Ioannis Grammatici cognomento Philoponi Eruditissima commentaria in primos quatuor Aristotelis de naturali auscultatione libros. Nunc primum e Graeco in Latinum fideliter translata. Guilelmo Dorotheo Veneto theologo interprete

발행: 1546년

분량: 356페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

281쪽

PHYSICORUM

VIV S diute causa est , quod omne quod est corpus esse putant,& omne coro us e sse in loco ,ec uacuum esse locum in quo nullum in cor 's. Quare si alicubi no corpus ibi nitit esse aiunt. Rursias corpus oe tangibile esse putant, di tale ut gra uitatis aut leuitatis sit particeps. Accidit igitur per hilogisinum,ut id sit uacuum,in quo non est graue quicquel leue.Hec igitur quemadmodum prius diximus ex di

vacuu esse locum in quo nihil est, quoniam omne quod esteorpus esse aiunt.Cu igitur vacusi sit,in quo nullu corpus est.S omne quod est corpus,elire vacua est id in quo nihil est,accidit ergo ex syllogisino v acuu esse id in quo nullsi graue, nullum leue collocatur εἰ est, Na si vacuu est locus, in quo nihil est, & oe quod est corpus est,& quod est corpus,tagibile est dico.soe quod habet grauitate, vel initur vacuu esse,in quo nullu graue nullum leue existit. pulchre aut dixi ex syllogisenio nuonia ipsi hoc no dictit,sed aiunt vacuit esse in quo nulla corpus est,cu aut omne corpus deibile sit & tagibile inquit esse id quod habet grauitate α leuitate ex dictis eorum effudit ac deducit illis accidere ex iis que asserui proserini vacua,id esse, quod non habet aliquota corpus graue vel leue,

A B surdum autem est s punctus sit uacuum.

Cum dixerit eos dixisse vacua esse loca.in quo nulla graue, vel leue est,resutat reprehengit m definitione dicens hoc modo facile sequi ut etiam punctu sit vacua, quippe S nuic de initio conueniat,qnoniam nihil est in ipso qnod graue aut leue sit.

O P O R tet enim esse locum in quo corporis lagibilis est spatium.

Hec dicit pro his,oportet enim ita definire,stliscus vacuum in spatiu corporis tangibilis 6 tangibile litas grauitate, Velleuitale,quare locus esset spatia susceptiuu grauis, vel leuis

ATT Amen uacuum uidetur u nodiciquidcmmodo id quod non est plenum corporis sensibilis tactu.Sensibileuero est tactu, quod grauitate uel leuitate habeta

Quedam autem exemplatia habent plenum. Et si plenum quomodo vacuum. Plena initur pro impletur,ta capax est corporis sensibilis iactu - L LI Ccirco di quispiam dubitauerit quidnam dicent,si spatium colore habeat aut

sonum. Vacuum ne, an non uacuum esse. Quod & si hoc modo definiunt tame no fugiunt absurda.Na Upatia hoc f lorem habet,vel sonii sine grauitate,vel leuitate.quid amplius dicet. Vacu si ne esse latc pa tium, vel Me.Suppositio aut e talis no est impossibilis.Na caeleste corpus tale est. Nam colorei matur sic sonu efficit secudii puaghoreos cumouee quod in caret grauitates lculiate.

AT patet uacuum esse si corpus tagibile sit stipere possit. Sin aute, minime.

anquit,ad hanc ratione dicent,quod si quide v acua hoc dicis separatu a corere lagabile quod ide est ac si dicas separatum a graue vel leue,5: quodam aliud corpus habens,conitar sane quod vacua er Nam plenum hoc dicimus quod habet grauitatem,vel leuitatem Nautem vacuum dicis,in quo prorsus nihil est tale sane vacuum non erit. Sed utrol modo absurdum sequi dicimus,vel .n.definitio vacui repelleda est, vel idem erit plenum dc vacuu.

A L I O uero modo,id in quo non hoc aliquid inem 2bstantia quedam corpo

rea est. Quapropter quidam aiunt uacuum corporis esse matellam,qui quidem hoc idem asserunt locum esse non recte dicentes. Mat ia nanis separabilis non est a corporibus. Vacuum autem ut separabile querunt. Quoniam & alio modo definiunt vacuum spatiu esse,in quo nullsi est corpus ne' corapore im aliquid,ceu qualitas vel potentia, vel aliud quippia naturale.Hoc modo aute cinis uult materia vacusio lotu dicunt esse, si quidem eorum nullam actu sit aliquod corpus naturale.Materiam vero ibrsitan dicit non primam,sed eam que qualitate in t irrata est.

282쪽

QUONIAM aurem de Iocopertractatum est, uacuum necesse est lacum esse' est priuarum corpore, ac quomodo locus sit,ec non sit diebam est. Manilistum im

tut est ut hoc modo uacuum non sit.

Hic reliquu ostedit vacua non esse nem separatum,nem inseparabile, primum autum inquit quod quibus demonstrauimus locii non esse i pactu, eisdem etiam demonstrauimus nem v a.

NEs separabile sinseparabili.

Separabilem quidem non est,ceuidem per se prorsus omni corpore carens, ut quidam dixemnt illud esse extra coelum. lnleparabile auia.corporcius imbibites inter spersum Q nec est,ctu illi terruit, qui athomos esse statuerunt,cuius adtestione ad athomos ac coniunctione torpora constati, ei quod quidem etiam magis consonum est,m nem tale vacuu est quod quidem Propriam habeat naturam existens spactu trifariam dimesum diuersum a corporibus qrii semo per plana est.Sed si nos demonstrabimus locu esse tale spaciu.ql est trifariam diuisibile dimensumo per ieyc vacua idem est loco secudu subiectit e5stat,ut si hoc modo inseparabile vacuu, quoa per se nunquam est a corpore prursus separatum .sed semper est aliquo torpore pleni1ιVeruntamen altei am existentiam habet praeter corpora.quae sunt in eodem.

