장음표시 사용
311쪽
rium insituta, ritusque, quatenus disserant, qu rario nu ἐς an in Gallias commigraritim expediam. Transitio vero imperfecta est , quum exprimitur tantum id quod dictum est, vel quum tantum id, quod dicendum superea: Vt Cicero: Mad desinitiones, hactenus et reliqua videamus. Idem: Guasuram istius demonstraui . reliqua atteηdite et Salustius: De stica eiusque incolis , ad necessis tem νei , satis distum . Postquam diuis Regno oc. Exponitur vero , quod superest dicendum apud Tullium: Age nunc illa videam
Iudices, qua e sequuta sum. Eti. μης reliquorum Matorum aetates τμdeamus : Ad Herennium: Tempus est ad caeteras partes orationis proscisci. Varro: De his nunc iam, qua hominum causa cο stituta,vide mus.Maro: Protinus aeris messis celestia dora equar.
Vnde non requiritur in transitione expositio tam eius, quod dictum est, quam eius, quod supereti, sed susicit si quin ,
De Ichematibns minus dicentitas . IN ter haec primum sibi vendicat locum illud , quod Greci appellant 1 Tapinosis, vel iαὶ misso Latinis autem dicitur Dimiruitio, vel Iuuniitutio, aut Ertenuatio , quod rei minuit grauitatem,ut si quis lachrumulam dicat pro multis lachremisia Hac figura Verres scelera uia obtegebat: ea appellans studia, Gero dicit.Eadem,quod accusatores,Ligarii stelus dicebant,
312쪽
Lib. III. Trail. III. Cap. 8. 29 P
M , Tullius errorein nominat; Eadem, vel potissis 3ὶ Dperbolia tapinosi Cicero appellat acus puneturam id, quod accusat res Milonis dicebant , iamini gladiatorium '. i Tapinosis etiam
cst , quum mare appellant gurgitem , ut quum Catullus dereidibus dicit eas apparuisse Nutricumtenus extores P sergite da, D. Idem schema est in eo , quod Horatius inquito qua beatam Diua tenes Cyprum , ct
Nam tangere arid antiquos proprie est laedere, pungere , audpercutere. Quod si C exaggerario non est sin stbema sententiarum, nec M extemιatio, tale erit, Certe ii) tinxnutio vulgo c gnoscitur meo 1 quod Lucretius pro mari dixit Lacunas i alias phanc tamen 66 metaphoram esse, nemo inficias ierio. f Senec stoebe vero' gelicris eunt 8)met 3m . adiuncti eritiquum 9 perduellas appellant hostes , quilin tamen hosti itin nbmine, proprie peregrini significentur, quos Spartani ic Xenos dicebant.Sea nihil prohi iidem, pro diuerso considerationis modo , nunc y schema esse solentiarum,nunc ir troporum assectionem. ir Vopis, vox est e castris adscita in rhetorum scholas,
nam , qui in praelio soccubuissent, eo quod non numerarentur in recitatione catalogi , iudicabantur numerati super aposiγή sim , quemadmodum e contra x praelio interfitisse credebantur, illi, quorum nomina 3M Ordinum ductor in numeros retulerat . A Latinis hoc schema dicitur Reticentia, siue obticentia, de cisio, aut i interruptio . Videtur autem elle idem cum sui EA
Eclipsis sit verbi suppressio, ansive' vero totius rei dest tus : alii oppositum' putant. Ire tanta diitersitate, promiscuὰ utroque utemur nomine Itaque ao) Ellipse siue cra) aposiopesis fierit in illo Chrysostomi: dimoto eontra Dei voluntatem amar, mus, dixerit aliquis uum Choum inopia tabescentem despirimus liberi, autem amicii, oe cognatis, supra quam necesse sit, eis mis Gum t sed quis auinet oratione longius progredi, nam si f- qhssique conscientiam examinauerit, pluribus certὰ in rebus Me a nobi Sic Iuvenalis: .
