장음표시 사용
101쪽
I xij Liber I. de ente creato nihil creatum potest sibi identificare situm, actuans de actuale exercitium , sed debet ab . eo modaliter distingui. Probatu secundo , ex secundo praemisso principio et omne creatum est finita tantum actuautatis r ergo in nullL creata linea Potest id quod est in actu exercito sibi identificare suum ultimum exercitium , sed debet ab eo distinguit tanquam a modo siue modali entitate. Probatur conlequentia r si luod est in actu exercito sibi identificaretuum actuale exercitium , foret in tali linea infinitae actualitatis : ergo hoc ipso, quod omne creatum est finitae tantum actualitatis , non po. est id quod est in actu exer- cito , sibi identificare suum ultimum e Xer citium. Consequentia est euidens. Proba rur antecedens , quod identificat sibi lcadunat in se omnem actualitate ni alicuiustineae, est haud dubie infinitae actualitatis
in tali linea ; sed si id quod est in actu
ercito , sibi identificaret suum ultimum exercitium , sibi istentificaret omnem actualitatem illius linest , ad quam spectaret tam lis assus exercitus : ergo & illud esset in finitae actua itatis in tali linea. Maior est euidens ; infinitum enim dicitur, quod in se adunat dc congregat omnia 3 ac proindedi est infinitae actualitatis in aliqua linea. quod sibi identificat & adunat omnem actua. Iitatem talis lineae. Probatur minor,& quidem: tum a priori, tum a posteriori. Primo actualitas euiuscumque lineae vel est pertinens ad actum primum , vel ad actum se eundum ; sed si id quod est in actu exercito sibi identis Caret suum exercitium , sibi & in se identificaret actum primum & actum secundum ;cum idem esset & id quod est in actu exerci to , bc ipse actus exercitus, seu ipium exercitium: ergo si id quod est in actu aliquo exer
cito sibi identifiearet suum exercitium, sibi N
102쪽
Dι FAR an admittantur modi. 83
in se identificaret omnem actuasitatem illius lineae , ad quam pertineret actus Ille exercitus. Σccundo intellectus qui sibi identificaret tuam intellectionem , Omnem in se adunaret actua. Ilia te in lineae intellectivae , ut concedunt commmuniter Theologi, qui propterea id solum concedunt diuino intellectui: sed se habet intellectus ad intellectionem ut id quod est in aetii exercito ad suum exercitium : ergo si id quod est in actu exercito sibi identificaret tuuiuexercitium , sibi etiam identificaret omnem actualitatem illius lineae ad quam spectaret tam 1is actus exercitus : ergo si quod est in actu exercito sibi identificaret suum exercitium λ- ret infinitae actualitatis : ergo hoe ipso quod
omne creatum est finitae tantum actualitatis
quod est secundum prae inissum principium)in nulla creata linea potest id quod est in actu
exercito sibi identificare ultimum sui exercitium , ted debet ab eo distingui tanquam aluodo , siue a modali entitate. Probatur tertio , ex terito pra animo principio : omne quod in creatis es in actu exercito , est in eo accidentaliter siolum contingenter 3 ergo in nulla creata linea potest id quod est in actu exercito sibi identificarpsuum uti linum exercitium,sed debet modaliter
ab eo distinguia Probatur consiequentiae quod
sibi identificat suum ultimum exercitium , est in actu exercito essentialiter : ergo hoc ipso quod omne quod in creatis est in actu e Xerciis to , est in eo solum contingenter, non potest hoc ipso sibi identificare suum exercilium. Comsequentia est euxdens. Probatur antecedens rideo quod in creatis est in actu exercito, non est in eo essentialiter, quia ex essentialibus solum petit in co esse . non autem habet quod
