장음표시 사용
421쪽
dem inedia prostratos eum e contrario vino largius epoto ebrii in aduersos hostes ardentiore animo concitarentur & irrueret. Quinetia florεtissimas Ciuitates coeteris militarib praesidijs instructas, locis inaccessas, armis inexpugnabiles, annonae desectu tum demum expugnatas. Imo vero tantas inedia molestias exhibet, ut fami, quam malesuadam vocat propriam tribuerit Virgilius apud inferos mansionem, hanc Tantalo poena illic infligi comminiscuntur Poetae. Tantalus a labris sitiens fugientia captat,
An his grauiora tribui ebrietati possunti Paria certe non negamus. Quanta enim molesti
est fame dc siti oppressis cibo& potione non refici, tanta est expletis & alimenta auersanti' bus ad cibum & potionem cogi. Verum si moraliter loquamur quemadmodu historiarum scriptores, Oratores, Iurisc5salti, Philosophi& Poetae est sane quod
temulentiam hominum plane bellitina compescamus, Medicis tuendae reparandaeque sanitatis in uniuersum praecepta flabilire, euacuandi leges tradere, moduque euacuationi imponere solis concedamus. Quorsum enim nos ab inedia & immoderata fame suis illi 'aut exemplis aut rationibus auocent, quas motu proprio , Radente naturali appetitu cane peius angue omnes perhorrescimus Repletio vero , quanquam ipsam natura resue , gir, quoniam cum voluptate coniuncta est;
422쪽
vi facilis, earum rerum consuetudo quae sunt voluptatis , a voluntate nostra proficiscitur,
illam deprauato iudicio amplectimur, in eandem omni studio incumbimus, ad eam quod sane turpe est)premii spe proposita voletes, incitamus, inuitos impellimus; Pro poculis quandoque quod apud Ethnicos sortasse tolerari posset tanqua pro aris δc socis aut pro
gloria decertantes. Tam pernicioso& comuni passim grassanti vitio, nil miruest sapietissimos homines omni industria sese opponere: alias inexplebilis gulae Incommoda proponetes, alias helluonum insolentiam atque ignorantiam obtrudentes. Alias denique esseratos & plusquam ferinos, ipsoru mores debitis suppliciis coercentes. Ecquid vero magis aratione alienum, quam intemperantia Z Quid homini magis absimile quam heli uo Zaut quid ad lutulenti suis naturam propius accedit, cuius ad viuum impres.sam moribus resert imaginem λ imo ne cum belluis quidem comparandus, quisquis ebrietati, temulentiae, crapurae se se liberius dat in praedam. Non enim solius rationalis animae sed& sensibilis quoque usum Ac lanctiones, praua consuetudine subuertit, solas habet vegetantes facultates pene etiam obrutas atque suffocatas cum stirpibus c5munes. Quam ob causam rei polyticae studiosissimi quondam Lacaedemon ij seruos quos ἐδωτοις vocabant vini plenos vere tum,λου hoc est
stolidos liberis suis visendos proposuere,ceo Bli Φ
423쪽
to persuasi hoc uno spectaculo longe magis quam minis, vel blanda oratione posse ipsis a crapula de terrer cum multa ab ebriis perpetrari turpiter cernerent quae a libero & liber li homine sunt prorsus aliena. Verum huic tanto malo in grauissimam hominum perniciem inuecto, ita se pleriq; omnes hac nostra tempestate implicant & immergunt, ut quasi ab Epicuri lacunis emersisse videantur in quos iam olim ab Ascreo Poeta detortum illud
-nto dimidium toto si maiiu inertes Haud norunt, nec adhuc quid malua, quid
hastula prosit. At quid inertes dico λ imo ne ij quidem
ipsi qui sapientes vulgo aestimantur, non Legislatores non Iudices, non Philosephi δc quod dici pudet,& pudet sateri non Medici. Equidem ut si Gramaticum se proseCsus, quispiam barbare loquatur, aut si absurde canat is qui se velit haberi muscum, hoc turpius est quod in eo ipso peccat cuius profitetur scientiam ; sc Philosophus,
in ratione vitae peccans hoc turpius est quod in ossicio cuius niagister esse vult labitur,artemque vitae professus delinquit invita. Ecquis vero hoc tempore Quintum illum Asiaticum serat, vini odorem grauiter syirantem, tetro expiratu iacentium nares & c
