De vero Ecclesiae sensu circa sacrarum caeremoniarum usum, Reverendissimi Episcopi Suessionensis opusculum, cui accessit dissertatio Josephi Aloysii Assemani de Sacris Ritibus ..

101쪽

tem respiciant. Ac S. Clemens OG Alexandrinus Presbyteros, & Dia. eo nos ideo Episcopis sacra facientibus assistere, ut aditantes Numinis throno Angelos estigurent. Monet nos Tertullianus cbJ quod olim non sublatis tantum mani. hus , sed etiam expansis bracchiis fideles Deum precati fuerint, arseitieeseorporis habitu Salvatoris groseri passionem adumbrarent. Monet nos S. Dionysius co quod sensu hoc mystico: Pontifex, ct Presisteri aeque coram sacris signis ae eoram ipso Pessu Christo extrema digitorum suorum abluant, eum iiii intima cogitationum nostrorum se

creta pateant.

Monet nos S. Cyprianus quod in oblatione mysti ea aqua vino misceri consueverit ad exprimendam unionem J su Christi cum gentibus, ct quod fideles matutinis horis convenerint ad honorandam Jesu Christi resurrectionis memoriam. Non et denique S. Athanasius cc eadem fide Sacro Altari osculum infigi , qua mulier Evangelica Iesu Christi vestimenta tetigit. Inveniemus in Concilio Tyri ci Episcopos tunicas sibi proprias gestasse, ct coronas , quae caelestem gloi iam suae dignitatis indicarent. In Synodo Laodicena la) usum stolae superioribus reservatum Ministris , atque eundem Lectoribus sui lia prohibitum . Reperiemus in S. Cyrillo chb Hierosolymitano , quod si Diaconus celebraturo Pontifici aquam ad lavandas manus porrigat, id non fieri ut

sordes manuum detergantur, quae jam ante accessu na ad Altare munda. t te suerant, verum ut ei puritas cordis ob oculos collocetur , quam ad sacra mysteria accedentem afferre oportet.

In S. Paulino co fideles admonentur his in locis necessariam animabus purificationem quaerendam esse. In S. Chrysostonio : quod Imperator cum Evangelium recitaretur humilitate ductus diadema capiti dempserit, quodque Altaris ministri congruis cujusque muneri vestibus, iisque candidis ad significandam cordis puritatem induti fuerint. In S. Hieronymo quod EWangelii tempore toto in Oriente meridiano Sole incensae fuerint cereae faces in signum obsequii my sticum, RIaetitiae te stimonium . In S. Ambrosio , quod sub aris Martyrum corpora recondita suerint, ut ita significare iur chari tatis victimas in unione Jesu Christi omnium vim marum primar, S excellentissimae immolatam cecidisse . In S. Augustino cl) quod mystica sib sic ratio , cur quandoque Allel a solemni pompa praeci natur a quandoque vero penitus omittatur .

In Cassi a no , quod Monachi exutis pedibus sacram caenam a diverint s

102쪽

rint, ut eandem Deo cλhiberent venerationem , quam Moyses Numinita ardenti rubo sibi eo in parenti exhili uerat. Reperie inus in universali Concilio Ephesno Oo Evangelii eodie emin thronum sui ste collocatum , ut Patres, teste S. Cyrillo , congregati nix hujus caput Iesum Christum declararent.

Reperiemus ulterius eande in circa caeremonias mentem in cunctis

antiquitate praestantissimis liturgiis S. Petri, S. Jacobi, S. Marci , S. Ba- filii, S. Ambrosii, & S.Chrysostomi quae prosecto νetustissima religiosi

