장음표시 사용
391쪽
tamo solum hanc dotem impressit natu opifex, suit aliis quoque, quibus ex usu erat, haec medela cognita, & in praxim reuoeam. Oculos suffusos capra iunci puncto sanguine exonerat, caper rubi.
Ibis quoque licet dissimili ratione at n tu-xae ductu e corpore supersua eximit: Rostri
enim aduncitate se perluens, ciborum On ra deponit. Cuius in xer caetera consulio meminimus, ut intelligant parum in rebus ve siti homines, male de medicamentis atque in uniuersum de Medicina meriti, no pauca id genus medicatum remedia, tum instrumenta suspectu vulgo, a naturae sontibus profluxisse. Haec itaque imitaxi hominem quid vetat, quae maxime salutaria in dies experimur λ An quaeso vehementi capitis dolore &grauitate infestantibus, naturae sua spore per nares una cum superuacaneo sanguine hos affectus depellenti, gratiam habebimus, Medico naturae ministro idem opus aggredi nolicebit 3 Quid magis naturale est quam profusio sanguinis menstrua ' quid magis iamiliare 3 magis communet magis necessarium Qua cohibita nisi sortὲ sanguine ab immodicis laboribus exhauso, aut ad Embrionis confirmationem, tutelam atque alimoniam reseru to) norunc omnes quot quamque dis-fieiles morbi ab utero impendeant. Fluit ergo sngulis mensibus, fluit& magna copia. Degit eo salubrius a partu mulier, quo liberalius i modo ne praeter modum) coaceruaturn
392쪽
gestationis tempore sanguinem exigit. Non itaque in extremos usus euacuationem sanguinis differt natura, ergo neque Medicus praesentis tantum periculi necessitate impulsus, ad istud remedium confugiet. Sagacis est Naruachi procellem imminentem certis in- dic ijs praecognitam effugere potius, quam dubio eventu summo in periculo nauticam industriam ostentare. Prudentis quoque Medici partes sunt, futurum s quod beatius est
praeuenire, aut incipientem summa cum artis laude & admiratione profligare morbum, quam desperato propemodum aegro tum demum quid possit e eriri : In extremis plena terroris & dissidentiae sunt Omnia, ex- . candescit morbus, dolores esserantur, nullus quieti locus, infirmatur vires, detesta ac pene languida patitur etiam a leuissimis natura,' ut parum secura videatur id temporis vllius euacuationis intentio, quam si tum aggrediare popularium reprehensionem& calumniam vix effugies. E contrario circa initia leuior est aflectus, mitiora symptomata, vi tus integra, ut neque a violenrioribus offendatur, tum igitur si quid mouendum videtur iussu Hippocratis moueto. Non bene distuum videas quod posse negari. Praesenti occasione utitor. ηχνης μεν
ὲν κ ψυκης κινδ-ος η υπέρθεσίς, Etenim ab omni quidem arte aliena cunctatio, maxime
vero a Medicina in qua animae periculum
393쪽
37I induciae. Apud Homerum Nestor prudentissimus Agamemnonem monet porrectam a Deo Oecasionem diu non esse protrahendam.
ἔργον ὀ δη θεὸς εγγυαλιξ In longum differre ne 3 quod Iuppiter offert. Idquod non annotauit modo diuinus HippocrateS, Verum etiam in praxi curiose obseruauit. Non enim simpliciter bonum habitum solui iussit, sed flatim, μηβυδεως non cunctanter, non expectatis extremis, nulla ad dilationem admissa excusatione. Huius imitatione, si primo statim morbi insultu, aut ipse nondum praesente venae sectionem praecautionis gratia adhibebimus uti post ipsum Galenus, post Galenum Cceteri omnes de re Medica bene meriti ad haec usque tempora secerunt id quod in
praeli, S μηδεν ἀναβαλλ.όμιενος Alexander, hoc nos in quotidiano cum perniciosissimis humani gelluris ii ossibus corriflictu, summa gloria summa utilitate consequemur. Testes appello innumeros, quos longum esset ac superuacaneum recensere, qui cum in febrem, in Epilepsalsi, in alticulares asseelus, in pleuritidem, aliaque id genus mala, multis iam annis quibusdam interuallis recurrissent, inito tandem consilio sanitatis tepore morborum incursum praeuenientes, conuenienti
sanguinis effusione, se se ab afflictione selita
394쪽
Neque vero sol uni quid necessario , sed etiam quid utiliter in familia geratur prospectus attendit oeconomus. Necessitatis quidem in extremis est venae sectio, alijs temoporibus summae utilitatis: Ad illam etiam inuiti cogimur, ad hanc prouida futuri c5- modi expediatione pollicemur: Illam quisquis renuit in exitialem ruinam non multo post agitur, hanc qui negligit in ancipites morborum angustias plerumque deuoluitur, quales antea audiuimus. Non igitur ad deris valetudinis praesidia inutiliter consumit, qui tantis utilitatibus prospera valetudine sanguinem ' demit. Praesidiorum belli & mercium longe alia est ratio quam sanguinis: Illaeti identi iactura in armorum pelagique rempestatibus & tumultibus profunduntur. Hic minima aut nulla calidi innati offensione, maximo sanitatis emolumento, blanda &suaui caloris, euentilatione effunditur, si
