장음표시 사용
581쪽
1so DANIEL Is HEIN sirnihil ὀυδ Qικῶς ἡ πανηγυκως, sed potius 2 λδαίικῶς omnia scripui. . Neqheest dubium,quin illi quorum hic meminit,dia post Aristotelem & scripserint & vixerint. fuerunt enim homines nugaces, & qui ne nihil agerent , hoc modo ocium suum quia serre non poterant, ulcisci voluerunt. Ibi autem vere, si Musis placet, Aristotelem agnoscis,
ctu etsi Vos , sit, Ossae montis historiam diligenter perseqili, aut, ut vertit Budaeus, accurata dictiora describere. Postrema vero ita est languida&frigida, ut nihil magis.
Nam quam dignum est Aristotele, monere Alexandrum, δεξιῆ η - τε φιλοιπφία , longe alio sensu quam eruditi viri suspic intur , & quo nemo facile apud antiquissimos reperiat scriptores. Deinde φιλοιπφίας, pro ipsa, quam est dignum casta dc seuera Aristotelis oratione, qui vix illius
meminit, cum eam commendati Quare manum tollo, unum si addidero. Duo agit autor
in praeiatione: primo tam πυδώως philo phiam laudat, quam diuinus vir eo de
582쪽
ORATIONE s.' 16seo de quo egimus loco. Secundo ait, Rege in plimis dignam esse accuratam philosophiae cognitionem. idque illis quae iam adduximus verbis. An autem hoc ita dignum putant Aristotele, ut ne dici quidem potuerit ab alio Quid si contra Alexandro Aristoteles perstra- sit, indignum rege nimium philosophiae esse studium. imo satis esse, si philosophis utatur Z Cum praesertim hic de Naturali potissimum agatur. Quod in oratione Quinquennali , quam nos primi edidimus , The
αῖς θ φιλοσοφοῦ0ν ἐγ-dita ν,ἀ-πxl l 'υον.ἹVnde & Platonem reprehendit , qui philosophis tradiderat imperium. Conferantur haec cum illis. Eum autemlocum ex Politicis Acroamaticis illius, aut ex libro quem de Regno scripserat, depromptum a bitramur. In quibus multa liberius, quae alibi celabat, homo vere vafer φ τοῖς βοις λεόθη ψιλειν natus, ut a Luciano describitur. Intelligebat enim, perpetuo futurum sese Regi suo admirationi, si non prorsus intelligeret quae miraretur. Compone cum his, si videtur, diuinam & laude omni majorem Metaphysicorum praefationem. Verum pudet diutius his immorari. Nn Resa-
583쪽
16α DAN iELIs HEINs II Restitatis aliorum opinionibus , restat ut
ipsi aliquid ponamus: quod priusquam faciamus, illud est notandum, Tres fuisse causas antiquis philosophis, cur aliquod Aristotelis
scriptum in dubium vocarent. Vna ex iis erat, quod ejusdem nominis cum Aristotele alii titillent. Octo enim commemorantur, quo
rum scripta saepe falso huic Aristoteli asscripta fuisse docet Ammonius. Secunda, quod plurima hononyma scripta essent edita. Ciam discipuli illius Eudemus, Phanias, δc Theophrastus, studio & aemulatione praeceptoris sui, plurima inscriptione eadem cum Aristotele darent: quae ipsa Aristoteli asscripta a nonnullis sunt. Tertia, quam nos addimus, est, homonymia ejus ad quem scribitur: siquidem plures Alexandri praeter Macedonem illum filerunt : ideoque scriptum aliquod quod Aristotelis non esset,& asscribi tamen ei potuit. Quarta est, quod Ptolomaeum Philadelphum , studiosum admodum Aristotelis fisisse satis constat. Hoc auterrainudio Regis, multos excitatos ea tempestate, ut quae ipsi
scripsissent sub Philosophi nomineRegi offerrent. amquam ad aetatem illam numquam referre hoc scriptum ausim. Longe enim recentius videtur. & esse certum est. Vnum ergo ex his tribus restare videtur: Scilicet aut Alexandri nomen perperam adjectum esse , quod in exemplaribus nonnullis hodie-
584쪽
ORATIONES. sis hodieque omittitur,ut jam ante docti monuerunt : & occasione ista in praefationem simul irrepsisse. Aut hunc Alexandrum cognominem superiori fuisse:aut postremo, Alexandri nomen ab autore additum fuisse, ut facilius sub nomine Aristotelis admitteretur. Quod mangonium familiare admodum sephistis semper fuit. Idem certe in Rhetoricis ad Alexandrum, factum videtur. Quem librum nemo tam est imperitus qui Macedonis aetate scriptum persuadere aliis, aut sibi,possit.Mul
que tamen erat cur hoc nomen aut hic fucus tantum apud eruditos posset, ut diuinum etiam Mureti ingenium mouere debuerit. Ego autem ex his tribus, primum esse omnino verum arbitror: perperam nimirum Alexandri
nomen esse adjectum, quia aliquid scripsisse ad Alexandrublim Aristotelem pleriq; credidisse
sent. Ipsurn vero autoro,sub Romanis, vel Augusti tempore,vel infra scripsisse existimo: siueis Nicolaus Damascenus, siue alius quicunque fuerit : qui profecto non tam Peripatetiquatit, Platonicum, quam Elect icum hic egit. Quin, ut plane dicam quod entio, ne Praefutionem quidem plane iudico ejusdem esse autoris cum reliquis. Et fortassisΘpuleii est antiquior. Quid enim an tacin potuit mutatis paulu Vzrbis, aut omissis aut additis, ab aliquo appingi,
qui asscribere Aristoteli libellum voluiti
585쪽
Ad Librum Aristotelis Politicorum praseris,seu Dissertatio, postridie habita: cuim supra post Orationem XX fi mentio.