in eo sit : sed quod sibi identificat suum exer-
Citium , non tantum petit ex essentialibus esse in actu exercito ted etiam habet in eo esse; ergo i
103쪽
sι Liber I. de Ente creatθ. habet esse in actu exercito essentialiter , de
non tantum contingenter siue accidem aliter. Malor conceditur ab omnibus. Probatur Minoro impossibile est quod ipsum inet actuale exerci- tium solum petat essentialiter esse in actur sed quod sibi identificat suum ultimum exercitium est ipsum mel actuale exercitium : ergo quod sibi identificat suum ultimum exercitium non tantum petit ex essentialibus esse in actu, sed etiam habet in eo esse. Minor patet exterminis. Probatur Maior , quod ex essentia
libus solum petit aliquid , laluari potest saltem conceptibiliter eo non habito leu non adepto : sed impossibile est quod i pium mel actuale exercitium salvetur etiam conceptibiliter, absque eo quod est esse actu siue in actu , ut per se patet ; alias conceptibiliter saluaretur sine seipso : ergo impossibile est, quod ipsummet actuale exercitium solum petat esse in actu ex tuis essentialibus : ergo quod sibi idenis lificat suum ultimum exercitiam non tantum petit ex essentia 1ibus esse in actu . sed etiam habet in . eo esse : ergo quod sibi identificat suum ultimum exercitium habet essentialiter esse in actu exercito : ergo hoc ipso quod omne quod in creatis est in actu exercito , est in eo solum accidentaliter dc contingenter quo K- est tertium praernassum principium ) in nulla potest Areata linea id quod est in actu exercito sibi identificare suum ultimum exercitium, sed debet ab eo distingui tanquam a modo siue modati entitate.
Saluuntur osentiones. Obiicies primo , si quod est in actu exercito distingueretur in omni linea 1 sui exercitio
tanquam a modo , siue a. rnodali. entitate , ve Idistingue retur ab eo ut perfectius quid , veI
im2eriectius a sed neuIrum dici potest: ergo
104쪽
L uast. I V. An admittantur mori. Mquod est in actu exercito non debet in omni . tinea modaliter distingui a sui exercitio. Probatur Minor ; dici non potest quod perfecti- bile sit quid perfectius sui perfecti uo , nec
etiam quod res sit imperfectior tuo modo : sed si id quod est in actu exercito modaliter distingueretur a sui exercitio , compararetur iudillud de ut perfectibile ad perfectivum , dc Vires ad modum et ergo nec distingueretur ab eo ut perfectius quid , nec ut quid imperfectius, vel certe simul esset eo perfectius di imperfectius. Renyondeo negando minorem , unde dico, quod 1i fiat comparatio' inter rem ipsam , qu Test id quod est in actu exercito , N. ipsum.mO- date exercitium , quod res ipsa debet absolute loquendo dici perfectior, adeoque de ab eo distinguitur ut perfectius quid. Quia vero hoc
etiam apud Thom istas controuertitur , negan
tibus ali js laltem p rcilinea essendi, inter.quos cst Ioannes a S. Thoma , qui vult quod in si Nea essendi ipsum exercitium scilicet existentia sit simpliciter perfectius quid ipsa essentia, quae est res di id quod est in actu exercito ;. aliis vero e contra asserentibus in omni linea fPerfectiorem esse rem iplam , quae est id quod est in actu exercito , suo modati e Xercitio, pro quo citantur Zumel, Soncinas , dc alij ; Quia
inquam hoc ita controuertitur etiam apud Thom istas placet nostram confirmare sententiam duabus aut tribus rationibus quat qui
dem meo iudicio) essicaciter intentum pro
hant. Primo omnis entitas modalis de omne creatum exercitium, quidquid illud. sit , non tam sui est quam alterius , scilicet rei modificatae uevnde existentia , de qua maior videtur esse in praesenti dissicultas , non tam cst sibi quam e Gsentiae, id est non tam est ut ipsa existat, quam ut faciat existere essentiam e quare ipsa exi
