De vero Ecclesiae sensu circa sacrarum caeremoniarum usum, Reverendissimi Episcopi Suessionensis opusculum, cui accessit dissertatio Josephi Aloysii Assemani de Sacris Ritibus ..

51쪽

hujusmodi praeiudicia eonvellere, naturalistas, vulgo spiritus ortes,

revincere, haereticos exarmare , religionis pietatisque amantium zelum magis, mag sque incitare . Ast. si materiam hanc omni illo impetu , vehementia, ac animositate pertractandam suscepi , quam necessariam existimavi ad demon liranda pericula, salsitatem, S non raro ridiculam futilitatem sundamentorum , quibus D. do V. principia innituntur, si acere asse Verare ausim me rationes solum , S adnotationes non personam illius arguere , & impetere . subscribam lubens omnibus elogiis , quibus , ct vitae probitas , ct finis quem sibi in hoc concinnando opere proposuerat tamquam rectissimus commendatur . Accedam , si opus est in asserenda illi Iaude ad auctorem

illum qui D. Claudii de Vert Elogium his verbis contexuit: inos comparando sibi elegantium Litterarum eaenitionem eam tu Gripiamsmosesentiam adeptus fuerit, qua illum aeque pietate , ac dotirina celehrem Reis Iigiosum feeit. Oii in imo non inficiabor Libros , quos impugno , communes hominum vires excedentis laboris esse , plenosque sexcentis curiositate allectantibus disquisitionibus , quarum haud paucae praelianti utilitate pollent; verum concedetur & id mihi non posse nos non indignari , dum mysteria cultus nostri, dum caeremonias baptismi, dum sublimem

S. Pauli doctrinam, dum ipsa Christi miracula a dignitatis suae fastigio

deturbari cernimus. Attamen ne sorsitan accuser, me famam Ilisce animadversionibus quin rere , eum impugnando, cui sui de sensio morte erepta est; meque gloriam meam illius ruinae in aedificare: non volui ut nomen meum libri titulo praefigeretur. Non enim gloriae sed veritati studeo, tuae eum me ad scribendum impellit, ut meum nomen in apertam lucem prodeat, omnino non flagitat. Superest nune , ut Lectori caulas edam , quae ine impulerunt ad impugnandos , & refellendos duos priores solum tomos D. de V. onus meum, ut supra memini, anno jam l o 9. confectum erat, quo binae hae solum partes praelo excusae circumferebantur. Eodem quoque anno

contigit me ad munus appellatum fuisse , quod omne prorsus superfluum tempus exhausit. Nec satis scio an unquam tantum otii nancisci queam , quod sum ciat ad exacte persequenda ultima duo D. de Vert volumina . A si licet id obtinere mihi non contingat, sat me praestitisse in demonstrandis priorum tomorum erroribus arbitror. Ex quibus dein non magno negotio judicium de posteriorum praestantia deduci valeat. Caeterum universa systematis Vertiani principia primis duobus includuntur vol minibus . Alia praeter explicationes magis accurate, minutimque pertractatas , ab iisdem lainen semper principiis dictatas , nihiI continent. Quibus abunde satis fit, dum principia , quibus innituntur , conquassata , eorumque salsitas , atque inde errorum pericula demonstrantur . Et illud ipsum est, quod unice enixus sum,ratiocinari videlicet ex auctoris principiis. & evertere ea, quae in auctore oppugno. D.de meo vleu-dit unamquamque exremoniam causam p fieam ct naturalem institutionis suae habere, O ratioκem symbolieam posterius demum ae e esse . Ego

contra assero : bane Religionis vostrae mentem esse , ut Mullam prorsus emrem Oniam nisi ob ratioves ex integro lambolieas primitas insiluerit. Si

52쪽

veritas hae e solidis rationibus comprobata fuerit, quatuor Vertiana volumina necesse est ut cum toto suo systemate penitus concidant. In hae

itaque veritate asserenda totus sum illamque tam certis argumentis comis probasse credo, ut certissimarum demonstrationum vices ea obtinere

mihi persuasum sit.

