Ioannis Grammatici cognomento Philoponi Eruditissima commentaria in primos quatuor Aristotelis de naturali auscultatione libros. Nunc primum e Graeco in Latinum fideliter translata. Guilelmo Dorotheo Veneto theologo interprete

발행: 1546년

분량: 356페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

311쪽

' prorsus separaro ac eodε per se, Hoc enim saepesgnificasse voluise ratione propria

carose i per corpore pleno . Deinde di re quod si duo spatia mutuo i est reciperent caes eis vir non tria reuera stultacit, quonia ne. corporea spatium potest per corporeu i patia πολneo vacuit in vacuo esse,quippe vacua immobile si quonia penitus corpus non est,quore si vacuuno potest esse in vacuu,nel corpus in corpore, tum aut corpus potest heri in vacuo taqua id quod implet in eo st replendu est,igitur latu haec spatia simul esse possum corporem in loco,nequaqua aut tria,quonianel locus pinest esse in loco, ne' corpus uisti rimis o ore ne in uno&maci Oduo corpor/puteis Quod quide igitur nulluargumen, ob erra, toraquae vacua tollunt de medio habeat concludatue aliquod necetiariumsatis iussiciem babat te, ter diximus. Caeterum demonstrabimus nos primu quod&li vacuu esset leparatu α ini corpore prauata nihil prohibet per ipsum fieri mo ii iecundii locii. Deinde quod qui. dem iam diceba in nem possit perutus localis motus esse, nisi fuerit quota tale 1 patium,sc si mres in tisiqua sinecorpore eu&.Quod igitur α si vacuu esset si attu separatu a corpore non tollit o G inipediret corpora per ipsum moueri in tepore sed cita in motu esse celeritatem,si tarditate, iam ex destructione argumentoni quibus hoc videbatur probari ostensum est,sed idemese ostendere ae seorsum emitteda est. maintur si est mo. us orbiculari sincipieno unus de idem est sed differens, qui alia M. Miu i Phera aliter ali aliter moueatur equide alui A celeriai, alia vero legni circvdqcitur Et quae movemur in orbe Scircvagunt non peras oleorpus mouentur, ne penim diuidendo aliud Δ aliud corpus sic mouentur, uae . Eleonaettuntur in seipsa nulludiuidentia corpus Sphera nati errabilis qua firmam A auerte tum It it appellari extrinsecus non tangit /liquid, si ergo spherae nulla corpus diuidunt sis 1 ι, α tamen in t Epore mouentur, alia celerius,Rha segnius, igitur fim morum per corpus prim mnest eauia vel consumadi tepus inmota,vel visim celer Ias de tarditas in motu sta quia uti iis inmix est vis in his quae mouentur dcirco aliquid celerius,ae aliquid segnius voluitur. μ π rectae putam tempus omnino conssimi in moἰu si celerimus fuerit motus in tempore qualis est motus spherae stellarum fixarum,d huius causa est ipsa forma motus dico. ce

- 'rii. . emcit omne misi esse.Nam impossibile est idem secundu v num de idem nune in alio fio Epila α alio Ioeo in tergo est aliquod corpus mora celerimum interea quae sunt,α nihil inisphera qη suo motu diuidens ramem tempore mimur per ipsud motus naturam cur re in his quae

rem motu moventur,etsi pervacuum haberem motum Onsequetur ea in temporem

. ueri ochabere velocitatem dc tarditatem Praeterea cum ipsi demonstrauimus in rationibu -ποῦ mi de omnem usimplere quodam receptaculum vacuta in quo mammouerar,si auam eo ora caelestia cum pervacuum motum habem,quippe alia pars caeli aliqua aliam a partem occupet,in tepore mouentur,oc habeni celeritatem & tarditatem igitur multo ti met squaeresst' motu cientur,quaqua perva umouerentur,in tepore movebuntur. Σhribunt velocitatem dc tarditatem.Nam si penitus causa erat ut aliquid esset in tepore i p. dii in usi. sum eorpus quod in motu diuidebatur,dc Ob id quae mouebantur per vacuu ipsa momen is adluis tota rimae necesse ierat moueri quia nihil e r,quod diuiderent, multomagis hoc oporana φ ia tet acedere motui omnium v locissimo , dico comiculationi. Nam ea quae in orbem v selarior luuntur diuidam aliquod corpus.Sed hoc non accidit o omnis orbiculano est in tempo, te ae nullum est quod diuiditur in motu, ei Iur multo magis nem in his quae mouentur motu recto hoe accidet sed quaqua mouer tur in V cuo, pr sus in tempore mouerent fenih: Iesset quod prohiberet velocitatem dc tarditatem inmotuatem potest ratio Aristo.α 'tari ex motibus voluntariis qui velut animalibus nobis insuin. Nonne si vacuit foret in.

- . . teistitium hoc inter caelum &tellus. dc ipse petens velem ex Athenis ad Thebas proficita re, νων - penteae instanti ulla sine mora ex Atheni Thebas profectus essem, at hoc ridiculiun est sinu vide. quippe idem simul secundum idem momentum d nunc saret Athenis de Thebis, immota inaee mutv m amsi sone ex Athenis proficisces in traliam peruenirera mihi opus esset hi imbrior quia stariti desine ullo tempore motu facio per vacuum peruenisse, igitur necesse foret secundala. χχdie. momentum S nunc me Athenis simul at iratiae esse, si autem hoc etiam simul esse E omnibus regioibus dc locis intermediis esse me oportebit,quod si hoc dabitur etiam v bisque ede opus erit si me cogitaueris aliquam terr continentiam ac ambitum peragrasse. quomodo cotinuo facta ambulatione,alter celerius ambulat,altπ autem segnius modo sine tempore ac mometo ips*m similiter perambulauerint ac confecerint. Item quidini sM H Pliis obtinent vis genti φs ii ab iliore, Alciaribr ipsia imbecilli muliercula desuria

