장음표시 사용
221쪽
Maximiliano Secundo Imperatore suspicionem, qui cum anno supra millesimum quingentesimum septuagesimo quinto, mense Decem bri in Comitijs Wars autensibus a maxima Senatorum Poloniae ac Lituaniae parte Poloniae. Rex electus esset & ab Archiepiscopo nes eiis proclamatus . Ius suum neglexit do Stephanum Batoteum a nonnullis electum passus est Cracouiae in Regem inaugurari. Erat enim, Thuano teste, Princeps aequitate animi,mod
si toruuBia:iustitia insignis,s in quo adsum
mam fortunam nihil merito desidenares, nisi ipsam fortunam, o firmiorem valetudinem. 2ἡὸ. . Dc Didinando Secundo hodie Impera-
amnia. tore audebo dicere, tam sanctas ac sinceras eius animi cogitationes esse, ut in eas M narchiae totius Euri pae cupiditas caderenullo modo possit. Is est Imperator, qui sua tueri velit , aliena non rapere ue pacis amantissimus, etsi propter quorundam rebellionem, & inquietam nonnullorum ambitionem 'hactenus habere pacem nequaquam potueriti Nemo dicet tum illum orbis Imperium ambius se. cum ereptam sibi contra Ius Bohemiam, Moraciam, Silesiam, Deo conatus eius adiuuante
222쪽
uarite, recuperauit, cum Daniae Regem in Getimania bellum excitantem tam gloriose repressia, & eidem postea pacem, quam via sperare
ausus fuisset, concedit ue cum Mantuae Du tum ab exercitu suo feliciter occupatum principi Niuernensi Maiestatis Caesareae Ius agnoscenti restituit; ac demum cum armis Albesti o. Dis. Archiducis principis Belgarum, & victoriis- rin tu mi Spinotae sortitudine Palatinatum inuasit. ' Z 'Nam cum Fredericus Palatinus Caesari suo Ferdinando Bohemiae coronam eripere tentauisset, & totam praeterea Germaniam contra eum ad arma concitasset, non potuit benignissimus Imperator aliud perditis propemodum Imperij rebus remedium adhibere, quam Palatinatum inuadere, ut Fredericum ad ossicium reuocaret. QAod si miserabilis Principis alicuius conditio soleat alios ad commiserationem&auxilium ferendum mouere, debuerunt Reges α Principes alij Ferdinando Caesari suppe- . tias ferre, quem exuere Regnis& reditarijs Prouincijs Princeps subditus moliebatur. Non tulit sane Deus tantam iniuriam Caesari illatam , & vlior ipse factus scelus in reo ita vindi- .cauit, ut erilium pati sit coactus, qui alienum
223쪽
Imperium affectarat; imo inter homine, amplius non sit, qui Domino suo legem dicere desiderauit. Verum vibic pluribus quoque supersita mus , satis nunc constat Austriacos Principes Europae Monarchiam nunQuam aD sectauisse.