313쪽
oi ego: Sed motos prolat componere fluctus. sic Silius
Haud laude abfuerit , moia qui, 'Sed parcere dimi sit melius. Verbum vero abest in illo Tulli; Brutus msime viae iam sustin bat, qui si conseruatus erit, vicimus: sin , quod Dii omen auertant,omnis ommum es cursus ad vos . Et in Illo Naionis
Me titi venturam comitem quocumque vocaris sSiue, quod beu timeo , siue superis eris .lri U3posiopesii vero, eo, ab sa ri aposiopesi dissertiquod hac, res omnino sublicetur, illa vero escitur, sed obscura verborum ambage, qu9 vitetur offensa. lia i Paralipsis Latinis idem valet, ac praeteritio. fit, quum simulanius nos id omittere, quod maxime dicimus, quod ideo fit, quia res, vel sunt paruae, vel note, vel ingratae, ac molestae, quas tamen praeterire nolumus , quia sunt nobis utiles . Vndς tali schemate utimur, quando aliqua vehementer conducentia; siue ad probandum, siue ad refellendum, elusinodi sunt naturae, O si eis insistamus, satietatem potius, quam voluptatem Putantur allatura. Quod schema partim spectat ad ea, que plus partim ad e/ quae minus dicunt; quia quamuis orator dicat, iis mimis dicturum quam sit in re, elus tamen dicit, quam stodieturiun receperat. Vt apud Lucilium :Non tango , qu)d auarus homo est, quisque improbu' mitto. Sic Cicero libro is . epistola ad Treboniqui r Vt illa omittam, quae in Ciuitate fecisi oec. hi ad Atticum: Omitta illa vetera , quod istum in Semp. alle aruit, auxit, armauit se. Et in Vatinium . ,, Atque illud tenebriςosissinium tempus ineuntis elatis tus p tiar latere, licet impune per me parietes in adolescentia pers
deris , vicinos compilaueris, matrem verberaueris ; habeat hoc praemium tua indignitas, ut adolescenti. e turpitudo obscuritate,& sordibus tuis obtegatur. is Et in Rullum Non querar diminutionem vectigalium, a flagitium huius iactura atque damni: praete
H mitto illa quae nemo est quin grauissime,& verissime conqueriis possit,uo caput patrimonio publici,pulcherrimam populi Ro. , , possessionem, si ibsiditim annons horreum belli sub signo clausetriique
314쪽
LI. III. Tract. II. C p. r. 299
trisque Rei positum,vectigal seruare non potuisse Eum deni- ,, que nos agrum P. Rullo concessisse, qui ager ipse per sese, edis Syllant dominationi,&Gracchorum largitioni restitisset. Nonis dico solum hoc in Rep.vectigal esse,quod, ainissis aliis, rema-
, , neat, intermissis, non conquiescat, in pace niteat, in bello nonis obsolescat, militem sustentet, hostem non pertimescat, pri- ,, termitto omnem hanc orationem,& concioni reseruo &c. ,, Huic vicinum , si non idem potius, est schema appellatum,
et parumpesei, siue H apophasis, quale ponitur esse in prima
Verrina Nec ea duo, quasi dicam, infirmare non posses. Et, Sunt hac in te, alia falsi accusatoris signa per malia,quibus ego non utor . Vicinum etiam est schema dictum leto apodoris , quo aliquid remouetur, vel simpliciter ab oratione, vel in alium reiicitur locum. siue , est reiectio, aut reprobatio quarundam rerum , quasi i dignarum quae in quaestionem veniant, quod neque potuissent ab aduersari; s poni, nec a nobis quaeri, nec a Iudice postulari . Sic Cicero pro Coelior Equitis autem Romani esse filiam. triminis loco poni ab aec Maribas, neque his iudicantibus oportuit, neque defendentibus nobis. 