105쪽
M Liber I. de Ente creato. dalibus exercitiis in quavis alia line I aliqualiter respicit ut finem ipsam essentiam , quat nus scilicet datur ad hoc ut reducat essenta amde Potentia ad actum exercitum existendi : ex his autem sic rationem formo : id quod naturalitcr est propter aliud . dc non est tam iuiquam alterius nequit esse perfectius illo , sed potius esse debet minus perfectum ἱ cum o Id naturalis id exigat, quod minus perfecta Ordinentur ad perfectiora : iam sic eit quod Omnis modesis entitas siue modale exercitium , est naturaliter propter aliud reducendum de Potentia ad actum exercitum , nec est tam sui quam alterius, ut o 1hensum est : ergo res ipsa,
quae est id quod est in actu exercito , esse debet in omni linea perfectius quid suo modali
Secundo par est Ec videtur esse ratio de una Ec de a Itera line 1 quantum ad perfectionem modalis exeret iij dc rei quae est in actu exercito . vi consideranti patebit r iam sic est quod in linea operandi ipsum principium effectivum Operationis , quod est id quod ponitur in actu e Xercito , perfectius est operatione quae est modale eius exercitium , ut verbi gratia intel- Iechus est perfectior intellectione , dc voluntas volitione ; cuius ratio est quia intelIinus est causa uniuersalis aequivoca , licet proxima , quae unica existens in specie ει numero potest infinitas producere intellectiones distinctas numero dc specie ; dc licet quantum ad modum significandi uideatur actio perfectior de actualior, quia tamen actualitas praehabetur in ipsa lotentia intellectiva ut in principici
effectivo vitali, aequi uoco, uniuersali, eminentiori , dc magis uno, inde fit quod simplieitet de in re sit intellectus perfectior intellectione: ergo dc in omni linea debet res quae est in actu exercito esse perfectius quid suo modalii
Tertio denique hoc idem probo praecipuὸ
106쪽
Quaest. IV. an admittantur moL. 8
oontra Thomistas contrarium asserentes , quit quidem communiter docent nec existentiam
nee subsistentiam esse assumptibilem a verbo diuino sed solum naturam. EX. qua doctrina. arguo sic. Sola natura & e Tentia assumptibiliseit oc eleuabilis ad esse Dei dc personalitatem verbi diuini media unione substantiali, adeo ut retultet unum periis & substantiale ex nastura creata & perlona increata e iam sic est quod haec eleuabilitas essentiae signum est maioris perfectionis , quam sit perfectio existentiae : si namque interrogaretur humanitas Christi , an vellet perfectionem existentiae creatae in assumptibilis a verbo ; vel potius perfectionem natu, assumptibilis , haud dubie responderet te magis velle perfectionem naturae assumptibilis , quam habere perfectionem
existentiae in assumptibilis r ergo fecundu Praeis falam doctrinam communiter admisiam apud Thom istas , maior importatur perfectio in natura qua in ah existentia , siue ab exercitio in linea essendi, ac proinde & idem similiter dicendum de aliis rebus quae sunt in actu aliquo
exercito & de earundem exercitiis , cum ut
conceditur maior sit difficultas in linea essendi quoad utriusque perfectionem , quam in qua vis alia linea. Inflabis r implicat, .aut certe implicare videtur in terminis , quod perfectile persectiussi perfectione : sed id quod est in actu exercito se habet in hoc casu & suppositione modalis distinctionis ad sui exercitium H perfectibile ad sui perfectionem, ut patet e ergo implicat quod res ipsa quae est id quod est in actu
exercito perfectior sit in hoc casu ultimo dc inodali sui exercitio.
