장음표시 사용
291쪽
vide tres quasdam ae uires incorporeas proficisci, α preposita solida empora colorare quamosio io. di solis per colores mea ueritaccesse ii ,qucrnaum v Plane uidere licet,qua solaris ea,ta.dia dius p eoloratu uitrum transit Nam uiua corpus cui aduenit radius solaris incidens per uisendit reum similiter colorat sicut illia est coloratu per quod D ansit,constat igitur aduenire quasi motu in dam actiones incorporeas ex aliis alia. Item si id st proiicitur lapis vel lagitia est, ct id quod vacuos mouet cogitae impellit homo est, quid uriat λliquid proiici vacuo existete intermedio. Nam Gonε si modo quum corpus intermedium impcdi i motu corporu,quod diuidere debet ea quae data pio mouetur,ipsa tame mouetur,quid prohibet Gi vacuu intercepita fuerit,sagina .el lapidem lecto& ves id genus proiici,cum adsint proiiciens, proiectum,&receptaculum.
nQn PP. ET' si sit uiolantus eum necessario qui est naturalis competit esse .Quippe uiolentus sit preter naturam,qui ucro est Preter naturam postetior eo est, qui eii iein dum naturam. Quare sitas mctu non eii, qui corporum naturalium civ p sbapte natura competit ineloeterorum motuum proiecto quisquam erit. At quonam cto motus his erit naturalis, quum nulla ut differentia in uacuo dc in inlinito.Nam quo infinitum est,eo nihil intia.nihil iupra,nihil denus naedium est, quo uero ua cuum est eo nihil intereti inter lup rnumta imum.Nain ut nullius seu limplicitet noentis nulla est differentis,sic etiam illius P non est.
Quoniam diuisit moni in violetu de secudii natura & motus preter natura cosen ad de mostradu hoc.lccirco inquit,quQnia si sit motus violetus,etit etiam motus secuda natura NE motus violetus nihil aliua ast,si motu prataer natura.Si ergo est motus praeter natura vacuo existente, oportet precesisse moni secundum naturam. Atqui motus secundu natu. ram no est,igitur ne P motus praeter naturam , demonstrat autem deinceps, quomodo nola motus secudum naturam in vacuo.Sed quoniam nulla ratio necessaria demostrauit moouid di tum secundum naturam non esse in vacuo,nt v hac ratione tolleretur motus praeter natueti lowι ram in vacuo essessit ipse prosccxo n. assero vacuu aciu esse per quod mobilia moue iur, viae sed aio quod si vacuum fuerit nihil vetat in illo esse motum.
Iat. V A cuum auum non eos quippiam:& priuatio esse uidetur.
anni im No quia nullo γcio em sit,sed no est ens veluti materia,& priuatio. Nam di irno en pingui . etiam id eui nulla inest forma earum,q- eide in esse aduenirem suapta natura possum, similiter & vacuum non ens dicitur, quia in eo non est aliquod corporum . quod aptii est ibi esse.Item priuatio etiam non ens dicitur.
i A T latio quae natura est differentiam stabit. Dre erunt ea,quae natura disserui Aut ivit nusqua est natura latio,aut si est,uacuum proiecto non est.
Eorum quae natura mouentur,alia sursum, alia v ero deorsum, quare cum differentes sint motus naturales etiam nariaralia dest quae natura mouentiardistabunt. Si autem quae mouentur disserunt,& in vacuo nullum discrimen est in quo mouentrusialierum duorum necesse est,uel moriam in vacuo non fieri,vel nihil moueri posse secundum naturam.
PREterea nunc quidem mouentur ea quae iaciuntur, qui ροllit non tangeri vives ob in ristatim scilicet per compretiionem circunfulam resistentem,ut quidam iquitat,aut quia pullus aer motu pellit cellariore, a sit ea latio pulli qua ad proprium locum imur. At in uacuo nihil horum esse potestinet protecto quacis iere tur, nisi uelut id quod uehitur.
Hic Hat p se seorsum motu praeter naturam no fieri in vacuo,dixit aute eo qui pellit probat M tagete, pro hoc quadiu moueretur aliquo no tangete, alioqui si cu expellit aperet iapi,iructura ta vel lapide,eii aut manus expellens inter se &lapide aliquid aeris no includ t Vt extelim. ne suam do aere expellat lapide,similiter laicus corda interfectiagiva, sedcoherti luoficies proe Vacuo iicietis&Piecti mutuo interse,num anteu aer retroiiageret Proiectu Sua expelleret ipsumi n. si. si aliquis motus in lapideis ipsa mar immediat qucam ii in sagina ab arcus Mai
292쪽
el nuli us motus fit.Si ergo nullas impulsus sit ab ipsa manu vel corda,igitur non oporari,ca expellitur lapis in Iocii praeter natura, ipsum impelli aliqn a manu atm ab ipsa dista, .Nelenim ab impetu indito ei fertur in locu praeter natura,nem manus immediate ipsum mouere potiAt modo impellis nullo aere intercluso inter manu sc lapide, quare sino intercipis aeris quippia primitivis Oipellit est manus vel corda, S aer deide at ut i ullum recipit.Si ergo penitus pol ipulsus fieri taediate a manu.Quid vetat in vacuo dc hoc ipsum fieri.Nihil mi apud me interest si qppia plus vel minus pervacua vel P .corpus moueatur.
PR ET ER E A nemo dicere potest cum motum alicubi stabit, cur enim hic Potius,qui ibi manebit. Quare aut quiescit, aut in infinitum ferri necesse est,nisi aliquid potentius impedierit.
Hoc est alteruargumentu,quonia nihil mouetur in vacuo praeternatura. Ego autem co.quod queadmoduιu impulsum aeris caulam motus Pternatur esse asseris ac tadiu: quid moueri,quadiu vi ni ruendi aeri data di immissa ab impellEte a principio' debilitare deficiat,ita dictau prosecto eme,qm si quippia in vacuo pzer natura: n oueretur,tadiu moueretur,quousq; senesceret debilitareturi vis mouedi a pricipio tradita eide ab impellente.