1 Periphrasis, quod partim est et M schema verseram, partim ἀρ) sententiarum, accidit, quum rem desigiaatin , pluribus ambimus, ac circumloquimur verbis: quamquam non desine, qui etiam unico verbo composito, putent confici posse lo) ρω-pbrasem , ut si piscatorem appelles piscicapum , vel s3r e mari viventem dicas 323 mareuiuum . Vtcumque res sit, frequentior est, quum rem pluribus verbis circumloquimur. Adhibetur autem, vel tantum gratia ornatus,quomodo est schema verborum, ut sunt temporum descriptiones apud poetas, in quibus, si aliud substituas verbum , de ornatu quidem fortassis multum , de reis autem nihil peribit. Cuiusmodi descriptionibus poeticis, etiam inter prolatores delectabantur Lucius Apuleius, & Franciscus Petrarcha, qui illum imitari maluit, quam Ciceronem. Apulaei est illa in 3. Metamorphosis punicantibus phalerisAurora roseum quatiens lacertum Coelum inequitabat, o me securae Diui reuulsum , nox diei reddidit. Adhibetur etiam , ut rem obumbremus , ira tamen, ut ea cerni possit, ut in Miloniana, qui inia, graue foret sateri Clodium a Milone occisum , c icero per periis phrasem rem molliuit, dicens : Illi , qui erant cum Clodio , gladiosedhctis , partim recuri ere ad rhedam , ut a tergo Milonem adorirentur, P p partim,
315쪽
, ο o oratoriarum Institutionum
partim, quὸd hune iam interfecttim putarent, eaedere incipiunt eius m uos qui ρVeraninex quibus, mi animo festi :n Dominhm erant, ct ρ sentes fuerunt, fecerunt id servi Milonis dicam enim, non denuaudieriminis gratia , fedulfactum est neque imperante , neque sciente, neque praesente Domino , quod suos quisque seruos , in tali re, facer voluisset. Interdum vero, nec augendi, nec inii mendi causa adhibetur , sed ra simpliciter ad qtiidpiam circuna loquendtinae , quod aperte nominare, vel nolumus , vel non valemus, ut rusticus ille apud Virgilium Ecloga In medio duo signa, Conon , , quir fuit alter , Decripsit radio torum qui gentibus orbem . Ad hoc schema referri potest illud innominatum, quo per quandam suspicionem, quod non dicimus, intelligi volumus , non quidem contrarium , ut fatin ironia , sed aliud quidpiam latens, ab auditoris ingenio inueniendum, ut de suspecta nuru , si maritus dicat: Duxi Daciem , qua patri placuit. Sic quum The mistoclcs Atheniensiibus suadcre vellet, utVrbem secus Deos deponerent; durum enim fuisset dicere , ut eam omnino inhabitatam relinquerent. Sic quum idem suasit:Vtendum esse Victorus, in quo ut diximus erat 3 q) euph fmus; Hoc autem schema , quum proprio, ac speciali nomine careat, generis tantum retinet nomen, & ad periphrasim reducitur.
316쪽
De schematibus aeque dicentibus , quae figurantur
ratione personae :SChemata sententiarum aequd dicentia, orationem Durane ratione, vel personae, vel rei, de qua agitur, vel utriusque x . Prioris generis nempe figurantium ratione personae, simi i diuis
