장음표시 사용
431쪽
eo APHORISMVS simus exacte is appellatur, in quo penitus rebis abstinem', ijsq; affectibus
conuenit quos exacte peracutos Voca-camus, in quibus, cum Vltra quartum . diem non protendantur, Verendum non est ne tantillo tempore concidant vires, si tame non omnino robori confidimus aut ex eorum numero sit morbus qui simpliciter peracuti nominantur,&septimo terminatur die, concedendum aliquid quale melicratum. Et hic quoque tenuissim us est victus at non
exacte'. Sin ante decimum quartum cri- sim non expectamus, quemadmodum in acutis exquisite, ad ptisanae cremo rem Veniendum, quae exacte tenuem diaetam constituit. Tum demum si neque hanc vitae regulam patiantur Vires, aut ad vigesimum diem protrahatur morbus uti fit in acutis non exacte', ptisanam integram osteremus, hoc est, victum tenue, at non exquisite'. Eliciamus
modo ex dictis si fieri potest Aphoristi
cae sententiae interpretationem, quam
postmodum ratione stabiliemus. Istud meo iudicio voluit Apollo noster plus quam Delphicus victum tenuem, hoc est, quem simplieiter tenuem nucupamus, & exquisitum, hoc est exquisite
432쪽
tenuem, non autem acutum, quomo
do improprijssime' vertit Fuchsius.Nam praeterquamquod dictio, ἀκμη ς qua
in praesenti utitur Hippocrates, ea significatione apud probatos auctores non inuenitur , absonu est propriam &peculiarem qualitati exprimendae vocem , in quantitatem detorquere, tum praesertim cum clariore loquendi formam interpretis munus expostulat, victum enim acutum si voce non abutemur J eum esse fatebimur, qui acuto pungenteque sapore sit praeditus, cuiusmodi sunt acer, acerb', acidus, qui lingua & fauces, punctim quasi lacessur, feriunt, atque vellicant. Sed reIicto interprete redeamus ad nostrum usi sculapium, cuius haec mens filii docere vi ctum tenuem simpliciter, & tenuem exquisite' perpetuo, dubium esse in aD sectibus diuturnis, necnon etiam in acutis in quibus non competit, hoc est in acutis ex decidentia, addas etiam in simpliciter acutis si duo haec verba tenuem & exquisitum, simul iungas, itavi idem sonent quod exquisite' tenuem, altero nimirum vices ad uerbi j gerente qui modus Graecis est non parum familiaris. Et rursus victum illum qui ad ex- Cc
433쪽
tremum tenuitatis deuenit grauem de
anxium. Puta in ijs passionibus de quibus sermo est. Rem ita habere colligit , ducto a contrarijs argumento, quorum cum eadem disciplina sit & ratio vulgato logicis axiomate, si dissicilem esse
refectionem extremam non inficiamur,
pari modo extrema inediam minime' tutam fore negari non debet. Haec est authoris sententia breuibus quantum commentarius requirit illustrata, latius postea, & quantum videbitur in controuersijs excurremus. Illud tanquam fundamenti loco supponendum ante omnia, ex quo pendet tota decisio, legitimam illam este vivendi rationem, quae
neque morbum auget, neque Vires vltra quam par est collabi sinit: Quae c&trario modo habet, illegitimam: Morbum auget quaecunque copiosiore qua aequum sit utitur alimento: facultatem destruit, quae parciore. Quicunque igitur in alterutrum impinget non erit periculo immunis. Huiusmodi autem
est tenuis victus in propositis affectibus: in longis quidem & ε'κ ρελαέωmως hoc est ex decidentia acutis tolerari non potest quin laedatur insigniter virtus aut fiacta penitus atque exoluta collabatur.
434쪽
Idem iudicium esto seruata temporis proportione, de simpliciter acutis, si de exacte' tenui victu solum sermo sit, is
ipse victus tenuis in peracutis morbis naturam a coctione avocat, grauioraque concitat incendia magno aegri dispendio. Iam quae extreme tenuis diaeta est multo minus quam praecedentium ulla viribus illaesis perferri in Chronicis,& ex decidentia acutis passionibus po- test: extrema quoque resectio morbi radices altius defigit, & naturae negotium facessit. Ita ut morbificae causae maturationi & depulsioni cum opus est intendere ipsa nequeat. Quare merito
ambae dicuntur a Galeno vere' alienae r a 3.CL& monstrosae, quandoquidem extremae ment. t.
elim sint paucissimis omnino aptae sunt, caeteris quam infestissimae etiam ab idiotis deprehenduntur. Quae vero medium tenent habent utrinque aliquid quo se tueantur, & si quem ostendant leuiorem cladem ac iniuriam inserunt. Extremarum porro diaetarum dispar est noxa: Ab inedia omnimoda
vehementius concutiuntur vires in morbo diuturno. Ab exti ema rcfectio ne magis esserantur acutae passioneS.
Mirabitur Brtasse quispiam nos modo
435쪽
extremam refectionem tanquam in uniuersum funestam non penitus allegare, nostramqtie sententiam velut in omni medicina hactenus inauditam aspernabitur & reij ciet. Quid enim magis in Hippocratis doctrina tritum & Vulgare,
st. Quid quam Omne nimium naturae inimicum, optimam sanitatis tutelam non imple- ri cibis, hi enim ubi plus praeter naturam ingeruntur morbos procreant, Vtipaulo ante' cumulate' demonstrauim'.