Haec enim argumenta hoc sibi demonstrandum proponunt primo unt versas orbis religiones ac praeespue Ecclesiam Jesu Christi omni tempore id intendisse in suarum caeremoniarum institutione, ut & cultui religioso inservirent , & symbolorum rationem involverent . Secundo r Quod si in administratione Sacramentorum, aut solemniis talibus Ecclesiae ossiciorum ritus aliqui reperiantur , qui necessitati s Ium , & decori originem suam debent , esse tamen alias eodem numero. imo niatori, qui non aliam institutionis suae causam habetit quam sensum mysticum , & symbolicum tanta pertinacia a D. de Vert reiectum . Tertio : Quod dum Ecclesia aliquas retinuit caeremonias, quae origi nem suam necessitati adscribunt , id eam nec sortuito , nec ob inveteratam consuetudinem egisse, verum quia praeviderat fideles fructum aliquem percepturos ex sensu figurato , devotionemque edocente , quem iis adjunxit Quarto a Complures sensuum horum allegori eorum S symboli e rum minime esse considerandos tamquam ideas pias quorumdam Mystiis corum ; verum ut adoptatos ab universa Ecclesa, antiquissimaque traditione, S omnium Ecclesiasticorum auctorum sermone confirmatos . Et his principiis omnia superstruuntur quaecumque contra D.de Vere

opus, ct dispersas in 39. prioribus sectionibus quibus illud constat conis

jecturas attuli. Non tamen ita vagis generalioribusque prinei piis alligatus sum .

ut non saepius etiam in exactissimum Uertianorum assertorum examen descenda in . Limites solum rationi sanae consorines mihi constitui. Cuncta prorsus impetere, S modum excessisset, & injustum , confitear necesse est , fuisset. Conjecturae D. de U. quandoque felices sunt, nec adnotationes illius semper judicio , soliditateque carent: sed mihi satis suit copiosam, S abundantem opinionum asserre messem , quae nullo conatu nulla ingenii aut eruditionis vi sustineri ae defendi queunt, satis suit invictis demonstrare argumentis, quam salta , quam impudentes, quam ridiculae plurimae earum sint, ut nullo negotio Lector possit etiam de illis Uertianis opinionibus judicium ferre quas ad trutinam revocare mihi otium non fuit. Hocque ipsum est quod in argumentis quae 39. priores sectiones amplectuntur, praestiti, quodque accuratiori indagine in decem sequentibus sectioni hus a me consectum est. Ultimas denique sectiones adhibeam necesse est ad detegendam sal statem argumentorum, quibus D.de U.systema suum sulcire studuit. Mirum prosecto ea tam debilia , tam inania, tamqne exiguo numero esse, ut mihi ad eas convellendas , convincendasque non pluribus, quam lex sectionibus opus fuerit. En paucis verbis instituti mei rationem. Quam si exactiorem paulisper eupis, amice lector, in adjunctum Summariorum tabulam oculos conjice . atque uno intuitu completa totius operis idea se offeret.

His principiis fultus tute D. de V. Opus legendum aggredieris, nec

53쪽

metuas te seu rutilanti verisimilitudinis fulgore exeae ea tum , sev dida.

se alica sua pronunciandi auctoritate in errorem abreptum iri. Persuasus de plurimarum suarum conjecturarum falsitate Lector , ae de earum dein

bilitate instructus solidum facile, & aequum de his feret judicium: idque

non de prioribus solum duobus tomis , quos consuto , verum de duobus etiam posterioribus , quos minime attigi . Ignoro tamen num mutato D. de U. genio , an revisorum diligentiae tribuere debeant diserimen illud , quod in elocutione S magis mode in rata, & magis religiosa posteriorum duorum Tomorum tum cum in manus meas inciderunt, mihi visum est elucere . Videtur mihi D. de Vert neque in expressiones tam humiles, neque in similitudines tam rusticas , rudesque, ut in prioribus voluminibus, declinasse atque maiorem sacramentorum, traditionisque rationem habuisse. Uerum, quod intactum praeterire nequeo , quodque aliquando ad istorum pos remorum voluminum discustionem atque examen pertinebit, est assectata illa praeteritio infinitarum caeremoniarum in Missae Sacrificio oecurreniatium, quae manifesto ct institutione, & usu symbolicae sunt, dum tamen solertissima diligentia omnes caeteras inquisivisset, quae ad originem physicam , ct naturalem reduci possent. Hujusmodi silentium satis manifesto indicio est D. de Uert nec a praejudicatis opinionibus quibus antea adhaeserat, nec a suis principiis quae in primis duobus tomis statue rae, in hisce ultimis diseessisse . Nulla prorsus illius iudicio Misae caeremonia e symbolorum staturigine defluxit; nulla in voluminosis his duobus tomis originem ibi suam agnoscit; uni versa in divino hoc Sacrificio, ipsum quoque pacis osculum, thurificatio, S peccatorum consessio obrationes physicas , ct naturales , aut in commodi, decoris , gesticu- Iationisve gratiam peraguntur. Eo usque exorbitantia sua cum ahriis piunt principia. Stupendae sane praejudiciorum sequelae t quomodonam in mentem inducere suam potuit illam rem , quae S ex natura , sua S unice mystica est, ct tota mysterium est, in Ecclesia absque ulla caere. monia, quae aut mγsterium contineat, aut institutionem suam sensui