C A F v et X II LDegnauisubditorum oppressione, q falso Austriacis Princ Um imponitur. Q dolim Rex ille Macedo, hoc aetate
nostra dicere Austriaci Principes possunt, Regium esse benefacere 'male audire. Nulla mitiora sunt sceptra, quam illorum , nulli liberiores subditi, quam qui sub illis , nulla suavior regendi ratio, quam ea, qua suos populos gubernant. Summa lenitas in eorum Imperijs est, summa mansuetudo in legibus. Et tamen non desunt hodie, qui clementissimis Pinacipibus illis crudelitatem obij-ciunt, quasi subditos suos noniegant, sed opprimant. Circaeos, inquiunt, non nisi gemitus&lamenta miserorum audiuntur, palatia superbis mandatis resonant, omnia planctibus - &eiu-
224쪽
δc eiulatibus plenissima sunt. Nullibi in eorum
Imperijs tuta innocentia est, non securus Virginum & M tronarum pudor 3 exhauriuntur sinsulorum opes, & nemo i m bene natus est, quin seruire cogatur . Ipsa nobilitas seruitute oppressa est, & vix libere respirat; leges non aliae sunt, quam Principum, imo quam obscurorum quandoque Praefectorum arbitria, nec pro iustitia, sed pro auaritia dc crudelitate. Sic disserunt scribuntque, qui hoc tempore Eloquentiae palmam ambiente , calamo in Austri cos Principes debacchantur. Et certe plura illi scribere audent, quam pudor honesto otireserre permittat. Ipsa veritas legentibus oculos claudit & linguam retinet, quasi piaculum sit oculos tot mendacijs peruoluendis Occupare , & linguam falsis sermonibus efferendis praebere. Nec desinunt has ob causas subiectis Genti Austriacae populis. libertatem ostendere,
ad eam inuitare, auxilium offerre. Ista vis in- pilis j.,
uidiae est & malignitatis , cui ut os obturemus, id inprimis gendum est, ut ostendamus et Principes Miltiacos non Tyrannos esse, sed γ' benignissimos Monarchas; deinde in eorum administratippe summam esse moderatio
225쪽
as A p O L o G i Anem , & subditis accommodatilliinam. . , t Atque ut ab authore Familiae huius ord amo. Inur, nemo unquam Rudolphum Primum Imperatorem aliqua crudelitatis labe aspergere est ausus, qui tota vita humanissimus & affabilis maxime fuit, adeo, ut satellitibus suis ubique praeciperet, ne quenquam, etiam pauperem, ab accessu & colloquio suo arcerent. SAnite, inquiebat, homines ad me venire, non enim ideo ad Imperium sum vocatus, ut in arcula includar. Saepius etiam sententiam
hanc usurpabat. Seuerum oe immitem fuisse me aliquando paenituit; lenem oe placabilem
nunquam. Prudentum consilia & admon tiones aequissimo animo admittebat , adulat rum blandas & ad decipiendum compositas voces auersabatur. Dicebat enim, adulatores
lupis haud absimiles esse. m scut hi titillan
do oe scalpendo asenos morant, ita adulatores blandit3s s merborum lenocinise ad interiatum Principum mtuntur. Erat eius Symbo- lum, Asbiu bene impenare, quam Regnum amplificare. Prudentia enim gubernantur Aegiones, quarum limites Tyrannide nun
226쪽
G EN τ iis 1 v sTRr A C IE. IssAlterius I. Imperator Austriacus cum AP omni virtute , tum a clementia &mai uetu /'dine potissimum commendatur. Sussciat unum Ioannis spiniani testimonium. ALbertus, inquit, fulvientisi in Princeps , se-gacitate oe clementia nulli secundus. Muni laus in bene meritos, scelerum vindex acerrimi , inter Germaniae Principes me luti su
genti Omum odus elucescens. Tria poti
mum genera hominum amabat ac venerabatur et pudicitia forminas claras oe istu es; Clerum deuotum S religiosium; milites prenuos oe fortes. Bilingues graui odio perseq
batur. Lasciuorum contubernia euitauit, coniugali castitate insignis, quandoquidem uxorem Unice dilexit. Patientia miebatur erga
inimicos summa; non praeceps in mindictam, iniuriasfacile oblisistebatur. Eius symbolum erat, Eligenda es optima vita ratio, hanc on- fluetudo suauiomam reddit. Seu, quod optimum, iuem iucundi 'mum. Fredericus Austriacus, cognomento Pul- cher, electus cum Ludovico Bauaro Impera- ιDo. tor tam ab omni saeuitia abhorruit , imo ab omni nefario facinore,ut crebro sermone usiur-
227쪽
is 6 A p o Lo Gl Aciam. Imo summum hominis bonum credebat bonum esse ex hac etita exitum. Vnde
illi alterum Symbolum fuit, Morte beata nil beatius. Qili ita sentit,&ita loquitur, Tyrannus esse non potest.
m aD Albertum II. Imperatorem Austriacum a V liberalitate. clementia, & Religionis amore ita Historici commendant, ut Delitium Imperqsuisse velint. Addunt ijdem spem fuisse, si longior ei vita contigisset, illum collapsam Imperij dignitatem restituturum. Vnde Sigismundus Imperator dicere de illo solebat, Beatam i iam Rempubheam futunam, cui Albertus im
Pirret Fredericus IV. vel, ut alij, III. Imperator Austriacus tam alienus a Tyrannide & tam amans pacis fuit, ut vulgo Pacificus sit dictus. Sub eo per annos quinquaginta tres summa pax dc otium Germaniae contigit, ac tum plurimae excitatae sunt Academiae, quas ipse Caesareis Privilegijs ornauit. Istud certe Tyranni non est opus.