N A M uacuum non corpus,sed corporis spacuam uolunt esse. Quonia vacuit spacui emporis est inquit idest corporis succeptiuu & tale est ei locus apud eos qui putant locii esse spatalisc demonstratu est spatia loci nem separabile nem inseparabile esse poliemgnilesta igitur est,ut net vacusi sit net ut separabisse,nel ut inseparabile.

V APROPTER dc uacuum aliquid esse uidetur quoniam eclocus. Et pereadem iane. in motus occurrit qui saeudum locum fit his qui locum esse aliquid eret corpora quae incidunt his qui uacuum ponunt.

Quod idem sit locus dc vacua inquit manifestu est Nam exquibus.& per quas causas vonerui in notitiam,v t locus esset spacui, pra easderia etiam veneriit in cognitionem vaeui. Namotus secudii locuμ hisy illis extitit eaura suspicionis α eoiecturae de loco de vacuo. Mam ii qui locu spactu esse dicium in videbant alia ato alia corpora vicissim succedere in illo ceu in amphora in nae deuenere suspicione de coitistura imiliter & ii si vacuit esse dicat ad cognitione vacui pumerui, non intamcius localis nisi esset vacuua lomn.recipitur corpus per corpus.

AT Q causam motus uacuum sic esse rutant , ut in illo moueantur, hoc autem tala erit,ceu locum quidam esse aiunti

Quod ii qui vacuum esse putat, idem existiment eausam esse motus adeo ut in illo corpora moueantur.idest in quo moueantur,ex hoc etiam manifestum est quoniam vacuum tale est quale locum ipsum inquiuntine.

A T nulla prorsiis necessitascogit,si motus est, cum esse.

Cum resutauerit vacuum eisdem rationibus,quibus de locum tanquam spatium eosutavit hic aggreditur Ostendere ivlum vacuum per se nullo pari esse. Verum prius rationes quibus nitebantur nonnulli vacuum non esse demonstrare,vult redarguere 6e consurare ac ostendere eas nihil necessarii habere,fuere autem quistum prima ex motu ad locum, secunda ex auctio ruitertia ex densitate,quarta ex cineressit tandem ostendit rationem de motu secundum locum nihil noeest alii cocludere Erat autem ratio haec, si motus est,ct no recipisturcorpus per corpus, vacuum cst,atqui primum est.smoriis,ergo&secundum.L.vacuit erit. Prinis in.inquit resivacuo aliquis motus egeret,ut motus ad locii.Saltem no qui cu motus ut fiat,vacuo eget.Ni mirii alteratio loco prorsus no eget.Nam id quod alteras quatenus alteratur nullo eget loco, E

m. fieri potest,ut id quod immobile est motu I ali alteres .lte nem si motus fuerit m locu mox necesse est vacuueste possuntpartes vicissim ipsismet succedet do sua loca ipsismet into serum. Gram. ii

diecto eadem sint,demonstrauimus aut inquit) locu esse velut te in ut aut aliquod Hespam perse diuersum a corporibus quae ingrediuntur, non est,nesp igitur aliquod uacuu ciit.

283쪽

De ouae eude cotineat locu fm tuas uniuersiitares,sed mouens partibus Τ pna loca mutuo ceu 2,us Et ouid ipse dico de his quae moucias i Qibe El.M.quae mouens motu recto sutia diccbaa eode no mouint de Wacuo no egis Na immites digitu in aqua si mouero ipm,di simpliciter via ouae mouens in aqua,h sane motu rccto locali movebunc, di in P vacuit no mouent, neminiunt talia innania in aqua separaia,qualia sunt pisci a & natauu corpora in ipsa, hoc aut mais nisestii est sed aqua semper cecit ei qd mQuc sc uiru* pariter accipit locu alimus.Na si p soli, da de renii cita resistEtiam corpora motu herci, merito Putarens mobilia mouetio vacuui ea H. HA stirile est isit haec.At si D humida motus hi dicos. P aere di aqua,no est necessanti introdatus no feret p . si,attame l cret alio mo aliqd v acuu P is separatu,utpotuere piragorici miraecelsi qe quide istis ut diceba, m isicie no possit este vacuum separatum satis per haec poto demostratum esse,ql aure ne* inseparabile sit v acuum eo mo que apte dice .l. F qui de potia ratione sit spatium omni corpo e vacuum nunquam aute sine corpore, sed semper aliquo corpore plenum histe rationibus d monstratum non est, immo contrarium est necessativiri ex dictis.Nam quando dicimus ea quae mouentur non egere vacuo, sed traotaurari cederem partes ipsisim et mutuo loca przpria , quid aliud dicimus cedere is sit mei muro loca quam sp cia in quibus sunt. verum de his affatim satisi dictum esse in ronibusde loco existimo. Secund a dubitatio erat ex desitate de raritate corporum,cuius exemplum erat de musto dc viribus.Nadiceba ea corpora quae mouent , ecipi in ea vacua quae in ipsis existunt Respodet igit nem nocessarium nem ureum esse ui hoc mo fiat desitas.Na possunt inquit) ipsa corpora desari acco primi no in uacua actu quae intus manet,ied copressis extrusist in ipsis tenuioribus corporis hus in illotum loca recipi ac meare quod quide α de uino fieri accidit. Na copressis costrictiso viribus ea substatia tenuis quae inclusa est sue aerea, siue queda alia,ceu uaporcsa,velucinis, difflat evanest Sexcludit uiusmodi est reusium. Hac iGrone uinum cum des r&in minore mole cotrahitur e recipitur ab ipso dolio cum uire, G ante utrum ac sine illo ad sumisma implebat ite mustum est muliuea halas evaporast cuius res inditio est spuma eius quae mouetur ab halitu,ac multum aeriS interclusum habet,ceu indicant bulle ampulle*.Cum igitur motus prohibeatur a costrictione copressi Cne P viris aer itcrcluso est,ut maimus, evanescit exhauritur re difflat quo pacto uini paries capiuntur recipiunturo in loco ilhus. Praeterea semper aliquod corpus tcnuius cedit crassiori,quecirca aqua desatur aere profligato extruso*, α aer igne depul so,ac terra expressis aere di aqua.Idcirco igniscemptimi coherceri non potest ut inquit Them stius quoniam aliquod corpus tenuius ipso non cst quod intus ipsum comis plectatur 5 contineat. Tertium argumentum erat.Si auctio est vacuum est, corpus enim non meat recipitur per corpus, nam id quQd augetur alimento recepto in ipsum α distribulo ei quod augetur plane accrescere uidetur,riccsse est igitur si corpus non meat percorpus , in v cuis illius quod augendum est,recipi id quod auget Aristote. igitur accipiens prius aue nemabusive impropriem. s. eam erant m mulationem qua simpliciter ex minori molem amplum aliquid tendit,sic confutat rationem, Deinde ostendii nem hoc velum esse, net dubitationem esse necessariam. quippiam necessarii concludentem de auctione proprie dicta, prius ita in. quit non necesse est omne simpliciter ea minori reole in maiorc mincrementum aliquo ingreis deunte in ipso quod acrescit fieri. Nam cum transmutatur aqua in aerem, maior quidem hi ex minori, quae tamen nullo ingredeunte re augente ipsam eget, quare nev per vacuum si a ctio'. Nam ob id videbatur vacuum sequi ex auctione, quoniam aliquo corpore ingredeum te auctionem fieri dicebant. At squis λceret eo , maiorem molem aquae conuerse in aerem factam ede quoniam quasdam fides vacuas eatrinsecus accepit S occupat quo fit ut ratio Arist sane nihil necessarii ostendisse videatur . Nam ut aqua mutata in aere ex minori mole in mai rem mutata est, ita di quidam alius aer in aquam mularus in minorim molem contrahereturae corceretur quo pacto eque fit vicissitudo&rcdirus mutuus ad suas sedes, quo fit, ut meristo non solum de auctione proprie dicta resulet rationem quemadmodum deinceps facit, sed etiam de mutatione ex m mori in maiorem molem, quae se Per generationem di corruptionem, ergo argum qd necessariuno sit motu eaistete aliqd separabile vacuu esse Prsus corporec res ostξ sum est C d vero smpliciter no sit, nodu ex his demostratum est. tumbre: qm qu moNam