conse

312쪽

et, esecta aure nihil prohibet ambulatione fieri per vacusi in tepore.&ambulatio morus Io.ωMinstruda locu igitur nihil prohibet exiliente vacuo fieri inora per ipsiu Et fi penitus minis botus qui fiunt ab anima α vacuo existente fierent,quid verat de monas naturales per vacuu m σμ in tepore fieri.Verusi quis utens sementia quae dicitur inultimis libris scientiae naturalis in M'. iusteterit obiecerit* roni,&diacent in ambulatione no tali quedam 1 v ideri,sed etia quada uatione.Na oportet alterii pede inniti alteri difirmari. uocirca diceret talis consumitotas in ambulatione no Ppter minuitarpter statione interpoliata motu. Ego aute dicere ad hunc statione esse totiuscorporis led partu Clus aute tortus corporis est cotinuo dc nu, isto. fine interpolatione factus, sta aute- parie fit. Nam altero pedi statio semper vicissim& ob. iii successive inest.Quod aut nototu corpus siet sed colinuo moueatur hinc quo patet sim solet. s. natura fecit statione alterius pedis propter motu totius. Nam innixu firmatione ιν alterius sphreas redis totum empus mouetur,eu igitur figitur & firmatur pes totum corpus mouetur. Na dat si V hicium dum pesgradu sistitia ipium staret quomodo mouebitur.Nam cotinuo alter pes firmatur α sinit gradu.*ia totum corpus stare in siablimi de subleuatu esse no p',qua ore vel ne sinu sinitus mouec.vel simul stante parie nrouehitur girurndentiolius stilio sed partis videlicet alietius pedis gic tolia mouetur corinuo in ambulatide,& no prius locu

firmas ec stat Q ambo pedes streerant. si ergo ccunua est no int Nollata ambulatio,imc Ps i. a. i.

eisces ex Athenis ad Thebas pervacuit si quidcmometod repse ex Athenis ad Thinis pcr uia nis simili erit ille Athenis oc Thebisar aut fieri no potest. aliquis inlide ubim esset. vel e .no poterii quispia ex Athenis ad Thebas pervacuum oueri,uel prorsus in tepore et i I iam , erit ambulatio. Atqui no posse per vacuum ambutae absurdu est,quonia quid prohiberti is motrio paruo existBe alique ambulare.Nam si modo in sit corpus. intermediu,& hoc nos diuidL A duerteres in ambulatione no prohibemur ire, aromagis cunultu fuerit impediens no prohiberemur ambulare.Quid porroesset prohibis per vacuu hoc segnius moueri illud vere relerius. Nam citia motus per corpus nihil prohibetur citerime moueri,qm aer facile diuidit, quam magis si vacuit fuerit intermedion5 prohibereturnem is qui priis ae segnius am. hulare incedere velle Natalerem motu sitan impediret intermedia corpus p diuisone

sed ad ambulandu segnius aliquod vacuu impediret Quare si quispia potest ire per .atuusegnius 6c segnior ambulano cotingit fieri in mulio im, rietastat quod in i per vacuu Dpli ιν febat ambulatio, quid ergo si motus volatanus Bin vacuo in tepore. 'hibet de naturale M . ii . motus vacuu fieri. Ite hoe ex molibus mematura de vi factis de hoe fide sacere posset.Nasi μου , flavacuo evinete duo quida essent qui iacula tela arcu iacπα,& alter esset puer Uotessc al. mo .

ter ωnissimus deindeliaciatressi ad scopii ad quepuer telum iacere pos ergo fimul pume rint iacula ae sagittae simul Piecto ambe sagitiae attingrata scopuμ iaculu stations no pue snim ac prius aiungeret impu,quod sane ridiculaestitiam se vis robustior nihil consenti etiam cicndu celerius, caute absurduest,si προ quippia plus habebit a id quod iacitura robustiore vi illud plus profecto iniri habebit,igitur in multo tepore id iaculus, a pue si clama iaci ire perii mire in scopu de signia.si ram pollentiore vi adhuc pollentiore acrepeto.e:ia

aliquid plus vigoris habebit iacula .igiere illud plus in t pefici gis ε illa mouit iecit*sa. mili hos itant . ite si vacusi erit proiiciac lapis Dernatiua sursum se alique locu ceu stadium reri orati occupabit 6 permeabit repente ac momero.Etsi hoc admittis io si proiiceresa -iorevi, Mimaliaeelerius um locu occupabitaemansibit spati At quid est momBo celerius ae hreuius. t m

eis stadiu momento repentem occupauitry quid no duo,et sic usu ad spheia innerrabile, Sed quid hoc magis per ridiculii est,quare si lim inlaesa sunt, stat sine quod & si vacua

erat m tepore prorsus minus praetrenatura per vacuu fiebatiSi ergo motus voluntarii stet natura vacuo existente fiebant in tepore,cine patra Pelia motus naturales fieri in temporem Statuans ponaturin interstiuu inintactu re tellus esse vacuui si ergo asiphera innem

Vili dimitteres lapis momero ad terra puenim sed hoc magis ridiculu,qm lapis ista in motu ulla sine coparati celeriori pia sphera stellaru fixaru sed si mometo di sine tepore niectu ab imo ad sumu locupueniebat,ucla sumo ad imu dico aut supnu sphera innerra tale de imu terea accidet in eode mom- α nila lapide et sursum & deorsum qd sane fierino in quare prorsus necesse est lapide dimissum ex in o loco P vaeuu uermediu el penitio nomoueri,sed qescerep tinum locupter natura in vacuo proiectu vessi hoc minis fieri non m. relinquis ergo in aliquo tepore ipsum loca secundu natura occimre dico. Laena. ioc unu ex tribua quae accidunt dari oporteat, res idem simul esse sursum de