Maximilianum I. Caesarem Austriacum, ut Historici
228쪽
GENris Aus TR i Ac g. is Historici testantur; nemo unquam adijsi quin . humanissimum & affabilissimum Principem
inuenerit. Ipse verecundos & timidos humanitate sua ita recreabat animabatque, ut reiecto timore liberius cum eo, quaecunque tandem cupiebant, pertractarent. Natura clemens,
liberalis, humanus, elegantis ingeni, , pacis best que artium periti mus erat, ut ait Pontus muterus. Omnes Patrem illum passim appellabant. Imo talis erat, inquit Ioannes Cruspinianus. - guo nil mortalibus unquam Edidei ut festa prosperiore Deus. Carolum V. Imperatorem Austriacum Tyrannidis suspicione vindicare superuaca 'nei sermonis est. Tanta quippe in illo pietatis, sapientiae, benignitatis, clementiae,& omnium Optimi Maximi Principis virtutum praestantia fuit, ut Sui temporis Natura miraculum, diceretur. Ita testati sunt viri boni & sapientes, qui in eius familiaritatem admittebantur. Audiant omnes lacobi Thuani supremae in Francia Cutiae praesidis de eo Iudicium. In eo Principe, Carolo V. inquit, cum virtute certauit fortu
na , ut illius meritis supremum selicitatis fa-
229쪽
fletum imponeret. Neque vero ustumperfecti magis, oe ad omnem virtutem e re Principis exemplar nostra s retro faculorum m emoria reperiri se arbit ror, quod iis, qui ad Imperium υirtutis Ῥia grassantur, ad imi, tandum proponi queat. Nam quid eiώμα mam viri que laudem defuit, siue is enium oe prudentiam in consiliis spectes, pue com ni iam in aduerss, in prosperis moderationem, prasientiam animi in periculis, tempe rantiam, oe qua omnium in Principe virtutum culmen ac cumulus est ustitiamZ Hoc talogium Tyranni non est; neque talis esse potuit, quem summus Ecclesiae Pontifex Agaximi nomine condecorandum ab omnibus iudicauit , si tantum nomen admittere eius modestia voluisset. Quotidie remota mensa Omnibus omnium ordinum, infimae etiam sortunae hominibus adire eum, alloqui, supplices libellos exhibere licebat. A Tyrannico fastu,
contemptu, ac despicientia inferiorum ita alienus erat, ut etiam captiuo Principi Ioanni Fr derico, quoties eum praeteribat, reuerentiam capite retecto exhiberet. Ea est omnium de eo
scribentium confessio, illum in bello etiam ge-
230쪽
rendo& parta victoria, a crudelitate &suppli- cijs absimuisse. De Ferdinando I. Imperatore Caroli V. si a tre quid aliud dicam, quam , quod omnes Historici commemorant, fulsisse in omni eius
vita, actionibus, iudicijs, sententijs, vultu ac pestibus bonitatem natiuam, moderationem, clementiamque vere Regiam ac diuinam
Frederici Terti j proaui sui mansuetudinem ubi que praedicabat , illam Rudolphi I. sententiam in ore semper habebat, Seuerum s immitem fuisse me aliquando innituit, lene splacabilem , nunquam. Ornabat hanc clementiam singularis & propria Genti Austriacae affabilitas& comitas. Omnibus cuiuscunque ordinis&fortunae aditus ad illum patebat, etiam insimis, quos placidissime audiebat, quibus clementissime, sine fastu, morositate, fastidio respondebat. Semel cubicularius, cum humilioris conditionis foeminam ab accessu Impera toris arcuisset, ab eo grauiter est obiurgatus. Di cebat illi, nos excludimus inopes a conspectu
nostra, quid nobis ipfis ad tribunal Dei even et 8 Eius symbolum fuit, Fiat iustitia, aut