put molesto serientem i Medicus certe ebrius
424쪽
alter morbus, sibi ac aegrotanti inutilis imo infestus aut periculosus u qui sorte turpissimo tam foedae voluptatis coeno volutantur, a suis musis remedium petant. Sed quo seror λ cum Medicis ago, nec Medice: Vt ebrios vini vapor, sic me mei fere oblitum reddidit ebrietatis comemoratio. Ad me redeo, Ac ad Medica: Circa quae dubium est utri facilius suc-
Curatur an euacuationiῖ an repletioni λ equidem redundantiae sanguinis facillimum dc promptissimum est venae se estote occurrere; Et ciborum redundantem copiam vomitione deponere, illud in praxi saepius experimur : istud prioribus saeculis in frequentem usum, ac fere in consuetudinem abierat: frigida quondam in conuiuiis ac tepida separatim ultima mensa offerebatur accumbentibus : utraque cum ad oris collutionem tum ad potum: illa quidem ad reprimendos ingestorum vapores : ista potius ad ciendum vomitu. ut suo quisque arbitrio natam ex ingluvie molestiam excuteret, At immodicae euacuationi non ita praesens remedium: vetant affletie vires ne pacem desectui copia rependam', unde non raro euenit Vt quos euacuatio non exstinxit, uberior posmmodum resectio repente interimar.
His rationibus manifesth conficitur repletioni comodius & promptius posse nos i subuenire, secus tamen res habet si veris rationibus & Galeni suffragio aestimetur . Ga h.
lenus quidem exhaustis consuptisque inedia
425쪽
succurrendi Acilitatem proprio experimeto coprobauit, dum iuuene illum iam pene exanime oblato couenienti cibo protinus quasi ab inferis reuocauit. Conuenienti inquam cibo, hoc est moderata cremoris piisanae qualitate λ nam largiorem nusquam illaesus , pertulisset iam prope exstinctus nativus calor.
Neque opus suit ut parem desectui eopiam exhiberet, poterat is defectus iteratis vicibus nullo detrimento resarciri, at quod plus es: ait Hippocrates noxas interdum inemendabiles parit. m ob causam ciborum
adiectioni multo minus intendendum subtraxere omnino saepe expedit. Quanquam,di vero exuberantem languinem nulla virtutis μοι. Offensione, successu optimo valde expedito plerisque detrahimus, non ideo inserendum utilem fore atque expeditam sanguinis detractionem iis qui ab domini serviunt: succos crudiores non eximit venae sectio, primarum uiarum inseretus non tollit. Non etiam sunt omnes aut ad vomendum faciles, aut vomitionibus assueti: Neq; si evomat molestiam omnem illic b deponunt, nouam etiam quandoque exivomitu contrahunt. Tutius ergo atque iacilius ex immoderata' vacuatione iacentem reficere atque subleuare, dummodo iustae moderationis legibus se se ipse contineat.
Sed hic Colophonis loco discutiendu vulgatissimu illud problema. Curplures post summam annome caritatem, quam ipse famis rem
426쪽
pore moriantur' An quia Contra stus longa parcimonia ventriculus repentinam extensionem ferre non potest ysi quidem famelici affluente alimonia sese ultra modum in farciunt inde repentina ventriculi distentio; at subitas mutationes natura non patitur. An potius quia debilitatus diuturniore inedia nativus calor ac elanguidus refectione larga sussis catur Quam ob causam a morbo conualescentes dum cibi multitudine naturae facultatem obruunt, non modo non corroborantur ut annotauit Hippocrates sed pleruque etiam recidiuas patiuntur&intereunt. Huic finitimum est aliud problema, cur post famem magis quam in fame generetur pestur Hinc
enim natum prouerbium, με lά λιμον ο λο=μιος, post famem pestis, cum rationi magis videatur consonum, ut quo tempore putrida ingeruntur ita cogente necessitate, maior subsequatur putredo, putredinem pestis. An ut pestiferam luem non effugiant, in quos diuinam vindictam non exercuit fames Haec enim inter coetera sceleratis hominibus in poenam diuinitus immittuntur, uti perbelle, sacrarum opinor literarum monimentis instructus Hesiodus scriptum reliquit.