mystico , & symbolico debeat, celebrari

Ultimo demum admonitos esse omnes cupio , me hoe in opere ad primam elucubrationis Uertianae editionum respicere . Non enim antea squam posteriores ditos tomos legendo percurrerem , liberque meus sub

praelo gemeret, mihi innotuit priores iterato in lucem prodiisse . Cumque longiusculum ab Urbe Parisiorum abfuisse in , non licuit mihi sat opportuno tempore secundae editionis exemplar obtinere , ut paginas se arumque numerum cum prima conserre possem. Haec etiam in causa suerunt ne mihi pateret, an hac nova in Edi ione aliquid remisiuin , aut correctum fuerit eorum , quae ego refel Ienda, coarguendaque assiam

psi . Quidquid horum sit emendationes hae consutationi meae nihil utilitatis detrahent, imo vero apologiae eius vices sustinebunt. Cum prima D. de U. editio latissime diffusa sit , aequum pariter censeo , ut cris Sejus teque late pateat, utque , si possibile sit, deleat rudes illas , cultui que Dei Ecclesiae indecentes ideas, quas sorte animadversiones S ad notationes auctoris in legentium animis reliquerunt, R ἀ-

54쪽

REVERENDISSIMI EPISCOPI SUEssIONENSIS

OPUSCULUΜDE UERO ECCLES LE SENSU

CIRCA SACRARUM CAEREMONIARUM USUM,

SE UCONFUTATIO LIBRIA D. CLAUDIO DE VERT EDITI,

In quo continetur: Explicatio simplex , litteratis,& historica Caeremoniarum Ecclesiae. f. I.

Necesssas hujus operis, G jusa indignatio, quae concipitur

ex lectione libri D. de Vert.

UNDIAM profecto opus ullum in publicam lucem prodiit , quod magis communem omnium in se attentionem converteret, quam paucos ante annos typis mandatus Liber hoc titulo insgnitus: Explieotio simplex, litteratis, historica Caremoniarum Delesiae. Auctor huius D. Claudius de Uert Thesaurarius , & Visitator Ordinis Cluniaeensis iam ante notus fuerat in Republica Litteraria. Fama, quam sibi priori hus a se elucubratis operibus comparaverat, hoc ultimum etiam, antequam typis eXprimeretur, multum commendabat nec minori impatientia a Calvini liis, quam a Catholicis expectabatur. A viginti quippe circiter jam annis Heterodoxus Minister Iurieus iactabat esse virum , nescio quem apprime doctum ordinis Cluniaeensis, qui opus hujusmodi meditabatur , quo Durandos , Biellios , Innocentios qui de Missae Mysteriis antea scripserant, de sua dignitate deturbaret palamque saceret eunctas caeremonias mysterio carere. Deelinabat quidem tum, & reiiciebat D. Vertus has a se laudes Presbytero Romanae ac CathoIicar Ecclesiae minime convenientes, imo injurias. Modestaque hae excusatione non contentus Litteras ad Iuri- eum exaravit, quibus palam profitetur se minima quaeque explicationis mysticae capita venerabundum suscipere , humerisque suis longe impar esse opus, quod ei perperam assingitur; tamen non illi postea desuerunt vires ad illud aggrediendum , perficiendumque. Prodiit quippe tractatus hic, qui Ministri Heterodoxi expectationem tantopere titillabat, anno i o 8. ac sollicite publica omnium contentione susceptus fuit. Quamquam enim jam plures de Ecclesiae caeremoniis elucubrationes ha