I NS V i ER nunc quidcm in uacuo eo corpora moueri uidentur,quia cedit. At .in uacuo talis conditio unuliter sese habet ex omni parte, quare ad omnem par.
tem mouebitur. Hoc est alteruargumentii ex his quae dicunt ii qui vacuuinterspersium imbibit uch corporibus statuunt ceu sunt democriti sectatores.Nam nunc inquit causam ii tradunt cur quippiam otius moueatur in aere,segnius in aqua,& nullo pacto in terra, quia omnia qui. oem constant vacuita athomorum coniunctione.5 cum non sit in omnibus similis coma
plexio ac coniuctio.sed vacua maiora vel minora sunt in corporibus ob id ergo in aere celeistius aliquid mouetur quia vacue ipsius aeris partes magne sunt,impulsi ergo at homi aeris ab eo quod mouetur,facile ipium recipitur in vacuas sedes& partes,quae itansitum moto prebent accedunt. In aqua autem segnior est motus,quippe in ea sint vacua longe paucioata,6 constri lio eius diuturnior est. iuresistit antequa caedit mobili. In terra demu. quia paucili mae lunt paries vacuae motus non 'fit,quippe nequeant athonii. cinsectilia densari coerceri comprimit in vacua.Si ergo inquit in his hoc modo motus fit si totum esset vascuum quo mouer tur aliquid:Non enim una pars vacui magis qua alia cederet.cum una dique nihil impediat nec resiliat quare quolibet similiter moueretur de per eret . Nuc enim alicubi pellenti Sedunt athonai,cuea quae petunt sursum vel deorsum vel alio moueans. At in vacuo omni ex parie cedente similiter,si fas est dicere ipsum vacuum eedere de nullo nusqua impedienteresstentet,consentaneum est id quod mouetur quolibet moueri&non magis huc qua illuc,quod sane absurdum est,ac fieri nequit. item si quanto maiores sunt paries vacue,tanto celerior motus habetur.Si ergo totum esset vacuu aliquid repente α momento in ipso moueretur. Verii hoc argumentum potest etiam accipi velut continuulapioribus' dictis:qm mic sorte possent reddere hic causam.Cmobilia pler natura no simialiter serri p to v.At si tota ect vacua d diceret veleni mometo mouebis aliod in vacuo vel magis quocul serret , P hoc argumcisi diceres,qdiriel P vacua velut per ed pol fieri moatum ququide nec velocitas, nec tarditas essent in ipso.nel hue magis qui illuc moueres in siit undi pse het,quare ipsum potius sequepticius copulida coiugeduestri supioribus.
PRETEREA perspicuum id erit ex his quae dicturi semus. Videmus enimide ponduscorpusiae duas ob causis celerius sem. Autila id diiseri perqd mouetur.
Cum deministrasset vacuum non esse causam motus nem ut efficiens nem ut finis relequi vult ostendere,ut ne i sit causa motus velut per quod. s.non ita vacuis sit causa quod corpora moueantur, ut nunc per aerem vel per aquae fit motus eorporum.Nam si hos morum secudu naturam,& iam ostensum est neq; fieri posse per illud motum p:er naturaegitur videtur vacuo existenteno posse ullo pacto fieri morum,sed motus est, situr vacud
fendit i eetia ab hac rastione
293쪽
no erit quod quidem a principio demostrare propositsi eratiDemonstrat amemoram fieri
non posse per vacuum ex inequalitate motus. Nam motus alter ocior est,alter vero segnior sic tardior. , idemus igitur inquit in eisdem rebus motus inequalis esse, qui duas ob caussas fiunt inequales,vel eo quod disi erunt spatia,quibus fit absoluimr motus. Nam idem PonduS Per aquamOzum segnius mouebitur,& per aerem celetius. Item si idem esset id per quod mouetur pondus licet non eodem modo se habens. adhuc motus fieret inequali S. Namqucmadmoduper aqua mouebatur segnius. quia ipsa aqua difficilis est sectione ecdiuisione.qua per ipsum aerem qui facile diuiditur ae scinditur,ae quia multum temporis euolat dccosumitur dii aqua diuiditur,ita dc si idem essit tau aer per quod mouetur iPium pondus, ct inter dii prospero secundocv successu aeris moueretur interdum aduerso taopposizo,inius celeriusi moueretur prospero de secudo successu aeri siqua adueris,quip. Pe ab eo inhibente renitente v vltro i e ac progredi impediatur. Nam tunc sectio fit dificilior eo quod aer motus labitur ex aduerso ac opponitur de refluit. Hoc igitur modo fit mctus in equalis cum fuerit ide mobile di id per quia mouetur no idem. Et si ide suerit id per quod motus fit dc quod mouetur no idem adhuc motus no equaliter fit.Nam podus unius librae per idem Otius desertur,qua pondus quod est dimidiu eius,qin maius momentia maluit pondus otius celeriustu diuidit Et si idem pondus esset seu pondera duo quorum unum quodi esset unius librae,quae tame figuras different, ut unum orbiculare esset altem vero Planu proiecto celerius deseretur orbiculare per aerem,qua planu per eunde delatii. Nam qu ito paucioribus aliquid clauditur angulis tan o letius diuidi i lcindit interuallum de spatium. Quod nal paucioribus colinetur angulis meabit in angulu quod quidem est ip sum orbiculare, irirer ocs alias situr celerius deseretur sigura otbicularis, quippe quae inplicii, diuissionern εο sectione efferat. At planii quia multu aeris copiishendit segnius emcit diuisionem,ceu videre licet in obtusis gladiis dempta eoru acutie,idcirco quanto magis aliis quid otbiculare est,tanto etiam magis in girum orbem volui