장음표시 사용
111쪽
Is . ACADEMIARUM lini sermonis ignarum non solum albo Iudicii erasit, sed etiam in peregrinationem dedit. Locutio autem diuinarum scripturarum teste Α ugustino, secundum cuiusque linguae proprietatem accipienda est Habet enim quaevis lingua pro Da quaedam locutionum genera,quae cum in aliam transferuntur, videtur assurda.
Sed his artibus quae maioribus disciplinis seruire debent nimis deditum esse, eisdem de
abuti, merito reprehenditur. Hieronymus enim ad Damasu de filio prodigo, Sacerdotes Dei,ait, omissis evagelijs & pr phetis, videmus comoedias legere,amatolia Bucolicorum versitum decantare,tenere Virgiliuin manibus, & quod in pueris adest causan cessitatis ci imen in se facere voluptatis. Et tib z. comment.adc. . epistolae ad Eph scis:Nonne vobis videtur in vanitate sensus,&obscuritate mentis ingredi, qui diebus ac noctibus in dialectiea arte torquetur, qui physices perscrutator oculos tras caelos leuat ultra
profundum terrarum,& abyssi in quoddaina-nς demergitur,qui iambum fervet,qui tantam metrorum bluam in suo corde distinguit,&congerit'. iterum ad caput et .Esais Vino inebriantur, qui sacras scripturas male intelligunt, atq; per uertunt: sycera. qui abutuntur seculari sapie tia.&dialecticorum tendiculis. Et adtinam machium:Ecclesiastica interpretatio etiamsi habeat eloquentiae venustatem,dis simulare eam debes,non fugere, ut non otiosis
112쪽
L r B E R I. 77, hilosophoru scholis paucisq: disciplinis lo-uantur uniuersa hominum genera. Et ad cais ut s. epist. D. Pauli ad Titum: Si quis arremouit grammaticam vel dialccticam, vi reetὸ,auendi rationem habeat,& inter falsa veraq; judicet, no improbamus.Geometria. Arithetica,Mulica habet in sua scientia veritatem: d non est scientia illa scientia pietatis Scieni pietatis est,Nosse lege. intelligere prophe-ῖ,euageli credere, Apostolos non Unorare. rammaticorii doctrina potest proficere adtam,dum fuerit in meliores Vsus assismpta. Isidorusii. s. c. Is .de summo bono: Ideo, iniit prohibetur Christianis legere figmenta etarum, quia per Oblectamenta fabularumnium mentem excitant ad incentiva libidis m. Non enim thura sollim offerendo daemo us immolatur, sed etiam eoru dicta libens capiendo.
Indignumque valde existimo.ait Augustu .radidi' ad Alexandrinum Episcopum, ut verba rist. εestis oraculi restringam sub regulis Donati. Tuocirca in Lateranensi concilio,sub Leonecihilo phis iniugitur,ut rationes. quae sunt atra fidem, & veram Christianam sapientia, licando dissoluant . Dum haec recognosco,idi in Anthon ijPosseuini libros quos Bibli-iecae selectae inscripsit. Quibus de bonarumium atque linguarum necessitate, & fructu, Jua cautione gentilium literae, philosophi. tae & historici legendi sint, erudite disse. ,
113쪽
DE TEMPORE ET MOTO Philosophandi
C A v v T IX. materia AulusGellius libri de. j cimi,Noctiu Atticarum, c.2δε sIc re. Plato veritatis homo amicissimus,eiusque omnibus exhibendae promptissimus,quae omnino dici posiint in delides istos, ignavosci; qui obtentu Philosophiae nominis, inutile otium, S linguae vitaeque tenebras sequuntur, ex per- ibna quide non graui,neque idonea, verὸ tam6 ingenueque dixit.Nam & si Callicles,quem dicere hqc facit,veret Philosophiae ignarus,inhonesta,indignaque in Philosephos conferrepe inde tamen accipienda sunt quae dicuntur, ut nos sensim moneri ilitelligamus, ne ipsi quo que culpationes huiuscemodi mereamur, ne ite inerti inanique desidia, cultum di studium Philosophiae mentiamur. Platonis verba Graeca,ex libro qui Gorgias appellatur , refert ibi Gellius , quae latine sic reddi possunt. Philo phia sane 5 Socrates.res est elegantis modice quispiam per aetatem attigerit: at si