55쪽

berentur, non exhausta tamen adhue penitus Rituum Sacrorum matearia est , ct opus huiusmodi procul dubio aliquid utilitatis allaturum ereis dehatur . Titulus multa promittens, objectum elegans ct vastum , maisteria euriositate placens , systema novitate alliciens , omnia denique eximie in ejus favorem concinnata praestantiam singulorum praeseserebant. Enata hinc sapientibus spes, enatum gaudium, se hic nescio quae utilia, nova , atque ad ditandam eruditionem opportuna reperturos . Proia gressi ulterius in auctoris laudes certatim effundebantur, ac neg Iecta trutina, omissa crisi, maximis opus Uertianum elogiis efferebant.

Nune tandem praejudicia deserbuere, ac depulsa est nubes illa quam speeiosus libri titulus , temerariae, ac scintillantes expressiones , atque inserta hine inde fucatae eruditionis semina doctorum Iuminibus obduxerant . Stupent se modo primum videre, quod sub falso praetextu Sa-eri Ritus Eeelesiae simplici, ac litterati sensu explicandi eo audaciae progrediatur D. de Uert: ut augustissimas caeremonias iis mysteriis spoliet, quae ipsis institutionis suae exordio propria, Apostolorum auctoritate solidata, cunctorum saeculorum testi inonio confirmata suere. Mirantur eas elucidari, non, ut libri titulus innuit, simpliei, ct histori ea explicatione, sed deturpari potius ideis vilibus , rusticis , inhonestis , quaeque saepe fide historica, certisque testimoniis falsitatis S mendacii argui queant. A rigescit dein stupor dum nusquam non occurrunt diis gressiones temeritate, & erroribus refertae, indagationes humiles, Sepueriles, lepores insulsi, & materiae gravitate indigni, coniecturae ridiculae , ct adnotationes , quae vix , ac ne vix quidem ab impietatis macula ,& censura excusari possunt. Ita quidem , ut in laudis locum , quae Auctori debita credebatur, justa succedat indignatio . Iustam aio indignationem quis enim non indignetur dum legit ab Auctore Catholico, sanitatem miraculosa in homini ab utero inatris mineo , alterique energumeno surdo & muto a Iesu Christo impertitam prinisci paliter: Uirtuti spee eae, & naturali salivae tribui Z Quis tranquillo animo audire valeat haec prodigia in comparationem adduci cum venditato miraculo vespasiani, qui eaeo saliva sua visam restituisse dieitur Quis non Indignetur dum audit, realem Corporis Iesu Christi in Eucharistia praesentiam explicari ab illo per assirmatam a Paginis falsarum Divinitatum in Idolis post consecrationem eorum praesentiam ξ Nee hie suam sistere audaciam , sed insanius prolapsum adjungere, verbum

Ueerationis hoc sensu Ecelesiam suscepisse, itast si in alia signi alioue ab ea adoptatum fuisset ethnteos ad fidem conversos in errorem tu duxisset. Quis non indignetur, dum legit ab illo institution Φm Baptismatis de duei a consuetudine Iavandi infantes vix natos ob rationes phresteas . Et a S. Paulo demum usui huic additas fuisse allusiones magni as asmortem Osepulturam Iesu Gripi, qua illius opinione nulla ratione as em institutionis pertinent λQuis non indignetur dum videt VIalleum infirmis tribui solitum a

superstitioso usu infidelium mortuorum suorum faucibus denarium ingerentium derivari ξ Usum Thuris, S iussi tuum ad necessitatem tollendi foetoris