simus ab aliquibus tunc es le dicitur, quum aliquem introduciamus nobiscum colloquentem et quod si mret, 2 dialogo non differret. Alii vero. & meo videri recti iis , 6) dialogismum tunc esse putant, quum certus tribuitur sermo alicui persoliae , quae praesentis sit instituti, siue persona illa nobiscum, siue cum alio loquatur. Secum loquitur Dido Eneidos: En quid agam ' rursus ne procos irrisa priores Et periar Nomadumqne petam connubia supplex , . uos ego Ium toties iam dedignara maritos tIliacas igitur classes, atque ultima Teucrum Iussa sequar i quid me auxilio iuuant ante leuatos qEt bene apud memores veteris stat gratia facti. is me autem, ne velle, sinet ' ratibusque superbis Irrisam accipiet ' Nescis, heu perdita, necdum Leudomentaea sentis periuria gentis l .'id tum' sola fuga naues comitabor orantes 'An Tyriis omnique manu stipata meorum Insequar ' Et quos Sidonia vix Vrbe reuelli Pursus agam pelago, o ventis dare vela iubebo '
Sic Sosia secum loquitur: .mid, malum, nonne ego sum struos Amphitruotvs Sosia , Nonne hae nocte nostra nauis ex portu Persico Venit, qua me aduexis i nonne huc berus me misit meus ἐNonne ego nunesto ante aedes nostras i No mihi est Ianterna in manu l
317쪽
Fecit hercle, nam mihi msero etiam nune mala dolent . . uid igitur ego dubites. aut Pur non introeo in nostram domum ζMagister Herennianus dialogismum , quem ipse Sermocinationem appellat, definit, quod tunc contingat, quum alicui Pe sonae sermo tribuitur, & is exponitur cum ratione dignitatis , nempe si ea dixisse fingamus, qtrae eam cogitare non ut abfuse dum. Cuius tale subi)cit exemplum: rauum militibus Vrbs r dandaret , o omnes timore oppres domi continerentur, venit iste cum sago, gladio succinctus , tenens iaculum: quinque. adolescentes semianem, simili ornatu, subsequuntur; Irrumpit in aedes subit), deinde magna voce : Vbi est iste beatus, inquit, adium dominus, quin inibi praesum l .αuid tacetis o His ali, omnesIupidi timore , obmutuo. m. 6ων illius infelicissimi, cum maximo fetu,ad istus pedes abiecit sese; Parce, inquit,s per ea quae tibi dulcissima sunt in vita, miserere nostri,noti ex
tintuere ei tinctos ; fer mansuetὰ fortunam , nos quoque fuimus Mara , nosce te esse hominem . At ille : ..uin ιllum mihi datis , ac vos auribus meis opplorare desinitis i Noa abibit. Illi nunciatur interea venisse astum, clamore maximo mortem minari; .etuod simul ut audiuit. Nehs, inquit, Gorgia pedissequa puerorum, absconde pueros, defende, De vi incolumes ad adoloscentiam perducas , Vix haec dixerat , quum ecce se praesto , Sedes, inquit, audax l Non vox mea tibi vitam ad init Exple meas inimicitias, ct tracaniam satura tuo sanguine. Ille cum magno spiritu: Metuebam, inquit, ne pland victus essem,nunc video in iudicio mecum contendere ais, υbi superari turpi mum est , δε- perare pales errimum . Inter Icere me vis i Occidam equidem,sed victus non peribo; At ille . In extremo dirae tempore, etiam sententiosὰ l queris , neque ei, quem vides dominari, vis supplicare . Tum mulier: Immὸ quidem iste rogat, O supplicat, sed tu queso commouere. Et tu per Deos, inquit,' hunc emplexare , Dominus est, vince tu nunc animum . .Quur non desinis, inquit, uxor, loqui, quae me digna non funi, raee , O quae curanda sunt, cura . Tu cessas m hi vitam , tibi omnem bene vivendi spem, mea morte, eripere ' Iste mulierem reppulit ab se lamentantem , tuo nescio quid dicere incipienti , quod dignum Didelicet
illa virtute esset, gladium iu latere defixit. Et subdit: Puto tu hoe
exemplo datos esse Unicuique fermones ad dignitarem accommodatos, id
quod oportet in bac genere obseruare Hoc idem ntonet Horatius in arte ad Pisones
Interent mustum, Davus ne loquatur an herus .