potest ceu cylindra,& xe figure quae pauciores angulos habent quapropter sphera omnlii volubilissima est,quippe quπPlanum tangat in puncto.Cubum aure omni u in orbem duci ineptissimus difici timuiu est qm magna plani partem continet S coprehendit. Hoc igitur modo dc in his quae deferunt orbicularia celerius motum absoluunt propterea quod minus impeditur o coprehenditur ab aere,quod autem exigua est facilius scindituro diuiditur qua multum. Hae igitur sunt causae inequaliam motuum. Quocirca inquit non potest assignari causa per qua m rusi nequales fiunt,si motus feret per vacuum , qtai necesse est in vacuo omnia equaliter moaueri immo penitus non potest feri motus in vacuo, quod quidem hoc modo demonstrat. Accipit enim duo interuallaequalia in longitudineseu aer Eaqua quae ambo stadii unus sint.ltem accipit unum ec idem quod per varam moueatur,vel duo equi ponderis,dc eiusdefigurae inhil enim inierest, ceu si due spherae pondere aure trium librarum acciperentur. Si ergo una moueretur per aerem,ae altera per aquam qna aer tenuior est aqua celerius plane altera conficiet absolueti stadiit aeris qua altera stadium aquae unde habebutetia inquit tEpora motuu eande ratione di proportione inter se qua habent aer ad aqua in densitate Stetiuitate. Na s dupla pportione aer tenuior aqua esse t necesse est etia tepora motuu econ ueri inter se eande a portione habere.Na tepus in quo mouetur sphera per aqua duplum erit teporis in quo mouetur per aerem 6 qu.cto tenuius est illud per quod fit motus tanto breuius est tepus ipsius motus. Hi igitur ita se habetibus ossedit motu fieri no posse per vacuum hoc modo demostrat aut in descriptione de lineamento quoda de vocat quod move tu a. Aerem aut. d. Aqua'.Tepus vero motus qui fit per aqua DTinus alterius motus saeti per aere e. Deinde accipit vacuu equale aere dc aquae,quod vocat, 2.Si ergo potest a m ueri pa vacuit .qm omnis motus in tepore fit moueatur ergo a quoda temporis interuallo per vacuta, .Et sit lepus in quo mouetur per vacuia,h.Cum igitur teporis finiti ad lepus si nitia sit aliqua proportio, necesse est lepus in quo a moueretur per vacuu habere aliquam proportione ad lepus .in quo mouetur per corpus, si aut e lepus ad icpus habet proportimnem ut inter se tepora se habet,ita necesse est,ut se habeat interualla quibus ab luitur m ms.6c econtra qua ratione haberent ea linterualla quibus absoluitur motus.eandem etiam necesse est,ut tempora habeant.Si ergo necesse est eandem proportionem habere interualla per quae motus fit.& tepora perspicuu est qua rone habet tepus motus qui per v acuu si adrepus moras qui fit per plenu,ceu per aqua,eandem ratione etia habet v acusi ad plenu ceu si tempus
294쪽
si t*us dempta fuerit in quo moueres,a, per aqua adrepus quo mouec P vacuu, dccupiaquosp proportione aqua crassior densior. vacuo erit, ex vacuum decies tenuius erit ipsa Aduertemaa, i d no potest vacua habere aliqua proportione ad corpus, quod quide hunc in mo, Arist. diuum probatdqam id st excedit aliquod inquit habet totu illud quod excedit,ct id quo exce cere radidit illud,ceu quatuor , nitate excinit tria ,habet igie quatuor tria ipsa quae excedit,oc id quo cula ee excedit dico i.unitatem. Quemadmodu igitur numerus no excedit nihil ,riem habet aliqua vi aqua proportione ad nihil,alioqui si numerus quatuor excederet nihil profecto coponeretur ex coponaeo quod excedit,& ex eo quod exceditur, quare quaternarius nunt ei us ex quatuor consta tur ex a, ret, quippe his excedat,oc ex nihilo Un hoc est quod excedit. uae igitur differcntia esse nu, qua demeti quaternarii coponentis ad copositu.Quemadmodu igitur stultu est asserereniana eiu vacuo ad nihil rationeproportionemo habere, dc ipsum excedete,ita ridicula profecto esset dicere qd Mecorpus at quod hatare proportione ad vacuu dc iplin exci deret lecudu cras larem de densita. ridicu . rem,alioqui,coponeretur ex vacuo.& eo quod cxcedit quare aqua ex aqua dc v acuo costa. Iu ee neret,quod sane ridicula est,igitur no potest vacua ad plenum aliqua proportione habete.Si garet de aut ipatia quibus mouetur mobile inter se proportione no habet. ergo necu motus ne sp aes mocrit Pora proponione inter ιὸ habebunt. Na demostrauimus quod licui se habet interualla per u ex .a. quin motus fiunt,ita etia se habere tepora.& econtra,vt se habet tepora ita se habere spatia cuodcquibus motus absoluitur.Si ergo nulli proportione habet vacuu ad corpus ne v lepus in athcmis quo mouetur per vacua ad lepus in quo mouetur per corpus aliquά proportione habeoit, Dia coisin nullo igitur tepore mouebitur per vacua.Na cuiusuis teporis finiti ad uniuerium lepus stare pufinitu aliqua proponio est,igitur in tepore nihil mouebitur per vacua gitur nihil prorius tauit,
mouebitur pervacuu quippe omnis motus fiat intepore,no enim habetur motus mome. tquo fit rancus ac sine tepore. Hoe igitur est primu argumetu.Secudu argume. uestraletaim ucs, ut ratio.. n repore per vacuu prosecto in minori tepore mouebitur . qua per plensi moueretur,ceia Ar isto. Per aere eisde existetibus interuallis quae iacimus. Enimuero si duatu horaruspatio moue pauciretur in aere,certe in minori tempore per vacusi mouebitur,verbigra in media hora,sed in momen hac medietate hore,in qua mouetur per tot si vacusi,aliqua etia aeris pars secundu propor. ti sitiuone absoluetur vocat aut e parte aeris. Th,accidet igitiit in eode tepore idemoueri per vas ite ad is