56쪽

toris, qui ex ustulatione victimarum procreabatur, referri r Silentium Monachorum quieti dormientium, Cereum paschalem , tanta solemnitate , tantis precum Ritibus ab Ecclesia sabbatho Sancto benedictum, commodo fideles nocturnis tenebris illuminandi attribui 2 Quis non indignetur , dum videt Auctorem hune sub meato inquirendorum Rituum nomine sacras Ecclesiae consuetudines prostituere, easque sub vilissimarum id earum formis proponere adhibitis indecentibus prophanisque eas exprimendi modis ξ Ut cum Sacram Unctionem post Baptismum adhiberi consuetam Smegmati Lotrisum assimilat , utramque enim ait quam plurimum prodesse, ne humectata peIlis rugat contrabat . cum pallium firchiepiscoporum, ait esse veluti des bret eues

fisseiarum insantibus , aut rusticis consuetarum genus , mytras eorum n -cturnis hiretis comparat, Diaconorum tunicas lineis indusiis aurigarnm Lugdunensium consert. Cum dicit manipulos in usum fuisse, dum mani- ea nares emungebantur , eosque haud absimiles esse a Strophiolis , quae vetulae Abauillenses centum ante annos sinistro brachio appendebant.

Cum verba hic e ossicii palmarum: Onis es Vte Rex Horiae t militari emel amationi , ebi va Iὰ Ecquis hic quasi jocabundus designat, vocem

que adorare, & adorationem , infantium consuetudine explanat, qui ali.

quem salutare iussi cfaire servit eu r J manum ori admovent. Cum Parochos titulares Paroebos flantes c en pied appellat, henedictionemque sci.

Iemnem Abbatum Regularium urbanitatem appellat, ejusdem gae natara, ac

quae Lectoribus is eontuberniis ad mensam legentibus impertiri solet.

Quis non indignetur , dum pro veritate extra omnem controversiam posita iactitat coniecturas omnium maxime frivolas, salsissimas cnec metuo dicere omnino ridiculosas, miserrimas p Ac ut quam plurimas alias missas faciam, aliquas solum producam , quae abunde suffcient ad iudicium de caeteris serendum . Sic enim ait auctor: Si Summus Pontifex exaltationis suae die in altare collocatur, id fit ut pedes ejus in justam altitudinem elevati commodum osculantibus sortiantur situm. Si Ecclesia suas inter caeremonias numerat usum tradendi ordinando Subdiacono manipulum, originem hoc traxit ex sinistre intellecto Concilio Carthaginens, perperam detorquendo illa verba hujus Concilii aqua. maniis c Si se sto Nativitatis Domini, quem eumque in diem incidat, carnium eius conceditur, est ejus causa memoria Verbi Divini, quod Caro factumes . Si Presbyter extremitatem stolae eius capiti imponit cuius in solatium S. Ioannis Evangelium recitat, ideo iit, quod olim stolae limbo EWangelium hoc assxum fuerit, ac inde S naturae rei, ct commoditati Iectitantis consentaneum, ut capiti fidelis in genua postrati imponeretur. Si denique Antiphona o Adonat quae Adventus tempore canitur , per Decanum Capituli intonatur, hoc munus ob vocabuli Deeani cum voce Adonai similitudinem illi committitur. Si majestas , si dignitas rerum harum non adeo foret veneranda, quis risus, quis cachinnos continere valeret, dum deliri a similia , dum enthusiastica haec somnia tanta gravitate, tamque severo supercilio iactitari audit Z Ast, ut verum fatear, gemendum potius quam ridendum , dum religio tam proterve despicitur, Ecclesiae cultus tam indigne pro-

57쪽

seinditur . verum satisne est ingemiscere, ubi eius cultus proeuleatus non ploratores , sed desenseres omnes eos expetit , quibus ejus honor τη ' φηρο A gloria cordi est me doleatis magis , quam ridentis, animo effudi, dam me cohibere non possum, O injuriam Geloia Iurda nequeo aure transire. Dudum id jam praestitissem, ni inclinatus ad taciturnitatem animus me retinuisset, modestumque hoc silentium mihi imposuisset spes suturum aliquem calamo , doctrinaque magis valentem , qui me hoc in tentamine anteverteret. Ast dum nullus vindicandas Ecclesiae injurias assumit, muneris ae osseti mei esse credidi refellere praecipuos errores , Iapsusque hominis , qui perversas conturbatae suae mentis ideas Ecclesiae spiritui a Tngere voluit; qui adeo studuit ut contem tui ac ludibrio essent apud omnes ii, quos masticorum nomine in digitat. Licet haud raro hi ipsi non alii sint, quam Sancti Patres tanta veneratione ab Ecclesia culti. Illi videcet, multo profundius quam D. de Vert instituti, caeremonias veluti mu tam quamdam doctrinam semper admirati sunt, aptam ad instruendos fideles , & nutriendam pietatem. Sanctorum quippe mysteriorum symbo-Iamysteria ipsa Christianorum animis perpendenda & objiciunt, S in

culcant .