Quod quia neglexit Celsus, merito ab Origene reprehenditur t
318쪽
ωuauit vero Cicero pro Coelio, dicens. Si autem vittat vis me incere maius, silc agam tecum: remouebo iliam senem . Durum , ac pene agrestem, ex hisque tuis sumam aliquem , ,, ac potissimum minimum fratrem tuum, qui est in isto genem urbanusimus,qui te amat plurinium, qui propter nescio qua , , timiditatem,& nocturnosquosda inanes metus tecum semper M pusio cum maiore sorore cubitauit. Eum putato tecum loqui.,, Quid tumultuaris soror Quid clamore exorsa verbis,paruam, , tam magnam iacis vicinum adolescentulum aspexisti, candores huius te, de procacitas , vultus, oculique perpulerimi, is pius M videre voluisti,suisti nonnumquam in iisdem hortis visa nobia is lis mulier.Illum filium familias o patre parco ac tenaci habere,, tuis copijs deuictum non potes,calcitrat,respuit, non putat tua ,, dona esse tanti ἐ Conser te alio. Habes hortos ad Tiberim, acs, diligenter eo loco praeparasti, quo omnis iuuentus natandi
,, causa venit: hinc licet conditiones quotidie legas. Q uiris huic , qui te spernit molesta es &c. I A dialogismo non multum differre putatur sin Ethopia, quae desinitur , quod sit oratio tributa personis, quae ad huc supersunt, ut apud Ciceronem pro Quintio Guid ad bac Neuius ridet scilicet nostram ementium , qui in vita sua rationem fammi officii demderemus, i stituta bonorum virorum requiramus. inuid mihi, inquit, cum isa summa sanctimoaia , ac diligentia φ Videriut, inquit, via incia viri boni, de me autem ita considerent, non quid habeam , sed quibus rebus inuenerim , quaeraret, O quemadmodum natus, ct quo pacto educatus sim . Memini, vetus est , de scurra multὸ facilius diuit , quam
patrem familias feri posse. Hac iue, si verbis non audet, re quidem vera palam loquitur. V timur antem 8 Shopia ad fidem faciendana, quia fide digniores putantur sermones, relati ex ore ali
i Q Praso pia a Latinis dicitur. Conformatio , aut personae fictio, quae contingere dicitur , quum vel personas constitui mus in rebus , quae simi sine personis , aut quum fingimus actionem, seu sermonem eorum hominum , qui esse desierunt, tamquam si vivi forent , ac praesentes ; Vnde schema istud duum est modorum, primum, quum d non personis personas facimus,ut quum rei mutae sermonem , ac sensum tribuimus, quo nostram intelli sat orationem: secundum , quum mortuos loqui fingimus, qui
modus a Coelio Rhodi gino , ac aliis appellatur ra)Huius
319쪽
Nuius ichematis tale exemplum est apud Magistrum Herennia tnum i euodsi nunc Iunius illa Brutus reuiuiscas , hic ante pedes vesros ausit, non hac utetur oratione ἰ 'o Reges eiecti vos ora
introducitis. Ego libertatem , quae non erat, peperit vos, partam serua Ire non vultis. Ego, capitιs mei periculo, patriam liberaui: vos, liberi
sne periculo esse non euratis. Sic Tullius pro Coelio veluti ab ii feris excitat Appium Coecum, ut ita Clodiam alloquatur ,, Mulier,quid tibi ιtim Coelio ' Quid cum homine adolescentulo,, Quid cum alieno Quur aut ta familiaris huic fuisti ut aurum
,, commodares, aut tam inimica ut venenii timere si No patrem, ,, tuum videras, non patruum, non auum, proauum , atauum 4ri audieras Consules fuisse. No denique modo te Metelli ma- , , tiimonium tenuisse sciebas clarissimi di fortissimi viri , patrio,, amantissimi,qui simul ac pedem limine extulerat, nes prope Cives , virtute , gloria, dignitate superabat. Cui , quum xis ex amplissimo, genere in familiam clarissima nupsules, quur ri tibi Coel iiis itim coniunctus festi cognatust assinis viri tui fa--,, miliaris' Nihil horum. Quid igitur fuit,nisi quedam temeritas ,, ac libido io Projs popia, etiam est, quum Vrbs, Resp. aut
