Nicolai Vernulaei Apologia pro augustissima, serenissima, et potentissima gente austriaca, in qua illius magnitudo, imperium, virtus aduersus eius tempore aemulos asseritur

121쪽

corum Familia Hispanias omnes, atque adeo Lusiuaniam seu Porti alliam haereditatis&le- gitimae successionis iure sibi vendicauit, dubium de eius in Prouincias istas & nouum Or. bem Iure esse non potest. Author primae ad redi. Occiduos Indos nauigationis Christophorus Columbus fuit, natione Ligur seu Genuensis,

ingentis animi vir, singulari industria, & rei

nauticae inprimis peritus. Hic cum nauarchum quendam, qui in Africae commercijs occupatus, ventorum violentia ad ignotas terras appulerat, reuersum in Lusitaniam hospitio excepisset, ab eoque confectas de tota ista nauigatione tabulas accepisset, ut erat in Astronomica disciplina versatissimus, non dubitauit quin ultra noti orbis terminos ad Occidentem magna terrarum spatia paterent, & quae

adiri possent. Id Ioanni Lusitanorum Regi primum , deinde Henrico Angliae Regi eius

nominis Septimo, ac tum Galliae Regi communicauit. Quia somnia adferre videbatur, re. lectus est. Inde ad Ferdinandum Catholicum Castella & Aragoniae Regem se contulit, ab et a ' eoque tandem tres naues Regijs sumptibus in structas accepit, quibus in Oceanum Atlan iμm

ticum

122쪽

ticum egressus, praeteritisque Canarijs Insulis &superatis vasti pelagi fluctibus non paucas demum Insulas in ea Regione, quae Florida deinceps dicta est, inuenit, Earum explorata conditione di diuitijs, incolisque ad ciuilem

vitae rationem compositis, Arcem ibidem construxit praesidioque muniuit , & in Hispaniam iter denuo conuertit. Admoniti de successu Reges, classe paulo post instructiore Columbum remittunt, qui plures Insulas alias; in his Hispaniolam &Cubam spatijs prae caeteris latiores, & magnam continentis illius partem explorauit, quod a freto Magellanico ad Bo-,adoris Promontorium est. Nihil illum & si clos eius in eo tractia latuit. Sed ipse quatuordecim annis post immortali gloria dignissimus objjt ue cuius exemplo excitati alij varias Insulas juta littora U Occasum aperuerunt. In horum

uerit.- numero Americus Vesipucius Florentinus Brasiliam uniuersam auspicijs Emanuelis Lusitani huiuν e plorauit. Vascus deinde Nonnius Balboamum. Isthmum a portu Nominis Dei ad Panamam,&'are A ntarcticum primus inuenit, magno hiuis. anu Hispanicae gentis fructu gloriaque. Plures in hanc rem incubuerunt, quos consulto prata

123쪽

tereo ; anno vero M. D. XIX. Ferdinandus Coriesius post multos labores Vrbem Nexi cam & Pontonhauiam miraculoso certamine, in quo D. Iacobus inter praeliantes visus, Occupauit, ac plura inde loca Regi suo subiecit. Secutus est Ferdinandus Magellanus,qui quae--M rendis Insulis Molucis vela dedit, concessa sibi z ma Carolo V. potestate. Hic repertis primum varijs Insulis ad quinquaginta duos ultra AEqui- noctialem gradus progressus, ingens fretum, ab eo Magellanicum dictum , audacter mortalium primus pertransius. Multae in eo freto Insulae sunt. Inde ad AEquinoctialem reuertens ad vastissimum peruenit Oceanum, a quo

non procul Molucas Insulas esse sibi persuade bat. Sed ad alias Insulas appulit, in quibus

cum nulla annona esset, nullique homines, eas Infortunatas appellauit. Ad aliam tandem, quae Zebula dicitur, peruenit, cuius Regem

Christianis documentis imbuit, & paulo post

in Mantanam descendit, ubi commissa pugna in insidias adductus occubuit, nec Molucas vidit. Ioannes Serra Magellani socer superatis' i in innumeris periculis demum anno M. D. XXI. 'si

124쪽

Insula perta,

M AEquinoctiali sitam appulit. & ab eius Rege

λ μ humaniter exceptus fuit. Ita tandem reperta sunt Molucae, quarum praecipuae sunt quin ique, Tydora, Terrenaium, Matira, Machia, Bachia, ab Hispania centum quinquaginta gradibus distantes. Ioannes Sebastianus Ca notus naui una, quae Victoria dicebatur , ad