Re*ondιo distinguendo maiorem e si sermo,st de perfectibili simpliciter dicto Concedo ;si autem sermo sit de perfectibili quod est po sius simpIiciter perfectum , di perfectibile solum secundum quid ec cum addito. , puta inie
107쪽
88 Liber L de Ente creato. esse tali nego. Pro quo notandum est , persectibile illud solum dici simpliciter dc ablolute perfectibile, quod dicitur tale comparative adactum primum , eumque respicit ut perfectivum ἱ propterea quod cum antecedenter adactum primum in eo receptum nulla in eo sit actualitas nec consequenter perfectio , inde
fit quod illud sit de dici debeat simpliciter perfectibile ; e contia vero illud dicitur perfecti-hile tolum secundum quid dc cum addito, quod dicitur tata respective ad aliquem actum, secundum quem proinde relpicit ut perfectivum ; ex eo scilicet quod cum iam in tali per fictibili supponatur actus primus ec conse quem pri inuin perficiens , eli per consequens
illud perfectibile iam simpliciter perfectum, de
1olum perfectibile quantum ad tale esse secundum , quod per actum secundum tribui debet : cum ergo res quae dicitur id quod est in actu exercito, sit solum perfectibilis. per vitimuin sui exercitium tanquam per actum secundum . atque iam supyonatur perfecta peractum primum cum iam supponatur constituta in esse rei dc in est e talis natu Iae, uod quidem non nisi per actum primum fieri potest, euius est dare esse rei, ut dicitur communiter, Consequenter fit quod quamvis comparetur ad sui excrcitium tanquam perfectibile ad perfectivum , adhuc sit oc esse possit perfectior ipso
geb M : quod alluc respicit tanquam finem propter quem est , esse non potest illo perfectius ; sed sup Posita modali distinctione
inier id quod eli in actu exercito, & eius e Xercilium , tunc tale quid respicit fui exercitium tanquam finem propti r quem est : ergo esse
non potest perfectius quid suo cxercitio. Iaior constat ex dictis supra. Probatur Minor, supposita tali distinctione, eo modo respicit id quod
est in actu exercito suum exercitium, quomodo
Iespicit unumquodquc OPerativum suum ope-
108쪽
Ωuast. I V. an admittantur modi. 8srar i: sed unumquodque operativum suum respicit operari tanquam finem propter quem est; ' est enim axioma Philosophicum quod unumquodque est propter operuri : ergo & id quod
est in actu exercito debet in hoc casu relpicere suum exercitium tanquam finem propter quem est.
Re 'ondeo distinguendo maiorem , qKod aliud respicit tanquam finem propter quem est, esie non potest illo perfectius, si illud respiciens tanquam finem, respiciat ut nude sumptum Concedo : sin minus subdistinguo : non potest esse eo perfectius , sumpto coniunctim cum eo cuin quo habet esse sinis Concedo ;non potest esse eo perfectius ut nude sumpto Nego : Et sub eadem distinctione minoris nego consequentiam. Pro cuius solutionis intelligentia, notandum est , quod cum dicitur aut diceretur quod id quod est in actu exercito esset propter suum exercitium , non propterea sensus esset quod esset propter suum exercitium nude sumptum , quin imo exercitium illud ut diximus supra ita nude sumptum est propter rem ipsam cuius est exercitium , cum
utpoth modale non tam sit sui quam alterius ;dicitur ergo & diceret ut quod id quod est in actu exercito esset propter suum exercilium , id est esset propter seipsum ut perfectius suo exercitio ; in quo sensu sequitur quidem quod esse non possit perfectius suo exercilio ita coniunctim sumpto , sub qua ratione habeIeste finis , non tamen quod esse non possit perfectius suo exercitio ut nude sumpto , quod est id quod controuertitur. Quod si quaeras unde
hoc habeam , puta quod id quod est in actu
exercito dicatur solum esse propter suum exercitium non ut nude sumptu, sed ut coniunctim sumptu cum ipsa re cuius est exercitium, adeo
ut senius sit quod essentia verbi gratia sit non quidem propter existentia in , sed propter seipsam ut perfectiorem existentia: Iespondeo, me
109쪽
so Liber I. de Ente creato. id colligere ex eo quod in eodem sensu dicitur & diceretur id, quod emn actu exercito esse propter suum exercitium, quo dicitur v- numquodque esse propter suum operari, ut concedit arguens : ia In se est quod sensus
huius axiomatis , ut bene notat acutissimus noster Caietanus , non est, quod unum quodque sit propter operari nude & seorsim sum. pium , 'cum certum sit suppositum pro quo
supponit ly -νmqtiodque, perfectim sua eperatione nude sumpta , ut pote accidentali, sed linius huius est quod unumquodque est propter seipsum ut 0perantem et ergo idem dc in codem sensu dici debet de eo quod
est in actu exercito de de ipsius exercitio. Urgebis iterum et haec habet D. Thom. z. coni, gent. cap. 3 2. rat. 6. perfectius est in quo cum isque actu , quod est ipse actus, quam quod est habens actum: sed haec aperte militant conixa Doctrima in supra in solutionibus adductam: ergo non est praefata doctrina ad mentem D.