modo gnari ex artificis decreto, non ex imperiti tonsoris aut myropolae arbitrio id opus dependeat. Non etiam perpetuum est, multo minus necessarium ut prima omnes per lusione venae a morbo liberentur. Vltro quidem concesserimus paucissimos reperiri, qui semel imb pluries detracto sanguine a morte non euaserint, pristinaeque dispositioni sint redditi. Sed sallitur opinione sua vulgus imprudens, cum alienam numero, primae scilicet
remedij applicationi laudem tribuit, prO
395쪽
priam remedio detrahit. Alioqui non longe inferior secudae habenda esset gratia, ut quae proxime ad primam accedit, euiusque beneficio saepe saepius aegri sanitati restituuntur 'Quin etiam aliquando maior: Qtubus enim prima detractio non satis fuit, illos secunda ut plurimum sanauit. At praua consuetudo inducitur. Istud est quod constanter negamus. Nam ab eadem causa habent corpora ut his euacuationibus egeant, a qua etiam primum factum est vel natura per se agente, vel medicinali quadana peritia, ut huiusmodi vacuationibus eguerinti sunt enim nonnulli qui ex malo victu,
alij ex praua quapiam assectioise sanguinem
plurimum, aut vitiosos humores aggregant,
quos plurimum iuuat, si eximatur quod superfluit, antequam in morbos illabatur. Sed esto generetur consuetudo quid incommodi Quanto consultius est probatis remedijs aD suescere, quam grauissimis periculis exponit
Et quanto optandum magis ut integra Valetudine id tibi familiate effeceris quo amictis postmodum viribus si necessitas postulet, securius utareλ Difficilis quippe est inopinatus& praeceps ad insueta transitus, quae vero logo tempore sunt assueta minorem molestiam exhibet. Vt illud non omittamus praeter caetera confitetudinem id efficere, ne in euacuationis menstra praescribenda facile aberremus : Experientia prius edocti quantum ab euacuatione eius qui perferre debet natura
396쪽
percellatur. Ne cui vero effingi haec ἱ nobis in mentem veniat totum negotium Galeni arbitrio relinqui velim: Tale esst eius decretum. Tan quam accidens quoddam aegrotantis ad patiendam facilitatem considerare est necessarium, multi enim neque unquam sunt euacuati, neque euacuavonem integram , aut
longam inedia possunt perferre, sed alij quidem ex his in omnimodam imbecillitatem sacile incidunt. Et paulo post idem serme
repetens, tandem concludit his verbis. Et cxsuetudo non parui momenti est, tum ad alia omnia, tum ad euacuationis indicationem, quidam enim nunquam antea suerunt euacuati, neque unqua euacuationem integram pertulerunt, nonnulli contra vacuationibus1unt assueti, hos igitur intrepide vacuare oportet, quando & coetera consentiunt: Caeteros vero ne si alia omnia consenserui : Ecce
Vt aperto periculose submittui, qui primam
sanguinis ex aperta vena missionem quantum in te eli remorantur & differunt: Saniorem Itaque mentem induant vulgares, neque Medicis in pollerum recta consulentibus obstre-Pant, suoque exemplo coeteros a salutaribus
auxilijs deterreat. Illud pro indubitato apud se statuant sanguinis euacuatione suppositis indicationibus libere tentandam, importunum eius usum, largam & assiduam profusionem, penitus damnandam atque improbandam. Quod a Galeno citato prius de sca-
397쪽
rificatione libello animaduersum fuit. '
miae in plet hora Z s et trunutritio perseueret
J Lethorae incommoda in praecedentibus
enumerauimus, ut nihil hoc loci disiuisitione dignia superesse videatur, modo iux- ita vulgare illud Logicorum axioma in memoriam reuocemus, ad sublationem causae effectus evanescere, quod in iis locum habet, quae in sui generatione & coseruatione etiamnum a Causa pendent. Hoc axiomate supposito, nullo doctore instructi Dialectici cocludentillicb, tot esse phlebotomiae como da, quot impendet ex multitudine incomΟ-da. Occurrit tamen non praetereunda diff- cultas in Hippocratis verbis, dum caeteras utilitates silentio obuoluens, hanc unicam proponit ut rursum corpus nutriri incipiat)quasi vero in Athletico habitu cesset nutritio, & seriari natura possit, quae quantum in se est vires suas exerit maxime in tanta materiae amuentia, quanta in Athletis repe-
