장음표시 사용
111쪽
redo pulsante.Ita etiam humoribus eontemperaue resul
in Corporis totius complexio ueralper quam Anima de inibitur.Hie autem sermo uidetur impossibila Cuius ratuonibus quanqua lambus ac euidentibus a respondebismus abunde improbantes . Etenim Anima est prior composeide Corporis ,quod Δ: ipsi latebantur siquidem ipsa fecit huiusmodi compositionem sibi aptam. Anima iam dominatur Corpori,prohibeti operari plura secun dum naturam Corpoream Compositio neq; dominatur Orpori,nee prohibet operarisecundum naturam Cor poream. Sed oc Anima est substatia,Compositio autem non est substantia, accidit enim humoribus contemperatus. Item quando Corporis com filio est optima Cottpus ex consequenti est sanum atq; indolens ι Non tamen semper ita se habeti quando Anima est optima. Ampliusa Anima si copositio quom uariorum membrorum sint compositiones uariin uni Corpori inersit plures Animae. Quod est absurdum ualde. Adhuc si Anima metet eo positio Corporis,fieret a stipsa. nam compositio partium Corporis fit ab Anima, no enim a seipsis quom fiat ab aliquo priori,ficut etiam compositio cordarum quam se tur concentus organi musici, no fit a seipsa, sed a mufico, Cordae siquidem componunturino autem se compondi,
quae est operatio ignobilis.Similiter si Anima sit compo suo Corporis,cum haec fiat a Corpore sequitur Φ Anima sat a non Anima quod 3 Entia fini inter se priora comparatu solo,rion producor autem larma abs , Anima Fotimatrice,alioquin fieret a casu quod est impossibile rebus particularibus uniuersalibus . Anima ital non est comiposivo Corpori . Caput sextum quid sit Anima.
112쪽
I I dicatur Φ ueteres philosophi concorditer asses ruerunt Animam esse Actum Corporis Physici Organici,quod I actus non est substantia I quia inhaeret substantiae, Anima igitur non erit substafiat Respondemus . oportet huiusmodi rationem exa
minare, Actum ergo huncAttici quidam,aliter Entellectiam uocauerunt Philosophil inemdixeruntii Anima est Corpori quadam proportione,sicut forma materiae, quae Corpus fit,nisi v Anima non est sorma Corporis quaret nus est Corpus tantumlSed est actus corporis Physici organicilpotentia uiuetis. Iam 3 probatum est aetus Corporis est substantia nonaccidens. Eapropter autem dicta
est,Corporis Physio distinguedi illud gratia 1ab artificia tio quale pingitur,Item potentia uiuenusiad discernend4 ab inanimausiqualia sunt lapistoc serrum di similiti quae
quamuis sint Corpora physica tamen non sunt potentia uiuen additum etiam organici idest habentis instrumeta exercendi opera uitae qualia sunt Cerebrum cor Iecur membra principalia. Actus quot est duplex/ sidam seperabilis sicut nauta nauisarii eques equi quidam insepe rabilislsicut caliditas ignis,stigiditas nivis,Actur igitur se perabilis non corrumpitur corrupto subiecto, inseperabilis autem corrumpitur, Anima ital est actus seperabilix Corporis Physici non enim corrumpitur corrupto Cor pore ut iam ostensum, Actus rursus quidam est persectio materiae suae, ut caliditas ignis per quam existit, quidam agit peisectionem 1 ut faber domus, Anima est actus Cor Poris Physici,non quiescit persectio eius,sed quonia agit permisonem in eo ut ta tensum,Intellectum,Imaginationem,& alia opera, siquidem Corpus ante Animatio nem est impereectumino est autem Anima persectio Cor
Pinalislatioquin sinet diuisibilis Corpore Guso Mai st
113쪽
LIBEReuta statuae secatur dissecta statua ipsa. Caput humum φ Anima est actita seperabilis.
