βορ γ s ὀmσω ν m γ λεξερπων ' μνονetus δίὲ υετοὶ κωρον, --ἡμι 6 4ο . & quae sequitiatur. Hoc est, Etenim o astra semper 2 ca lum uniuersium, eos ad numeros mouetur quos Deus modulatur . uium idcirco co phaeum , ct hujus quasi chori imagistrum, recte dixeris. Geminis autem itineribus Sol egreditur, diem nostemque altero distinguens itinere, ortu nempe ct occasiu, altero quatuor anni tempestates secum adducens, dum ultro remeat citroque , Aquilonius modo, modo sustrinus. Hinc tempestiua generantur pluuia, O venti, ct rores. Quibus verbis, dc quae postea sequuntur, non uniuersalem modo sed & specialem ponit prouidentiam. sicut & cum cuncta ait κατὰ τε sc εἴδη a Deo conservari. Et deinde singulas enumerat plantas. Vt propemodum ad τῶ εχοι ειδη it a Diaοι, venire videatur. Quarta opinio est talis. Prouidentiam per se non conuenire Deo. quod qui prouidet per se, iis quibus prouidet, illorum causa prouidet, ut nimirum ea conseruentur quibus prouidet. Hoc in Deo ponere, inquit Alexander, tale est, ac si quis dicar, dominum agere, Ut seruus conseruetur. Aut dominum serui causa agere. Hanc opinionem noster validebim a resutar,
569쪽
refutat, cum ubique et*a τῆς αυεEtκης - Πους agens, voce σωζειγγα , hoc est, conseruandi utitur. Vt cum dicit, ωπον γίνεογαε τοῖς δ OM. Nunquam enim aliter hic
autor loquitur. Quasi qui rebus prouidet ut
conseruentur , earum causa prouideat quae conseruantur.Ideoquod per se faciat. Quemadmodum &ipse Alexander fatetur. Postremo totam sic concludit disputationem: in naui gubernator, areriga in curru, in choro cor 'phaim, lex in urbe, imperator in exercitu, hoc in mundo est Dem. Gubernator autem &auriga&imperator,caeterique,per se prouidenn ille vinauis, iste ut currus, hic ut exercitus seruetur. &sic de reliquis. Idem ergo facit Deus. Sexto, Autor hujus scripti Britanniam &Hiberniam describit, quas Alexandri tempore fuisse ignotas, nemo ignorat. Ita quidem, ut ante audacem illam & primam Caesaris expeditionem, multi, teste Plutarcho, ne extare quidem usquam ipsam Britanniam putarin
sed deliria ese poetarum quae de illa scribe
bantur, quia oκτὸς ὁ id est,extra orbem habitabilem, esset, ac propterea alter ombis, teste Servio Grammatico, a poetis appellaretur. Qui ergo scripti hujus autorem esse Arist otelem volunt, Mi ρησιαν dc Θεωκα φη Πομ profitentur. Huc accedit de Taprobane quod dicit.Nam si ante expeditionem ma
gni Alexandri haec scripsit, quomodo ejus
570쪽
O RATIONE s. s 'situm scire potuit, cum rex ille insulam istam detexisse dicatur Z Sin in ipsa expeditione, quid ineptum magis poterit excogi ari, aut quid ψοροκωτερον, quam ut doceat quod ipse pridie fortasse didicerat,& de rebus parum eo tempore compertis, tam audacter loquaturi Tum vero,quare docet Regem, quod aut primus sciuit Rex aut solus ΘSeptimo, Platonicorum & Pythagoricorum est proprium, quatuor των λογικων statuere ειδη: Deos, nempe, Daemonas, Heroas
Homines: quod hic facit autor. Ita ut Deum supremum,& quem V mlον vocat, quasi architectum, daemonas ut administros statuat. Qui cum suo singuli fungantur munere, totum ta men ad autorem primum merito refertur. Et hos ipsi modo modo πρους,
modo se absolute viaint. Atque ita statim in principio legendum,ut jam dixi,
λων φυλαίομτη. Qui Dii, aeriae sunt potestates, de quibus infinita Platonici. Ipse autem in Timaeo, quomodo a Deo per Deos administretur mundus, luculenter ostendit. Octauo, Autor hujus libri duas Mundi definitiones ponit: quarum altera peripatetica