Sed ne longius, quam par est, animadversionibus generalioribu inhaeream , ac ut solidis argumentis tuear, me nihil absque ratione , me nihil perperam , nihil invidiose facere , dum contendo libri hujus asserta Ecclesiae in institutione eae remoniarum esse contraria ς jam ad principia ipsa D. de veri descendam ut quot quantisque erroribus ac deliri is scateant palam Omnibus faciam .

. II. Sententia D. de Vert clarissime e numero rationum propter quas institutae sunt caeremoniae rejicit omnem sevum masticum.

OUamquam toto in opere inde Vert implexissima confusio dominetur& informe hoc animadversionum, adnotationum, supplementorum, additionum , correctionum chaos nihil aliud nobis offerat, quam

rudem , indigestamque sine ordine , sine serie factorum congeriem , id tamen mihi colligere licuit totum systema peregrino absurdoque huic inniti principio r Caeremonias videlieet ab De Iesia in Saerifeio Altaris, aut Saeramentorum administratione usitatas non debere explieari per rapionem Bmbolorum , ct masteriorum . Sed nee esse se a ean sis simplic has , naturalibus , ct pissicis , qua ear introduxerunt, earum pariterer Uinem petere . Has appellat eausas primitivas , ct fundamenta es, ad disserentiam causarum symboli earum , quas vocat cassar subsidiarias ,δ seeundariar.

Ad de elarandas accuratius causas caeremoniarum , quas ille nominat primitietas , ct fandamentales atque ad excludendas eas , quae dicun

Diuitiaco by Cooste

58쪽

CIRCA SACRARUM CAEREMONIARUM UsUM.

Eeelsae c ait ille quoad ritus, ct eaeremonias attinet, fundata es i. causis pmplieibus, edi desumptis plerumque universis aut ab usa veterum ,

aut a simiιitudine actionum eum vocabulis , ct reciproco ordine Vocabulorum eum auionibus , aut quod necessitas deeorum ct commodum ita sto. Tom 2. Ples. putarent. En tres institutionis nostrarum eae remoniarum staturiginus . e 'Praeter quas nullas alias agnoscit. Primum Iocum obtinet usus veterum,

id est Hebraeorum , ct Ethnicorum , ad quos preter alia plurima ipsam

etiam refert institutionem Sacramentorum , consterationem Eucharistiae,& usum signi Crucis. Secunda rituum scaturigo est e actionum eum vocibus conformitas , ct similitudo , id est eommunitas illa gestuum , ct actionis , qua vocibus vim , deeoremque largitur dedasia ab illis similitadine , qui ex suggesu ad populum declamantes actiones orationi conjusin Tom. r. gant. Principium hoc latissime patere arbitrabatur, asserit enim : hane esse ciausam usuum fere omnium, quos examisandos aggreditur , imo etiam eunctorum eaterorum, quos forsitan alias ad trutinam revoeare posset. Tertio demum statuit: Meessitatem , ct eommodum : Unde derivat luminum usum , dum nox omnia te nubris obscurat, lotionis, dum quispiam immundus est, abstersonis, dum madefactus est, tegminis, dum pluit. Idas, has , inquam , appellat veras causas , causas primitivas', ea usas institutionis caeremoniarum. Hae illae causae sunt, quas vellet in iis contuberniis, & Lycaeis doceri, ubi caeremoniae, usitatiqire Ecclesiae Yό- , ritus adolescentibus institutione proponuntur . Atque ne nobis Synopsis elegantis hujus systematis desit, prudenter id suis operi adiectis tabulis cavit, cui peregrina haec apposuit Summaria: Causa mastica iis uti. Tom. . p. 3ν r.