Neque' etiam deest in ipsis quod repare-
398쪽
tur, violenta enim corpori S agitatione maximam substantiae partem dissolui .necesse est, id quod testantiar sudores copiosissimi quos quidem in multis eo usque processisse literis proditum est , ut humanam fidem quodammodo excederent. Neque si reparatione nulla sit opus, consequitur illico desinere nutritionem, alias dicendum estet accretione nullam fi i. nquam vero non dissitemur primam ac potissimam nutritionis necessitate, in co seruatione humidi primogenei in quo radicaliter inhaeret nativus calor esse positam, quod quidem cum perpetuo contrariorum appulsu sensim siue sensu in corpore etiam suis muneris undequaque absoluto dissipari certum sit, subsistere nisi restauretur, diu non potest; non mediocris tamen consequitur utilitas, dum caloris beneficio, id quod praeter necessitatem substatiae corporis addictum est, amplificandae corporis moli, iustaeque partium dimesioni con-s ituendae impenditur.Durat itaque in Athletis tota Vita nutritio, quanquam dispari, ut in coetetis quoque hominibus successu: vel enim tantiim substantiae restituit quantum est deperditum, & hoc simpliciter nutritio oppellatur: vel ulterius addit aliquid ; undelet augmentum: vel deficit, hoc est: minus hic it, quam ut resarciendo substantiae effluxui si satis, atque tum imminutio accidit, qualis in iis visitur, qui aut morbi violentia, aue longa ciborum abstinetia, aut summis
399쪽
exhausti consumpitque laboribus emarces ν δεν-. -Huius sente iaciae fautorem suisse Aristo ea ..ise. telem declarant haec verba, quandiu saluum . . s. manet animal, dc si decretionem subeat, ali nn /- tur, sed non semper accrescit. Quam ob causam assidua premit alimenti indigentia, veluti lucculenter explicat idem Aristoteles dus. δε -ἰ- inquit Tale quidem animae principium, vism talis, ut id conseruet quod ipsem habet, ea nimirum ratione, qua ipsam habet, Alimentum autem ad operandum praeperare videtur, quapropter alimento priuatum esse non potest, hoc est o clarioribus verbis sanc alioqui obscuriorem sententiam explicem) potentia nutritiua vis est animae ad confernandam viventis substantiam ut vivens est: hunc finem, continua alimentorupraeparatione dc administratione consequitur, quare alimento carere nequit. Hanc Obrem noua suppeditatur in dies alimonia, qua probe consecta sanguinis adaugetur mali
ipse postmodum praeterquam quod longa in
veni. copia tanquam in penu asseruatur ad communes usus) sertur in omnia corporis membra, & singulis quaqua versum tanta, aequitatis lege distribuitur, ita debite applicatur , Ut quantulacunque discussa carnibportiuncula, continuo effluat: Quae sarae vana inutilia atque irrita futura sunt ominnia, nisi ad nutritionem ordinentur. Pea enis' nis ergo est continuaque nutritio. Sed negativam partem tuentur n.onnulli
400쪽
imbecillis aliquot rationibus suffulti, quarum prima est unio animae ad corpus in qua vita prima dc essentialis cosistit, sine nutritione
conseruari potest, nulla enim forma separatura materia propter cessatione ab operatione, sed propter aetionem contrarij: ergo nutritio subsistente vita interrumpi potest. Praeterea ad conuersionem substantialem requiritur humiditas, qualis non reperitur in tota vita, cessante ergo humiditate, cessabit & alimenti transmutatio. Denique nulla videtur sufficiens afferri posseratio, cur non fiat semper accretio, si integro vitae cursa nutritio persistit: quo enim tempore minuItur nutritio, minor quoque fiedissolutio, ut videre est in senibus. Haec sane argumenta si vere & ad men-
. tem nostram concludunt, sunt nihilominus leuiora quam ut propositum Certo dc citra controuersiam definire queant: demus enim cessationem ab opere corporis & animae
nexum per se non disset uere, dissolutionis saltem causa ipsa est, eo modo quo Naucleri absentia naufragium facit, si quidem reparationis defectu nullo negotio quicquid solidioris etiam est substantiae, a contrario, pura ambiente, coeterisque externis causis in extremam perniciem agitur.
Neque tanta deficit humiditas ; quanta ad
nutritionem est opus, etiam in extremo 1enio. Nisi in iis sorte qui morti proximi summam vitae periodum transigucti Ur erant