Nima non est persectio unius membri, ut nisura oculisquia perfectionem singulorum membro rum agit oc corruptis hiis singulorum membrorum persectionibus,non est necessarium Animi torrumpi Sed est seperabilis actus a subiecto cui inestino autem est corruptibilis quoniam habet operationes per
se, e organis Corporalibus t rectas morum bonorum, contrarias Corporis disceriast sine medio omnia meishra eras.Exercet autem elationes inorganicas existens munda contemplans s res incorporales. Quare Essentia Animae proculdubio restat superstes corrupto Corpore alioquin operationes eius larent nobiliores essentia. Q. rest absurdum ualdo siquidem Eenua est causa actionis. falsum est autem effectum esse meliorem agente, Anima etiam si sit is erabilis actuslut forma naturalis,quo mo do in somno eleuatur a Corpore sine diuulsione ead suscipiedum prophetiantireuelationemqVSic autem quo inuigilia emergit acorporetreuersa ad essentiam suam, re molis a se dispositanibus materialibuslsed hoc patet maxime noctvlpropter quietem sensummeessationem illorum ab operibus. Rursus si Anima fit persectio Corpotris perquam est Corpusinon moueret illussicontra suum impetu3,ne cognosceret,quamuisl discernat sensibilia non tamen est similis sensibus I siquidem cognoscit rem etiam dissimilem ac secundum naturae ordine sensus ipsi recipiut simulacra rerum, Anima uero discernit. Ne litem Anima specularetur incorporea f si ipsa foret Cos
114쪽
Ismoueret illud appetitu ad contraria. Praeterea si Anima
indigeat Corpore ut existat,ac uersa uice Anima comus ni compositione,sicut uirius di membrum unum no adfuersaretur alteri, olim autem inuentum est Φ Anima scientia plena ac eleuata a Corporeis desideriis: aduersata est Corpori quamuis Anima quandoQ bonis moribus istracta comunicat eos:perficiens hospitium Corporale, libetransi a detrimento. unde illud Animae parens no odit ab terum neqi aliter afficitur praue. Qua ratione etiam Ani tria est persectio huiusmodi de potentia Corporis.Incipit diminui ab anno quadragesimo,uirtus autem Animae augerit' Praeterea Anima hominis non est persectio natoralis ut Anima Bruti quandoquidem bruta reguntur in stinctu naturali citra scientiam,Homines autem nequa tali naturae ducturalioquin non incumberent disciplinis, Diriguntur enim uero ab Anima doctrina instituta, quae prius fuerat informis, tantum apta formari . Sed de si
Anima sit persecti hominis:ut Anima Brutisnon esset possibile hominem gubernari ab altera substantialnec illi parrereti uti Bruta ipsalno inquireret Formas alienas a Corporerocculta speculaturus. Amplius ficut aer recipiens omnem colorem.Caret quolibet illo. Etenim si unu; quet piam habeatinon admittat alterumpariter aqua. Oculus quot si contineat unum colorem: non comprendet relis quos. Sic auditus,odoratus,sensus 3 alii. Ita etiam Anima humana cum recipiat discernati omnes formas Corpo rates:non est una quaedam ex illis ι nel uero Anima homana recipit cognoscit formas Corporales: ut Brutatis comuniter ineuidentere sed specialiter discernitr aperte comprenditper propriam rationem ut coloremtodormidefinite. Quare satis probatum P Anima hominis nota Forma naturalis ut brutilae praecipue i quoniam si es
115쪽
s et talis i obsequeretur Corpori in aduersata eius impetui inclinationiῆ ,nel dominaretur illi. Preteterea quos3 saleta Corpori impressionet fierit et Animae similis , atq; ho mo foret tantum sensitiuus t Siquidem actus Corporalis conditio non excedit sensuminet uis cogitandi consulet die ql est discere ignotum ex prenotot Collectione unius ex altero insistit Corpori. Cum hoc praeuiderint opinantes Corporalitatem Animae coacti dixerunt v ex tat alia Animalatiust Intellectus immortalis, haec est actus non ut persectio naturalis passi. sed effectrix persetistioisi quae est Anima una quae recepta dicitur actus Corporis Physici Oiganici potentia unientis. Nos autem discimus non esse alteram Animam supra rationalem quae
gubernet hominem & φ Philosophi uocarunt istam acti, quia peificii Corpus Physicum.
Ut superato Corpore sedauii'Sensus,assectust materialest depurata 3 imagit natione,reuersus est ad substantiam Ire tellectustagnoscet dignitate sua mi quae est roboratus ad speculandum Munda Intellectualem secundum celsitudines eius Ideam eius supremam i quae est lux lutum, num,bonorum, dignitas dignitatum atR Eniitas Entium & ipsum met Ens extra
quod non est aliquod Em.νῖ existit desiderium sui ipsis
116쪽
nslest quo principium per quod omnia existuntiae penmanem est appetibile,ad quod omnia naturaliter appete tia mouentur per naturam propriamiquae est Forma imitata,per motum igitur illum existunt sicut per imprest tolnem essentiae receptam producuntur. Iam enim alibi protritum P substantia naturalis existit per naturam propria, cuius firmitas est Forma huius autem firmitas est imita tio sui exemplans. quare omnia appetunt illud / appetenttia mouentur ad ipsum mota efficiuntur ab eodem Plest omnino i mobile sed mouens omnialmotu per quem existunt donec perueniant ad motorem unum supra que non est aliquis. Ideo hic primus Gonditor est principius omnibus essentiae ac permanelsae. sine quo nihil existeret.