Eeelesiae cultus sunt monumenta . O nnia in illis scatent ritibus mysticis , symbolicisque caeremoniis, quarum mens, ct mysteria ex adjeetis precibus clarissime eruuntur. Reperiemus demum Synodos. b) qui Pastoribus enixe praecipiunt, ut ediscendo sensui mystico Ecclesiae rituum sedulo incumbant. Sique altius regrediamur, incidemus in Origenein , ce) qui diligentissimam impendit operam penetrandis mysteriis, quae Eucharistiae , S Baptismatis caeremoniis includuntur. En quae in antiquissimis Religionis nostrae monumentis occurrunt . En veram caeretnon iurum mentem, quae Ecclesiam primis quator Ecclestae iaculis moderabatur , pulcherrimo illo Christianismi aevo , in veneranda illa luee , cujus fulgorem hebetes D. de Uert oculi inspicere nequierunt. Incassum ille ogganniel: Sanctos Patres plus nimio allegorii, in bae e . Hos ego Magi stros in ediscendo vero Religionis sensu mysteriorumque mente elegi. Noυus hic post septe indecim tacula in scenam prodiens homuncio non equidem me a tam puris avocabit fonti hus, ct secum ad turbidos suos, lutososque ah ducet rivulos. In vanum conglomerahit ex modernis interpolatis , nec sex tacula excedentibus suis Misalibus immensum excerptorum cumulum . In vanum adducet rudes quorumdam ignorantia plenorum taculorum ritus, ac contemnendas omnium ignobilium illorum pagorum , & villarum consuetudines , quas peregrinan do in Wisit. M. sera enim haec argumenta , ut nubeculae a elaro sole dissipantur , a conlianti Sanctorum Patrum traditione nullo negotio dispellentur .

q. XXIII. Demo Uratur vera Ecclesiae mens ad singulas defendendo

caeremonius. Diversi errores D. de meri conpellunIur .

Ei de Titibus Buptismi, ce veste Neophinorum candida disseritur.

V Erum ut D. de Vert satisfaciamus , aut potius ut eum maiori rubo

re suffundamus, vali liusque conuincamus , non tam ai&rs constringamur finibus: liceat nobis ab universalioribus argumentis ad singulari a d scendere , & minuti in methodum in examen revocare , qua ille

103쪽

in explanandis caeremoniis utitur. Ipsius enim commentis erroribusque

singillatim patefactis facillimum cuique accidet & dignum de ejus principiis judicium ferre , ct sibi de ejus conjecturis cavere.

Inter praecipuas maximeque venerandas religionis nostrae caerem nias merito eae collocantur, quae Baptismatis Sacramento adhaerent; quarum institutionis licet non certa determinari queat epocha , usus tame a

vetustissimis Ecclesiae stabili tur monumentis; & ipsius originis tanta est antiquitas, ut S. Augustini sententia, ab Apostolorum traditione repeti debeat. Ouis jam unquam credidisset illas ipsas caeremonias esse, quas D. de Uert significationibus mysticiis spoliare contendit Quas universi SS. Patres tamquam unicam ipsarum institutionis causam semper hohuerunt.

Ita nihil apertius , nihil frequentius in traditione expressum reperitur , quam vellis illa candida , qua recens baptizati induebantur . Eusebium testem de niveo,quo Constantinus Baptismatis sui die operiebatur, amictu locupletem testem habemus. Allusio mystica candoris Mestium, cum puritate animae , quam sacro Baptismatis sonte initiandus assumit,

illico se intellectui nostro objicit , atque Ecclesia id clarissime declarat ministri sui verbis , quibus in impertiendo Neophytis ca) hoc indumento utitur . Ja in allusio haec mystica tanquam sola , unicaque institutionis causa a SS. indicatur Patribus. Ita S. Cyrillus ch) Hierosolymitanus, ita S. Hieronymus , ce ita S. Ambrosius d) ita S. Augustinus ce) loquuntur . Lex etiam Ualentiniana cra contra spectacula , hujus rei abundantissimum praebet testimonium . Ouid de his D. de