313쪽

deorsium vel lapidem proiecta in vacuo quiescere in Ioco praeter natura,vel in tepore mosueri,si aure duo priora demonstrauimus impossibilia esst,relinquitur ergo tertium verum esse,quod quide igitur etsi vacuu esset,nihil prohibeat motum esse, α ipsum in tepore fieri. quippe nullus sit motus sine tepore sufficienter puto demonstratum esse. Quod vero ima possibile sit v acuo non existente motu fieri discas hune in mod si nil in motu qui fit per

corpus ceu per aerem, portet omnino partes aeris cedere ei quod mouetur,ac tanta cedere

molem aeris,quanta est id quod mouetur,& non est aliquod vacua sipanum si, cdplexumst corpus m ilis transsatum,quod cedendo ei st mouetur dederit ipsi locu dum mouereatur,sed aer transmutatus ac transsatus nulla relinqueret spatium, quid opus esta transi tione ac successiva transmutatione,ut aliquid cedat eis mouetur. No enim superficies sola cedit,quonia ipsa non est id o mouetur ut recipiatur a iuperficie Ioci adequata es ac tansens ipsam superficies aute non continet corpus new es adequatur.Na si id quod mouetur lenisser aliquod spatium sibi equale mutat,& hoc spatium set vacua necessie est,uel corpus esse, de corpus per corpus non potest recipi ae meare igitur necesse est alicubi vacuu esse quod quidem semper occupet spatium.Nam si id quod mouetur est trifariam dimensum ac diuia sibile,& torum ut totum mutatur,profecto tanto loco egebit , quant ud ipsum est,alioquin s hoc no esset tantu aeris cedere quanta ipsum est non oporteret.Sit aure verbi gratia unius cubiti id quod mouetur secundaties dimensiones igitur tanta loci regione tanto p ambita egebit,hoe aute vatua est, igitur si vacuu non fuerit,impossibile est motum esse.ltem si inatellexeris aerem qui eedit ipsi mobili ex proprio loco transmutam in quo net id quod morietur sese recepisse,nem aerem circustante in eodem succedere ac incidere,quid ergo istud interstitium aeris circinantis aliud esse qua spatium vacuu in quod recipitur id quod mouerar.Sed de hoc latius diximus inrasionibus de loco. Igitur ex his etiam constat id quod mouetur secunda locum mutare ex alio aliud quodda receptaculu vacuum.Sepe aute Eagnificavi ac notari volui hoc vacua etsi idipsum assero habere propria ratione subsistentia. α circa ipsum immobile manens aliud atq; aliud corpus esset constrictio in vacuaserte nosoret mutatio similatis. Deinde ad exempla clarius descendit Bc progreditur.Nam quemaeo modum inquit maiores circuli circuserentia fieri potest minoris circuli, quippe semicirca. ius maioris possit fieri ambitus duabus partibuslcirculi minoris constans, quemadmodum vitur in his fieri accidit quaqua sectiones circuli similares sint quado maioris circuli circuisserentia costringeretur conducerenturm in minus & fieret circulierentia minoris circuli sis militer circiuerentia undi coeunte ae eodensata cohibita partes qui de fiunt magis curve qua prius, di certe no erant aliquae in maiore circulo quae n5 essent curve sed rectae quaecurastringeretur in circuseretia minoris circuli eurue fieret sed similiter clitora esset curua eira insertaa maioris ineuit, ipsa rursus per tota similiter fit magis curuan rursus circuseremia 'minoris circuli tu fieret maioris circuli circularetia eade rone exaederes.Q Madmoda igitur in his remittis uel extedii curvitas nulla re in circulo de Ere aut intermissa,ita hoc se het in 'raritate,& densitate. ruitate εἰ magnitudine.quippe materi n6 assumes adqd cotrahanis coerceatur*.immo nem P couam one cohibitionim partia & Ulemcta vacui seu fit in dialatatione expasionem Ianae te fit maius expam vel metatibus costrictis*partibus in va. em rursus,ex maiore minus,stit potius qa una & eade materia cu sit poterea inrsim sic aelii 'fit,ut etia diceba accidere insuplicie circuli cu magis vel minus curua fit.Ouemadmodu aut aliae alias qualitates saepe sequutur ceu destas frigus stipiitur,vel humi te albedo, vel ea liditate vel siccitate.Ita inqt raritalia sequis leuitasn densitate grauitas. Ipse i .s auitas deleuitas prorsus sequutur altera raritate α altera densitate quas etia aliae duae quiuiates ple, rum sequuturisdensitate sequi durities aeraritate mollities.vem no in omnibus ide accis

dit ut inquit Arsi in serro dc plubo lim discreps atm disseritiut.Na plubu cu si desum molle est serru vero eu sit rarius picto durius est,quare raritate di defitare utram duae aliae quali. rates se situr. Ueru raritate semp sequimr leuitas 5 mollities pleriim .densitate aute senio grauitas ct durities plerum .Hoc aut Aristo,de industria dixit,quonia propter hoe dicebar illi rarum leue esse quonia rara haber plura vacua instita inrespersam, quippe que essent causae lationis sursum. uocirca ipse inquit raritatem sequi leuitare,ct densitate grauitatiquarii quide leuitas est causa lationis sursum,& graititas delationis deorsum,quare inquitu vαua non sit neo separata nem corporibus interspersum sussiciher demonstratu est.Si

putem aliquis maluerit motus siristiciter misim vacuum hoc appellare, is apellet grauia