SApienter cum primis &grauissime ab Aristotele, libro de Morali disciplina decimo,
capite octavo, d tum est, Si mens hominis,cum reliquo collata homine, diuina est, etiam qua ex ejus prascripto vita instituitur, si cum reliqua conseratur hominis vita, erit diuina. Vitam autem quae secundum mentem est, cum Pythagora & Pythagoricis , Platone item in Phaedone , de omnibus Platonicis , eam intelligit, quae in contemplatione rerum coelestium & persectione mi consistit. Solius Dei est semper contemplari: hominis aute in hoc versati,ut quam proxime ad Deum contemplando accedat. Ac propterea, quod Philosophus ibidem docet, Contemplatio,vi hominem cumDeo conjun. git, ita a non homine qua maxime distinguit. Porro, cum duo in homine spectentur, itus Deus simplex sit& non compositus , necesse est,quod ab eodem diuinitus dicitur, se νθρωπον, hoc est, ut humano more gerat se homo, quatenus id partis alterius requirit necessitas. Quod cum sepe tradidissent duo sapientiae lumina , Aristoteles & Plato, Vterque eas quoque disciplinas quae ab actione nomen habent, diligenter pertracta
uit. quam philosephiam , τἰῶ- - ρω-
586쪽
ORATIONES. FOS mνοι, seu quae de humanis agit rebus, decimo De moribus propterea vocatuit idem Aristoteles. Hus quippe finis est felicitas liumanae materia. humanae actiones. quae ex voluntate hominis, seu , quo verbo utitur Philosephus, ex humana praeelectione oriuntur. Cum au tem aliter in vita, aliter in Republica consideretur homo, fit ut aliter in solo homine considerentur actiones , de quo agit disciplina morum, quae μονα ουσα idcirco a nonnullis dicitur : aliter in homine ad alios relato, quem Politicus considerat & Oeconomicus.Quippe, exempli causa, aliae sent actiones hominis ut hominis,aliae hominis ut domini. Quo videndum est an Philosephus respexerit, cum initio Politicorum primi, Platonem suo more tangit, quod tantum subjectorum numero, non autem specie , familiam distare&Rempublicam in Politico dixisset. Aliud enim boni Regis in Republica, aliud boni heri. in familia imperium. Quamquam hoc ad juris potius aequalitatem, qua in ciuitate continentur omnes , &ad imperandi rationem, quae non habet locum in familia, sit referendum. Nam & in Republica, aliae sunt Regis , aliae Consulis , aliae Imperatoris virtutes.