Vert Doctior nempe in retro actorum temporum vetuitate ipsis S S. Patribus , meditationes has appellat mysticas , multumque a prima sua in stiturione distare contendit, praestantiorem longe nobis horum causam edit. Necesse videlicet fuisse , ut recens abluti ex sacro lavacro exeunetes linteis abstergerentur . Quibus dein candidae substituta toga, aesignificatio mystica adjecta est . H. ud multum c inquit J a veritate alienum videtur , quod lintea involvendit, ae detergendis membris retent

baptizatorum olim adhibita , brevi postea in vestim eandidam transmutata fuerint. Quid autem , an trans inutatio haec fortuito facta est 2 Verum vestigiis eius insistamus: Rectius c ait J Aeendum quod vestitus , qui porrigitur simplexfascia es, quae eonservandae uultion; ebrismatis inferetit. Et in apostilla : Hoc prorsus modo ad eoitandam S. Chrismatis profanationem , fascia in eonfirmatione fronti eireumdatur . Ac ulterius prosequitur: Haec fascia antiquis Decessit linteis, quibus Neophyti a Patrinis suis involvebantur . . . . Huic alba, seu indusio .... sensim sine sensu vesis ex lana contexta , aut panno candido confecta substitata fuisse via

Aeripe vessem eandidam , quam ἰmam Ioram perferas anta Distinat oec. Rituat. circa Bapti m.

s Cyrili. Nierosos. Catech. a. co Hieronymus ad Fabiolam. io A. Ambros. de Myster. e r. Atres; lli post

104쪽

CIRCA fACRARUM CAEREMONIARUM USUM. ς

se videtur, quae demum inter religiosas sacrasque vestes adnumerata est.... eodemque tempore ingurando innocentia tno ansam exhibuit cte. . Itaque Eeelesta dignitatem quamdam , ac sensur masteos ipsiu vestimestis addidit quibus naturali necessitate suadente prodeuntes e baptismatia fonte Moisti eireamdabanxur . Quis unqu4m dubitaret D.de Uert tam audacter hoc asserentem non firmissimis stipari rationibus ὶ Attamen ne isque exiguum assertorum suorum producit argumentumr quin imo sibi ipsi , & eonjecturae suae dissidere initio fingit, licet eam dein tanquam

evidentem venditet veritatem . Videtur c ait videtur tantum Sed cui Tom. a. p. 3 ν, fundamento innitantur hujusmodi coniecturae quibus nullum penitus antiquitatis monumentum suffragatur Z Universi SS. Patres , quum induis menti huius mentionem faciunt , eius institutionis causam mysticam assignant. Ex ipsis a D. de Uert adductis scriptoribus elucet, quod eandidus ille vestitus a linteis ad detergendos Neophytos adhibitus distinctus extiterit. Qua igitur effronti temeritate D. de Uert omni testimonio , omni auctoritate destitutus universis SS. Patrihus insultare audet Anne possibile nullum ab Apostolorum tempore ad nostram usque aetatem comparuisse, qui hane linteorum in vestes permutationem aut adnotatat, aut perspexisset Non , nullus penitus reperitur. Solique D. de Vert post septemdecim saeculorum ignorantiam inventi huius gloria debetur. Funesta gloria , quae in suum opprobrium , in suum dedecus recidit. Astaliam magis adhuc peregrinam rem accipe.

Ejusdem thematis prosequutio. De unctionibus in

Baptismate receptis. Pudenda D. M Vertfententis.