supra modum tempus in ea contriuerit,hominum est corruptelet.Nam si quis vel amoeno sit acrique ingenio. vltraque aetatem Philosopli tu necesium cst eum rerum omnium esse imperitum, quarum usum calleat oportet, quisquis honestus probusque cst futurus. Legum, unis
114쪽
im ciuiliu peritia & orationis vacare quibus actionibus ac commercijs cum hominibus,m priuatim tum publice uti conuenit. V γtatum item, atque cupiditatum humanan , & morum evadunt prorsus insolentes.sm itaque in illam quampiam incidunt pruam publicamuς acitionem, habentur deri-uli:perinde ac viri ciuiles ipsi, ubi vestra Dint studia,&disputationes,irridentur. Acci iis enim illud Euripidis. Qua in re clarussique est,ad eam properat,&dici partem illi rimam impertit, in qua ipse se exupererritra,in qua stupidior ac nihil sit,ini se effugitique contemnit: alteram vero fili beneuo ria commendat, arbitrans ita sese laudare.'praestat sicuti opinor uti iusque esse parorem: Philosophiae, inqua, quo ad illius ho-as linit, disciplinae gratia compotem fieri. ue turpe habetur adolescentem philoso. i. At cum grandis iam natu philosophatur ula res o 'ocrates geritur. Atq; equidem s philosephantes aniciosiveluti erga bal-ntes Iudentesque. Cum enim puerulum a m cui decorum adhuc est,sic lingua hab
iidem sistiua & liberalis videtur,puerilis; congruens. Q iod si volubiliter pueruluentem audiam, acerba quaepiam res mihi itur , & aures meae molestra afficiuntur,urque nescio quid esse seruile At si quisti audierit balbutientem, aut ludentem it, rcs videtur di deridenda&puerilis, de dcniquet
115쪽
is consilium integrum cepisti. Atqui amico rates cluod aegre ne feras velim, loquor en tua causa summa cum beneuolentia Au i non ti irpe videatur,ita te gerere, ut ego istiere existimo,&caeteros qui ultra lupum gant philosophari. Nam si quis te nunc, aut iina eiusmodi quem liber ad carcerem rapiniuriam te quidem intulisse argues, qui cui mnino Vaces, nostine, te minime habitu- , quonam te pacto tuearis i sed verrigine. eiis,ac coiiiij in ips oscites quid dicas, quid. in iudicio item suggestum conscendens tyrobus admodum ac nequam aduersariolit, mori de facili queas, si te ille capitalirat crimine Verum quonam pacto Socra-oc sapientis iit,si qua ars aliquem praesta ingenio virum nacta, deteriorem illum erit' qui neque sibiipsi auxilio esse possiti ulisque extremis liberare,neque se,nec λ 'quequam, sed ab inimicis bonorum omi 1ac Ultate spoliari necesse sit, & pala qua- infelicem degere. Liceat enim, qυaquam hius, Vera dicere , si quis in genam te peserit,pCenas non det. Sed heus bone vir,nil- ' tempera, atque redargutionibus istis t. IC,TCrumque elegantiam cole, ex eam stacie recte sentire videare alijs ni issa facies, Atara,sive deliramenta,sive nugalia deco,ellarerquibus efficiatur, ut domos inanes 'ES , atqUe sequens non eos, qui exigua ista rictricitant,sed illos potius,a quib 5: faces. N gloria,& bona alia permulta potaiden
116쪽
Haec Plato sub persena quidem,sicutiae