tatem

314쪽

tatem deleuitatem vacuum,ves potius materiam ipsam horum capacem. Inquit Ieuitas igiis tur,&grauitas sunt motus corporum causae urities autem di mollities aflectionis passio, nisue ae no assectionis potius sunt causae,quippe quae mollia sunt facilius patiatur,ta quae dura sunt diicilius. Hec igitur dicit Anito. ex quibus solute sint dubitationes.Et st motus sit sine vacuo perspicuum cst,quippe ei st mouetur aer & aqua cedat . i lli aurem nondu mscientes cohibitionem aevi ita dixerini Messionem corporum scilicet quomodo corpora ccaderent dubitabant quonam pacto tarci motus sine vacuo . Nam dicebant cum aer semper ultro ante expulsus sit ab eo e mouetur,necessario caelum fluctuare. Relinquitur autem , luendum esse illud argumentum de corporibus quae mutantur ex minore i n maius ceu ex aqua in aerem. Dicit igitui quoniam raritas de densitas fit secundum mutatione cor αrum,S non quia recipitur in vacua, quando ergo ex aqua fieret aer,extrinsecus aer densaaretur impulsus ab eoAfit & impulsu densitur, cum autem densatus est minorem occupat locu S ita nem duo corpora in eodem erunt, nem uniuersum fluctuabit, sed corpus quoel augeretur in loco diminuti corporis recipietur. Sed hoc mihi videturniagnam dubitatione habere. Nam qua ratione impulsus dentare Sconstringere possit.perspicere contueri nequeo. Nam impulsus mouet id quod impellitur ae motus aptus est potius calefacere, α id M ira st calefit potius rarefit Auomodo fieri ac mutari.attamen non manere dico aliquando extra tione corpus quemadmodum neq; materiam extra formam ness corpus extra qualitatem , di si propi iam subsisteriam suapte ac peculiari inuone habeat. Sic is ur vacuum quaqua proamam habeat subsistetiam attamen nunqua est extra corpus. Nam aereum sit humidus aemisse mobilis non permittit aliquando receptaculum ac locum esse ac recipi sed potius codit corporibus priusqua ooeupatur u acuum. Hec igitur in tantum sint sussicienter dicta. Si quis autem quaereret&causas disserentie motuum qui sunt diuers per dissimiles figua .ras.qua ratione cuna fieret minus vacuo celerius sphericum desereretur qua planum oticemus cum motus fit per corpora verum esse quia graue equalis ponderis ac momen. .ricum planum fuerit segnius desertur quoniam detinetur a multo aereque capit, aequia Q MI Q idem graue segnius diuidii multum aerem. Attamen si motus fieret per vacuum differentia caeleritatis & tarditatis secundum solam inequalitatem momentorum fiet,lc diuersitas fiagurarum ibi nullam faciet disserenuam. sed similiter planum α siphericum orbiculareue eum fuerint eqirabs momenti in eodem tepore deferentur quippe nihil sit magis vel minus impedim .sed solii naturale momela quod agit ad motu.Cii igitur equale fuerit ac fimile momentu,& nihil fuerit magis vel minus ip ens, cesse erit equale ac simile esse moui.

Nos autem dicimus ex his quae iam positimus materiam unam esse contra io ru, caliditatis inqua ait lagiditatis,& ceterarum naturalia contratietatum,ec ex enae potentia ens assii fieri. At non esse quide ipsem materia separabilem,ratione uero

esse diuetiam.Et unam numero coloris si forte Berit,d caliditatis ais frigiditatis

Cum ostenderit nem vacuum interspersum esse posse,quonia dubitationes quibus pros ibabant sic vacuum esse ex raritate &densitate corporum videntur habere aliquid verisimialis & probabilis, vult 6 ipsas persoluere,ec ostendit raritatem&densitatem non fieri secuna dum adiect onem & interiectionem vacuorum,ad quod ostendendum utitur his quae sunt

demonstrata in primo libro.N am dictum est inquit contrariis unam.eandem subiici ma , teriam rea calido do frigido sicco de humido molli dc duro sc cunctis simpliciter eontrariis, at et ipsam esse potentia contraria licet alia fit secundum substantiam ab unoquo* ipsorii, o recipiat virum diu: sm.Quemadmodum igitur calidi & frigidi una eade materia est,aiqi

omnium aliorum contrariorum, ita autem inqu it S eorporis materia eadem est magni de parui. Non solum enrm eadem est materia contrariorum sed etiam diuersorum,quemas modum igitur inquit materia transmutata exealido in frigidum non abiiciendo aliqua ea. ulida partia quae sistat in ea,&assumendo extrinsecus alia frigida se mutatur ex calido in iris idum adiectione implemento a quod 1 eorum quae extrinsecus accidunt sed una dem enianens tota per totam mutatur ex calido infigido.&ecotra ex fiuido in calida quippe ino sit aliqua pars ignis quae no sit calida ,sed totus ignis P totu calidus est igitur ex moratio. , ne in frigida similiter tota per toni mutatu' 'e potetia materiae ducitur ad actum similiter in iabo, nigro atio reliquis contrariis, album fit nigra partes quidem alta non abiicit ex ,

315쪽

am est, aliquando quidem mc parua magnitudine in magnam, aliquando

autem ex magna in paruam . Quonia non solum eade materia est eapax eontrariorsi,sed etia corpis,etia qa mutamem ma in moles aliquando maiora aliquando inora iacta inquit S unam essse magni αparui materiam que mutatur in virum P. Signum autem huius inquit quoniam in mustatione corporum nihil videmus adiunctum exrrinsecus , nem cum sit maius aliquod una iactum , ceu quado aqua fit aer,nel qua do fit aliquid minus videmus aliquod si minuti

SIMI LITER. igitur sidc aer ex maiore fieret minor 5 ex minore rursus maior, materia est illa quae potentia fit utrumque uicissim . Nam quemadmodum ex frigido calidum-ex calido frigidum,quia potentia ambo erat,sc ex calido fit magis calidum cnulla parte mlateriae calida tunc facta, quae non Letit antea tali

da, cum calida minus erat. Quos non illam quando undiqi tota esset mutatio similis hoc accidit, sed etiam quanado magis de minus calida fit oc mutatur aceu ex densiore aere fit minor densitas Sc ex magis calido minus fit. Etenim materia hic cum sit potentia virum mutatur in utrum P.