Non minorem in nobis admirationem excitabunt ea, quae D. de Vere de Baptismatis unctionibus fabulatur. Necessene hic iterum erit nobilire , quod unctio haec ex toto mystica non aliam ob causam instituta fuerit , quam ut recens Baptizati edoceantur se Athletas , Reger , Sacerdotes e e. creari quae tria sunt praecipua unctionis munera ξ Hanc solam causam Τertullianus , S. Cyrillus , S. Ambrosius adducunt, atque hanc solam abundantissime sussicere a rhitror . Cum mihi probe constet, quam periculosum sit ab expertis deflectere ductoribus, ct absque principiis certis ratiocinari; verum nullos solida haec documenta D. de Vert temeritati obices ponere valent, utque institutioni huie significationem eripiat mysticam , turpissimas, humillimasque ei assingit ideas . Haec uπ' rim. ν, .Hio , inquit, nequaquam soli Delesia particularis fuit ritus . Sat enim, pi A 18. it superque constat cunctis nationibas , Hebraeis praesertim , ct Orientali sus humectatas partes oleo ungendi morem Dirue. Cum aqua eatim exsic ret, O in ruas eontrahat: unde unctio in Mero Codiee vix unquam a balneo disjungitur. Et in adnotatione: fle etiamnum pluribus in Ioeis evenire videmus , ut faeminae post eonfestum lixivium manat, ct braeebia oleo perungant, ad avertendas , ut Uunt, cutis rugas. Confirmat dein

105쪽

ridiculam hanc adnotationem Galeni testimonio : Sive dein i Deens viis Idi is fuerit ut baec eaeremonia mulieribus adbiberetur sive ritus hujus ratioues pila sic di naturales in Oblivionem abierint, aut a cousideratione

exciderint .... sve denique eessante immersione, edi introducta superfusione eapiti tantum consuli praea veri necesse visum fuerit; pedetentimhὶt e chrismatis unirio adstam eaput restritia fuit. Advertere ille obiter juvat crassam D. de Vert ignorantiam, qui arbitratur baptisma immersionis eo jam tempore in desuetudinem abiisse , quo chrismatis antlio ad solum eaput restricta fuerat; quod quarto videli et taculo eam obtinebat. Cum certum indubitatu inque sit hunc ritum immersionis S. Thomae aetate in Ecclesia Latina viguisse adhuc , in Ecclesia vero Graeca nunquam cessasse. Ast revertamur unde discessimus. Quis unquam vel mente concipere potuisset, tantam Sacerdotis Catholici suturam impudentiam, ut caeremoniam sanctissimam tam turpiter prostitueret, S eam unctioni comparare auderet qua sceminae post lotionem se contra lixivit acrimoniam tuentur 3 Ast nec sic quidem omnia exhausimus .

Duo erant, quae D. de Uert systema penitus subvertebant, unum aut horitas Sanctorum Patrum ς alterum usus ipse hujus caeremoniae. Certum namque est , quod licet totum in immersione corpus lavatum furit, unctio tamen primis etiam Ecclesiae taculis caput baptizati , aut

unum, alterumve aliud membrum nunquam excesserit. Praeviderat D. de Uert hoc argumentum vehementer contra se facere . Si enim unctio :nt naturalis ea utela eontra balnei elueeffuse considerari debet, totum etiam corpus ungere necesse sitisset. Et hoc etiam est , in quo evincendo totus versatur. Uerum νani, & irriti eius conatus concidunt. Cum

omni destituantur fundamento , ct ipsa in partem suam allata testimonia contrarium evincant. S. Ambrosi iis , & antea Τertullianus ca) apertis verbis enuntiant unctionem hane capiti impressam suisse . S. Cyrillus Iliserosolymitanus frontem , aures , & pectus indicae, quibus Rituale Se v ri Antiocheni pedes. & manus adjungit. Authores hi equidem de caeteris corporis membris mentionem fecissent, si tum eorum unctio usu oh tigisset. itaque altum cunctorum S S. Patrum & Ritualium silentium solidissi ino contra D. de Uert opinionem argumento est. N 'c exposuio mystica omnium S S. PP. minus D. de veri urserat: Sprofecto, qua porto ratione S. Cyril Ium menda eii arguere liceat in suis ad Neophytos exaratis instructionibus , in quibus illos de sensu , fine , ct causa caeremoniarum edocet ξ Aut S. Ambrosium , qui similioc

ea sone ait : Si quis sensum unictionis , quae Neopistorum fronti imprimitur , intelligere eupit, disere id illi necesse est ex illo loeo Propbera:

