장음표시 사용
401쪽
consumpto prorsiis elliclinii humido lampas
exstinguitur, sic exhausta plane corporis humiditate nativus calor primum animae corporisque vinculum, necessario marcessit, Minime omnium concludit postrema ratio pauca siquidem alimonia qualis in senibus non
dixerim augendae, sed ne uniformiter quide conseruandae moli par esse non potest, cuius rationes a Medicis plurimae afferri solet, quas breuitatis studio praetermitto. Et licet con cederemus tantam suppetere alimenti copia. quanta ad accretionem desideratur, vetat nihilominus senilis corporis sccitas ne ulterius crescant 8c dilatantur partes solidaequarum est accretio. Itaque ut his sessust tenebris veritas, maiori assulgente luce in propatulum emergat, praemittendae sunt n5- nullae veluti faces, quibus omni tandem caligine discussa, aliquanto clarius illustretur. Primam nobis exhibet Philophorum princep dum tria asserit ad nutritionem concurrere. Id scilicet quod alitur, quo alitur, &quod alte. QMd nutrit est vegetatiua anima, haec enim primum motus principium. Quod nutritur corpus est in quo talis anima reperitur: quo nutritur, est alimentum. Vegetatiua quidem anima id opus immediate non attingit, sed facultatε sibi adscissit naturalem: & haec calore utitur tanquam instrumento, quem ideo necesse est in vive-tibus omnibus inueniri. Non aliunde modo
quam ab his petendae sunt cause
402쪽
horum enim aut omnium aut aliquorum
desectu cessat nutritio. Animam in primis necessariam esse ad hanc a stionem nemo est qui in dubium reuocet, cum pereant ipsae separata omnes corporis facultates, atque functiones. Caloris vero non cuiuscunque, sed naturalis proprium est naturalibus animae operibus deseruirer Huic cum auxiliares praebeat manus vitalis cuius aetio in quadam moderatione consistit, quid mirum influente in igneum commutato qualis in se-bribus persentitur membra citiuime contabescerei sunt etiam ex parte corporis atque ex parte alimenti necessariae quaedam condi-riones. Ex parte quidem corporis, certa desideratur temperies & dispositio cui vel uti formae medicae nonnulli acceptus serunt actiones , ac praeterea cum nutritio sicuti reliquae actiones Physicae, contagione perficiatur, vias quasdam & quasi tubos sagax natura, consormauit, quibus undequaque in Omnem corporis regionem alimonia deserretur : Hos si quo obstaculo contingat intercipi, carent membra suo pabulo tantisper, dum meatus
Alimenta vero talia esse debent, ut neque sibstantiam nostrae prorsus alienam sint sortita, neque insigni aliqua & violenta qualitate praedira his enim a deleterijs & medi- eamentis disserunt neque prorius αμπρα, non enim ut a strutio camelo serrum digeri comminiscuntur quida, sic ab homine ligna. Aa 2
403쪽
saxa, caeteraque ad horum naturam proxime accedentia concoqui credibile est. Denique moderationis limites sua copia non excedant, alias a calore vinci & transformari nequeunt, ita ut in crudiores succos facessant: corporialendo, nisi elaboratione maiori adhibita, prorsus inhabiles. Neque vero si in laudatum comutentur sanguine copiosiora alimeta, sequetur necessario nutritioni ipsa deseruire dc - , impendi. Suus quispe est omnibus natura con-δε AAima stantibus ut Aristoteles loquitur hoc est vi--ψώ - r. uetibus magnitudini Maccretionis terminus,
quem praetergredi non licet addita quacunque nutrimenti copia: cum itaque adiici solidis partibus nihil ulterius potest, ut in Athletica neque venis ullum superest conceptaculum in quod alimentum recipiatur & recondatur, desistat ab opere nutrix facultas necesse est. His dc similibus rationibus & modis cessare in viventibus nutritionem posse non negauerit, quisquis rationid c experientiae locum apud se aliquem esse
Verum ne qua obrepat dissicultas animaduerti velim,& tanquam facem alteram praemitti, cessationem huiusmodi vix diuturnam esse posse sine corruptione atque interitu, viventis. Etenim supposita maiore quam par est alimenti quantitate , in quot quantasque redacta est humana vita angustias h Mic sum3cationis periculum, huic venarum disruptionis urget metus,huic innumera alia quae anic
404쪽