si Splensi, quod quide absurdia est in quo manet eua prima absurdu ,dico. vacua haa uertebere aliqui proportione ad plenia, qua enim proportione habet pars aeris ad tota aerem, nemine hanc etia habet tota vacua ad toruaerem, d lepus partis aeris,d totius vacui eande ra dixissetione habet ad lepus totius aedis de rursus qua ratione habet plenu ad plenu .spars aeris ad totu va, tot si aere.hane eta ratione habebit vacua ad plena.smisi vacuu ad ioisi ac rena propteri a cuu esse quodi ora vacui dc partis aeris eanderatione habet adtola aerem. Sedipit hoc quia epb, irra n. usurduomituit qua manifestu dico. fallud prius eandem agnitudinc pei curri per vacuum du sed oc plenuine e tepore. Ut aure nequis dica licet in eode tepore moueretur per vacuum de cdstare plenu atramen no essent eade interualla.Nam supposuimus quarta aeris parte absolutin' vacuo eode tepore, in quo uniuersum vacua moueretur At toto aeri equale vacuu est, quadria decorpeplum igitur spatium atabluebaturine elepore pervacuu. quod quide absurdu non est, licet v, cu fuerit maius tenuius in equali tepore cum minore dc mssiore percurri.Quocirca dem u exocem ostedit, si necessatio per vacua fieret niolus dem equale spatium per plenu ocvρcuu ira nauis inequali tepore moueri posse quod quide fieri nequit. Nam inquii si cogitauero intellexe. dia loeum. aliquod corpus aoetenuius hanc ratione habere ad ipsum aerem.qua sane habet rei vacuupus quo quippia mouetur per aere qd statu esse E ad lepus quo aliquid moues in vacuo, esse aliqquod perih designatur,vestigia si tepus,e,foret quadruplsi teporis.haeorpus aliquod . Hre dicerent tenu usetia foret quadruplutenuius ipso.' de aut corpus ponamus in vacuo eisde maiiei ii proinde bus Linteruallia in lato tepore. iquit mouebis,a,per tenuissimu corpus quod collocauinius rones a reposuimus h vacuo n quato pars stercapedinis aerisque erat,th,ac quarta pars ei mo tvorrhusu turiniqui in eodem tempore dc prius mouebatur pervacuu. α nune per tenuissim si factis ncorpus quod cum vacuo eandem intercapedinem 6c distantiam habet igitur in eodem temo vacuo pore eadem magnitudo , a, mouebinar per plenum dc pervacuum equalibus existentibus, lira maspatiis, quod quidem absurdum est,quare inquit suppositionem tollendam esse qua traii da pautadebatur absurdum, que talis erat pervacuum fieri motum Mausa aute inquit deductio, ci mo, ri s ad ablardum manifesta est.Nam cum omnis motus fiat in tempore, oc cuiusuis tempo, minutis ad quodvis tempus cum extiterint finita sit proportio troiecto constat, quod s motus in sunt.
295쪽
Potis,e,atq; semper quanto magis incorporeum minuis impedit: iusius scindi
tur id per quod tertur, tanto inagri Pondus, a, celerius terctur.
Scienua conterrui hoc modo α hec constructio est mouea ur inquit a. dus quod quid m est id O meu ur, c terat p.d.ω sit su rubus corpus, moueas aut Pequalem longitus
dinem. quinta eli longi: uioa .littania tua longitudO.a. certe nicusticum uxta Oporii Dem ιβ Pcaietuis. Nam in messio crastiore moliana plus temporis contumet in tenuiore ais c t Pus. rem tui .u . Uocat autem. b. aqvim S. a. aerem, quanto igitur subtilior aer ac magis in
c porcu, est, quan ipla aqua, tanto celerius. a. mobile per i pium: d: medium tereturi quam ρο b, quod est alterum medium.Nam diuidi impedit illiad per quod motus fit quan i o aliquid racilius diuida icinique poterit, tanto celerius id quod rertur per ipsum niouebitur, id dulcm quod iacile scindi potest tenuimus subtilius m eth,& aer iubtilior est ipla aqua e rcpus tanquam corporibus magis incorporeus quare quato iubtilior rariorq: aer aqua tuerit .rarito facilius etiani diuidetur,quare tanto celerius a mouebiIur per Iesum, quam per aquam. amigatur rationem habent na agnitudines interuallaque interie, eandem etiam habentinoius qui per ipIas fiunt, ac tempora motuum, exempli causa si in duplo aer siubtilior aqua fuem, dupla proportione etiam motus qui absoluitur per aerem celerior erit altero qui fit per aquam, ec tempus igitur motuum vice uersa ac similiter eandem habebit pro. POritonem. Nam duplum erit tempus motus qui super aquam ad tempus mo: usquisit Per aerem. Duplo in tempore medium, b. pertransibit', vel pertransinit in tempore , c.
medium , b, vel pertransit in tempore e , idest distantiam quam habet. b. sed in tempore. e. Et semper quanto erit magis incorporcum minu ue impcdit, sed facilius uanditur po fuit autem hanc coniunctionem sed j pro hac atque quoniam hec sunt eque virtutis, ac T e tu equi ualent, si per subtil:us inquit a rnouebitur celeri asseretur,& qaanto magis incorpo reus est, de facile scinditur, de propter hoc minus impedit tan:o celerius per illud seretur. Tex u 3
AT iracuum nullam rationem habet ad id corqus a quo ex diau, quemadmodum neq; ipsiam nihil ad numerum.