Caput secundum P etiam materia est pducta a Deo: Plmoueatur ad illum,& quomodo probetur. Icet fortasse quispiam ιν substantiae ad quam resoluitur omnis Forma naturalis,non inest motus talis propriust quoniam Moius fit perdesi derium illi autem non inest desiderium. Q uare si non est mobili sino etiam e secundum essentiam pro ducta sed compositum. Ipsa autem est causa omnis motius.Huic respondebimus P ita sentiens errat. Primum. n. fimplex ad quod resoluuntur omnia aliaInunquam caret omni forma propria per quam res existunt alioquin usevum Formis non subsisteret. Sed cum aufertur una Fornax succedit alteraJquare recipiendo subinde Formam a primo motore efficitur etiam ipsum. Quapropter sapientus adhuc iam dixerullis materia prima mouetur Motu, qui est receptio Formael di P appetit Formam ut Imperffictum persectione puta oculus ullam samina mares.
117쪽
Ideoq; mouetur quot Momiqui est appetitus Formae recipiendae.Et receptiuitas Formarum t est ratio per quam illa est Ens. Ita,si auferatur talis natura recipiendi non subsistet neq; intelligetur. Et si dicatur φ subiectum adhuc resoluitur ad aliam dispostionem smpliciorem t erit sermo qualis de resolutione ad movens infinita.Quare malteria etiam prima existit per Motum qui si actus Pseetur. Est autem imaginabilis transmutatione successiva in inrantiumrab una Forma ad aliam nec nisi cum receptione Formae est principium. Cuius inditu exemplum est relux lolidarum uaria figuratio ad omne propositum. Quare iam probatum φ omnis alia substantia habet efficiens in Essentialexistentiaque ac permanentia:Primum A gens est mouens primum uniuersale demomne mobile mo uetur ad illud,*q; omne factum Moivi permanet etiam motu .Propterea motus est actus Entis in potentia idest Persectio eductimi euntis ad actum.
Caput tertium.Rursus qualis est Deus Amnon est prior tempore aliis.
ditor primus est Autor Mundi i mrcedendi
in infinitum imobilis. nec enim est quandomtalis postea s non fuerit finisloc principium cuiuslibet Emstprius prioritate agentis ad actum omnimodalnon nisi per quod res filiae durati non aut di cimus eum priorem tempore alioquin poneremus igno ditiorem Enubus splurimis. Siquidem unum no est pristis tempore altero nifi quia sub tempore complectuntur utra ,hoc autem est ipossibile ipsicum sit causa omnina: imo etiam substantiis simplicibus:quato magis Deo sub
I 1. Tempus namqι est institus naturaliter anima,Intel
118쪽
laetu at aliis substanuis simplicibusl quae sunt eausa tot oris. Etenim si asseratur Φ Mundus aliquando non exi stii δε φ tunc praefuit tempus infinitum) deinde egressus est ad existentiam,scquitur Deum habuisse Autorem so ciale su Pio rei excitante ad Nuctidem Mum. Absit aut adscribere hoc illi. Ite si dixerimus t φ M undus huu nsi
existere tempore is esto, seqt Q fuerit aliq ca altior quae μhibuerit productionem Mundi .Q cfi foreti oponeret ee adhuc aliam causam illis supetiorem, Hoc autem tanto magis absurdum est inesse Deo,quamis Intellectur Animal est excelsior,cuius lablimitate; magnitudinemi des uelimus conantes,narrando confiderando minime attingerc poterimus. Eius certe Essentia existentiat, excedit omnia alia Entia sigillata, Mentia , Quorum prodraxit per suam Essentiam Intellectum primum, sub ipsol Animam δε singula generabilia. Ideo potestas humana infima, nequit istum comprendere, nihili attributorum eius pei scire ualet.
