장음표시 사용
201쪽
Caput primum. P corpus hominis est mortale non au
tem animus is corpus animalis est organu animae. N Praesentia Considerandum est no his an utra pars hominis sit consumptilis,an tantum una corrumpatur: alitera autem persistat semperi di quae nastura haec sit,idit ut perfecte fiat, Ratio ne naturali est uestigandum. Ho igi tur non est aliquid simplex, verum costat exanima ac Corpore qd existit or8anum animae coniunctum, Diuersum specie . quodllicet optime animae uniatur,non tamen inseparabiliter ab ea ne in seipso constanter est firmum, siquide corpus ipssunt est compositum inc non simplex, omne autem copositum resoluitur tandem in Ea ex quibus componitur. At ex consequenti non permanet,quale etiam patet experimeto, uidem conspicimus corpora modisiuariis corrum pillum ab aliisltum I uicem: praestitim quando anima nobilis ea destituerit uice Rursas uersa corpus si permanet, adminiculo animae sublimis perseuerat,ac fine illa nec Pisistit, nee existit unum Quandoqdena resoluitur in materisam di sorma ex quibus constitutabeunte huiusmodi ani
ma,quae Continebat illud ,corpus item est quantum diui sibile in partes minutas ι ait haec est quaeda corruptionis
specietiquare cum fit corpus pars altera hominis no ulta
e eius portio est incorruptibilis uerum una corrumpet uidelicet quae existit instrumentu animi, quo ipse indiget non tamen semper sed pro tempore,alioquin corrupto instrumetinfimul ipse animus corrumperetur qd proste
202쪽
i on contingit,quando animus adhuc in statu suo persistit
firmus inconsumptust siquidem natura Eius non admittit ullatenus corruptionem, ait est sorma per qua homo est Ens oc existit unde homo uere est animust ipso autem
quot corpore animus indigetIut artifex organo.Q ut corrupto eo no ob id corrumpitur . Corpus autem est animae instrumentum, quoniam scut artifex exigit organa apta operit uerbi gratia Carpentarius securim sutor acum:mes sor salcem,nauta Remum,sic anima expetit corpus ad comodum tui inexistat, potentiae quot anime exigunt ine hra instrumentaria Idonea quibus anima ipsa influit i tu ius argumentumlφ anima cum uitibus sequitur complexionem corporis siquidem euidenter uariantur eius ope rationes alterato corpore aliqua de Causa uerbi gratia ob aegritudinemt Uice item uersa corpoti coringunt plurimae operationestpropter animam illo ut organo utentes uel Int tristitiauimor:concupiscetiar laetitia di mestitiest quapropter Mutuum accidentium comerciu uicissariat animae ali corpotis comiteratio Indicat corpus oportere ut sit
aptu animae dominanti seruitimqd 6e adhuc ex illo prothatur quoniam si quodpiam animal ut fiQmoriatur nn qua alieν gignificui eadem anima possit aptati. Ita Psem per Cuilibet animali sua inest uriat animaInec uicissim Cuilibet animae suum propriuml subest comus anima
Iis. Siquidem corpori Parato parata pariter respondet ani ma Idcirco Necessum est corporaturam animos esse at teram quam pusillanimisi sicut serramentum carpentarii aliud/q sutoriit atet ita anima leonis ut animo sat prudeterfibi aptauit corpus organico ad oportunitatem ut ossifolidum ad roburidentatumi ad Morsura micanis leuiter pedalum ad uelocitate , Equi dure ungularum i ad pugnam
reliquisl actionibus promptum, Bouis quot anima ua
203쪽
fibi constituit corpuς cornigerum, Magnum ad laborendi qualibet alia pro dignitate indignitate ue operationum ut leporis anima cu careat audacias ac robore corpus te uelarmat sibi ad euasione in ovis autem sagax as Praeciationena a sortioribus brutis.