scut unguentum e. indicans per hoe unctionem baptismatis unctioni Aaronis smilem in Neophytis Sacerdotium quoddam designare . Alibi etiam addit, recens haptizatum quasi athletam inungi. Qu3 denique te meritate Tertulliano falli tatis nota inuretur Tertulliano , inquam , qui aderi proxime ah instituto huius caeremoniae distabat, ut genuinam ejus mentem ignorare non posset. Oui tamen ipse unctionem hanc iam cum

illa

106쪽

illa eomponit, qua veteri in lege Sacerdotes consecrabantur , iam signo assimilat, quo milites in legiones adscribebantur Z Nihil horum D. de Vere terret. Iam olim de mixtione aquae in calice differens non erubuit S. Cyprianum significationis mysticae hujus mixtionis primum inventorem ita tuere . Nunc eodem duetus spiritu idem de Tertulliano sentit. Vi detur L inquit J universam hanc egre moniam jum Tertulliani tempore in riis. allegorieam signifationem traductam , ct oleum , unctioneinque tanquam

rem mustieam , atque IImbolieom consideratam fuisse , juxta temporam iIIorum indolem quae passim ct ubique o Bwboia Icussoque ma fleos ferebatur . Quid igitur . & hae ne tamquam arbitrariae ac commentitiae ratio. nes habendae sunt quae ab indole ac mutabili temporum ingenio penis deant Sancti igitur Patres non metuerunt pro mente Eccb. sae populo venditare, quae non aliunde quam ex genio saeculi, propriaque imaginatione defluxerant Dandum sorte aliquid D. de Vert foret, s de I eris tulliano solo sermonem faceret, verum de solidis tribus primis Ecclesiae

seculis loquitur , quibus pa Iam ait Uzctitas fuisse uni eationes ostiis

eas. Verum enim vero si hic primorum trium seculo i um mos suit, nonis ne hunc etiam suisse mox, si ve ut religiosius loquar hunc verum Ecclesiae spiritum fuisse dicendum est. Et sane hie fuit Tertulliani mos, hic omnium Patrum Pius tem 'oris; verum & Tertulliano S reliquis S S. PP. praecesserat D. Paulus , dum panem c ab Eucharisti cum pluribus frumenti granis constantem sub symis holo unitatis fidelium intuendam assumst. Praecesserat Petrus , qui faistente etiam D. de Uert, lac cb9 Neophytis porrigebat ad effigurandam insantiam spiritualem ab hoc Sacramento productam. Praecesserat S. Ioa nes, dum vestem candidam , ac splendentem sponsi tanqua in symbolum iustitiae SS. & incensa tanquam figuram precum contemplabatur. Prae

cesserat denique ipse salvator Noster qui pedes Apostolorum lavit , ut eis hoe symbolo necessivatem purificandi cordis demonstraret , neque igitur Ecclesia Iesu Christi sponsa diversam opinionem , diversam mentem habere potest . Consulat ille sibi cui hae mysticae significationes non sapiunt, quique cum D. de Vert effutit: Causas, rationesque Ostiears hi non arridere, materiasque Liturateor insipidas sibi videri, dum sunt Trim. 1 mustieae . Aliam hic sibi quaerat Eeelesiam . Nostra enim mysteriis & sym-holis delectatur. Deus, ct Iesus Christus exemplo fuere. Et ipsa haec Lee Iesa praedicta fuerat in figuris , edocta per parabolas: sua sacrificia , Sacramenta instituta sunt sub symbolorum involucris , & non nisi myste. riis c ut ita dicam enutritur. AEquum igitur est, ut ipse ille spiritus ritus animet, ipse illa mens caeremonias dirigat, quae cultum illius perficit.

107쪽

. XXV. Ejusdem rei prosequutio. De cereo accens , qui NeFDIA in Baptismate datur.