427쪽
Quam Hesiodi sententiam Iuvenili feruore abreptus Nicolaus Ualla non iuueniliter sane, sed perquam eleganter & fideliter ita reddidit. Pestis furit atra per urbem Et malesuada famα, paulatim desinit omne vulgus, s hie vacuos ostendit tecta penates: Foexmna nulla parit, sic sevit Iuppiter erga uuos malefacta iuuant, qui si mori forte
Militiae excercent studium, mora nulla μnistro Marte ' cadunt , vel si potius iuuat ire per
Flumbin in medidis submergitur obruta puppis.
Ecce ut coelestem vindi stam nusquam deuitant improbi. Eandem pestis caulam deorum scilicet vindielam, Homerus agnouit. ο γαρ βασιλει χολωΘέις inquit de
Regi succensus Apollo sit in armatos pestem, popul que peribatu sod sua sacrifico non esset gloria ch si An vero Theologicis praetermissis id
accidit quoniam famis tempore praua etiam edulia exigua quantitate deuorata, tantisper edomari a natiuo calore poterant dc putre-
428쪽
do impediri ; posse a adaucta supra modum quantitate humores in corpore stabulantes, ex anteactae vitae prauitate putredini obnoxij amplius coerceri nequeunt An potius quia ex subita & vehementi repletione generatur Cruditas, ex cruditate obstruistio, ex obstructione putredo, ex putredine pestis λ An denique ut in praelijs sic in iam e non cremata veluti antiquis mos erat) aut insepulta egenorum cadaueracontagione aerem inficiunt, atque ut sensimis corrupitur, ita quoque pedetontim serpit. Venenata aura 3c non nisi prestituto tepore sum cienti longe lateque in ciuitates diL. pergiturλPlura circa venae sectionem c ceteraque hae enus disputata agitari a nobis potuissent, sed haec pro Aphorismi interpretatione videntur satis, non enim materias quascunque integre pertractare propositum est, sed tam
tum in singulis immorari quantum per Hippocratem lieebit.
429쪽
Victus tenuis atque eXquisitus, sc in longis passionibus
semper Et in acutis, in quibus non couenit periculosus,& rursus ad extremum tenuitatis deuectus grauis est: Etenim ducta ad extremum re
QVid sit victus tenuis, quid acutus
morbus, quot Vtriusque species, docet abunde' hic dc alibi Galenus, quae mutuari ab ipsis in praesentia non pige-
430쪽
APHORISMVS u VARTVS. 4ogbit, quandoquidem doctrinae Hippocraticae sunt apprime' consent ea, &ad huius Aphorismi intelligentiam c6sequendam penitus necessaria. Victum ergo te sem definit eum, qui per pauca aut parum nutrientia fit alimenta, qualis est ptisanae succus. ao loco alimenti nomine extremum intellige, ita communiter accipitur, cum de victus
instituendi forma sermo est apud Medicos squanquam alias ne alimenti quidem appellatione apud Galenum meis retur huius diaetae finis est parua nutritio, quanta scilicet viribus ad indicationem usque prorogandis sum ciat. Indicatio porro alias obtingit citius, qua doque tardius: Ex hoc diuerso motu diuersae acutorum differentiae oriuntur quarum singulae peculiare sibi vendicant alimoniae quantitatem. In hoc
sane coueniunt quaecunque acutorum disterentiae quod cito terminentur nec periculo vacent: differunt sola maioris aut minoris ratione. Pari modo tenui cuicunque victui. illud in genere commune est, quod pauca Osserantur alimen ta sinquam seu virtute seu mole at sola itidem inter se discrepant maioris aut minoris ratione, Quare tenuis