284쪽

Mam illi querenus modum auctionis, quomodo ipsa iam hunt mureum quippe nullusdehoe sermonE vs p ad hestema diem iecerit.Sed cum ipsi voluisserit ostendere vacuum esse utebant dubitatione de auctione, si Meoipusex minori maius, α necesse est incremetum fieri aliquo corpore ingredeunte vi diltici te Lep tinum corpus,necesse erit vacuu esse.Addem stridum igis vacuum esse vatius augLi imoaus nihil conducit,sed Nn simplicuere. aliquod vinen m in eo O maius fit, ob id neccile est noc heri P vacuum.lum igic hac intelligesiamd sentisi Feschac tris resposione&Obiectione.vnde si quide dicet auctionε esse oem fiam pliciter in 'oremole metione, colatabani dcredarguent,si auae proprie dixerint aucti

ne contra hac haec inquitiD itatio aute de auctone coprehelit coplectinu eam et dubitatione aede aqua in cineremfusa ab illis adduista est. Vnde comuniter utram redarguens inquit tirone de auctione.ueam de aqua iniuravi lectat in cinere itipiam pedirea. teipsam v nce re dc destruer ac stipiamredarguere. munis.nansit cum sit dubitatio naturalis circa dispultatione de auctione, g cum videatis qtuor abiurda esse quo e unu euitare no poterat.icvel non esse auction vel illi nocorporis esse,u et corpori inciem cium no aduenireo et corpus recipi ac mearepcorpus, nitebanc illi soluere has dubitationes statuetes vacuum esse.Vepe ob id no persta rura dubitationes quinimo illas indicarunt de ampliarunt.gre necν vacuum esse ostedum,nem dubitauones soluunt.Rursus aute querunt naturales utrum auctio sit vel n5 sit.Uearum auctione esse Peoperto haberi necesse est.Deinde querunt si eorporis sit auctio vel incoris Porci aequi corpora augere euicitia ipsa resta quo ruri us queris ne id qd auget velut materia utcorpus vel aliquid incorporeum. Sed hoc ci pipicuum esuNam alimetum corpus est si ergo

auctio est oc corpus est id O ausa ,α augei, α idqdauget P totum illud qd augec, distribule

cum ergo torum idqd augetur P totum inoles catacaei cari necessie erit corpus p corpus mea. repenorari ac recipi F quide nequit. , ndi* ignin sermo de auctione ambiguu s est. Has igitur cinquit volcies auditatiqnestoluere Iuppositione indemostrabile petiere ac posuere svacuum ineaqa inquii cum Knt innania vacuam nonulla in corpore alimerum in illis recipitur oc ita vidctur auctione desciidei e dc ea quaeauctioni copetunt, dico. sauctione ee, se corporum esse aliud O auget,d aliud auetur, euitare hoc absiardum corpus pereorpus meare aerecipi.Sedi cratio inquii ieipiam destruit ac tollit. Nailli putarAdsi supposuerint auctione fieri per uacuum seruare tueri' poterut rationem de auctione, quasi nequeat aliter fieri auct inquavi pervacuum. At ipse contrarium Potius euenire inquit,quoniam si vacuum esset, de per illud heret auctis,certe non prorsus uiso fieret.Nam si totum id quod augetur P totum ad usteret at I accresciret quemadmoum constat, oc necesse in alimentum per totum distribui ac ri,aim distribui alimetvum corori non aliter cut aiunt quam recipi per ea vacua quae in ipso sunt,uitur oportet totum corpus per torum vacuum esse. Nam ubi non erit vacuum,ara lecto ibi non poterit cibus distribui Ac recipi quare nem illud augebitur. Atqui totum id quod augetur per totum accrellat. Igitur omnia tinum esse vacuum, quod quidem absiardum est. At si totum per totum de unim merit vacuum alimentum ingressiens erit duntaxat repletio earum paritum quae vacue sunt,& non auctio,itat incremetum fieri per v acuum nequit, quarenem vacuum demonstram esse, ista illud sine demonstratione petunt ac ponunt, net dubitastiones de auctione tollun ita iras pandunt ampliant. Ratio autem ipsa de cinere nihilia, in ad asseverandum vacuum.Nam cum videatur cinis tota per totam humectari, pariter Stoata aqua per totam nigra fieri, necessie prors est totam aquam vaeuam ineae pari ter totam mnerem,si qusdem in vacua vicissim mutuom sese recipianti Hoc autem per ridiculum est. α si aqua reciperet se per vaeua cineris de econtra cinis per vacua ipsius aque, cur non multo prius in suamet vacua unaquem earum a principio non se recepit, quippe consentaneum magis scister aquam cum humida sit in sua recipi vacua quam cinerem in ipsa vacua aquae ingredia