Caput secundum. Qualis humani corpo tis composimo Oc propter quid. . Um Anima humana sit nobilior sapientiori reli e qui stac Idcirco propinquior substantiae diuinae, Disposuit sibi corpus nobilissimu alioue q sunt alallu ac meliorat aptioram n ebra ad artes exercedasi cui ad multa opera q facit Muhilariis indigeat organs v neq; Po tuerit sibi ea omnia in corpore coniuncto fingeretineo c5 posuit unum Idoneum ad fabricandum illa Plura separata instrumentat Manus uidelicet quadoquidem si habeat unicum organum tantum unico usui apium non poterat caetera oportuna conficere. Instituit quot corpus rectum cui cum manibus addidit et pedext in queat multas aliasai altu spelleslopinioe penet Innumeras gestu uariato imitarit Eorum s motus plures effingere. Quorum si unica retineat naturale id nequeat. Nanal homini omnia Bru lorum operatquidamtenus: conueniunt ut leonina Dotminatiotad qua utitur loricar Clypeo:arce: at 3 adhuc inIstructius Balista di ariete ad Μuros diruedost Ppulsi unoxiorum telis ad Pugnam item equo sed di celeritatem qualis leporina ae naturalem pre cautionem c ut ouilla ait hae actiones per instrumenta lacte sunt Brutalibus potentiores.Homo item ope Intellectus directoria sarit opera quadam exquifita, supra naturalem cogitarum suum
c quoniam natuialium operum inist quot diuus pote
204쪽
sta Jut artificia ho format uel bi gratia musica organa cordis instructa utendit it Iis artem ipsam. Praeter instrumenta sonora q excogitat ad laetificas B rutoue uoces imit adas. Inuenit quot captetularibus uolatilia aeris:& pisces malris,ac seras terrae domat. Praeterea utit ad multiplex comodum aq:aere:& sole ac lunalcaeteris et stellis. Amplius Me tis Prouideria codit leges rectas: morest probos instituit. Scietia ν uolumina excudit litterarum figuras nouat spheras, multiformes ut procelestis horologica i sed di artes
uarias, Prognostica item antelongaeua praesentibus ac suturis utilia. Ideo ut praedictum homo i laturae rectae a Bru/tali differentis compositus est , aptae Imitari Brutales attalias confines qt in uariis actionibus sumit uatias. Et caambulat dispositus et aliter u cu eatati disputas quot Differeter se het u scribest Carpeiani situs et in aetioe yptia dis itus est a sutoris icouiuatis accubitus di arantis status discrepat. Uit canes dissormis e a stertei et Irrietas a tympanizare. Caput tertium. ad anima humana non ii abet peritia ali qua congenitaminet formam eorporalem conaturalem.
Nima Brutatis cui sinarratu) dedit suis anima
a Iibus tum instrumenta oportuna actionibu , Qinstinctus naturales expedientes tutellae a noxiis pro conditione fingulis i. Anima uero humana, neutrumhoue contulit hol. Tantsit instituit corpus uersatile P multis organis,docilitate 3 citra Puta pro instinctu naturali tribuit, a d si aliter c5tingeret ut uidelicet scietia a natura secustratino appeteret huc orbe Infim si nec.n. lndigeret discere P abstractione a larmis sensibilibuslnisi respondeat l. aia Pitiam qde naturale habet,sed cu sit uelata non potest eam
deugere nisi erudiuo neu ualet ab obliuiae resipisces αβ
205쪽
Excitata ab hiis Rebus inferioribus t quaIe prosecto non
est. Nec enim continet huiusmodi aliquam sormam cor potalem ueluti praetectoria i alioquin nulla aliam admittierevex consequenti etiam non intelligereti ut aer de aquae si quem habeant colorem unicu peculiarem I non susci perent alte inel per illa media uideretnr aliquid nisi sub unius coloris apparentia. quae tamen elementa omnibus coloribus sunt perma. At s ira etiam sensorias tu oculus si quem possideat colorem genuinu propitum linon appreceret alium . sic auditorium odoratorium emerat sentiendi instrumenta. Quare sic anima cu sit prompta parata ad omnes formas sensibiles abstrahedo reciperes nulIam earum habet insitam. unde etia dicitur locus sormarum
qi de Rationali maxime intestigendd, di cum hoc ita sit
operationes suas propria si exercet ex selabs 3 organo corporeo proptereat incorruptibilis existit.
Caput quartum. ad anima humana no Indiget organo corporeolli est simplexici: ob id incorrupti l is. Nima Humana sungit nonullis actionibus ignoa bilibus quibus proculdubio conuenit corpust ut orator caeteriel artes quas no sine Membris ad eas instrumentariis Exercet. Plerist autem iungitur uirtuste Cogitatiuae qualis discursus deliberativus atl eontemplativus ad latentia ex apparentibus procedensistis uero fungitur ex intellectus Potesta nobilioribust pro facultate ee citra discursui tau qt ars utrasq3 postremas anima minime persecto indiget corporali organo. Omnis autem sor ma quae non indiget instrumento corporeo ad agendum est incorruptibilis siquidem est simplex. Tale autem non
resoluitur in alia. Sed consistit firmum ais inconsuptibile.