QUEMADMO DUM neque circularentia malaris Arculi & curui ras, si fieret minotis circuli siue sit eadem suae alia, pars ipsius nulla facta est tua quae non esset 'antea curua sed recta.

Adducit mani sestissimum exemphim.Nam minus curiium fieret maius curuum neq; extrinsecus aliqua partes curve in ipsio facte sunt.nem erat aliquid in ipso quod non antea non esset curaum.sed undit rectam & postea Distam sit curruum,sederat totum similitercumum ante. dc postea magis curuum factum est.

NON enim eo quippiam minus aut magis est, quod deficit. Ne enim est' accipere samme aliquam magnitudinem in qua albedo dc caliditas non sit . Sic igitur prior caliditas est respectu posterioris. Quare εἰ ipsa magnitudo S paruitas molis smsbilis non quiλaccipiat aliquid materia ideo extenditur,sed quia ipsi materies utruml sabite potest. Quare idem latumredensum est,ec utriunmate tu i Atqui densit in quidem est graue, rarum autem leue.

Quod res eadem circumsererentia ex minus curua magis eurua fieret, vel prosectosia circurerentia fieret alia circularentia magis curua idem fitat accidit. Ne*.n.eo quod defia cit aliquid aut intermititur in ipsis elaciam serentiis st prius non crat curuum,i alii: magis curuum, sed tota similiter o prius cum esset minus curata, postea rursus transmutabatur ira singulis partibus similiter.&.fiebat magis curua .iNam minus euruum non eo sthabet alis '. qua intermisi quae non sun curuamintis curuum dicitur, sed quia fremisse totum per '

totum curuum etat.

ITEM scut circule circu ferentia redacta in minus ino accepi aliquod aliud concitium, sed quod erat inuexum redigebatur in minus,sic ic ignis quem siquis ii accipit totus calidus est , ita oc omne conductione dc dilatatione eiusdem materiae. . . hihi' Eadem rursus. in his dicit. Unde ab eodem textu quem apposuimus ad hanc para

tem ubi dicit .lta εἰ omne conductone dc dilatatione eiusdem materiae interpretes decinium tur,d sorte repetitio superiorum est.

D V O enim sunt in utroq; raro dc denso. Nam graue ec durum densa esse ui. '

dentur, ec contraria leve. mole rara. iHoc est continuum paulo superioribus. Nam dicens.Atqui densum quidem estgrauetirarum eue inducit intere . Duo enim sunt in utroqi dest ex virom raro&den duequalitates fianti ain rarum comitatur leue & mole ensum vero graue dc durum.

316쪽

quae diximus planum est,neque uacuum separatum esse. Idest non se per grauius est durius. Nam plumbum sereo grauius quidem est licitH

N E Q.V E simpliciter, neque in raro, neque potentia.

Nein simpliciter, quoniam extra corpor3 non est vacuum congregatam di imbibit inuemadmoaum aliquid put m aerem non ςisei aliquod Nus,sed vacuum , vel ut pisthaetore1 extra coelum ipsum Posucrun ,itanc sunt in cor nisus aliqua vacua magnis partibus constantia,m quas Palica corporis r ri reiidcntes ac constrictae totumessiciat deri. si .Illud autem ne. potenti AES O hoc Ponitur ne φ Vt in ieitum de comixtum, vel st nemimesens loci opportiannalemqai quidem vacuum est icet nunqua sit sine corpore. Nam de hoc muremo ait putatum cit via, orati P a monstrabitur vacuum esse et vere vaeuuim

N I I quispiam uoluerit prorsus id appellare uacuum s est tausa lationis.

H oc autem pa do ipsius grauis i iiquc ma crim ut est talis erit uacuum. Nam ra. tum dc denium lacundi inanc contraristatem enecti sunt lationis,s ndu autetarum di dei sum panicinota non Passicni , neque lationis,sed alierationis magis.

Si quis vellet inqui. liuidere nomina vacui,& vacuum dicere causam mouis, talis auatem incat materiam grauitatis.leum is vacuum Nam haec summusae motus,quippe durum de molle non tu inrueria cata a minu ,sed Potius ut resiacile ac dificulter pariantur.

E T de uacuo quomodo est,ta quomodo non est sit hoc modo determinatum.

Quodno sit velut spatium,eparatum acorpor ne extrinsecus a corporibus, Sinater ersum corporibus diramus.

DE TEMPORE.

Ρ OS T lixe consequens de tempore tractare.

-iriux ouam de praedictis attinet ad physicum & naturalem disserere de temporei T. THM.tium est de his quae consequuntur omnia corpora naturalia. Et eadem raro

meeaeae sequuntur tradit,dico.L. quid sit tempus,&quale quod sit, imprime do qQ ' . . tari Tricia ita pateat tempus em,tamen rationes non negligendas despicim

AD '' ς' ,-- ise itum. s. ecfuturum di horum utriam non est,igitur tempu4 ς E' ' Li, duae non sunt. quod aute coponitur ex his quae non sunt di ipsum non est. steri. tra debent .ergo tempus non est. Item inquii Omm