A dem mente Eeelesia in manus recens baptietati cereum ardentem: tradit, illum per Ministrum suum verbis istis alloquens : Aeeipe Iampadem ardentem ere. Primi SS. Patres, qui ritus huius mentionem ne iunt, non sub alia quam sub mystica imagine eum nobis repraesentant, & non alias quam symbolicas adserunt significationes . S. Gregorius Naaianaenus cab originem eius ad haec Christi verba : Sint lumbi vestri praeein sit, edi lueernae ardenter in manibus vestris. Eodem sensu S.Cyrillus cm recens baptietatis dixerat. Vos qui aecendisiir eereor Fidei vestrae symbola , sdidete eonservar e lumen Boe . S. Cyprianus, cO S. Ambrosus , cdJ S. Augustinus , OD in eandem conveniunt sententiam , non aliam videlicet huic ritui tribuendo causam, quam mysticam; Sc meo quidem judicio eorum standum est testimoniis; cum illi primum de eo sermonem secerint, neque qaispiam melius mentem harum caeremoniarum callere potuerit . Verum D. de Uert non tam facile se victum latetur . Ita enim ait: morbis multo recentior eneris Baptismi ritibus videtur . Nam sient vero similiter initio eereus ille non aheri usui destinatus fuerat, quaru at Neopbditis a Iava ero ad Altare pergentibus prataeeret, ita a primis temporibus , usque ad nonum seculum non nis ad ultimas Litanias accendebatur . Et in nota marginali: Reeens baptizati aceensum toto IIissa Datio tenebant eereum .... quia noctu Missa eelebrabatur . obtestor Lectores , ut praeter hallucinationes , quibus totus hic sermo scatet, animum paulisper ad caeteras manifestissimas contradictiones advertant. Primo enim, cur cereos hos Neophyti solum , & non alii etiam fideles gestant Z Nonne eadem noctis caligine offundebantur & Catechumeni Sepresbyteri, qui Catechumenos ad Baptismatis sontem deduce hant 7 Secundo si necessitas hos cereos accendere persuasit , cur ii non statim accendebantur , quam ab Altari ad Sacrum Lavacrum accederetur Cur ad Litaniae extrema, eur ad reditum usque expectabatur λ Iam tum uox , iam tum tenebrae omnia obsederant. Nec dissentit D. de Uert, cum concedat cereum paschalem eo iam tempore arsisse , & arsisse quidem nece iasitate ita exigente . In Alcvino etiam legimus communiter alta jam nocte diei solitas fuisse lectiones . quae in ossicio hujus diei henedictionem

sacrorum sontium praeeedebant. Si igitur nocturnis haec peragebantur horis, lumen aeque expetebatur in aditu, ac in recessu . Quod cum inaccessu ad Baptismatis sontem non accenderetur, id manifeste ob rationem symbolicam factum est quam ipse Amalarius a D. de Uert incassum in suam

108쪽

CIRCA fACRARUM C REMONIARUM USUM. G

in suam partem detortus affert; videlicet cereos non ante debere accendi , nisi eum lumen Spiritus Sancti Neophytorum corda purificaverit :Postquam enim Spiritus Santius purgaverit eorda Neop torum tune illuminabit eorda eorum . Ita enim error sibi ipsi opponitur, & propriis

nullo negotio conficitur armis.

De Uu eereorum in Ecclesia Iesu Christ. Confutatio D. de Heri, ει caeterorum , qui originem ejus necessitati ad=udicant.