A T O V AE omnino quissimi vacuum omnis motus causa non est. Quapropterta Mellastin idipsum lituit. Nam potest alterari plenum. Deinde p motus ad locum

Damo accommodatur. Possunt enim corpora mutuo sibi cederestiani si nullum si spa, rium separabile praeter corpora quae mouenuir. Et hoc in continuorum sicut in humi. rum conuersionibus manifestum est.

Tande uniuersalem&indeterminatam enunciaticineresesi tria dicebat hoc mo simpliciter, si est motus vacuum est . inquit igitur putare. vel dicere racuum est omnismotus causam, Ioan . Gram. Bn iis

285쪽

di ilictati etillo stens locus S ita non esior immobile, Non istu aut Un alterin psit si o

ri rix ab I in cuo est,sed et secudu locu moueti pol,quu aut me

morarem, n5 existet evacuo mutuo vicissimi ipsis inercede ibus inobile de eoiquo lanionis.

POSS VNT etiam corpora non ob ingressionem in uacuumsed ob titulisionem eoru quae in ipsis sunt desari. V Huri cu plenus aquam ut aer qui in ipsa est cit data

O uod ne di secunda dubitatio habeat aliquid necessarii,vel ea etiam quae de vino di dolio inserti solet his ostendis.Na pol densari vin iec no in ea vacua quae praeexistant,sed in locis eoia,euae extruduns S sunt ipsus vini renuiora corpora, dixit aut cb extrusoneeoru ex metaphora accinorum. qui compressis digitis iaciuntur ac truduntiar. Accini autem proprie dicuntur a cini olivarum ex his autem dc multa alia argumenta soluuntur.

PRAETEREA augentur non solum aliquo ingredeunte corpore,sta etiam ab

teratione ceu si ex aqua fieret aer.Omnino aut ea ratio qua de accretione fit,di ea quae de aqua adducitur,quae in cinerem funditur,seipsam impedit.

Tertiam rationem ab auctione reprehend it,oc tandem Vt dicebamo communius Iasius o intur auctione, nuncupamus om nem mutλncni simpliciter in maioresnole ipsani auctione.

A V T enim non augetur quicquam Fux non corpori in fieri potest,ut duo corpo ra in eodcm snt.Dubitationem igitur communem soluere putam ed non uacuum esse ostendunt, aut totum corpus uacuum esse ncccsse est,si omni eas parte augctui oc per u cuum accrescunt.Eadem ratio de cinere est . Quod Suidcm igitur eas rationes facile di luere sit quibus non nulli uacuum cse ostendunt, patet.

Duhitationaturalium est, quam soluere nitentes vacuit essestaruerula lancina inquin dubitationem soluere putant vacuit statuenteLaziomen non dcmonstrant vacuit esse.No.n. quia auctio est,uacua est, oportet,sed causa modi augendi inquirenda est.Nt. enim statuentes k tuu esse dubitationem de auctione soluul,quoniam opus esset,VHotu corpus vacuu esset, aut omnino θ: .ndicu augeas per vacua,v bi λugeresiquare non solusit dubitatione supposito stat tuto p vacuo.Nam per vacua quodam fieret auctiQ Diti v acuit et ii, squidem nutrimenta io, corpori singuliso eius partibus distribuatur Eadem ei iam dicinius de cinere.

R V R S V S aurem dicimus uacuum hoc pacto separatum non esse, ut quidam

inquiunt. Cii ostendisset rationes quae concludebat vacuit ese,nihil necessarii habere. terulae vis ipsam vacui naturam tollere. Et qm uacua nonnulli qui illud esse asserebat, separatu esse auitam ut nonnulli vero ipsum inseparabile.Et inseparabile vel potestale de suapte ratione oculi, licet semper sit corpora plenia ,ceu ii senilut 9 locu esse jacili distur,vel init persum inhibituo corporibus ut sectatores D emocriti aiunt, demonstrant iccirco Arist. prius non esse vacuus aratu nulla habens corpus.Ei qm ii qui vacuit esse asserebat, ipsum rectus causam esse dicebat. quippe qui non exi sente vacuo motu tollere viderens,proinde prius ostendit nullo pacto v tuu causam motus esse posse ne p velut efficientem,ne v velut finalcm,nev velut in quo, vel per quod dico.Cquemadm6du dicimus nuc motu fieri in magnitudine non ita fieri possep ν cusi demonstrabit in prius ostendit vacuit causam motus esse non scue alam cu vacuu omniano & .ndim sibi simile si di nullii discrimen a seipso habeat,& videamus ea quae natura ciens, di fierentibus variis v motibus mota esse.Na ignis ipsa nauara sursum setf.Terra alladeorsum. constat igie ut differentiu motu .immo contrarioru eadem soret causa. Atqui contrariorii caulaesscientes sunt contrarie. Nam impresentia nos qui nanarales inclinationes motuu causas effutientes esse asserimus, contrario in contrarias eausas assignamus ac asserimus. Nam leue ea, , est motus sursum graue alii motus deorsum Si ergo yacuu esset causa e stris motus procul dubio