non proba,sed cum sentu tamen intelligentilinque communis fide,& cum quadam indi simulabili veritate disseruit non dθ ina sci 4cet philosephia, quae virtutum omnisi disciplinatis. quaeque in publicIs simul &priua is ossiciis exiscellit, ciuitatesque &Rempublicam , si nihil prohibeat, constanter & fortiter & peritea, ministrat. sed de ista sutili atque pu eri i i m e ditatione argutiarum , nihil ad vitam neque tu- lendam,neque ordinandam promouente, qua id genus homines consenescunt male feriati,
quos Philosophos esse & vulgus putat,& is putabat, ex cuiu, persisna haec dici a thnt. Et lib.i6. cap.8. Sed hoc iam breue ex diale ctica libamentum dedisse nunc satis eriti Atmid sbium addendum admonenduque est,quod huius disciplinae studiu atq; cognitio in principijs quidem tetra, & aspernabilis, insuauismesse,& inciuilis videri solet:sed ubi aliquant lum processeris, tum denique & emolumenta eius in animo tuo dilucebit, & sequetur quaeda distendi voluptas insatiabilis. Cui sane sit mo
rit, ne, Ut pleriq; alii, tu quoq; in illis dialecticae gyris atq; meandris, tanquam ad Syrenios scopulos consenescas. lIterum l. .c. I 3.Quorundam argutos,&inanis desidiae aculeos aspernatus, Ennianu illud
approbauit: Philosophandum est paucis,nam omnino haud placet. Quo pertinet Epicuri epistola ad Menaec um,apud Laertium lib.io. . Nequet
117쪽
LIBER LMq; iuuenis quispia dum est, philosopi egligatmeq; lenex cum sit,philolophando fa-icetur.Neq; enim intempestiuus ullus est,ne ille ad animae sanitatem tempus no habet ido, i eum. Qui aute dicit,aut nondit philosophanti tempus esse,aut tempus praeterisse,ei similis si,qui dicit, ad beata Vitam aut no adesse temus,aut no amplius esse. Philosopha.du igiture iuueni & seni: illi quidem,ut senescens in vitutibus Vigeat, praeteritorum gratia: huic,Vt iuienis una & vetulus 11t,quod futurorum caret metu.Meditandum ergo qui faciant beatamitam Siquidem si adsit illa, omnia suppetunt: i vero absit, agimus omnia ut illa habeamus. Philosophica ergo, bonarumque artium &inguarum studia contemnere, aut negligere ericulosum e contra vero in his solis consi- ere,& omnem aetatem terere, & ad ipsam ve ina lapientiam,cui illa destinata sunt,non aspi-ir ineptum: congruu modum adhibere,pul herrimum est. Sicut non modo veteres illos iudatos philosophos, sed etiam Alexandrinulum magnum Pant um Origenem,Heracla, lemantem,Tertullianu, & alios orthodoxosaixes philosophatos fuisse Ecclesiastice histo. ze commemorant. Qib sacram Thebiosiamam bonarum artium & linguarum studiis dis gentissime cotuleri int.Sicut de singulis pro-it Rabanus Maurus libro f. de inuitutioitelericorum. Ioannes Casus sphaerae ciuitatum, i ib.8.c.2.
118쪽
. 4 Aea BENIAR v Malijs virtutibus tanquam medijs, aliis tan . quam, finibus b0nisque summis. Studio longiore mediarum Virtutum & artium a summis &diuinis seuedis bonis distrahi non debet. Nam qui in mediis semper haerent, ipsum optatum finem nunquam acquirent. Νon in a res ipsas declamo, sed vel excessum in earum studio, vel nimis accommodatum viam i re reprehendo. Excessus est, si adolescentes , snt nimis in earum contemplatione curiosirminus accommodatus usus est, si labores in eis posit non sint ad bonum publicum destinati. Multi enim artes liberales discunt, ut illas scuant tantum, & hoc est vanitatis. Multi eisdem incumbunt, ut earum studio & ipsi castius vivant,& reipuban qua Versentur, melius consulant,& hoc est sapientiae. In mediis ergo & d stinatis scientijs sic immorandum, ne quirinaiunt, nimis. .
