장음표시 사용
421쪽
tur dependenter a tali cogitatione, non potuerit volitio non esse finis, & determinatiuum, propter quod daretur haec cogitatio,nihil est addendum explicatiuum talis finis,sicuti ε cotra quia tante combinatione pluuiae,& precum,que non sunt nisi causa moralis pluritae, potuerunt preces else, vel non esse determinaturum ad pluviam, ideo si de facto determinaui, & mouent ad pluuiam , poni debet actio productivapluviae hahens peculiare praedicarum, per quod explicetur hoc, quod est pluviam fuisset Positiam propter preces iuxta hqc auteprinopia in alijs philosophandum erit ἀ
r D Raedicamentum quando est prana dicamentum durationisis temporis, in quo res est. Duplex autem est tempus aliud latrinsecum, aliud extrinsecum. Tempus extrinsecum , quois fimpliciter dicitur tempus, est mensiara aliqua extrinstoa,a qua metimur qualitatem temporis , & durationis intran- Rcae cuiuscunque alterius rei. Hinc pus extrinsecum debet esse mensura notissima,
422쪽
tissima, communis omnibus invariabristis, & minima, seu diuisibilis in minimas pari curas,ut sit ad mensurandum aptior , Hinc motus solaris est tempus
extrinsecum,quia per illum, tanquam per mensuram habentem omnes allatas Conditiones metimur , & distiniuimus dies, & annos,& intrinsecam rei euiu que diirationem . et Virique tempori conuenire potest defiuitio, seu descriptio temporis Ellata
ab Arist. 4. physic. tex. Io I. nimirum Tempus est numerus motus fecundum prius O posterius Dicitur numerus non num
rans, qualis est at hiis intellectus colligentis plura in unum, sed numerus numerabilis ; dicitur numerus motus f cμn m prius, oe postirius hoc ect habentis prius, dc posterius , seu habentis aliquas sui partes priores, aliquas posteriores :sed quηmuis tempus extrinsecum idem realiter sit ac motus v. g. solis ; motus tamen est tempus, quatenus habet numerum partium priorum , & posteriorum potentium mensurare quantitatem aliarum durationum . Porro dum explicatur tempus per prius , dc posteriua , ne videatur explicari idem per idem, dicendu erit, quod ratio succeiasionis, seu ratio prioris, & posterioris
423쪽
supponatur per se satis nota, nee viterius explicabilis .
3 Dilai allatam definitionem , seu
descriptionem temporis conuenire etiatempori intrinseco, intrinsecae videlicet durationi, perquam res permanet inella. Nam etiam illi, ut constabit ex dicendis, conuenit habere partes priores, dc posteriores , per quas res durans co- existat, & correspondeat nunc his Munc illis partibus motus DIaris : sed sicuti, si nullus esset locus extrinsecus realis, adhuc per extrinsecam suam ubicationem res non esset nullibi,sed esset in loco intrinseco per talem vitacationem Corre spondentem tali loco imaginaria, & extrinseco,ita si cessaret omne tempus ex--secum reale, adhuc per intrinsecam suam dulationem res creata esset ita tempore intrinseco , per quod corresponderet tali tempori extrinseco imaginario .
4 inac in rebus tempori extrinseco non essetitialiter alligatis duratio intrinseca est modus superaddidus, quod probatur eodem argumento. quo probauimus actionem modaliter distincta; eodem enim pacto superaddi debet modus durationis , perquam eadem resiadisserens ad eristendum, vel non existe
424쪽
flenda in tali tepore extrinseco; de te minetur ad existendu in tali tempore nulla tamen est ratio cur duratio non identificetur realiter cum a 'ione productiva vel conseruatiua rei , adeo veidom modus habeat praedicata tum a istionis, tum iurationis. Et quide in cum neque duratio, neque actio sit natura posterior re durante & p oducta , melius est fine entium multiplicationuhos modos identificare Adde sic me Iius explicari possie,quomodo non solun,
prima positio, sed etiam perseuerantia,& duratio in actu libero sit formaliter libera, si enim perseuerantia, & d uratio
in actu amoris ex. g. per horam non es set actuale , dc continuu exercitium ipsus amoris , non esset in se meritori ,
sed 'um esset meritoria prima poscio talis actus,ad quam sine nouo liberta isti exercitio subsequeretur tanta duratio , cum ergo dicendum sit perseueratiam, dc durationem in amore Dei esse formaliter liberam, & meritoriam, dicendum etiam est, quod ipsum sormale exercitiu , & sormalis actio fit etiam duratio.
y Dices quia subiectum est prius
natura ad quamlibet sui ubicationem nulla ubicatio identificatur cum actione
productim , vel conseruatim subiecti,
425쪽
OJ etiam respectu suae durationis subiectum est prius naturi, ergo non P
test duratio subiecti identificari cuia actione productiva illias. Respondeo subiectu esse prius natura respectu suae v bicationis, quia constat quod respectu
alicuius ubicationis sit prius natura , cum enim vivens fit causa sui motus localis vitalis, erit causa, & prior natumra respectu suae ubicationis fluentis ;hinc ergo habemus fundamentum dicendi, quod,quaelibet ubicatio sit natura prior , δ contra cum nulla sit ratio , cur duratio dicenda sit natura posterior re durante,congruentius idecificatur cum actione 3 .