Ier Iunt, qui perrectionem sui internam solum quaerunt parum euris de

causis, qua nominantur institationis. Et alibi: Primo exordio ct ori. Tom. r. p. 44ο.gine nulla im earemoviis Ecclesiae quaerebantur osterio . Et iterum ἔ abfque adjumento barum causarum cscilicet litteralium, S primitivarum i 4 D Jr impossibile est intelligere sensum rerum pene omπium, quae sunt, aut dicuntur in Eeelem. Si D. de Uert principia hae e tanquam causam & originem aliquarum solum caeremoniarum Obtulisset: si asserta sua solidis sulci sse t argumentis , allatasque a se conjecturas , tanquam non extra dubitationem positas, modeste timidus in medium proposuisset, si ingenue consessus suis. set multas prorsus existere caeremonias, quae nulli alteri originem suam debent, quam causis symbolicis , ct sensui mystico ipsis anne vor huneque primae esse institutionis; si tantum in quosdam in ysticos animadveristisset, qui nullis innixi sundamentis mysteria in ritibus sibi finxerunt, ubi nulla extant, si denique debita veneratione ideas symbolicas prosequutus sui siet, quas universa Ecclesia adoptavit, usibusque sacris adiunxit: tune utique iustos sibi limites constituisset. Laudibus sane esseris rem prudentes has elucubrationes , primusque esse in , qui eas elogiis , R plausibus exeiperem . Nolo enim quempiam arbitrari, me omnia mystersis involvere , sicque opposita semita in alium errorem ab oppugna to haud multum dissimilem delabi. Sunt quidem quam plurimae caeremoniae, S usu, ct origine my sticae . Concedo tamen & alias esse , quae ex o C a dium,

59쪽

dium, & institutionem fuam necessitati, commodo, & decoro debent Imo nec diffiteor quam plures Auctores nimio indoctae pietatis Zelo adduinctos extra justi tramites vagatos suisse , dum sibi mysteria , parabolas , symbola, iis in caeremoniis fabri earunt, qui hus certe talia adjungere Ecclesia nunquam in inente habuit: unde fortasse accidit, ut quae fuerit nonnullorum rituum genuina origo nos lateat. Sed D. de veri non se tam arctis caneellis includi passus est. Displi- euerunt illi cunctae symbolicae rituum explicationes : omnesque caeremoniarum mysticae causae nauseam movehant, nec adduci potuit ut caereis monias nostras in institutione sua illis innixas crederet. Intuebatur illas universas tamquam idear arbitrarias , ct pias moralitates , quae illis pro libito quidem ad nutriendam pietatem adjici queunt, sed quae institutione posteriores sunt . Ut vero principium hoc , cui systeina suum inaedificatur, generale est, nullamque recipit exceptionem , ita D. de Vere uni .ersaliter loquitur . Nihil excipit, sed omnes omnino comprehendit Tom. a. a. ceteresnonias cujuscuinque e π demum sint naturae: Si Delsa inquit aeonsideraret earemonias suas institutas Ob fines solum f)mbolieor 2- ων-pi eos , necesse foret Ecelesiam immutabilem esse tu retinendo rituum ιο-rum usu . Rationes enim Ορ principia , quibus invititur , nullam fuscipiunt mutacionem : objecta moeriorum sunt fixa; ct quod semel alicui allegoriee originem tribuit, semper subitire debet. m. r. PraeI. Nulla facta exeeptione etiam amrmat eousuetudines hujusmodi sem- per aeceptu 3fuisse in hoe sensu proprio primitivo ae necusario. Semperqu nostris ritibus ea uox simplices ac naturales prae muleis ac Bmbolieis

Usgnotas fuisse .

Praeterea universaliter inquit: Dum ante triginta iam an uor dici audivissem eereos in Delesia illuminandi solum eausa adbiberi solere , idea bae me eommovit et atque me in semitam deduxit, naturalem O bia m. I. e. o poricum eae remoniarum sensum reperiendit intellexi ex eo omnibus aliis Ecelestae Ubus easdem causas primitivas O p sicas. Ea prorsus mente cujusdam Auctoris verba adoptat, qui de se ipse

satetur: mod nunquam sibi bujusmodi causa ostiea arriserint: earptus pr eferre venustatir quam soliditatis , plusque iis offuscari , a o