' mibah tibiitidie.ὐel secundu omnes eius partes simul existit,vel secundu aliquas Ira Iranda enmersas paries sunt ceu animalia&plantae secundu vero partes Tl 26,1 iudu,Vel pugna tumue existit ludus esse dicitur,tempus aute cum schel simul secundu Vni fas eius partes existit,quippe tempus non si totum MVide in est quonia tempus praeteritum non est,nil rura ratalla non est, aule nondum est si ergo tempus nem secunda totum,nem secum t yti '' ' QM, Est istitur Videturlepus penitus no em.Nune autem inquit nem tepus est ne inph - quidem solum esse videtur.Nam pars totum mensurat,quippe sit vel VP ' - , id hici totum metitur. At nune non se .Π' u, quippe quod indiui ipsi de im nunc non est pars temporis igiturin ςΠ0- V iisu, in secundu sum momenH de nunc subsistitit xene,& a. mulio λς ' Up'' .ei hone penitus non esse interea quae sunt Nuq

Ita. V: risbiu est nuncia substanti subsistentiam non

317쪽

lans duas quasdam dignitates.Vna quide est,ut nequeant duo rcpora simul esse nisi unu uitia stic neat,de aliud contineatur.Nam dicimus adesse nunc annum, melem, di diem antium scola Diocletiani ann 333 mentem, em deQm simul igitur haec tria tempora urit ted annus Protago unet mens sc mensis diem,verutamen duo tepora simul esse ceu duo die duo meri. rae ocses,duo anni nequeut Secuda dignitas est quod omne quod prius erat,tamqnqimnsstpe hornaecelle est corruptum esse.Cum ergo v titur in prQbatione ius dignitatibus probat st momens leontinitum nuncue non sit,&ratio fit procediri ex diuisione.Nam qui risi nunc est ei unum & erat hoqidem est muscuposteriore ceu unum momentu&nunc exmo Ecabeterno fluens semo quo fit omnibus praesens vel aliud di aliud est risi alterum vel permanet prius cum aduenerit ma in nimia sterius ves non permanet,sed corrupitur sic rumpitur inieriit desinui in quodam cora rum n5

rumpitur prorsus vel iginar in seipso,vel in alto,etsi in alio,v et in eo quoa sibi proximum di sit si Aria deinc eps est vel in eo quod longe ab ipso est.Cum 'ergo quin v sint lectones ex diuisione sto. v Naatin membrI si demonstrabir nihil horum iubsistere mile perspicuum erit nune nullo que se a pacto A quod igitur non sie prius nunc diuersum a posteriore.Nam hoc membrum diui quatursionis prius exercet demonstrat hunc inmodu. Nam si alterum esset prius aposteriore,vel ordineptius permanet adueniente posteriore,vel non permanet, si emo permanet.accidet duo e. harum qualia tempora interse simul Me Athoc fieri non potest quonia iam postulauimus duo qonii. equalia tepora simul esse non posse nisi v nu connneat di .aliud contineatur igitur prius nopermanet cum eo st posterius aduenit, si aute non permanetsc omne P prius erat α modo non est,id necesse eit corruptum ess gitur momentum prius corrunipitur,sed si coriumspitur veli ergo in seipse corrumpitur,v et in alio sed in seipio corrumpi non potest,alioquin Gem simul erit S non erit quod impossibile est igitur in alio corrumpitur, rei igitur in eo stdeinceps est,uel in eo quod longe abest, in eo st deinceps corrumpi non potest.quippe ne penitus punctum sit contigua dc deinceps puncto.Hoc enim inquit sit prosecto nobis concium, quomsi idem demonstrabit in extremis huiusce operis voluminibus,quod punctu puncto ne* potest esse deinceps,nel momentu momento,nel lineam lineae, net minoi elom si et ficieLEt non nocebit nem malum erit si modo hoc etiam nos demonstrabimus sit impossibile.Nam silarent duo momentitaeinceps se habentia interse, vel duo puncta, vel interie adequaretur unum alteri ac tangerentTe,vel distarent a sile mutuo, i recunda. ais a sese tangent,& secunda al iquid distabunt sedsi equantur interse ac sese lagunt,n5erum duo,sed unum si aute distabunt non erunt deinceps inter se. Nam ea suntdeinceps vripse in quinto libro determinauit inter quae nihil eiuldem generis cadit. At inter duo Hoc momenta distantia repus intercipitiar,& in omni tepore sunt infinita momentaἡgiuarter duo nunc distantia erunt infinita nunc dc momenta mulaemgeneris cum illis, Ritur nosunt ipsa quae nunc Smomenta vocantur drinceps cum distantia inter se sint . quarent proterunt distare ea quae sunt deincepsis habentia si aurem seeunda aliquid seserungent,6c secundu aliquid distabunt gitur non erunt imparulis ac indivisibilia igitur duo nunc M.queunt se habere deinceps inter se gitur si corrumpitur nunc no interibit in eo st dein est squide nullum nune di mometa sit deinceps,si autem corrum rur in eos lor abest S separato.& necesse esse est inter haec duo nunc intercipi essem tepus ac in omni te rure sunt in fini: a nunc.primum est ad placitum S pro arbitrio dictur cvtipsum nunc in hoe ccurumpatur re non iri ipsis intermediis infinitas,deinde si corrupetetur in momento sep rato accideret illud esse in ipsis intermediis infinitis momentis sed supposuimus prius nue non posse permanere adueniente posteriore alioquin absurdum muri .viduo equalia tempora simul essent igitur non potest nunc alterum ae alterum esse. innes enim positi nes dietae sunt. At ne munum 5 idem nunc semper est immo impossibile est Nihil enim inquit diuisibile uno claudimr terminatur* termino,sea ad mira duobusseulm duo hus punctis terminatur. Nunc aut eo ipsum momentum est temporis finis ae termitius, tuus diuisibila est:& est accipere tepus finitum civ diem vel mensem,quareti repus est aliquod diu sibile finitum est de nullius finiti unus est terminusnnune est terminus , Uinarrion potest esse' in momentum d nunc. Item si in ipso tempore haec fiere dicimus quae in ipso nunc laeta sumn unum est nuM ab aeternodi ab aeuo accidet res troiana feri masi musin tempore eumhis quae modo facimus igitur nihil alio esset magis antiquum launemo alio seniores tinem iunior, st est absurdum, igitur neqi unum di idem isom umine potest,quare ipsum ne penitus esset potest.Nam si erat vel vnviaidini Mardet ali