286쪽

distis morus non disserent,immo tollauritandis motus, quo moueret corpus in eopossinis criα contentaneum est ut quocul moueac di pergares csidemst vacuu νndiu sori simile ac compar,quare simul tum α Morsum mouebis igius, α reliqua similater, quodsidederi nequat,quare vacuuerit potius causa stationis di quietis si molusessio vacuu non pol esse caula iniciens minas. Item ntis esta να- causa minus dicossivi appetibile, qppe si eade rurasus sic dicerui absurda obiiciemus.Nam motus naturales suntdifferetes, ergo α hnes discrepatia uini distincti. tuu aut est missis acvndit sibi indisserenia.vbio constat sibimetae condrar est,cur ergo magis ignis sursum, qdeorsum mouebictam undiq; finis ci appetibile est, vel crgo Penitus non moueoli,qm sibimet undi simile est quare ubi aliquid poneret iam suu funem,oc id qd appetu consecutatis vel simo dirur in eo quocun proficisces. Nam cur maigia surium Q deorsum vel ad reliquas locidissGenuas, nam cui dicebam vacuu undit appotibile est,quare illud undio dispermec membratimq; distraheres dilaceramur U.stem de par

tibus eadem ratio es hocin infinitu. Eadem aut inquit quae sane de vacuo diximus,&de loco dicere licet contra eos q putant loca ei se spinuata si spatali locale ita est cu loco,quae de uno dicans,de altero quom dici pin, si locus est spinu qualitatis expers dein corporeu, quo unu . mquod. mouebit in tua ac peculiarem locu. At nos si dicimus locu esse cotinentis terminu,qrnipm cite te mu nantialis corporis dicimus,in ipio nanuales vires insedere ac immissas esse

Prietates asserimas,ta ob id uniiquodq; ad silii mouec locu tau ad cognata α sibi assine, si aut iocus est et spacia expers illitatis p secur magis hue,q illuc mearet mobile. net enim est alim dincrentia per si huc magismo ac si illuc tam loci discimina Popua euctit alteru qd sursum appellat Altera vero qa deorsum dic f,Omdem si actu sit sibi undio simile. At nue apud nos,

qua corpora disserui, quora fines loci sunt uamisi bru fines A termini iusserui sibus cognata continens non enim per se termini loci sunt,u elut superficies mathematice sed iuperficies quae in corpore naturali sunt inseparate sunt locum ii q locu spaciu esse volui, mox ipm separabile luctu ili a corporibus naturalibus,&simplicibus esse volutini hi Iigis discriminis erit inter spacili faic Pauli aque, de ipacia susceptiuu aeris. Sed ad haec dicere,qd esse spatiu diuerissim a cora Poribus naturalibus,ta leparabile ab eisdem secadu substaritiam eonidem susceptiuu ct capax, satis in superioribus demonstravimus. Ad haec aut impresesiua nunc*dusta responde ova. Sed 'ncuu non cise caulam efficientem nec finale motusMel necesse est, ut unuquum locus recepti, dit c trauus Occapax corpotu alia vim habeat di qlitatem . Non.n.qtii honii est micuit hic esse v et hie Arist. esse oportet ingerere aliq vim illi in quo suapte natura esse ali Ad PM. Nel. n. qi corpus coeleostem orbem costitututa in circulo collocatu est,ae hoe ipsi bona est ipse Aristotel. profecto di, Mi circuIu dc orbem habere aliqv im,si coeleste corpus appetendo sit in circulo qnsidem neq; circulii locii esse assentiat,dsco igit non ea de causa,qa haec vacuid et spatii pars aliq vim dc potenariam habet, sic eadem pars complecti ec cotinet corpus cccleste,ceu extrema orbe dc ultima , sed coeli natura est, ut omnia circulo continear,ac omnia intra suos limites habeat.Cu uic hoc ip. si coelo natura tribuat, merito de hoc modo lotii habens occupat . Accidit ergo non propter vim

Propriam spint,ita quia hoc mo coelii suapte natura est,ssico.squia omnia capit dc continet, ultimam sphaeram spatii parie occupare.Quemadmota ibis in generatione animaliu allaparsalia quandam loci pane tangit,sive locus sit terminus edtinentis apud Aristatue sit spinu ut mihi viis , dc ratio demo strauit; ea caput hac luperliciei aeris parietangit,in actu no sit diuisasc manus alia de pedes similiter, α relique aliae id genus panes,ec tamen nemo diceret ob id terminum s tangentem caput habere alia vim diuertari ab ea quae est in alia parte aeris,quae rugit manus vel pedes cuius appcti tu dc desiderio caput hanc aeris parit m occupet,& alia ears aliquem abii terminu aeris obtineatsed quia caput strapte natura esse ac poni supra reliquu corporis Uiu est, similiter alia at* alia pars aliter ec aliter constitui ct ordinari natura ipsa duce apta est. idhoc est bonu animali, quocirca etiam accidit caput tangere hanc aeris partem sic alia alia ipso aere sibimet undim simili existet e.Ita h de uniuersis dico.Etenim msidus est quodam animal Plato in navit a mis bonu erat ante totius mussi constitutione,corpora coponentia ipsum interse ta. Timeo tem positione habere merito unuquod p corpus tale inclinatione ac tale impetu habent, ut desi. sie defi aderent appetent*tale positione de ordine ad reliqua corpora. iste hoc cide occupanti aliqua nit muri Hrre alii accidat,merito appetit eande non ea de causa,quia illa qda vim dc potin habear, sed du muri 3 niuerso,d unicuim esse ac ultra bime esse tuc nil est,qdo alia huic subdita subactam sue dus estri iv dc alia superna dc supra hoc tostituta extiterint,apperut igit Iocale spatiu non propter ipm, aut in

obpositione de ordine ad reliqua. Queadmodii uis cur A .inquit si doma esset quada inu re.