' 'Τ'E' ditis itatem masteriorum, quam auteri. Adjicit auctoritate alterius , aeque peregrini, prophanique τ Materia Litur,ea apparent langui , inlidaeque, dum nibit praeter masteria loquIntur . Causa mastica caremoniarum tum demum exeoeitatae sunt; dum lorat pini temporis intervallum omnia biptoriae delevisset vestigia , ae causas literales O hθlarieas oblisione sepelivisset. Audiamus demum . quibus verbis ipse exactam praecisamque ideam ---h nob's systematis mi largiri, novis argumentis sulcire , moderation squa,.jι. gloriam ac meritum sibi comparare conetur : Non igitur institutum bae tanquam perrae riuum , ae simulare videri debet, si videlieet propo tam methodum sequtili rationer mustieas tradneemus tamquam idear Iceu π-dariar, quaeque ad primam ἰnstitutionem minime revocari queunt, pro verisque causer solum plastear, O historiear assigno bimur . Imo vero Aa flores non desunt, qaibus nulla penitus alia arrident, quique omnino

60쪽

CIRCA fACRARUM C REMONIARUM USUM. Ex

eunt3M rationes ostieas c dempto illis etiam se eundariarum causarum beneficio b aspernantur , nee disterentes earum applicationes quoquo modo pupbiles arbitrantur. Quis non existimaret ab eo opinionem hane tam male cohaerentem , tam debilibus innixam sulcris, cum indignati ne rejectum iri Uerum fallimur; haeret anceps, nihilque eum ad sententiam hanc condemnandam permovere valet. Quinimo ea in ex parte laudat, invictoque, ut credit, ratiocinio confirmat, sic systemati suo

securitatem , firmitatemque quaerens : Certi um est , subdit ille , quod sent universa ad ritus, ct disciplinam pertinentia eontinuis subjiciuntur viet udinibus, ita di ite sane est usui , i, eonsuetudini ει-

clesia osteria adnectere . Affert dein exemplum interpretationis mysticae , quam eontemnit adiiciens: En intrieati mam di vitatem, aut imp buitatem potius allegorieo sensu explieandi eonsuetudines contiis uuis Iubjectas variationibus. Et paulo post: Siccine eausa variantes ,

e, instabiles nostro subfunι imperio Amplius ne quidpiam superest ad cognoscendum vastissimum illum , nullisque inclusiim limitibus campum , quem D. de Uert Systemath suo assignat Nihil ille excipit. Argumenta illius ad omnes prorsus cae remonias pertinent, ratiocinationes cunctos absque distinctione comis plectuntur ritus . Nullo modo originem in rationibus mysticis , sed vel in historia , vel in causis necessitatis , decori , & commodi quaeri debere pertinaciter tuetur. Illius sententiam ulla quidem inveniri potest eaevire monia, quae institutionem rationi mysticae , Ssymbolicae acceptumve serat. Antiquo enim, ut ait, tempore non quarebantur M teria in Geloia carem ostis .

g. m.

ConIinuatio eiusdem materiae. Nihil es, quos Voris propositiones juso unipersaliores emolliat.

ET si D. de veri non tam clare, tam manifeste, ut modo vidimus animi sui sensus patefecisset, haud minus distincte tamen detexissem

mus , quo annotationes, quo reflexiones , quo argumenta sua colli-

Inant. Et qaisnam est, qui aliud indicium serat, duin illum tanquam ita specula sollicitum cernit, ne ulla ei elabatur caeremonia , quam suis non consor mei ideis, ct in id praecipue incumbat, ut eas seligat, quas omnium maxime solis symbolis originem suam debere cognoscimus rquales sunt: Signum Crucis . Unctio baptismatis, aut Cereus Paschalis . Qius inquam benignius de illo sentiat Dum videt, eum nullam occa sonem praetermittere . quae sibi aniam praebere valeat mysticos Script res contemptu, ludi hriis, cachinnis prosequendi. Dum mordenti risu

aeque eos excipit, qui oniniones ah Ecclesia receptas. imo auctoritate universali comprobatas tuentur , atque eos , qui pio gelo, sed non secundum scientiam abrepti , quandoque extra iusti semitam evagantur . D viri denique cernimus eum principii loco collocare, non nosse absque inosystemate sat nervose impugnari, sat feliciter debellari Haereticorum e

rorem s