Patria fingitur loqui, siue illius nomine intelligatur Numenis. Tutelare , aut genius, siue personae quae eam constituunt, ut in i I. Catilinaria Cicero Patriam inducit loquentem hoc modo: Qua tecum Catilina , o quodammodo tacita loquitur. Nullum tum rot annos facinus extitit, nisi per te, nullum 'agitium sine te; tibi υnν multorum ει usum mees, tibι vexatio, direptioque sociorum impunita fuit, ac libera : Tu non solum ad negligendas leges, O quaestiones, -- m etiam ad euertendas perfringendasque valuisti. Superiora illa quoquam ferenda non fuerunt , tamen , ut potui , tuti nunc verbme totam esse in metu propter ta υntim , quidquid increpuerit , Catilinam timeri, vultum videri contra me consilium iniri posse , quod a tuo scemlere abhorreat, non est ferendtim. . amobrem disrede , atque hunc mibi timorem eripe , si verus, ne opprimar, sim falsus, ut tandem alia quando timere desinam . Haec si tecum , ut iri, Parria loquatur, nonnὸ impetrare debeat etiam si vim adhiberi non post Et inferius Etenim
si mecum patria, qua mihi vitὰ mea multὸ est inarior . si cuncta Italia si omnis Reis. loqKatur , M. Talli quid agis ' Tu o eum, quem ego
hostem comperi' quem Ducem, belli futurum vides , quem expectarimperatorem in castra hostium sentis,authorem sceleris, principem coniugatioηis , euocatorem sertiorum ., a Ciuium perditorum , exire ni
320쪽
rlamis , vi agi te non emissus Vrbe , sed immissus in Urbem e se -. arur oee. Et infra: His ergo sanct smis Reip voci s , o eo m b .minum , qui ιdem sentiuini mentibus pauca respondebo cte. Ex quibus omnibus cognoscimus, qua ratione ad ιοὶ prosopopi accedendunt, quave ab eadem sit recedeiadum . Huiusmodi ergo io, pros ophae, etiam oratoribus c onue munt: sent tamen aliae, quae poetas potius decent; Cuiu in di, vel rei substantiam direct u , aut indirecte respiciunt: quo modo Ennius vitani, ac mortem colloquentes inducit, re quidam iamnere Iuridiciali duas scripsit orationes , in quarum una mens corpus accusabat; in altera vero corpus sese defendit: Ad idem pertinent sermones mutoruin , quomodo apud Plutarchum , Gryllus introducitur cum Vlysse disputans. Vel , si non respiaciunt rex substantiam , finguntur saltem ex accidentibus, ut quum apud Platonem , inducuntur leges loquentes, a te quum
virtus , di voluptas, inter se contendentes finguntur ...
Exemplum vero O prosopopha , qua, non personant, allo quimur quasi personam , est in oratione Ciceronis pro Milone,
ubi ait: Vos enim Albani tumati atque luet,vos inquam im Aro,atqu e obtestor, vosque Albanorum obruta ara, sacrorum populi Romani focis, m aequales, quas ille, praecepsiamentia, caesis prostratiqae fa ctismis lucis , substructionum insanis molibus oppreserat, vestratum arae, vestrs Religiones viguerunt,ues'ra vis valuis, quam ille omni scelere potiuerar circ. Frequens huius scaematis usus est in i a cra scriptura, in qua saepe prophetae Diuino alitati spiritu, moi res alloquuntur aut colles, ligna, mare, flamina, stellas,aliaque muta , & eisdein quandoque verba attingunt, ut quum in cis est Erubesce Sidon ait mare, & sic multoties , a ii ostrophe fit, quum sermonem conuertimus ad pers nam, vel quasi personam aliam , ac ii astituta ferat oratio. Sic in I.Catilinaria Cicero Patres alloquitur.Cupio Patres Co is scripti me esse clementem cupio in tantis Rciputa. periculis noti,, dissolutum videri. Sed iam me ipsum inertiae nequit, aeque condemno. Et deinde orationem conuertit ad Catilinam dicens . Si,, te iam Catilina comprehendi si inuinci iussero credo esse veren ,, dum mihi ne non hoc potius omnes boni serius a me, quam, is quisquam crudelius factum esse dicat. Et in fine eiusdem or is tionis, Polliceor vobis hoc, Patres Conscripti tantam in nobis
is Coi sulibus fore diligentiam, tantam in vobis authoritatem i QS tantam