6 Hinc non omnia , quae sunt in seomposito durant per unicam durationem, sed quaecunque per diuersam actionem fiunt, diuersa etiam duratiO- ne durant . Quare scuti materia Utpote prior natura quam forma diuersia actione producitur , ita etiam diuersia actione durat. E contra scut incompositis merδ materialibus forma, &vnio eadem a tione producuntur, Ut dicemus in Pitysica , ita eadem durationedu rabunt . In composito tam ex
humano diuersa erit duratio animς rationalis,&.unionis, sicuti diuersa est eorum
426쪽
rum actio . Accidentia demum , quae fiant in composto, cum sint posteriora non selum materia, sed etiam irmvi, ut potε illius proprietates , fient actionibus , & durationibus diuersis ab actione , & duratione formae . Quod si aliqua ex accidentibus debitis compositio exigunt simul natura pro duci , posito quod ex aliquo alio capite non repugnet eadem actione produci , neque repugnabit eadem duratio
Duratio prassicridens a superaddita,& non stiperaddita,alia est increata alia
creata. Increata est ipsa Deientitas,quae es etiah ter habet coexistere cui cu I; tepori tam imaginario, quam reali, quod ponatur existens. Desinitur autem interminalitis lita tota simul, c,' perfecta possessio. Dicitur interminabilia , tum qui nullum habet terminum extrinsecum ,
tum quia nihil dati potest maius illa ;Dicitur possessio vita quia duratio increta est propria solius Dei semper in actu
secundo viventis, Dicitur tota simul quia in aeternitate Dei non dantur partes praeteritae, vel futurae,sed tota simul est.
semper praesens, quia quid quid habet semper habet, ideoque perfecte, & to-ιum simul habet. 1 Du-
427쪽
8 Duratio creata subdilliditur inta aeuum,dc tempus: utrumque definitur permunentia rei in esse aliquando accepto. Differt aeuum a temporc , quod aeuum est permanentia interminata rei in esse, quod aliquando accepit; tempus vero est permanentia terminata , ideoque aeuum appellatur duratio rerum sectarum iu tempore,sed incorruptibilium, tempus vero durario aliarum rerum corrilptibilium .Reliqua de tempore e pedita sunt in praedicamento quauti
1 T Ari Io cu certius est,quam possit, O vlla demostratione probari,alius
est extrinsecus alius intrinsecnMExtri secus est superficies prima corporis coringissimmobilis; ea enim corpus illud, quod cotinet,seu ambit rem locatam,coside
428쪽
ratum tamen secundam primam superficem , quq immediatδ coheret rei locate , illamque primo, & immediathambit. Comparatur asi; sed al, eo dita fert per particulam illam immobilis, vas enim , ut vas non est formaluer locus exitin secus , nisi illi accedat immobilitas , seu nisi concipiatur ut immobile. Porro immobilitas, quae ad locum eΚ-trinsecsi requiritur non est immobilitas formalis, sed etequival ens, ideoque licet stante immota turri v. g. superficies aeris, nante vento moueatur, quia tamen succedit alia aeris superficies habens eandem distantiam a punctis fixis, seu conceptis ut fixis, ideo Turris , dicitur retinere eandem superficiem quoad mquivalentiam ; eumdemque Propterea
locum extrinsecum; e contra si, duin amoueo simuline cum transferretur hec
aeris superficies, quae me ambit, dicerer mutare locum etiam extrinsecum , mutarem enim ae is superficiem quoad squivalentiam quia haec non retineret eandem distentiam a punctis fi-
2 Plura existunt, nec tamen sunt in loco extrinseco, nam praeter spiritualia, quae R. corporibus non ambiun tur , sed cum illis penetrantur , supremum cae lum
429쪽
luin nulla superficie corporis conti-nientis clauditur, imo si quis conserua-ι et ιr in vacuo , non esset in Ioco extrinseco, quia tamen non esset nullibi, hinc prςter locum extrinsecum superaddendus est locus intrinsecus, qui di- , citur et , &est modus rei locatae superadditus; nam constitutus in vacuo moueri possem saltem a Deo, ergo pon1dein mutare locum, & distantiam a s unctis fixis, ergo diuersus locus , quia me per motum acquireretur, en et
quid distinctum a mea entitate , & a loco extrinseco, qui in tali casu nullus eget. Sed praescindendo a casu mira iaculoso potest esse mea entitas,& hic locus extrinsecus, absque eo quod mea entitas sit in hoc loco extrinseco, ergo ad tollendam hanc indifferentiam de- , bet poni modus.
3 Dices primo, hoc, quod est mo iei se hic, haberi per talem respectum adii partes uniuers, vel ad spatium imagi-i: narium. Sed contra est primo, quia si l htotus orbis circa suum centrum volu l lretur, seruarem eundem situm a Sc O lidinis respectuin ad partes uniuersi , dc citamen, quia mouerer, mutarem locu. si Secundo, destructis alijs omnibus, si W- ci num iratum eas remaneret, hoc esset D
430쪽
ia Ic do, nec tamen esset in loco per reia spectum ad partes uniuersi. Tertio spatium imaginarium nihil est , ergo non potest terminare respectum praedicamentalem, qualis esse deberet in casu nostro . Sed etiam si spatium imaginarium esset aliquid, adhuc quia respectu illius possem vel hoc, vel illo mCdo me habere,deberet superaddi modus ubi cationis,per quem tali modo me haberem
respeAu illius. Quarto pr sentia ad tale spatium , vel est aliquid praeter entitatem, quae est praesens, & spatium: vel nihil; si aliquid, habetur intentum, si nihil, ergo quoties erit haee entitas, &hoc spatium, liqc entitas erit praesens huic spatio, quod est falsum . 4 Dices secundo praesentiam rei ad spatium haberi per indistatiam, vel negationem corporis intercepti. Sed contra est, quia negatio distantiae cuius rei est negatio λ non alicuius negatilli,ergo
alicuius positivi, non entitatis,& spatij, ergo ubicationis, quam in loco distanti haec res haberet; similiter quando dicis
haberi per negationem corporis inter cepti , haec negatio non est negatio existentiae corporis,ergo erit negatio interceptionis , quam corpus posset habere.