287쪽

-- chri mole habet. vomen alia pars domus alianda acris ne occupat, A i'osias ita sitione interie acceperimata et de parucularibus Malibus de mavi

M . anoellamus eam in spacu pane quae mediu occupauit,deorsum de imu lacu ap.

N Amnatuta ruit simplicium corporum aliqua latio eo erat,ceu ignis sum,

terre uero deor lum,aim ad medium Iare uacuum causam latiori non esse. Cuius istut motus uacu um caulaeIit. Nauidcrurcsiccausa minua ad loca. At huius ea nocti. Quod vacuu no sit causa efficies morusOstindit Et inquitsi unuquod p corpus Usimplex

,- llas alia minia latione iecucu natura disterentea reliquas habuerat,sane vacuano erit causti telias motus.Nad fierentiumOiuuo iret et differetexesse causas Arva usibi νndi*si inii est istis causa naturali uinoiuuno est vacuit.cuius igic minus inquin causa esset.N msi initii causa maxime v idetur essest cO,l minus ad locum,oc huius demonstratu est noviectu 2m,incassum sane alterius motus cstet causa,quarenullius motus yacuum erit causa.

P R AE Terea si est aliquid,ut locus corpore carens,quum uaerituacuum, quonam seretur corpus quod in illo positum fuerit.Non enim ad uniuersum mouebitur. Coonei hoc argumentum separati ab eo quod priusdicebas Nel aliter separares,nisi quisorius adduci ccua sup sitior:e,quae dicu vacuum es c causam efficiete motusAhoe adaucitur cotra illa.Quae supponit vacuunt esse caulam finale minus. Et coseruaneaest haec distinctio&seoatauo uisuperiusdixitFu nicui Plautio Ppriam natura,&vacuuvndi. sibi simis sit .a cuum no esse causam dies retium motuum Nunc aute inquit cum vacuum sit qualii a Mis sum seres corpus qd in illo positu fuerit.ὶ Quod auiesere ad aliquoddae inauci deis fi .elut ad fineia appetibile fert. Equidem cunientaneu in cusii P situ ostendere vacu noesse caui uumor seniostr/re iuxta nullummodum cautarum a Psum causam esse. iEA DEM etiam ratio adducitur contra eos,qui locum aliquod separatum esse ponunt in quod fertur id quod motu cietur. o nam modo feretur idquod ibi positum stetit,aut manebit. Et de hiis differentiis,luprainquam di infra.

ouemadmodum rones de loco adaptauit vacuo radcrones de vacuo loco n5ab reacc5nicidat. Dixi tirutam locum S vacuum tae esse subiecto.dia vacuum est locuscorpore caremde priuatus secundum eos qui putat locum esse spinum De loco igie in*A locus est spatium quorem cum vnu mquodin Fideamus proprium iocum appetere ema quide sursum,grauia veρ ro deorsum quona iij si spacio exsteie sibi undit simile velut addisserenita loca alia aliquo mquerens .Nixiner O ignis sursum magis pgere cupit, deorsum deam, & sinistrii. Opone videre si dr iocus est tractu α id sisbi vi im simile, quona pacto spacio cino habebit uoc . . supnacii sit νndiψ simile Naimu seu deorsu&iuPnu suffumue sunt differena imo coiratia

ET de uacuo eadem accommodabitur ratio non immerito.Nam qui cuum esse ' cunt,loeum ipsum inquiunt esse. At quonam ροcto corpus erit in loco sinuacuo. enim accidit, cum totum quippiam cor S aut in separato permanenteue loco positum suem. Pars enim sinon scortum ponatur,non enim loco,ita in toto. Haetereatines

locus

288쪽

liam ino corpus erit in loco,vel in vacito.Nonaraccidit,quu tora quippia corpus velut in is

iαidem provecto dem rationibus de loco dixit ea ibi obscurissime de occuluissimedixit hic autelaFeclarius 4cliedius explicat,quo sit,ut runciocus ille intelligas.Hoc moibi dixit Ouod toro, qd uniuersa aqua inuata

. u μ interpretatione huius loci,ex his quae nae dicuns,intelligamus. . ut aliquid ponas in loco, aut in vacuo, locus

et iententia est, ut paries continuorum non sim per

: Ii m n mn pars fit per se in loco, nisi diuidas secetur, a toto, sed ii Im pG sunt dicunc esse in loco.c u igit haec sit communis de tuo,qd est in loco,in reparato oc locali spacio positum fuerit,di .Lno esse partes eius Urie in loco. Nam interualla dc ipa Perseipsa mutuo mearent ac penetrarent ,quemadmo dum Plinus pactu obtinet ita cicontines per se ab illo. Et prius dixit.c in sermone de loco. Qicu magnu utares sint diuisibiles in infinitum accideret locaeci id quod in loco est actu diuidi in inlinii uin aut inquit esse hoc mo impossibile,qm non potest pars per se fieri in locomisi abitu satur a tot Rct ita scorium per se ponas, quare si hoc est impossibileagis fieri non potest. v taliatiuod corpus ponatur in loco,vel in vacuo. Nam utrunq; idem subiecto sunt,ut diximus.