206쪽
Animus autem est simplex quoniam non est compositus
cum ut receptaculum formarum simplicium di depurata tum .quas attingit aequaliter neq; magis citius ue considetrando recipit unam salteram. uelut speculum Imaginest aer colores:sonos:Oaores:alia si sensiles formas. Indisse remeris ne turbationerquas desert ad sensum, seruail pro ratione singulorum atq; haec operatio inest animo naturaliter a semper, Porro omne qd est receptaculum formarii simplicium existit incorruptibiletiqi est simplex absolutus exuat simile,anamu S aule utroq; modo se habet, Qua pro
pira persistit Incorruptibilis. Caput quintum. Qianimus fit immortalis ex infinita
cilcendi Potentialiq3 non habet scientiam congcnitam. Ursus animus siue anima rationalis naturali ter perpetuoq3 discendo operatur,siquidem mspicimus hominem semper ignorantem aliqua suburde discere I natura eius nequa ad discedam deficiente, quinImmo quantum Eperest disce dum tanta prosequitur discere. Omne nero qd ita se ha Dei cosistet Ppetuo sibi simile ac ei meliustqd est magist siquidem . ita procedendo auget potentiam I neq3 attingithnemest uirtutis non interruptae indesinentismiquale tinet uim interminatam Ex consequenti existit irresolubille.& incorruptibile / sicut uice uersa J Terminatu ut coripus resoluitur, corrumpiturq;.Homo aut ex suppositione facta ι assidue discit noua quoniam ut iam probatum genitus est informis Imperitusq;. Siquidem a natura non inest illi nisi docilitas non autem doctrina.Eiusq; animusereatus est non eruditustsed Erudibilis gradatim scietur aem baLAlioquin no disceret aliquid ullatenus. sicut Pla
207쪽
tam admittit. Quod si homo quot haberet altu doctrina a natura ingentia,haec illi sufficeret peculiarisi soteit amob id impostibile existeret Eum aliter discere uelut caetera animalia ut praeducimus se habeti quare homo a natura non habet scientiam aliqua ,sed tantum aptitudinem Capacitatemq ad eam. Sicut Oculus non habet quempiam cotiorem conaturaliter inditum, sed Potenta recipiendi on nes colores. Ita nam se habet animus ad intelligibilia, sicut oculus ad uisibilia , uti uisio est persectio oculi, sic Intellectio animi: ac ut Oculus se habet indifferenter ad uisibilia, sic Animus ad intelligibilia uti oculus non uiderei actu,nisi suisset paptus ad uidendum,ita quot animus
no intelligeret actu nisi praffuisset Paratus ad intellιgenta. Caput sextum. φ animus est simplex absolute, ait ob id immortalisto simplex bisauum.
Nimus ni antea dictil est atqualiter receptiuusa omnium formarum abstrahendo a sentibilibus, quapropter no habet in substantia sua quampiam huiusmodi formam. Sed tantum receptiuitatem earum. ait haec est illius sorma prima ac propria. Siquidem ipse animus quatenus est animust est talis per hanc rec 'iustatem Ac cui saepius dictu si qua una sorma alia meli et anilmo non ita indiscrete susciperet reliquas omnes. El. . illa resisteret aliis ut debilioribuslquia alienis recipiendis. Porro cum animus careat forma peculiari confiia figitur in seipso est simplex. auidoquidem omne compositum habet formam quadam propriam i qualem ut p. csaln) non continet animus. Idcirco etiam in Opositus, re conleque ut simplex di absolute non comparatu.quoniam simplex est b. m. Octa
208쪽
st bimodum,unum quale subiectum primu primordia
omnium corporum, susceptiuum sol in ab , Mensonumitrium t di quatuor qualitatum, ci,non est con positu ex aliquibus , ait ideo hoc est simplex absolute. Alicium est fimplex comparatu rerum ex eo compositatuna, sicut Ele menta silvors ibi gratia ignis:aenaquar di terra sunt fina Plicia ad mixta/composita autem ad materiam subiectam tinnesiomici: Alitates Uuor in plexas. Ite corpus aialis esteopositu ad qualitates primarias quatuor, simplex ad plantas.Plantae sunt compositae ad Elemeta:smplices ad humores. Humores sunt compositi ad Plautas r limplices ad methra fimiliaria:ut ossa:neruos: uenas di cetera mebra fimularia sunt composita ad humores, simplicia ad organica,
ut Carnem: cerebrum: Iecui:capnlrmanus. Et fi liai quo rum aliquae sunt instmmenta spirationis, quaeda nutritio nis:quaedam uocauonis i quaedam sensorus ac motionis Dirrectionisi naturae, quadi generationis, alia uero co
Litationis di factionis. ali hae membra sunt com fila ad Corpus/qa dein est compositum absolute. Siquidem Im Possibile est ex eo componatur aliquid ulterius. Ad qd dicat fimplexi trimesio aut seu soliditas: qiuatas singulae ex quatuor o materia prima ac forma sunt simplices absolute. Materia antem pruna subintelligitur esse illud labiectu ultimum sic ablatis per abstractionem a Corpore qualitatibus primis disreddis ac trimesioneiqiubus subest subta det superstes,aio haec est fimplex absoluteliminas omni
no. Et quamuis animus componat constitua membra romotis ex eIementis trimenfione ac qualitatibust licet Regat uniuersum corpus,tamen cst aduena illiIquoniam
orbis eius proprius est superior istot in quem quo modo descendaviam probatum antea dic paulo post repetedum.