Hus enim qui paret & qui impςrat, aliquod per se opus esse potest : potest item aliud ad inuicem relatum, quod κοιὼ dichnt. Plato ab animoplerumque, etiam in Rep., . Nn exemin
587쪽
exempla desumit. Est in eo pars quae paret Mquae imperat. Imperat pars illa quae a ratione habet nomen. Ea ergo pars cum contempla' tur, simplex & naturae suae opus agit: cum Vero appetitum moderatur, jam relate agit,sicut dominus in domo, rex in urbe , imperator in
familia. Priores actiones in Moralibus, alteras in libris De ciuili doctrina Aristoteles considerat: quos cum istis una serie continuauit. Caeterum ingenii coelestis & ubique contemplationi propior, ut loquuntur Α-ristotelis interpretes , των Gπερ φυσιν ελε isse, considerans Plato , quod plerique non satis idtellexerunt, dc contempla
tivam de activam descripsit Rempubl. .ia
enim judicabat, nihil sine idea, ac ne ea quidem quae a Deo immortali fiunt, posse produci , omnium primo Reipubl. exemplum, deinde ipsam quam ex ea efformauit Rem p. . descripsit. Haec est illa nobilis Reipubi idea, in qua summum magistratum suum vult philosephari: quod non est tam agere,quamson templari, , Q τα ἴνἄπο φουσι ἔντ , qui est Deus immortalis, contemplatione jugiter versari: Contemplantis enim actiones non sunt aut με is
sunt, quia ad alium non transeunt sed in comtemplante manent. Tum nullius indigent
auxilio quemadmodum i Politicae. Ideoque
588쪽
ORATIONES. Sc 7 septimo Politicorum eleganter a Peripatetii corum principe, dicuntur. v Di prolixe de his disputauit. Haec est illa, in qua in
exilium ejicitur Homerus. Haec est illa, libris decem comprehensa , quam De Iusto idem quoque Plato inscripsit: in quam toties incurrit Lucianus: quam in Iouis aula Epigrammatarius reponit. Quod astri sta nulli loco, nul- lis circumstantiis accommodata diuersa sci, licet ab illa, quam Politicorum quarto
τέαν vocavit Aristoteles θ aE- ter quam eae quae reuera sunt, consideranda videatur. Exemplum,scilicet,quod animo sequare, re autem nemo expresserit. Vnde &ipse Plato,quoties inusitatuita aliquid &quod cum communi sensu pugnar,traditurus est in ea, -Mως id est,exemplum ciuitatis, sedetineare ait. Idem ait, se λογω mιειν Q. λιν. hoc est, ut Minucius interpretatur, sermone 9 exempli gratia, ciuitatem condere. Vnde&eam λογοΘεωρνβον Tullius vocavit. &ipse rursus Plato lib. De Rep. iv. ait semia ἀλιν. hoc est,fabulost, poetarum inore,aut, fermonis gratia ac d putandi, Reu formare. Idem lib. I x. λογω κ ψ Lo,hoc est, fermone, aut inexemplum propositam, vocat. Et hoc est quod ab antiquis Ecclesiae doctoribus , Clemente, Theodoreto, Ambrosio, Nazianaeno , aliis, Platoni objicitur: quod sermone fecerit Rempubl. quae reuera existere non possit. m, λογω
589쪽
uandum esse, ut ab aliis Rebust. Oseparetur. vi. Vt altera quoque ejuό Rest. examinetur. Vi I. Totius operis in partes sua diuisio. Ita ergo, si Platonem vobis nunc proponerem , primo omnium, quid auctori in iis libris sit propositum ostendetem. Tum deinde, triplicem scribendi es.se formam probarem. Aliam, qualem in Comoediis videmus & Dialogis, qui per nis di stinguuntur: aliam, quae sine ulla personarum varietate , aliquid simpliciter persequitur, quemadmodum historici: aliam, quae mixta ex his duabus. qua autorem illum in Republica esse usum. Deinde ipsius scripti quasdam quasi circumstantias considerarem. quam materiam Platonici dixerunt. In qua vobis disisertatione, ipsos quoque locos exempli causa, portum Atheniensium, cui Piraeo nomen erat, in quo eam disputationem habitam vult Plato) describerem. Tum & de tempore nonnulla adderem. Quale festum fuerit qualisDiana,il qua nomon situm festum id accepit,explicare.Sed & de personis aliquid dicendum esset. Ac primit de suauissimo Socrate,qui Platonis ore ibi loquitur & mente. tum de Cephalo, sene venustillimo . qui in limine ipso introducitur,& de senectute multa mirabiliter philosophatur: mox deinde, ut incomoedia Terentianus Sosia, non amplius apparet. vi & de Thrasymacho , qui ibi injustitiam oppugnat,&reliquis.
590쪽
17o DANIELIS HEINs IrTum vero , alteram Platonis RempubL EM ἰδεας λογω dc exempli gratia proponi, alteram de esse de exhiberi posse. Monerem quoque, quae Sc qualis &quo fine instituta prior esset, in qua multa dixit quae non posse fieri sciebat Plato. Sed de Politicum examinarem. In quo, de definitione, origine dc causis, tum de modo ac praecipue in Regno egit: dc secundam quam De legibus inscripsit. Tum dc de Epinomide nonnulla adderem: ipsumque opus in membra diuiderem ac partes. Multa
denique amoena ac jucunda, ex occasione eorum quae dicuntur ab autore, proponerem.
In primis autem, de humano animo ejusque tribus partibus dissererem: ad quas mirus a chor, ciuitatem ejusque partes delineauit circumspecte ac descripsit ; Pythagoricos, ut ta-pe alias , secutus. Aliquid enim temporis in iis olim posuisse me memini. Nunc vero, ad frugalem ac seuerum , dc qui tantum docet, Auditores, scriptorem accessimus. In quo ne haec quidem locum habent, cum in his fere omnibus, dissimilis Platoni sit Aristoteles. Nam de scopus quamquam idem sit, alio tamen modo ad eum Aristoteles deducit. siue opiniones proprias oppugnat, quod ρειν, siue proponit, quod ab eo dicitur. . Et dicendi forma, ut jam diximus , ex persen