Orientem tendens cum uniuersum paenh or- bem circum nauigauisset, in Hispaniam redijt. Sed nolo hic singulas in nouum OI me o ditiones referre. Caeterum, ut d Iure nous orbis occupati constet, ubi primum Columbus ex priore nauigatione in Hispaniam redijt, Ferdinanditi Rex Alexandro Sextopontifici per Legatum eia posuit, se iam pridem statuisse, Insulas aliquot & Continentis Regiones procul dissitas & in

cognitas, nec ante a quoquam repertas inue stigare, quo praesertim earum incolas ad Christi cultum adduceret. Hanc ob causam se cuni

classe, peritis nautis, militibusque vereranis instructa Columbum non sine maximis dissi cultatibus, periculis, & expensis per maria mi quae nunquam quisquam nauigasset. Il lum in Oceano Insulas aliquota nostris nun- quani

125쪽

G E N et i l A v sTRI A C AE. syquam visas, & Continentis Prouincias inu nisse, quas pacis amantes quaedam Centes thescolerent ; eas corpore toto nudas incedere, neque carnibus vesci, credere unum Deum, at,

que eum coelo contineri. maeres spem faceret, eos homines a recipiendis nostris moribus&institutis non alienos fore, ac facile apud eos, si instituerentur, Christi nomen catholicamque Religionem introductiam iri. Eas porro Insulas terrasque auro, argento ,& aromatibus abundare, ac multis etiam ali, varii generis rebus pretiosissimis excellere. Velle

igitur eassibi per suos subigi, imperioque suo,

in eas Christianam fidem inuecturus, adijci. Ita refert Ioannes Metellus in Epistola ad An. tonium Augustinum. Pontifex ut idem commemorat, laudatis Regis Consilijs, ipsum ad ea exequenda per Baptismi sacra, Christique viscera cohortatus, quo expeditionem ardentiori animo susciperet, susceptamque non im

amitteret, eidem Regi, & potaris Catalla Legionis veRegibus ex Apostolica illasumma

authotitate, Cardinalibus uniuersis ultro, recran ita, uno ore approbantibus, in perpetuum

pleneque concessit, donauit, δέ attribuit, om- N ij nes

126쪽

nes Insulas, Continentisque prouincias repertas , & quae in posterum a suis reperirentur O cidentem & Meridiem versus, ducta ab Arcti co Borealive polo ad Antarcticum , hoc est Australem polum, linςa. Insulas etiam illas ocContinentis regiones inuentas, & quae inuenirentur , Indiam vel quamcunque partem versus. Ita quidem ducta, ut ea centum milliaribus distaret a duarum Insularum qualibet Occidentem Meridiemque versus; ab ea nempe Insula, quae vulgo Hispanis Axores a Falconibus dicitur, & ab altera, quam nunc illi Viride Caput, antiqui autem Hesperides appellant. Quarum omnium Insularum & Continentis Prouinciarum quaesitarum & quaerendarum idem Pontisex eundem Regem. & perpetuos eius successores, veros legitimosque Dominos cum libera omnimodaque in ijsdem potestate constituit. Si tamen quisquam Christianorum Principum Regumque aliquam ex ijs Insulis Continentisque regionibus ante Christi natalem anni millesimi quadringentesimi nonagesimi tertij, a quo tempore donationis huius vires initium primum habent, possedisset, salua ei sua esset omnis auctoritas nec ullum ei,

ab hac

127쪽

ab hac donatione damnum aut praeiudicium oriretur. Quo vero firmius et Regi, posterisque donatae hae Insulae Prouinciaeque censeantur, sanxit Pontifex, ne quis absque eius Regis succestarumve permissu ad eas , ducta , quae dicta est, linea, comprehensas, quicunque is tandem vel Rex vel Princeps, aliusve so-ret, negotiationis & mercimoniorum aliave ex causa nauiget. Qili fecerit, ei tum primum aqua de igni sit interdictum, graui nimirum excommunicationis , quam appellant, fulmine feriatur. Ne aliquo, inquit Pontifex, quam tempore, o Rex, periculis, laboribu tui terreantur,pros certo habeant Deum Optia x. ipsorum principia promoturum. Ab eo

manant imperia, is actiones tum reget, optatumi rerum successum breui ad incredibilem

populi Christiani gloriam largietur. Datae huius Pontificiae donationis litterae solemnes lU. Non. Maias annoChristianae salutis M.CCCC. XCIII. Inde factum est, ut Hispani testentur v- niuersis se has Insulas &Cotinentis Prouincias ex Pontificis Maximi authoritate, cohortatione , ac iussu petijsse bello, tum eas quaerere, &ad Christianam Religionem earum populos,id