εommemorauimus impendent mala, quae proximam nobis perniciem minantur 6c ruinam. Sin alimenti defeetu id accidat, vijs nimirum interclusis, aut prauorum humorum infestante redundantia. Quibus tum machinis fluxa hominum substantia, assiduis insultibus oppetita, internis externisque iniurijs grauius lacessita, aut obsistet ad tempuS: aut mox futuram clade propulsabitῖ latet in intimis medullis & visceribus nunqua Otiosus calor, mutuus est diuersarum partium inter se conflictus, torquetur variis hinc inde Pathematis agitatus animus magno spirituum dispendio, sua est aeri, sua coeteris rebus extraneis, sua interioribus recrementis i humoribus violentissima actio, cuius vim atque impetum ne Athlas quidem longo tempore sustineat, nisi una cum sanguine &spiritibus renouentur δc usumantur vires deficit alimento destituta, ac evanescit virtus, nisi noua continuaque eiusdem accessione reparetur. Enim vero substantiae nostrae non absimile euenit ei quod in fluuiis cernimus: renascuntur isti incites, in horas, in momenta, nouaru aquarum affluxu. Sic & euanida mortalium hominum substantia tantillo tempore intermoritura nouae adiectione reuiuiscit. -d itaque vivimus, quod sentimus, quod mQuemur, imo etiam quod intelligimus sunt enim inferiores achiones superioribus subalternae) uni acceptum nutritioiii referri debet. Quemadmodum ergo
405쪽
vegetans anima coeterarum est veluti bass& sundamentum, illius enim in se gradum haee formaliter continent, sine quo non subsistunt, sic & reliquae potentiae nutritiuam quasi fundamentum supponunt: huius deis inique aetus qui est nutritio , mutua consecutione basis est actuum quorumlibet anima-- torum. Vt fatendum sit mediate saltem necessarium esse hunc actum ad operationes omnes quae ab anima qualibet proficiscuntur. Hanc porro interruptionem, qua de loquimur, in vera tantum & legitima nutritione admittimus, quae est conuersio aliumenti in sermam viventis. Impropria namque nutritio squam humidi conseruationem vocant, & quasi sementum ipsius in nec tantillum quidem intercipi potest, siduo eo ad
cuius conseruationem necessario requiritur.
Id quod euidenter probat assiduus alimenti
apparatus,eiusdemque concursus, distributio, applicatio, Qtiae licet ad nutritionem Ueram desiderentur omnia, impediri tamen eorum effectus hac in parte potest uti declarauimus. Fouent nihilominus haec ipsa assiduo radicate humidum, neque ab exii ccantibus causis illud absumi sinunt. Hinc patere arbitror allucinari Philos,-phos illos qui Aristotelis auctoritate decepti, id nutritioni propriae tribuunt quod impropriae tantum peculiare est. Nec aliud subiectae Aristotelis avictoritati rationes, quam posterioris huiusce nutritionis necessitaterr
406쪽
arguunt. O uorsiam vero desinat in Athletis nutritio , repetione non indiget. res, cur supra deperditi reparationem in accretione progrediatur nutritio 'Nempe ut persectam dc probe obeundis operibus idoneam ciuantitatem sortiatur animal , quam cum Iemel est assecutus, ultra quantumuis adieceris exporrigi non potest: Est enim modus in rebus sunt certi denique fines.
An extrema euacuationes srepletiones sint periculose Z
Η Anc praesentis Aphorismi sententiam
ita saepe repetit de inculcat diuinus Hippocrates, ut nihil in omni medicina adeo tritum δc vulgare coperias. Haec enim vere aurea ab eo dicta sunt omnia. Non satietas, non fames, neque aliud quicquam quod naturae modum excesserit bonum. Et alibi. QEndo cibus praeter naturam plus ingestus est hic morbum iacit. Amplius plurimum & repente , vacuare vel replere, calefacere vel refrigerare, sue quouis alio modo corpus mouere periculosum, quonia Gmne nimium naturae inimicum, sed quod paulatim fit tutum est, tum alias, tum cum ab altero in alterum transitus fit. Et in Epi- demi js, salubris victus optimam arbitratura. A boris
407쪽
normam non impleri cibis, & impigrum esse ad libores. Huc reserri potest vulgaris illa Paraemia, longa annorum serie &. experientia confirmata, plures confecit gula quam gladius. iHaec de repletione immodica: quod ad
euacuationem attinet, contrariorum eadem
est disciplina & ratio, si ergo summis es periculis obuia extrema repletio, ab iisdem
immunis non erit euacuatio extrema.