318쪽

α iiud scis non pei est illud de aliud emsem unum & idem ergo videtur penitus non s

, is tergo tempus nel secundum praeteritum, riel secundum uturum, neu secundum nunc est tempus , igitur uidetur nullo pacto esse,

PR IM V M autem recte si habet dubitate de ipse.&per rationes exterasIde

numero eorum quae siminccne. Lxindeqnae fit eius natura conten Plandum elu od quidem igitur tempus penitus non ut ex his quispiam aut uix uel obscure tu spicabitur. in iud ipsius fuit non est,aliud futurum ec nondum est ex bucerai constat N iusinitum, 2 limrer in itur tempuS. Inquit exteras rationes ad distinctionem rura rauo quae dic demo.istrairae,ipse nans exiere rauDΠς P ψῆς RVR 'HR-'. . Ibii iiiva, heri

risimilibus. Diximus autem in praedK- ςD - R muto,diem adducenda esse 5 narrandas his qui iurulegitim dc veri auditorςs, ted sunt xx verisimilibus proficiscentes.

A T VI id φ'denumero entium non est impossibile uidetur participarealis

uuando substanti a. - Substantia inquit idest existentia. dc esses Nam quomodo illud esse potest quod eae his

''': fit ita, si laetit,necesse est cum est , vel omnes par

hee est Mortet inqua aliquid temporis esse in quo nunc desinat siue peresse pro non essς ' Psia nancti momenta: renunc simul non uni interstimus inaedito

319쪽

Nam si semper nune aIiud & allud est,& concissum sit non posse duas partes temporis essemul ,nisi altera contineat,& altera contineariar, di illud quom concessum si st illud se erat ante ens modo no ens netae sit corruptum esse aliquando. Profecto perspicuunt eu ipsa nunc simul interseesieno posse pro G primam dignitatem Menecesse ex prius corrumpi per secundam dignitatem . Cum igitur corrumpitur aliquando corrumpitur re in aliquo nunc, v et enim in seipso v et in alio,& si in Ao,vel in eo st deinceps est,uel in alio separato. At unum quodl horum est impossibile.

IN alio uero nuue prius nunc corruptum esse non potest. Sit enim impossibila ipsa num: sibi herere ut puncto punctum

n alio inqust in eo st deinceps est.& hereLNam de hoc eum Iomatur intulit subi dxit jSit impossibilet inunc sibi herere.Potest quo re illa particula. in alio vero nune prius nune corruptum esse.intelligi & dici de communiore nune D nec possit corrumpi in eo 'deinceps est .nem in separato deinde reliqua seorsum legere ae tractisre.Et primum de ipso nunc ' est desneeps eo D dicit. Sit impossibile ipsa nue sibi herere.Verum propter hoe nori dixit esse impossibile illa sibimet herere mutuo,sed sint ipse dixit,quoniam nodum hoc deo monstrauit,sed velut demonstraturus modo petit hoc.

SI ergo non est corrupium in eo st deinceps,sed in alto,in ipsis mediis ne im initis prosecto simul etit. At hoc fieri nequit.

Quodn Tolumineostdeinceps non possit nune eorruprum esse quoniam nihil est deinceps sed nem in nullo alios non estὸeinceps ostendit. Nam inquit nec me est intre duo nun jnmetipi tempus .sed in omni tempore sunt infinita,nune Be puncta .si ergo in nullo istorum corrumperetur hisce Omnibus e existeret hcet autem seri nequit. quoniam disceremo possumus duas temporis partes simul esse, nisi contineat una de altera contineaatur. At nullum momentum est contentium alterius.

AT VERO ne idem semper permanere potest, quippe nullius diuisibilis

finiti unus est terminus r m eonsutauerit per priora alterum diuisionis membrum st nequeat aliud aret avia

nune esse.reliquum vult etiam eonfutarestrion possit unum at idem esse nune, quippe nullius finiti diuisibilis unus sit ter tuus, si ergo nune est terminus dc finis temporis,oc ipssum tempus est diuisibile,quoniam 8c continuum est,igitur non erit idem nunc.

SIUE ad unum, siue ad plura sit continuum. At ipsum nune suus es tein pus finitum lammi potest.

Continuum dixit cum paulo superius dixerit diuisibile,qu iam eontinuum est diuisi. hil de diuisibile omnino continuum est,&quia tempus continuum omnino est & diuisis hile. Ad unum autem eontinuum est linea in longitudine. hac ratione solum est de diuisi. Idem se hiilis ad plura autem superficies o corpus superficies inqua ad duo empus autem ad tria.in re prioautem se habet unumquod. ad continuum hae ratione se habet ad diussibile. easι

P R E T E R E A si simul esse secundum tempus,ec neq; mus, n posterius Anst

nihil aliud sit qua in eodem nunc tili si priora posterioraue in hoc nunc ec momen, tosin; ea profecto quae ante centies celenos annos simi facta,simul cum his erunt quae hodierno die sunt & neq; quicqua prius alio net posterilis tanta his igit quae insmi tempori tot sint dubitata.

Altarum argumentum Q si erit unum nune in eodem tempore essent res geste troiano. rum cum his que modo fiunt de sunt.quippe inem in eodem sint nunc8 momenis: Hee autem sunt eontemporanea.igitur tolletur anuquis & id quod magis nouum est.