Cum ostedissset proportionem in moribus corporum. reliquum proficiscitur ad ipsum . ipropositum. ad ostendendum per iratusi non posse fieri motum.Nam si omnis minus in te .pore igitur de motus In vacuo fiet in tempore S cuiusuis temporis ad omne tempus finituest aliqua proportio. Nam tempus vel eqsolet empati est, gelat misium vel duplum. 'vel expitriton l.lexquitertium, telaliquo alio modo . Ut autem,se habet tepora motuum in iterie,ra necesse est, a se habere per que motus sunt, igil vacutum ad plenum habebit pro. Poritonem, hoc nant fieri non potest. Si ergo vacuum non potest habere aliquam pro. Portionem at aliquod corpus plenum, certe nem tempus motus qui super ipsam ad tem. 'pus motus qui fit per aliquod corpus habebit proportionem sed hoc est impossibile.qu ppe
cui uriis temporis finiti ad omne tempus finitum sit proportio aliqua in nullo igitur tempore quippiam n ouebitur in vacuo quod etiam impossibile est. Nam omnis motus fit in temo adiecit demonstrat. Et nos iam diximaspore, igitur nonpotest fieri motus in uacuo.
NAM si quatuor uno quidem tria id plurimus duo dc pluribus etiam qua duo unum excedunt,nullam protecto rationem ulterius habet,quia nihilum ipsum exce dunt. I denim quod excedit in excessum ipsum,&in id quod exceditur necesseeiici vidi: Quare illa quatuor erunt quecunque eZcedunt, nIhil.
Cum dixerit ita non esse proporitonem vacui ad corpus qnemadmodum nialia est pro, portio inter nihil α nu nerum,ip um ostendit per hec quomodo. nihil ad numerum non
habet aliquam proportionem,sic ponit exempla eorumque habent proportionem interie. 'Nam qui uar inquit tria excedit unitare, tuo autet plus quam unitare, quoniam duo dualitate excedit. Rursus unitatem excedit maiore excessu quini dualitat. .Na unitatem exced tui nitate nihil autem nullo excessu excedit . 'cur au e non excedas nihil per ea Que deinces s 'exacte Sadamussim.
I Ccirconellinea in tu excedit:sino copona expuitis, Similiter ecua unulla . di no
296쪽
sita fixa Sed causa hasius nonpinest reddere securis dum
Arist. licet apud astrolo. gos qui
nunt, quorualis nosue spheras alii dece posuere,tu vide theorica Oactauae sphere.
ad plenum rauonem habere potest. Quare nes eum motus.
Vt ne quis dicat male accipiebas o Aristan exemplis vacui no ens Suonia vaeuum non numerat iter no entia ob id noc adiecit, no solum no ens nullam ratione habet ad ens. sta ne* ea quae sunt diueriorum genζF ac dissimilarie habent aliqua preporuone ad seipsa. No enuti linea ad punctum babct Proponione quonia linea puneius5 costat,nem linea ad iuperlicie propo One baota,nci Lupiicies ad corpus.Nam si addantur infinita puncta, atq: coiungatur.simul no inicient linea maloi sinem infinite lineae iunctae est ciem supticie neca: superficies corpu'quippe ex his no componanc,sed eiusde speciei do similai ta sunt
mutuo interieco avia chinent propomonem interse.Nam linea ad linearn pportio, nem habet de luperi es aα luperficie, c corpus ad corpus, quare dc si vacuum esset den mero eorum quae sunt,qIn prorsus ciuersum est a corporibus mo se habent coiratio allopposito molo,ceu habitusta priuatio.Ni vacuit alterum est,alterum vero plenum, attasmen nulla rationem haberet ad corpus qua vacuum est.Nam modo querimus rationes de proportiones constitutionum sic cratiitudinum corpoF, quonia aer tanti crassitudinem rei pectu eius in duplo Gallitudinem dc densitatem aqua habet,cu igitur vacuit nullam talcm crassitudinem habeat,quona pacto pUtcnt aliquam proporrioni m.& comparatione ad corpora, quare nem tempus motus qui fit per vacuum habes it proportionem ad tempus moistus qui fit P aliquod corpu'quλος Dc mouebie quippiam per vacuum ut sepe diximus.
S ED si per subtilissimum tanto motu in tanto tempore per uacuum fatur , Oin
nem profecto rationem exupe rabit. inquit si per subtilissimum corpus in tanto tempore percurret tale distanria ac intercape donent,de temper in magis tenuenta corpus,minuetur tempus motus,cunctis aliis videlicet manetibus vitae ac similibus,si in nullo corpore fieret motus sed in vacuo c5stat cane ic m/pas motus qui fit in vacuo nullam proportionem habiturum ad tempus motus qui sit per plenum,quod idem dicta est,momento S si1bito moactatur in vacuo id quod ibi ponet i cquod dictu idem est perinde ac diceremus nullo pacto potest fieri motus in vacuo. Na que, admodum in sphera tornatili Arati v idere licet, immo in sphera uniuersi. Na in maximo cir eulo astra quibus non tale imagines animalium ab astronom: idesignanrur celerius mouetur,qua reliqua,ta ea quae sunt in minoribus sipheris in fixa segnius cirruaguntur, de tanto fit tarditatis proportio quanta est minor moles ac arctior ambitus circulorum cum quibus mouentur.Quam erumproportionem habent circuli ad circulos minores scilicet ad maiores tanto signius mouentur ea quae una cum circulis minoribus cictur his quae maioribus Iphetissimul caecii aguntur,at in tantum procedit diminutio circulorum .ia motus corii dem,quousio circulis qui 'accipiuntur in sphera ta continentur, in arctum d minorcm ambitam redactis occurremus in cardines ta mundi polos,qui prorsus immobiles sun , quoa circa de Aratus de ariete qui est in maximo cirticulo dico itilicet in circulo equinoctiali hae inquit .Eiusdem Sarietis vle celeri me ut facillime de longissime citea circulum circumactus nihil segnius ipsa ista minore rotetur,quae in paruo circulo voluitur.Vessitamen cum moueatur aries una cum maximoecirculo simul in mobile minimo ab eodem in idem reuerile dc remeat una in aruitate circuli diminuendo motus. Ita intur in proposito quantii coraporis tenuitas procesibit de suerit tantum diminuetur tempus motus qu i celerior semper P cedit ocis,si ergo nullum esset corpus, sed vacua oetepuscosumeres de nullus eri motuuSIT enim scilicet uacuum longitudine equale. b. 8 d.pondus igitur.a. si tran sient, oc mouebitur quidem in aliquo tempore quod sit. Ununore uero qua sitie. ha' profecto rationem habebit uacuum ad plenum.