Et horum quidem assignare rationem non magni fuerit operis. Dicam illud in primis, quod a Plutarcho memoriae est proditum non vivendi solum, sed Ac moriendi quoque is sum .f. materiem esse alimentum. Id quod ab Ho mero sorte didicerat. Qui Deos quod non tantur, idcirco neque emori existimauit. ἡ inquit ozον ἀδους' ὀυ πίνους' αιγοπα
Non panem comedunt, non vina ardentia potant, Sunt ideo exangues, immorta 1 e vocatur. Agunt in nos mutuo dum a nobis patium tur alimenta, sensim siue sensu contrarias in nobis dispositiones imprimunt, quantumque noua substantiae accessione vita nostra ab alimentis augetur, tantum continuη qualit pum actione, & excrςmentorum prouentu
3b iisdem decurtatur, grauis ideo exuberatis
408쪽
tem quantitatem noxa consequitur. Praetereὲ cum in elementorum commOderatione natura sit posita, & nimiu omne naturam destruat, animalis pariter cons sten
tiam dissoluat necesse est. id quod sanitas
in mediocritate consistit, imo vero ipsa mediocritas est y Sequitur itaque immoderationes omnes quae plurimum a medio recesserunt iam aegritudines esse, quae vero nondum id quod plurimum est obtinent aegritudinem generationem ostedere atque efficere Quid igitur mirum quacuationes & repletiones extremas tot periculis obstas Vere 3c sapienter cecinit experientissimus Hesiodus
με ον επι πω ν αρμςον optimana in omnibus moderationem. ἐπι λογος παλαιος ως καὶ μελιΤος Το πλεον εςι
uuando veteri sermone receptum est. Bilem, si excedant dAlcia mella fore. Contrarium tamen ex ipsius Hippocratis Sc Galeni documentis colligi videtur. Et primum quidem extremam Athletis eua cuationem conuenire utriusque principiis innixus hunc in modum constituo. Extremis morbis extrema exquisite remedia optima sunt, at extrema est de qua fit sermo Athletarum plenitudo, ergo euacuasione extrema soluenda erit. An quaeso maior aliqua euacuatio admu
409쪽
MAE 33. nistrari potest ea quae ad lipothymiami At,-- ώεα summus uterque Medicinae parens, vexari.-ι -& conueniendem. admittunt.
mobrem sibi ipsis dissentanea proserui
dum vacuationes extremas uti dubias repudiant. ---m Equidem a quantitate redundantiae euacuationis coindicatur quantitas ipse Galeno teste. Debet itaque ex indicationis leηe alte- a. p. s. rum alteri respondere. Amplas vero resectiones tantum abest ut reiiciat ut etiam
approbet latinus Hippocrates: prodest i quit interdum in conuiuio esse, interdum ab eo se retrahere modo plus iusto, modo non amplius assumere. Neque aliud sibis. bo- Uidetur velle noster Hippocrates cum bis. γ. breui extenuata corpora breui reficienda monet. Ita enim ολ ως explicat Galenus ut non modo significet Ταχ, in hoc est cito, sed etiam id est sinime vel extreme, hanc enim vocem ἄκρως communiter
sic reddunt interpretes, & Leonicenus ipse quanquam citato loco ipsam exponit ple- pue o. nilis P. Primo tamen ad Glaueonem supramodum) interpretatur : graeca proferam dc latina, quo res evadat manifestior. Ita habet Galenus ἄταν ἀκρως η καὶ ηΤό σωμα. QMd ita vertit Leonicenus cum supra modum secum &squalidum, aut plenum immoderate corpus extiterit. Qitare si verus hic verborum Hippocratis sensus, in breui extenuatis eorpori-
410쪽
bus extremae resectiones approbantur. Huius porro vocis significationem quid opus est aliunde perquireret De extremo Athletarum habitu loqui Aphorismum hunc in quo versamur, citra controuersiam est: Habent autem Graeca verba ἔ-π' & in commentario palam profitetur Galenus, πεω Της hoc est, ut arbitratur omnes de extrema plenitudine sermonem
institui. Ut meridiana luce si clarius passim apud Hippocratem Galenum dictionem 6 ιχατως pro synonymis usurpari. Idipsum quod volumus conuincit ratio: si
enim breui spatio extenuata corpora, breui itidem resectione indiget, quae extreme sunt exhausta celeriter insaurari nisi summa expletione non poterunt, quandoquide iacturam extremam non compensat reparatio mediocriS.
His sime nihil obstantibus manet in Hippocratis decreto conflans dc stabilis veritas,
tam extremas repletiones quam euacuationes periculo non vacare. Pro qua firmius stabiliendarepetend9ex pracedentibu sflere indicatione omne prae consideratione virium, quando prisis est yiuere quam sanari. Eripitur scilicet una cum virtute anima: Emortua velo ac prorsis elanguida vis nusquam restia
tui, neque efflata semel anima vilis amplius remediis atque auxilijs reuocari potest. At in deploratis quandoque affectibus externis etiam praesidus destituta firmior virtus ex-