Caput quartumiquanta fit dignitas Mundi Intellecticio qua ratione ad illum perueniatur.
hyxς η modo paulisper pro sacestate nostra
dignitatem Intellectus Mundit Intellectualis nobilitatem δε quale fit ingenium ascendendi ad illum secundum essentiam cosderandSuagl. Intellectus est ficut inter punctum circuli quod continet quicquid angulorum, costarum, linea rum δε supelficierum,aliorum imaginabilium ipsi, caetterist figuris inest. Ipsum est indivisibile ae indimensile, Omnes3 lineae circuli sunt reuertiles in idem,Ortae ab eo Ideo uocatur cenum.Nominatur quo P circulas P m
119쪽
nes illas intraortas cirreplectim , seruans in instas quasthbei Mundi figuras subinde ductiles, Quando autem dicitur Intellectus est sicut inter punctum circuli contines alias formas, intelligitur Ψ scientia nostra de illo fir ab eo de ac subintrat nos in ortu cum uocatur indivisibilur sensus est Φ Essentia eius non illi lassicit ad cognoscendualia cum si Animabus nostris appositus. ne B ideo est aliterabilis a subitantus subterioribus,sed eius scientia pro
uenit ab Agente primo ac uero ali Animae Pticulari imaginest signum minimum ad enarrationem cogitationem Me illius in ipsum reuersam, alioquin non esset uniuersat
Iislneo hic existit aliquid coueniens illi insitis rationibus, ne R extat quicquam P sit eius expressio. Ideoq; non adest nobis iudicium, neqν exemplum par ad illud perspicientdum. Ex consequenti qualis erit speculatio nostra illius Autoris qui est Essentia ipsissimalpurat plena lucet honotre altitudine i cuius Mundus est omnium nobilissimus: uare Intellectus titulos ι Mundit Intellectivi dignitattem solum pro uiribus ingenii nostri exponemus. Im primis recitantes rationem l qua eleuamur ad illum conttemplandum. Hii Mundi ital sic se habent φ intellectualis est superior senfibili,uipote causa eius uirtutem isurudens, Ad quos exemplum praeseserunt duo lapides, quotrum unus fit egregiae sculptust alter informis, tune enim unus est persectior altero, non quatenus lapis, siquidem ambo sunt lapides,sed quatenus figuratus, cuius artificisum non insuit materiae sed menti artificis prius conceptuil lapidi incisum,artificium porro inest sculptorii nuc quutenus est oculatus, manuatus o pedatus,sed quatenus est sculptor peritus artis per quam iudicat agenda, formael
uniuersales illi insant, ipse autem singulares facit & pubstras,quae quidem habent essentiam unicam, sed fiui mal
120쪽
aeriebus plures,corrumpunturi formis uniuersalibus incorruptis auare artificium est nobilius i artificcis in opere,nem ea dena secundum Essentiam praeest in artifice Fornaa quae succedit in lapide,sed illa permanet firma in arti hce lab illat procedit alia in materia mi opera sculptorisifima minus pulchra nel absoluta pro conatu artificis,
sed iuxta capacitatem ipsus materiae,quae plus,minusue, ad imitationem illius etiam uera existit. Forma quo in materia est singularis,insepabili sq:Δ si transferret ab uno subiecto ad aliud,adhuc tanto magis diminueretur. Bretii ergo colligimus t omne /gens est nobilius subiectint Oc enim superatur,illud superat, quodlibet etiam exemplum est melius exemplari,quoniam singulae Formae bonae prouenint ab uniuersalibus prioribus altioribusq;: Ar tificia Ies quidem ab ea quae inest Animo artificis, di quae est melior illa quae ficta est in marmore. Enimuero ars ipsa respicit Intellectiam,siqvidena constat perpetua, quoni am aemulatur naturam, quae adhuc necessario perseuerat Iimilis, quia imitatur alterum uidelicet Intellectum supe rioremine P enim artifex operando solum sequitur artifitcium factum,sed ascendens sumit a natura simulacrumlPquod opus reddit pulchrius. Et si sorte naturalis Forma quam eflingulsit in eistet,ipse peificii imitatione Intevlectualuisecundum tamen aptitudinem materiae suscipitentis. Vt si Ariisex uelit sacere imaginem Iouisinsi respicit aliquam Foimam sensibilem t sed cogitatione supergres susipingit illum effigie omnium pulcherrima. Vnde li ipsemet Iupiter se uisibilem formaret,non aliald ea qua auiisexJ isnulitudine exprimeret. Caput quintum uter qnidi Ars natura faciunt pulchras Formaside in quo sit pulchritudo.