ACCIDIT autem histe qui iucunt uacuum esse, ut necessarium si motus erit,contrarium Fortus, siquis diligenter considcret, non posse in quam moueri quicquam, si uacuum luciit. Nam ut quidam terram ob similitudinem quiescere putarunt,ita dc in ua o Sucduis cossus quiescere necesse est.Non enim est quonam magis aut minus moue uar. Nam qua uacuum est non habet discrimen. Primum quidem igitur, quoniam omnis motus uel ui uel secundum naturam lita

cuu no esse causam motus nem Mestruem,nem finalem,caeterum ulto tendere ne vacuu causam velutperquam νt instrumetalis est,motus esse posse, usex sup sitionibus eos sequi .Nam acculit his inqui: q vas im eue tauiam moras dicut,contrariu potius ac aliter eicere u dicut aqam illi ai ut fi motus est. ecesse est,ut vacuusit.Ex dictis aut ostendis ipsum contrariv. msi vacuu esset,non foret motu tam vi quidim alvi teriam quietare inquit vndim a simili contineritnNon enim aliquo moueri posse cucircvcirca uniuersum simile sorti.Na cur magis huc,q illuc cieres α pergere quar cloquidem ab aequalitate α similitudine quolibet aliquia codim modo impellas de iuremQuear,hoc etiam magis consentaneu est,ut accidat his qui vacuit esse ponui. Non enim in quom m magis,vel minus mc uehis quu vacuusit undi*Lhismile. uigis ostedat vacuo exiitente motu naturalcmsse non posse, ostendit etiam non posse motu praeter naturam esse. Wmmu hoc probat ianu id st ex dictis sequi ur) deinde ostendit seorsum di per se nihil prae n Drm in vacuo moueri posse. Nam omnis motus praeter natura posterior eo est et est na Maraias. Et cccnueris ipsius naturalis ides qui ex altera parie naturali cpponis.Nevr.esici moviolinius,nisi oppositus t siet minui secueu naturam in uacuo fieri nesqueat, replausi sane est,ut nem motus prauer naturam fieri possit.Nam in bus est praeter naturam, ia his multo prius existit idqd est secudu naturam. Qd aut fieri nequeat in vacuo mootus iecudii naturam iam demonstrauit,&denuo repetit rationem. Nam si non cst aliqua disse. ntiasn vacuo infinito unquit nem diuel si motus ac disserentes in eodem erut . Na qua dicut νacuit infnitu ollut locus urernu, ct ire u & risus mediu ac coeli pitu & extre u ad quae mos tua cor se naturaliu vergit & tendit,qua vero ipsum alvi esse vacuu omne eius dimerentia adimsit.Nam inquit vi nsi enus nulla est disserenua, ita ne v vacui ulla esse potest,vacuu aut est aliquod non ens&priuati Si ergo in ipso nulla differentia est,ne*profecto eriit motus in φλ

289쪽

intuet fiter natura erit. Si ergone motus natis ne v minus ytuMri de I tacuo existite penitus motu tolli ac demi Hoc igis mo cu ostendat sequita dicis,ficit.Unus ins modus motus praeter naturam inquit talis esse ridetur.Alter aut est, quo arelu motu potest quicq moueri in vacuo praeter naturam. Nam vacuu mP potest cohiberi circunuere&Iere,nem est impelli,quippe vacuunost corpus no potestigis quicil moueri in uazo nisi ut ea quae hune inquit talia vero sunt ea quae habentiu primu mouens unam. mitans de seque vena hoc dixit per ironiam de dissimulado.ut ea que vehunt ,ceu sunt ea quae ab aciua vehuns vicu stipula aliqua veheres una tu aqua. Nahaec praeternatura mouet nelouisa neni circii fluxu de resistentia aquae deducta sed vecta & ducta una tu aqua. Veru non prim si ipJ ae motus diceres praeter naturam,sed magis per accides, At nem aliqd hoc motu Trest in vacuo moueri. Nam quae vehuns per corpus vehune & non p vacuum i a sex oportet esse magis in eptu ad diuisionem & difficile, id qst vehis,igis no pox

praeterea inquit quo id Π, moues stabit.Na mo dicere cautim quietis possumus. firmis,

vel a duo firmabis necesse est ioc ψel penitus nihil moueri in v acuo,vel quolibri terri, nisi q -ba. 4 dii: orae nitus impedierit. Haee igis sani Arist.qui ostendit ne v motu violenta α Pr VimR p P siti, si Vaeuii suetitiMihi aut . ides ne in hoe argumentu habπς qui si nς s reis latii.Primu Iidem,qm nihil stude suis p hactenus ost um est,ut animo nostro

et auii inter numeratos modos motus praeter naturam de violenti v nus sit causa. Et pse , ni eorema in e mentariis octaui huius operis libri opportuna ct necessaria dicam,cu ibi Aristo.

V est bra inta pali inde his sermonia faciat,ac declaret quo

' β' ptabuEi iii Gilde timenti&mali erit nuc commemoraretnterpretari ea absurda bre*μ'e' uibu, duae eontra hanc rationem incidunt.Nam in ipso aeris circitfluxu ac cohibitione Orcusiala.vel ante pulsus ab ipso proiecto vel lapide vel sagitta a tergo currit, α circunfluit ipsi sagittae vel lapidi ac redim coerces m ita post iaculi1 ac tela aer fictus impellit 1Pm,dc ita

μὴ οῖ' 'mia molem senescit&debilites vel no ante circussuentes aer impulsus est, sca-a.i a partes duae ex lata circussant proiecto ipsum impelluta. pulsa sagita ex ipso aere qui una emellitur ab ipsa corda arcus a principio circussau ac succedit semer aer q circustat in I P- - φ' dus Apulsus ab alia parte aeris a principio impulsi initia pellit, B denuo diaciet ii rere 'coe diu oc circusinum succede tem sagittae, ae ita cotinuo &deinceps cessat& debilitetur ille morias impetus qui a principio immissus ae datus ei erat. Si ergo Fin pti. mu modii dixerimus fieri anuperistasim .dico. s. aerem pulsum ante ab ipso iaculo α sal a a tergo &retro ei de ciresinuere Scoherceriundi*,5 ita pellere telu& sagitam, dubitaret aliquis excoeat aerem semel pulsum ante nullo repercutiente ipsum a tergo retro .currere,videsiscet nost fer si sagitae, ae venientem rursus retro repercuti&impellere lagitam.Nani nccesse sc m. rerξ tribus motibus moueri.Primo.na portet ab ipsa sagita impelli ante,dcinde a tergo i sus currere terreo a tergo reperculi. Atqui eu aer sit mobilissimus di tale principiu minus accelerst longius progreditu quo igitur aera telo sagitam pulsus no mouetur fm illud p in ses dat sed turis currens retro. ut fieri solet in bellis cu eohors a tergo subsidet, eandem aeris resectit& repercutit,&retro currens non ess ipatur ac dispergitur in immensum vastu peris ei: cuitu, sed dilisenter concauitatem sagitae ad signa iiDς designans rursus a tergo cui ne