QVOD aut siti pus, ecque sit ipsius natura similiter ex hisque tradita

320쪽

PHYSICORUM M 'sent immanifestum est,ta ex his quae paulo prius a nobis dicta sint.Quidam enimis a=' si uniuersi motum esse, quidam autem spheram ipsam.

dixerit ab exordio quod oportet nos de tempore querere si sit,nec ne.Deinde qd est istis L p rimam probau ix nullo pacto tempus esse de ingeniosissime ex opinabilibus argum

eu ii, La allaxerit de probauerit non esse non amplius arguit in contrarium dico scilicet re non sitia orbi euis tempus,quippe euidentia sit omni demonstratione fide praestantior scilicet magis haemia. lare dura clat.Nam dubitationes de ipso deinceps persoluet oroficissitur ergo ad querendum quia sitna tempus lempus. Et more suo prius opiniones veterum falsas de tempore repurgabit. Tres autem -- 'b sn eniuersum opiniones de tempore ponit. Inquit quidam enim tempus existimarunt esse βιοiςi 4 t uniuersi orbiculationem quidam aure Oheram ipsam .dico scilicet corporeitatem caeli, quis ii φ' autem motum simpliciter. Primum autem ostendit tempus non esse orbiculationem t m 3do.Nam si tempus foret orbiculatio quoniam pars temporis tempus est accidet auo; is di tem partem orbiculationi orbiculationem esse hoc aute fieri non potest. Nam orbiculatio se i 'idi . est ab colem in idem regressus igitur tempus non erit orbiculatio.Nam si orbiculationem milite3 e dicebant esse aliquod tempus determinata ceu diem vel mensem,poterit ergo pars orbicua zodiri, lationis esse pars temporis. Quonia aute dicunt tempus similiter qua tempus esse orbiculaatm Planea tone,accidet partem circulationis non esse tempus quippe circulatio non sit pars circulatiost arsietor n nauarenet citculatio erit temptas. Item inquit si posuerimus pluret esse caelos.equiae talar m Wia pisces orbiculationes erunt,tempora aute non plura .sed unum lcidem nihil minus,quipa

ς βρ pe non essent plures dies,vel plures anni quadoquide etiam nac simplures spherae dc irra ς π g pus sit uni1.sic ergo&si plures essent caeli alii at in alii mundi plures profecto essent orbicuodi Wli' lationessea tempus unii.Nam si omnes caeli essent equae caeleritatris mensura e 1 similiter una Ac eadem esset.quippe dies mensis,& annus unus & idem esset apud omnes si aute inea. ii .' qualis caeleritatis essent,reliquom caelora motus mensurarentur a velociore, Quemadmo. iis talii , dum impraesentia aliarii spheratu motus metiatur a motu spherae innerrabilis.Nam sempesui placit ma ius metitur a minore,quippe ligni1 decem e torii metitur a ligno unius eubiti.& vinxPlatino. cubitusue a digito,sic igitur celerior motus alioru est men sura quare tempu s cu dimetiatur Pitagorat hunc motu, dc reliquora omnluerit mensura. uod quidem igitiar non st tempus circulasti m tio sic ostendit. Quod autem ne ipsa sphera sit tempus dedimatur probare. Nam patet xl l p hoe esse stold 6csvllogismus quo videntur probare tempus esse sphera plane nihil cono dixis ς iis . Viuosam forma habet. Nam ex duabus affirmativis in secuda figura conficitur. 1 'μ' quit in tempore omnia sunt.in sphera aut omnia sunt siphera igitur tempus est.Primu quis .aac ., dem ut diceba inutiliscobinatio collectio fit deinde prorsus non ei, est in aliquo.iritem p A iriseis. re est igitur aliter ili sphera cuneta sunt Maliter in tempore.Nam in siphera cuncta sunt vostrigini, lut in loco,in tempore aute no ut in loco omnia sunt sed aliter quare potius concluderetur sui definis pr5prie non esse tempus sipheram contrarium scilicet mill volebant. In sphera omnia sunt dii sic do velut in loco, in tempore aut non omnia sunt velut in loco. igitur sphera no est tempus. ost tetrara aut E illi probabant medius terminus non similiter se habet ad extrema.quemadmodu dictas ut est propter igitur stoliditate&dementia ipsius dogmatis sentent aeue de argumeti Aristo. ima sis non contradicit.Veru contra ipseos haec dicere Possumus, quia tempus hal et praeterit si aet ' p ursi .sphera autem non habet praeteritum nec ruturu, igitur siphera non est tempus. Item teporis est repus spherae pars non est sphera igitur sphera non est tempus Item topus' 2, ἡ nune es momento diuiditur 6c distinguitur.sphera autem nunc & momento no diuiditiarisiuiilli iti Item per parre tempus subsistit,siphera autem per parieno sessistratem sphera corpus est. put ese tempus non est corpus,sic igitur neq: sphera tempus erit. Quod aure tempus nem motus quine s smpli iter sit hunc in modu ostendit.Motus inquit in solo mobili est & in eo in quo moueatur mobile tempus aute non in mobile est .nem in loco in quo fit motus,sed utam de omniara motiva similiter unum & ide existens sequitur,igitur monis non est tcmpus quippe motus meus, Cr 4ti a non sit in omnibus immo ne simpliciter motus esse conspicitur. quippe non nulla quira i scant.Secondit argumentu.motus&smpliciter mutario releritate retarditare habet.Nam ct M timus alid alio esse caeteriore&segniorem, quippe dicamus mora spherae inerrabilis tertis ' mum .tarda aut e motu saturni. At tempus non habet caeleritate nem tardita: e i tur tξ pus u υς '. non est moliis. Quod vero motus haheat exteritatem divelocitatε nem putat dignum esse

SEARCH

MENU NAVIGATION