Tinom X, qui praeterea idem docet in pluribus alijs locis. Ressondeo explicando Verba S. Doctoris: perisfectuis est in quocumque actu . quod est ipse
actus, quam quod est habens actu, ita quod loquatur D Τhonias de maiori perfectione quoad modum significati di Concedo; Ita quod loquatur de maiori pei fectione quoad rem signu catam ; Nego : concedendum ergo dc libenter concedimus, quod quantum ad modum significandi magis importatur perfectio in eo quod est actus , quam in eo quod est habens actum,
cum perfectio mensuretur iuxta actuat Iratem,
di quoad modum significandi sit ipse actus magis actualis, quam ly habens actum ut ex terminis patet : attamen quoad rem sigilificatam
adhuc verificatur quod ly habens actum sit quid perfectius , cum hae e ipsis actualitas quae est actus non tam sit propter ipsum, quam Propter rem quN illam habet, adeo ut ipsa actualitas
110쪽
gutast. IV. an admittantur modi. ' Iactualitas existentiae v. g. non tam sit proptegipsam existentiam, quam propter essentiam, 'scilicet essentia sit in rerum natura , &exerceat in illa suas operationes : non ergo aduersantur Verba illa sancti Doctoris praefatae nostrae doctrinae , cum tam genuinam Pa
Obiicies secundo,& simul instabis contra probationem secundam Conclusionis Ideo ex praeis fata probatione debet id quod est in actu aliquo exercito modaliter distingui a sui exercitio, quia alias sibi identificaret omnem actualitatem sui generis, subindeque & foret infinitae actualitatis : sed falsum est quod propterea tibi identi fie et omnem ac ualitatem sui generis: ergo in lassiciens est praefata probatio. Pro batur minor : dato quod natura humana V. g. si-hi identificet actualitatem existentiae , non nisi humanam existentiam sibi identificabit sed in eodem genere existentiae alia reperitur existentia quam humana, ut per se paset: ergo dato quod res sbi identificet suunt exercitium, non propterea sibi identificabit omnem actualitatem sui generis. Re pondeo negando minorem: ad cuius probationem nego maiorem, dato enim quod natura aliqua sibi identificet suum exercitium . tunc non tantum actualitatem huius indiui dualis exerciiij sibi identificabit, sed omnem etiam in se adunabit actualitatem , adeo veillud istud inferat arguitiuE. Cuius ratio est Neta. quia ex eo quod aliquid sibi identificet esse sue actualitatem sui exerciti j recte infertur, quod non habeat tale esse per participatio- .nem. cum ut bene notat D. Thomas in omniente per participationem praeter id quod participatur sit aliud quod participat, quod quidem tunc nou reperitur nec ve Iificatur 3 ex
quo vite Iius sequitur quod tale quid ita sibi identificans esse siue actualitatem sui exerciri j , cum hoc non habeat esse per partici- .payio Dem