CVm quaestionem de usu cereorum in Ecclesia attigerimus, haud abs

re suturum arbitror , si illam accuratius pertractandam suscepero , fidemque meam exsol Vero, quam de penitus excutiendo hoc ritu interposui. Accedunt hue D. de Vert imposturae , ct Iudicrae conjecturae , quae me ad assumendum hoc onus etiam invitum compellunt. Illius qui isdem sententia cerei in origine sua neque ut signa obsequii, quod Deo reddimus , neque ut symbola mysti ea charitatis , R Fidei consideranda veniunt. Nec eos alia de causa adhibitos opinatur , quam quod preces noctu diei solitae necessario luminum opem expetierint. Hinc processisse ait, quod horum usus in minoribus horis, quae interdiu recitantur, nullus fuerit, maximus vero in ossicio nocturno, matutini nempe, laudum, &Vesperarum. Hinc quoque defluxisse, quod candelabri triangularis in Septimana Sancta adhibiti lumina adveniente sensim aurora pedetentim extincta fuerint. Utpote quae ad dispellendas tenebras ordinata elarescente die minus necessaria evaserant. Hinc denique factum , quod cereus Paschalis, qui tanta solemnitate Sabbatho Sancto benedicitur, non aliam ob rationem introductus, maiorisque mollis fuerit, quam , ut congregatam fidelium multitudinem nocturni ossicii tempore sussicienter illuminara posset. Qua in opinione illud maxime mirandum venit, quoa innuere videatur, post nonum demum saeculum rationes. naturales &physi eas cessasse, mysticasque substitutas suisse , atque accendendi cereos

consuetudine in retentam , quam ante necessitas imperaverat.

Condonarem profecto has fabulas ignoranti laico: ast, quomodo in mente viri, qui eruditus , qui euriosus rerum abstrusarum indagator audiri cupit, enasei potuerunt, vix equidem capio . Quanta enim clamra extant testimonia , quae nos edocent tertio iam , & quarto saeculo cereos passim adhibitos fuisse , seu ob rationes symbolicas, quemadmodumeeret Neophytorum , ct cereus paschalis de quo dein nobis sermo erit pseu honoris causa , ut videlicet cultum Divinum augustiorem redderent. Exemplo est nobis Concilium Illi heritanum co) . Quod interdiu et tam eorum usum viguisse testatur dum prohibet: Ne eerei amplius per diem in eoemateriis incendantur. Ubi adnotare lubet, Concilium eorum usum

109쪽

usu in in coemeteriis solum, verum ubique interdicturum suisse, si ritum hunc aut superstitiosum , aut superfluum censuisset . Imo ex ejusdem Can. 37. elucet, cereorum curam nequaquam vilem, sed aestimandam suisse, cum prohibeat ne lucernas publice accendant, qui ab immundis spiritibus vexantur . Eusebius dum magnificentiam enarrat, qua Conia stantinus Paschatis sustum celebraverat , non minimam pompae hujus partem in cereorum , ct lampadum multitudine, quas infidelium conventu accendi iusserat, collocat. Idem Imperator ca) Sancto Papae SyI- vestro coronam dederat auream , quam ante corpora Apostolorum lamispadibus circumdatam suspenderet, ct candelabra argentea, quae ante lignum Sanctum Crucis Iesu Christi collo earet quatuor autem numero eandelabra largitus est ad hunc mysticum finem ut videlicet c teste eodem Histori eo θ essent symbolum quatuor Evangelistarum . Id quidem non inficior: nulla olim lumina ipsis aris imposita , verum Candelabra exintentis hinc inde ramis ornata circum altare collocata suisse, aut appensa fuisse templorum fornici grandiores quasdam lampades minoribus ly-ehnis circumdatas r ut S. Prudentius, S S. Paulinus hJ scriptis suis tradiderunt . S. quoque Athanasius ce mentionem facit candelabrorum, quae in partem magnificentiae, & ornamentorum veteris Ecclesiae ueniebant . In Concilio item Carthaginensi quarto luminarium occurrit usus . Qui ita prorsus symbolicas praesesert notas, ut de mystica ejus significatione nullatenus dubitari queat. Ideo namque ait Synodus : Aeιθthi Cone.Carthas... ab Archidiacono aeeipiant eeroferarium eum cereo , ut sciant se ad ae- Rμφ ry eendenda Delesiae luminaria mancipari . - Eodem pariter fine in solemnissimis Christianorum exequiis faces,& cerei adhibebantur. S. Cyprianus, teste Pontio Diacono, S. Meteistius , & S. Macrinus asserente S. Gregorici Nyssino , S. Paulus innuente S. Hieronymo , Imperator Constana narrante S. Gregorio Naaian Zeno , Simeon Stylita scribente Theodoreto, Clodovaeus, ct Mero vaeus d cente Gregorio cdb Turonensi lugubri hac pompa terrae mandati sunt. Ubi praecipue ab Historicis his adnotatur . sunerales has faces ad augendam pompam, majoremque honorem defunctis exhibendum adhibitas suisse.