Quid porro nimium dici debet nisi
quod extremum t inorsum ergo extremas resectiones paucis aptas dicimus , ubi de aegrotis sermo est, cum ne sanis quidem quadare unquam posse videantur 3 Ne his difficultatum inuo. lucris teneamur irretiti, sciendum esteXtremae refectionis nomine eam hic intelligi quam communiter plenissimam Vocant, quae & multis fit, & copiose' nutrientibus alimentis. Non au-lcm eam quae in quantitate moderationis terminos excedit, de qua loquitur diuinus senex citatis in contrarium
Aphorismis & nos in superioribus egimus. Haec enim ex se suaque natura summis perpetuo grauissimoru symp- tomatum periculis obnoxia est.
436쪽
Illa non semper, sed in aduersa va- Ietudine dutaxat praesertimque in acutis morbis, quorum respectu plena refectio non solum immoderata, sed etiamonstrosa & a ratione penitus aliena ment. t. υGaleno appellatur, quae certe' appellatio simpliciter loquendo alteri longe' conuenientior est: Monstrosiam vero refectionem nuncupatam fuisse plenam a Galeno ostendunt ipsus verba, dum Petronam reprehendit quod in febribus tum Vinum tum carnes exhiberet nulla quantitatis summae aut excedentis facta mentione. Neque veri simile , putandum est Petronam fidei suae creditos febrientes ciborum copia ingurgitasse, eamque Vere' monstrosam, &suapte' natura alienam quantitatem aegris concessisse, quam ne pancratices
quidem habentibus concessisset. Hic itaque verus & genuinus est postremae partis nostri Aphorismi intellectus: tam exacte' tenuissimam, quam exacte' plenam vivendi rationem f hoc est quae fit per multa & multum nutri-cntia alimenta, & sanis ac bene habitis corporibus quam accommodatissima
est in longis passionibus, & acutis quibusda s de quibus in priore Apho
437쪽
risiari parte sermo est, ad quam seruata proportione referri debet altera J mini,
me' copetere, periculo non carere. Imo
vero f quod maxime' ad rem nostram facitJ videtur Hippocrates sumpto a mi
nori ad maius argumeto probara velle summe' tenuem victum in praedictis assectibus fugiendum. Hac ratione: si verum est in hisce passionibus resectionem extremam, hoc est plenissimum victum non conuenire, quod quidem minus credibile videri potest, quandoquidem affectus diuturnitas largiore cibo virtutem sustentari iubet, quanto magis credibile fuerit detestandam longioribus in morbis inediam, a qua haec ipsa fumditus euertitur 3 Tale esse Hippocratis institutum denotat causialis illa particu, la-Quanquam non repugno, in 'de contrarijs extremis simpliciter intel ligantur haec clausulae, quorum primum virtutem plane' exhaurit: alteru hanc ipsam sutacatam opprimit, necnon
438쪽
Moui in hoc Aphorismo passiones appel
lantur, hanc appellationem forte' sis admiserit Galenus : Vnde primae disputationis occasio. o morbus, passost Et quoniam vere' admittere illam appellationem nobis non
licet, sequitur altera quo ,sub quo genere
rismodum ad commemoratas in Aphorismo disserenti, morborum pro edimur,
o quid longinfit morbus, quid acutus, de quo acuto in prae ii sermo fit, δε-
ει -ὸ illud decidimus, culin gratia μή horiseni contextus . a quo nimirum
439쪽
An recte dictum sit ab Hippocrate εν πάθεσι t siue
sue passionis nomine morbum in praesenti significari nemini dubium est, ideoque dictionem hanc εν παεεσι ve terunt in morbis nonnulli interpretes, quam versionem suo commentario Galenus non obscure comprobauit. Eadem in significatione a summo latinae linguae excultore Scprincipe accepta est, cuius hac in parte non plane reij cienda auctoritas. Reliquae sinquit perturbationes alumi, formidines, libidines, iracundiae, haec enim fere sunt eiusmodi quae Graeci παθη appellant, ego potera morbos, de id verbum esset e verbo, sed in consuetudinem nostram non caderet. Nam misere-3. Quas . ri, gestire, gaudere, laetari, haec omnia mor-T fcώι. bos Graeci appelsant, motus animi rationi, non obteperantes : nos autem eosde motus cocitati animi recte ut opinor perturbationes dixerimus, morbos non satis ustate. Hanc summi oratoris interpretationem confirmat
Aristoteles eum libro de sensu&sensili morbum definit passionem corporis viventis. Verum impropriam esse huiusmodi accep
440쪽
tionem grauissimorum auctorum Graeciae Philosophiaeque luminum , ipsius etiam Ga-Jeni suffragio conuinci potest: Plato quide non voluptatem modo sed 3c quascunque
nascentes alterationes quae morborum appellationem mereri nequeunt Τα πάΤη nuncupauit. Cuius principiis ins flens eius dis
cipulus, atque Una reliquorum Omnium magister grauissimus pathemata a praedicame to qualitatis seclusi: & merito. Pathematum namque essentia incompleta est 6c imperfecta , in ipso ut loquuntur fieri, neque actione separata subsstit, quare ex consequenti nihil habet a quo subiectum quale dicatur , sed aliquid esse perpessum. Quicquid enim absoluto motu relinquitur non iam passio est, sed vel habitus, vel dispositi', vel patibilis qualitas. Huic eiden sententiae subscribens Galenus inquit, quod in ipso ut sic loquar fieri essentiam habet,
actionem passionemve nominamus λ quod in permanentia ad aliquod tempus, sanitatem morbumve. Quippe agentis motus actio est: eius vero quod ab eo est quodammodo affectu, passio. In summa ipsum assic, idem quodammodo quod pati est, dissertque passio ab asseehu asse stione ve motu. Namque cessante eo quod alterabat, alteratio quae in passis iam remanet affectus eius est, ita scilicet ut in ipso verti , &mutari,S alterari,& moueri passio generationem habeat, in eo vero quod manet ει in subie eis corpore