Cum posuisset eam proportionem quae fit in corporibus quando per ipsa aliquid mouetes de dixisset ae ostendisset vacuam ad plenu nullam proportione habere ex quo sequitur nullum motum fieri posse in vacuo,id volens lacidus exploratiusve expl:care,rursus exponit per descriptiones monaum dc eorum per quae fiunt proportione de quaerit si possum usseruare in vacuo aliquam talem proportionem,prius enim cum ponat aquam,& aem e quM in quida datatim monas sit in his. Nunc autem accipiens h aec veluti concessa quaerit qualem
297쪽
i in pro monem habeat vacuum ad ipsa si moueretur aliquid in ipsio,dc petit iupponit mnioia fieri in ipiis deducit rationcm ad absurdum.Supponi gnur vacuum cquale longi udine. b.&d idest aquae Saeri,sic inquiridem ponam. a. quoia quiacm .cuebatur in aquata in aere.& si in vacuo moue: etur cinquit in quoddam ἰ nrpore mouebaut ceu in h. Navocat tam pus quo mouctuna.per vacuum,ipium. h. item laoc tempus bieuius erit neccsario tempore in quo per acrem mouebatur,quod quidem est e.lnqwι si ergo itiinori rem rore mouetur a pondus per vacuum qua per acrem, bcbii prosecto, aliquam proportione tempus an quo a mouetur per vacuum,dico scilicet tempus.h.ad tempus in quo mouetur per aerem,quod quidem et A. quam igitur proportionem habent haec tempora inter se eandem etiam habebunt vacuum S plenum.
SED tanto in tempore: quantiam est.h. in quo. d. partem aliquam quesit. th. Pondus transierit. Sccunda argumeta.& inquit in cito tepore quantii est id quo moueretur per uacuu stοῦ-
tuariar aiace hoc tempta h,mouebi Iur pondus a per partem aliquam distantiae intei capeaton:it iplicis,a.dico.l.aeris Sit aute hec intercapeao dc pars in qua mouetur,th, Atiequens tachmao.brdum cum omiserit. proficiscitur aci alterum argumenta Erat aure hoc adiuroia, in e e tepore,h,uacuuμplenii th, pcrtransiri quodquiac erat aeris pars, quod sane ab iar dum eth.d .na alione habet,t 4dM,dico. .Parte aeras ad tota aere,eanae etiam habebit , ad M. d m. i.v acuti ad totu aerem, lepuso, de tepus,ili, quod eit,h, nde Propomotic bet ad tempus,d, aeris quod est,e,& qin qua proportione nabra tepora inter se hanc et a habent ea inter se quibus absoluit minus. i. spatia eande igitur propoli ἔOne habeni 3 ,&.ib, ad,d,ied ea que hiuent adide pro morie dc interse viai oceanae proportionem haberit,igituro quint quide est uacuit, α,ib ,quod eit plena eande in oportione inter se habebunt hoc aute ab urdii est. plenii ad uacuu habere candem proportione,quam habet vacuit ad plenii,aIioqui hec quo incrassitudine inier se haberis proportione. Ni Iecundu hanc modo sit Proportio. Equ es th,dico. saetis pars rara fiebat queadmodum uacuum tenue rerumque si se cogitabatur.
ΤR AN SI ERIT'autem: a pondus medium in quoia i&si ea proportione
si corpus, in quo tanto Bbtilius quato tempus,e,excedit tempus, hiecom eodem .empore mouebitur secunda eadem proportionem quam Iiimus. yr SI igituIulliam in , , Merit corpus adhuc GIerius meuebitur. At in tepore Bu.n Mat. Quare ponduria. equali tempore plenum & uacuum rertransibit: sed
298쪽
mnibus conectunt plumbum. Nos igitur inquit hane causam inequalis motus assignare
Possumus.Sed is qui dicunt motu fieri pervacuu, qua causam inequalitatis niOtua ameπcnt ac traderct .Quid.n. plus teporis vel motuit plumbii per vacuit motae contumeret qua coro ex arboris & luber.Na similiter vitiis vacuit ceditumino nil cedit quomi cedere corporisbus tribuit ,sed utraq; similiter per ipsum meant S recipiunc a nullo impedita,cat equa cc Ieritate movebunt omnia in uacuo. At hoc fieri nequit igit motus in vacuo non fieret. li ergo inquit qui uacuum introducat ex motu ad locum putabant ostendere vacuum esse. Atratio contraria demon mavit,quoniam si est vacuum minus fieri no potest.Sic ergo demostrauit ex motu ad locum non esse vacuit. Vnde inquit idem considerauh us per se vacuum
demonstrares quod vere .acuu sit idest vanum ac iurile quippiam nihilip conserens his i ebusque itant.Nam cum ii qui vacua introducunt & illud tanu loci . sum de opportunitatem prebent his rebus que suntate statuerint ipsum Ostendit nessi hoc moro vacuum fieri postetaeaute postulatum prius accipit. 6 inquit si ligneus cubus in aqua poneres tamen aqua: cederet cubo,quatus est ligneus cubus, similiter si poneris in acre, S iri quovis corpore qacederet,quu igitur in vacuo poneretur cubus,cederet ne cubo vacuit equale magnitudinis ipsius cubi Et quomodo cederer v acuu,si autem non cedit cubo in eo pos to, lid manet, i a men prosecto vacui spatium continebit occupabiti cubus quantus Sip:iecubus est,quarc cubi l patium meabit penetrabiti ac recipietur per equale spatium vacui,& interuallum morerse oherebunt oc penetrabunt se mutuo.Nam quemadmodum inquit si non cederet cusho aqua vel aer positus in ipsis per tamen aquae uel aeris recipietur,quantus vle est,ita si nihil vacui cederet equale sibi spatim vacui occuparet,sipatium aut unquita a spano secun/dum hoc idem non distabit.Nam & si spatium cubi haberet qualitates eidem accidentes, lasmen non quatenus qualitatibus ini pressus formatuis est hac ratione in loco est sed lotum quatenus habe dimensionem quare de si ab omnibus affectionibus ceu albedine, caliditate designatione figura S reliquis,separat et de duntaxat maneret spatium G ipsa duarensio,α. Isil minus in loco essem de sibi equalem vacui partem occuparet. Nam secundum nullam as' sectionem in loco erat neque ut albus,ne vicalidus,nem ut habens grauitatem,led quatenus habet dimensiones. cum infacubus sit in loco, si separares ab aliis omnibusque ranihil conserunt ut in loco sit quomodo distaret a sipatio vacui quod est eius locus, si autem non distabit . quoniam ta illud spatium est affectionis expersquam hoc cur igitur opori retextrinsecus alterum quodam spatium ambire complectit corpora. Nam si unuquodlcorpus primum habet spatium,quid ergo alio ea trimem sipa. io egeret , igit uanu est ae si persuum spatium extrinsecus eum unum quod P in scipis coni neat spatium. Et si duo .