N iij quod

128쪽

quod Pontifex ijs praeceperat, nuertere, hocque Iure quaesitas tanquam proprias admini' strare, tueri, retinere, conseruareque posse. Et sane nulla unquam bella, quae vel fama, vel Scriptorum monumentis percepimus, san-hiore instituto suscepta videntur, quam quae ab Hispanis Lusitanisque in nouo isto orbe &Indijssunt gesta. Siquidem unum illis propinsitum fuit, Christi gloriam, eiusque Numen ac nomen ijs in locis illustrare, & ad barbaras

istas Nationes Idolorum Daemonumque cultibus infames extendere, proferre, propaga M. Fuerunt equidem qui num Iure Gentes illae

commoueri bello pollent, dubitauere sed paulli optimi grauissimique viri maximas ob

causas eorum opinioni restiterunt, ac exemplis docuerunt,tam barbaras ferasque Centes pulla humanitatis ratione ad verum Deum cogno- 'scendum perduci posse, nisi primum expugna-zrentur, & armis, sub imperium ditionemque Principis Christiani si ijcerentur. Neque dubium est, inquit Ioannes Metellus, quin Gentes illae Deum afficiant maximia di horrendis linivrijs contumeli)sque, Mas Christiani mihi mo serre dςbent , cum ipsos omnibus in locis

129쪽

&: apud omnes omnis generis homines Dei gloriam semper in oculis & habere necesse sit,& ipsum Deum coram palamque confiteri. Negare quippe Deum videntur, qui sese ijs, cum possint , non opponunt, qui illum tam crudeliter impetunt ac conuitijs dilacerant. Et si ab amico auertere iniuriam amicus debet, quantὁ magis Christiani laborare tenentur, ut a Christo contumeliam propulsent, & illatae ipsi iniuriae vindices existant 3 Itaque Hispani Lusitanique totis ijs Prouincijs, in quibus trophaea fixerunt, nihil antiquius sibi duxerunt, quam ut Deo Duce Christianam Religionem in ijs multo siuo sanguine sancitam fundarent. Franciscus aVictoriaTheologus plane eximius & Salmanticensis Academiae praeclarissimum aliquando decus Relectione quinta, Sectione tertia asserit, quod cisii Pontifex ciuile Dominium in orbem uniuersum non teneat, pote

statem tamen habeat in temporalibus in ordi ne ad spiritualia, cum ad eum spectet, ut iis totum orbem Euangelij doctrina propagetur, potissimum curare. Proinde, cum rebus spiritualibus ita expediret, potuisse illum solis Hispanis Christianae Religionis propagationem

130쪽

mercia cum Indis interdicere. Ne nimirum si alij ex alijs Pti uinciis passim eo concurrerent, aut inuicem quadam aemulatione sese imp dirent, aut seditionibus ortis crescentis Religionis negotium ac tranquillitatem pertu rent , sicque fieret, ut a fide nostra Barbari abhorrerent. Praeterea, inquit, cum Principes Hispani suis auspicijs&sumptibus primi omnium in Indias nauigationem susceperint, &tam feliciter nouum Orbem inuenerint, i stum est, ut ea peregrinatio alijs interdicatur, &ipsi sollim inuentis fluantur. Plures ille titulos ibidem refert, eosque legitimos, quibus vase bari in ditionem Hispanorum venire potuerunt. Nos hic illos consulto praeterimus. Por- rocum inter Castellanos Lusitanosque initio nauigationum istarum de quibusdam Insulis exorta controuersia esset, placuit eam ad Alexandri Sexti Pontificis arbitrium referre. Is ex Cosmographorum iudicio constituta abdi. .. . Aquilone per Meridiem versus Occidentem πή-i linea, quicquid ad Orientem terrarum reperia zz.., retur, Lusitanici Iuris esse iussit, quicquid ad O si se Occidentem, Castella ci Npn ςr t ea senter