D. de Vert Tom. 4. pag. t 38. confitetur. IV. iam saeculo usum cereo. rum , & luminum etiam interdiu in mysteriorum sacrorum celebratione

inchoasse. Id quod eonstat c inquit S. Paulini testimonio , qui paulo

post persecurionem vixerat: ejus enim sententia altaria frequentibus eo inronabantur lueernis, ae diu noctuque cerei Daveolenti eera eompa Zii ante aras eremabantur . Et ita nox diei plendorem imitaretur , diei vero lux tautis luminibus an Lia fulgidior, pulebriorque redderetur . Haec propriis S. Paulini verbis D. de Vert expressit, quin animadverteret, quod locus hac coniecturas suas ex parte convellat, atque infringat.

Ast quod omnem litem dirimit, celebris illa Hieronymi contra Vi

110쪽

gi Iant Ium ca disceptatio est. Cuius vis nequaquam in eo consistehat, an utile , an superfluum fuerit cereos noctiirno tempore accendere 7 Haereticus hie iisdem principiis, quae dein Calvinistae adoptarunt, innite-hatur et cereos videlicet necessitatis solum causa ad hi heri debere, sicque condemnahat omnes , qui luminaria ad Ss. Martyrum sepulchra diurna luce accendebant. Constat itaque usum hunc a fidelibus tum proiniscuereeeptum sui δε : sed quid ad haec Hieronymus An ritu in hunc frequentata , ct inveterata consuetudine atque ab ipsa necessitate introductum ait Z Minime confitetur quidem simplices christianos ethnicorum morem imitatos fuisse , tamen laudandos esse ob piam ipsorum mentem qua ampliorem se venerationem Sanctis Iesu Christi Martyribus impertiebantur . Imo adiungit: quod iiset Marores lumine eereorum , qui ad e rum sepulchra offerebantur, non indigerent, aceendentes tamen secuniadum fidem baherent mereedem . Testimonium tamen orientis Ecclesiis reddit: 2uod sole jam rutilante aeeendant ante Evangelium luminaria, non ad fugandas tenebras , sed ad signum laetitiae remonstrandam. Ritus hie , qui s. Hieronymi tempore necdum totum pervaserat Oee identem , ita paulo post diffusus, ita omnibus communis iactus est , ut Ecclesia particulares circa eum constituerit sanctiones . Acta S. Raronis cb , & S.Gert rudis de septimo saeculo abunde testantur . ceJ S. Gregorius Magnus narrat quod perpetuo ante S. Petri sepulchrum lampas aris deret. Theodorus Cantuariensis Oo praecipit eodem cultu Sanctorum reliquias prosequendas esse . Ae ut eluceat Ecclesiam triumphantem in Coe

lis idem eum Ecclesia militante sensiste: magnisca illa semita , quae discipulis S. Benedicti ce) ipsa obitus sui hora conspecta suit, innumerabilibus corusca lampadibus, rutilabat, qua tanquam triumphali pompa a cella ad Ccelum usque Benedictus ascendit.

XXVII.

Continuatio ejusdem confutationis. Sententia D. de Vert suis ussu armis oppugnantur ; deinde de cereo Paschali,

ct insitutione ejus pure insita disseritur.

Congeramus modo in unum omnia a nobis allata antiquitatis monuismenta, atque inde evidentem hane deducamus conclusionem : usum

videlicet cereorum in Ecclesia receptum suisse, & quidem ob religiosum