spatia similia mutuo sese reciperent&interse cohererent cur non uia, ct infinita item si uascuument quod non distet ab eo sipat o quod in eo est, vacuuigitur in vacuo trit, Preterea is rederet cubus secundum nihil aliud quatenus spatium est,cum dc quatenus spatium est locum ex loco mutat,& corpora que mouentur una simuli proprium spatium ferunt sic spatium secundum hoc idem non dissert a sipatio, vacuum a vacuo igitur super fiuum de vanum est intelligere de considerare aliud spatium extrinsecum corporibus , cu unuquodque secum serat proprium sipat um. Nam si locus est interuallum spatiumque,d singula spatia sunt in singulis suis corporibus non differentia secundum hoc a spat o extrinino, vanuitam est alterum spatium extrinsecus circum ambire preter id quod unicuique inest. Q uid enim prodest 6t conducit simile in simile fieri. ue si corpora qua spar a sum aliis eget. dc vacuu cu siparia si egeret quodam altero interuallo,quare vacuu esset in vacuo dc hoe in infinitum non igis vacua velut locus potest esse si ergo nem loci v sum dc opponunitatem prebet ne motus est causa immo contrarium si esset motum tolleret, videtur igitur vacu ium nullo isto esse. ti
CERNIMV S enim ea corpora que plus aut grauitatis aut liuitatis habent
momenti modo eadem ipsis insit figura,celeritis per equale receptaculusermacra ratio:quam habent magnitudines inter se. uare dc per uacuum ita feremtiquod si ri profecto nequit. Nam ob quarneausam celerius movebuntur.I n planis enim id ἰnecessario fit maius enim celerius in uia diuidit.
am cum idem fuerit interuallum per quod seruntur eaque: mouentur ac similis eicis l.
299쪽
rerin figure iter pondere inequalia,profecto qua proportione habet pondus ad pondus,
talem quom necesse est habere motum ad motum. Nam quanto excedit grauius anto olemus deseretur.Si autem figuris distarent,aliquod minus graue Mul Q acutum figura cum maiore pondere orbiculare simul in equali tempore per idem spatium defferri possies. Idem multo magis consentaneum est fieri .ur maiore scelidum proportionem grauis pono detisque excessius , dc figures
N A M aut iactum,aut momentum quod habet id quod fertur, aut figura diutidit. Equalis igitur ceseritatis omnia erunt. At fieri nequit. Quod quidem igitur si
sit uacuum contrarium accidat illius per quod uacuu probant quidllud esse aiunt, ex his que diximus patet.Hi nanque putant vacuum esse separatum per se, siqui dem erit motus ad locum.Hce autem perinde est atque si separatum locum alique esse asserunt,quod fieri non posse prius diximus.
Uel enim pondere pulsus aer accedens scinditur,vel figure acuitate cum sit facile diuisi hilis diuiditur partiturq;. Equidem sphera in puncto incipit aggrediturque Iectionem Quocirca aes&plumbum cum plana latam Herint in aqua poliunt vehi ac supra natare Ee insidere aque,cum vero fuerint orbicularia, vel ad instar cilindre non amplius insideahunt luperentinebunt. quaqua ipsa minus ponderis haberent quam lata α plana. Si ergo id per quod motus fit,v acuum esset, profecto equati: er omnia moueremur.Nam quia vetaret omnia non equaliter moueri, quum nihil sit quod prohibeat diuisionem, sed fieri nequit, in omnia equalitir moueantur,quaret vacuum esse impossibile est.
I TEM si per se considerabimus id quod uacuum appellanat, profecto uideo
bitur uere uacuum. Nam quemadmodum si in aqua cutiam quispiam Posiactat, tantum aque cedet: quantus est ipse cubus. Per se idest sine motu ad locum. Nam superius eo quod motus localis per ipsum fieri
non potest. destruxit vacuum esse nunc autem hoc modo ipsum considerat, velut si non esset motus secudum locum. Vel per se dixit quoniam qui asserebant vacuum propter mos tum esse,illud per se separatum statuerunt di ii qui hoc aiunt non dissentiunt nee di fibunt ab iis qui asserunt locum esse spatium quodam. Quare cum demonstratum fuerit locum non esse quoddam interuallum separa. um per i e, una demonstratum erit riel vacuum esse propter hoc subiunxit quod α idem per se seorsum dc non eost simul cum ipso mzera uallo locali destrui tollit potest demonstrandum est ipsum non elle.
SI C dc Vn aere,sed sensu non constat.