290쪽

gis similia commentis figmentisve esse videnturalem aer impulsusante a sagita . costat sane ipsum aliquo motu moveri,sagi a nacy cotinuo mouetur,quo igitur modo aer pu lius a sagita poterit circunnucre sagire,& fieri in locum que sagita occupauerat. Nam anteq hic pullus a tergo currere, aer qui ad litera sagitem retro iacet,mox subsidebit,& implinit i epote locum quem occupauerat sagita propter vacui vim,dc is maxime aer qui reti o mouetur una cum lagita. At si quis dixerit aerem a sagita pullum a tergo curentem expellere aere cir cunquentem circunfusuml sagite,& ira a tergo sagitae facius in locum pulsi sagittam petistit maxime quidem igitur necessc erit sagitam non'continuo moueri.Nam anteq aer circum fluens qui iacet ad latera segite pelleretur constat sane st sagina no mouebatur.Non enim ouebat hic aer,alioquin si hic aer mouebat,quid Opus est aeri pulso ante a tergo sagitte currere. uomcx1o autem hoc fieri omnino potest nisi ab aliquo aer pulsus ante principium a cepit motuscurrendi rerrorsum. Nam si omnino potest incidentem aerem pellere, quemadis modum nunc eu qui lateribus circustat Pepulit,curno ante principium motusqucm a laι gitta accepit longius hoc efficit,no impellit semper aerem v luo incidentem sed bis ter reciprocat cursus sine causa niouente.Multa igitur hic dicere ac multis refellere figmentum huius luppositionis possumus,sed hectansi ad propositum sufficiant.Ceterum quoad altera suppositionem,que asserit aerem ex anuerso ct ex laterctus circussuere, S hunc pulsum ab aere qui a principio pellebatur,ta a sagitta pellente ita sagittam ipsam pellere , dico quod si aer ex lateribus no pulsus circunfluit ianuae,& fit in eius locum multo magis contentasneum est,ut aer qui retro impellit sagittam circus uat & succedat in loca sagitiae de ita ocius moueatur quare & alius aer qui ex lateribus circuiluit huc proximii sagitte mouebit excitabito,ut semper sagittae circunfluat S eandem impellat donec vis morus a principio eidem data dissoluatur de deficiat.Hec quidem igitur contra rationem que dicit circus uxu de compressione aeris ea que mouentur vi moueri. Quo ad alteram rationE, magis persuadenteque dicit aere a principio pulsum, ac suscipiente motus iniciu, dc celerius motu,q sit natura. sis Iatio pulsi ita pellere proiectum comilans id ipsum quousque deficiat uis mouendi eidedata hec dicenda sunt.Verum rati O,quam ductari sumusta contra rationem superiorem de circunfluxu copressionem aeris accomodari potest. Quocirca perscrutabimur ab iis primit

qui hec dicunt, num quado aliquis in proiicit lapide de impellendo aere qui post lapidem laiscet ta cogat lapidem moueri preternatura,vel potius impellens quanda uim mouendi etialapssi ingerit ae largitur. Si ergo nullam uim lapidi consere ac ingerit. sed itum expellendo aerem ira lapis mouetur,quid ergo opus esset uel lapide tangere manu, Vel arcus cordam tagere concauitate sagitte,quado quide non tangendo hec, sed firmado sagittam in extremo ligno, ceu in quadasnea,hoc fieri posset. Similiter etiam multu quippiam aeris post lapide infinitis modis ipsum movere posset. Et constat quod quanto, plus S maiore ut aer mouearetur tanto magis pellere deberetur,ac longius iacere telum. At nunc nem si in ipsa Iinean5lata uel punito firmaueris sagittam uel lapidem uniuersus aer qui a tergo iacet tu sivo toro morus impetu pellet sagittam nem lapide, immo nem interuallii unius brachii sagina mois

ueretur.Si ergo aer mitito impetu agitatus propulsus. non mouit telum, recte etiam conis stare potest,ut neq: in his que proiiciunt εἰ arcu emittunt. aer a manu uel a corda arcus imis

pulsus id sit quoel mouet alioquin cur hm accidere dctet magis quum proiiciens tagit pro ite istum,qua quum ipsum non tangit. Item si continua est sagitta que tangit cordam arcν,6 manus que tangit lapidem dc nihil inter manum de lapidε interes itur , qualis qui sue aeria tem dc retro esset qui moueretur. Quod si a r qui ad latera iacet mouetun, quid confert proiecto cum ab eodem eiiciatur. E x iis autem dc multis aliis contueri ac cognoscere laee α. . que ut mouentur hoc modo moueri non posse, sed necesse est ut ab illo qui Jacit queda uixi mouendi incorporea ingeratur dc detur illi quod pellitur 6 iaci M. Item vel pulsus ae poma penstus conseri ad hunc motum uel si confer quippiam exiguum prestat. Si ergo hac ἡ tione ea que mouentur ut moueri uidentur prosecto constat, quod dc si in uacuo aliqu: siaceret sagittam uel lapidem ui dc preter naturam het moueri multo magis accideret, sic non legerent aliquo extrinsecus impellente, arcu hec ratio non in dubiu reuocaretur cu pro sua confirmatione testem ipsam euidentiam accersiret,sc adduceret dico. cs concederetur quodamactionem dc vim mouendi incorpoream ab ipso proiiciente immiti ingeri u ipsi pro ea , lecto.Vnde oportet proiicientem tangere proiectum.Constat nassi ex hoc quata

Contra

iecunda

ratione

Arist.

SEARCH

MENU NAVIGATION