Q. uapropter c in deductum unde animus no est sol
209쪽
eomposta, sed simplex absolute, eum p eorpus omne esi positum iandem resoluatur in eat ex quibat componitur simplex autem absolute,ne qua a resoluitur in aliquid ulte rius f q Is est tale irresolubile cogitat esse Incorruptibile, ex consequenti animus existit immortalin
Caput septimumsolutio duarum obiectionum. ii qliispiam obiiciat dicen , cp licet animus fit esti sentia simplex,ta me non perficitur nisi per instrus mentum Corpora ter quoniam pei ficitur per do ctrinam scientia rumi ad quarum principia omnes sensus sunt instructorii qui utuntur organis corporalibus. Quapropter fit ut animus ad sui persectionem instru mentis huiusmodi Corporalibus indigeat.qd si ita sit Corruptis illis ipse etiam comitanter corrumpetur . Praeterea omnes substantiae praeter Autore primu constant ex ma teria di sorma Item animus considerat conterminum gesneri suo. Neq; considerat disiunctu a materia. auare conuenit rebus materialibus.Et id fit communi usu inmunietorum corporalium ad opera u. Respondemus ad hare ut antea) φ Animi sunt tres operationes quaru una prοι uenit comunione Corporis , duae aute minime Indigent instrumetario Corporis adminiculo.Atl hae sunt deducere conclusiones ex principiis cona auso sese ab uno nosttopromouereladnoscedam aliut G accedit ad dignitate animis Eius' operatio propria existit. At rationes s, ominet substantiae citra prima constent ex materia se forma, animus non intelligat nisi materialias sunt salsae.Siqui dem Plurimae substanae sunt abstractae a materia,quarum numerum nox etiam prius in metaphysicis probauimus,
uti etiam collegimusigi huiusmodi substanae existunt per
210쪽
tuli intellectus superni. Caput Delaum, P animus proculdubio intel ligit deum:ac seipsum cxterasi mrmas iniensibiles sine organo cor Pali eua. ωrmassensibiles abstrahit per uu
Mplius quod si soliis Auror primus est separamaa a materia animus scit tantu eum esse talem, adi
. mus igitur intelligit Deum. di scientia huiusmo
ei saltem non est per organum corporale. Quare eum ita ευ non igitur animus intelligit omnia per instrumentum corporeum. A dhuc speculatio qua animus seipsum cote Platu Inon est per organum corporalelsiquidem eius substantia non est corporea inel sensibilis quod libet uero qd Per Organum corporale confideraturiest sensibile .Ergo ob ad etiam animus non considerat omnia per adminiculsi Corporis organicum ait haec operatio in organica est ilI, Propria. Ite animus denudat semper formas a matella,aelia denudatas in essentia attingit illas,substantia igitur animi munges huiusmodi formast e depurata a materias neu est sensibilis . Animus igitur speculatur primo ipsas rerum essentias puras sine organo materiali deinde componit Principia ex sibus cfinexis/peruenit ad larmas antea ignotasi utpote intensibilestari has contemplatur proculdubio
M usu instrumcti corporalisi id 3 est opus ei proprium nobilissimum 3 pro coditionetqdi non habet repugnan
tiam ex obiecto. Q uapropter animus considerat tum materialesltum immateriales Qrmas fine organo corporali,