Inquit sed etiam si ponatur cubus de corpus ipsum in aere idem 'accidit. Nam tantum aeris cedet ipsi corpori imposito quantum est ipsum corpus. Sed quoniam sensus noster non comprehendit aerem cedere, quoniam coloris expers est, hae ratione cedere Mn vi detur, sed si sensu hoc immanifestum est attamen rationi manifestissimum esse videtur. Nam si aer est corpus, de impossibile est duo corpora in eodem esse, Cinar oportet uniuer tum aerem cedere eorpori quod in eo collocatur & ponitur.
E T. per in omni corpore habente transinutationem,in quo aptum est serpnisi deni inccessi est ipsum cedere iue deorsum sit lauo uelut ferre : uel sursum si laetiti ignis,uel in utraque ceu aer.
Dixit habenti transimulationem propter magnitudines mathematicas. Hec enim transa mutationem non habent, quoniam ne P grauitatem,nem lautiatem obtinent: Nam ipsa sunt per ablationem dc intellectu & animi cogitatione, v eriantumnquit igitur in omni coropore in quo pone nar cubus illud sane cubo rederet in quo aptum est serri u si in aqua poneretur,deorium aqua cederet cubo.diam aqua suapte natura deorsum seriuriSi autem in igne poneretur rubus lapideus sursum cederet,ae locum lapidi ignis dareta Nam supra
suapte natura tendit nisi impediatur . Si enim enis supra recipi non posset cὀipore sol doprotarente
300쪽
prohibente transitum illius sursum, saldm deorsum recipiendo eo us in eo postam illi cederet, Similiter Sin aqua quae ponitur in lebete non trasmutabitur deorsum quoniam proh .betur a corpore quod supra stat de sustinetur quod solidum est,quaqua vi supra stet S sustineatur. illud autem quod dicit. nisi densetari exemplo constat, velut de ipta lana. Nam haec cum codensatur in seipsam cedit quidem illi quod ponitur in ea,quae tamen nec iurium nec deorsum mouetur,sed data xat riseipsam constriNitur&dentatur.Etenim aer ipsam sustinet potest enim simul euho st posito aer nem sursum new deorsum cedere, sed densati in seipsum constrictus, verum ' ri velut lana, sed velut alteratus cum densior fit. Postremo illud verbum vel in ut acu dici oceu si aliquid poneretur riem valde graue, ne v valde leue, veluti medium aliquomodo quod posset in utraque facile recipi,qu. ole est aer. Nam si in eo, poneretur cubus pesset aer&iupra extrusus ac densatus moucis ilia insta secundum eum transitum quem facile inueruret.
SIVE qualeuis aliud in ipse ponatur.
Si ita se habet textus dc scriptura , sane diceret de figura illius quod in eo ponitur,auconiam idem accideret di si noncubus,sed queuis alia figura in eo poneretur,si autem est ira.
ubi esset,idest id quod in eo positum est quo moueretur, dicere mite aliquis quod corpus in quo Imnitur cubus reciperetur in ipsum in quod id u positum est reciperetur ac mearit cum sit nuxus momentum P illius se intus ponitur vehementius ac magis si acre queat id si, intus ponitur. Nam si vis illius P intus portitur non uehementior esset ac magis age. ret,nel cedera ipsi id in quo ponitur. Nam si id quod intus ponitur suaptae natura suratum mobile esset illud etiam sursum expelleretur. Similiter etiamsi siuapiae natura deor. sum mnite esset:deorsum pelleretur. Verum illud superioris textas vel in utram ceu aer non valiae posset eoaptari huic expositioni:ves in utra P dicituritanqua hoc petendo dc lapis ponendo ipse dicati quoniam des ta st sit tale ergo supra ac inta cederet. item cum dicit ita. Periore textu in quo aptum est ferri equale ac relpondet huic necesse est ipsam cedere. Item cum ibidem dicit in omni corpore habente transimulatonem, sie intelligitur idest in omni corpore quod aptum est transmutari, alioquin si penitus immobile esset nem penutus movemur fiereti in locum ipsius id quo intus ponitur.
ἡ Πςquit,quippe cum non sit corpus, per cubum autem equale spatiuin vacui penetrasse uidebitur,quod quidem erat prius in uacuo,quem admodum si aqua non cederet ligneo cubo,net aer,sed omnino penetraret ipseM.
Hoc quidem impossibile est.C. vacuum cedere corpori D in .eo ponitur,quippe vassuum non sit corpus aliquod, ut re ipsum cedat cubo qui ponitur in ipso, igitur necesse est cubo
in eo posito vacuum non tranlmutari,sed manere . Nam quomodo moueretur vacuum, si autem manet a rofecto equale sipatium vacui quantum est de spatium cubi reciperetur αmearet ali penetraret per totum cubum,quare dc econtra cubi spatium per equale spaolium vacua reciperetur. Nam idem est.
A T QVI cubus etiam tantam magnitudinem habet,quantam Occupat ua cuum, qui ta si calidus est aut frigidus,ec grauis aut leuis, non minus tamen ob hoc alter est ab omnibus assectionibus, etiam si non ab illis sit separabilis dico autem ipsam lignei cubi molem. Quare etiam si ab illis omnibus laetit separatus,& ne grauis nes leuis fuerit equale spatium vacui occupabit, ait in eadem loci iramitis Parte sibi equali erit. Quo igitur modo cubi moles ab equali uacuo differret a loco. Et si duo tales simul fuerint moles: cur di quotquot uoluetis in eodem non Gunt. Unum igitur hoc absurdum de impossibile sequitur.
Quoniam dixit st quemadmodum si aqua non cederet cubo duo eorpora sese mutuo penetrarent,sic etiam quia vatuum non cedit sese mutuo penetrabunt cubi spatium:& sp tium vacui. . t igitur ne quis dicat v lii fieri non posse ut duo corpora sese penci: ent ac unarer alterum meet. Atqui vacuum non est cumus quoniam expers affectionis est cum s