-Mnis quidem homo, teste Aristot te, natura scire desiderat, & variarum
Et Sapientia ipsa apud sapientissimum Sal Pr ς' monem .Ego,inquit,diligetes me diligo &qui mane Vigilauerit ad me, inueniet me , delitiae meae sunt,esse cum filijs hominum. Sapientia ' sdificauit sibi domu excidi columnas ieptri
119쪽
lL I E E R L mifit ancillas suas,ut vocaret ad arcem&mCe- , ala ciuitatis, intelligite paruuli & audite me. ii quis est paruulus, veniat ad me. At inspientibus locuta est: venite,comedito ianem meu & bibite vinum quod miscui v iis relinquite infantiam & vivite,& ambulate er vias prudentiae. Spiritus meus stiper mel dulcis,& haereditasaea super mel&favum. Qui mane vigilau itad me inueniet me. lAppropiate ad me indocti, & congregate ει Lia os in domum disciplim, id tardatis facilei detur ab his qui diligaeri eam,& inuenitur ab is qui quaerunt illam, praeoccupat qui se comipiscunt,ut illis se prior ostendat.Qui de luce gilaueritad illam non laborabi lassidentem lim foribus suis inueniet:dignos se ipsa circu- quaerens, & in vijs suis ostendet se hilariter, in omni prouidstia occurret illis. Si quaesie-; illam sicut pecuniam, & sicut thesauros eo
deris,inuenies. Sine argento comparatur,ει proximo est inuenire eam. Deus ergo hinmam mentem ad relisionem &sapientiam
exit. multisque egregias praefidijs ad earum eptionem munusit,ipsaque sapientia facis a aditum praebet. IPauci tamen ad veram Elidamque do 2rbri perueniunt, & multis bonarum artium dia tetrica, aspera. difficiliat esse videntur. oci ci tribus potissimum ex causis euenit. Velm Parentes in culpa sunt, vel praeceptores,
120쪽
86 ACADΕΜIARUM vel ipsi adolescentes:vel in modo & lbrma ininstitutionis peccatur. iando aliqui parentum inopia vel incuria negIguntur:aliqui indoctos,infideles,ineptos. que praeceptore' Vel incongruam scholam,aut prauam institutionem accipiunt rath si omnia ista suppetant,sibi ipsis desunt.Dum nobilitate generis aut diu iiijs inflati, vel voluptatibus d liiij - & vrnitatibus mundanis abrepti, bonaruartium R. sapientiae studia contemnunt, vel noquerut d dirina,vel non recte quqrunt,sed persu ipsos absque duce & magistro comprehendere conatur, & sapi tum scholas praelecti
Nelque temere aspereantur. vel per inanem sapientiae persuasionem,noctores se arbitra tur esse,priusquam recte incipiant discere,Phi. Iosophosues nutant, antequam norint, quid
sit philosophari:nec considerant naturi suῖ in clinationem, & ingenij vires, quid serre Vale, ant humeri: sed temere absque dei ectu al iquo
ad artem prosiliunt,quae ipsis no congruit. nec apportant huc, quae in omnibus artibus etiam mechanicis perdiscendis necessario requiruntur . nec illam patientiam, diligentiam, constatiamque adhibere volunt,quae ubique desidetaratur, nec qua decet methodo progrediuntur, sed praeposteram ratione studiorum ingressi, tempus nobilisiimum & facultates parentum
Quibus grauisiimis & inueteratis morbihatq; erroribus, ex ordine oportunum aliquqd remedium demonstrare , in libris officiorum scholasticoru conatus fui.