장음표시 사용
101쪽
gicam, vi dictum est supra ad literam D. Lib. 2. distina. 39. an. 1.
F. RATIO est, quia requiritur cognitio rerum, & terminorum, quae habetur per definitionem : item & cognitio propositionum per iudicium: item & cognitio illationum per cognitionem connexionis conclusionis cum praemissis, siue necessaliis, siue contingentibus , Mhoc scire, est vere scire. spus. itiner. mentis, cap. 3. G. HINC patet, quod cum triplex subiectum in unaquaque scientia sit assignabile, scilicet radicate , integrale, & uniuersale : in Logica radicale erit sermo, vol nomen, idest terminus simplex : Integrale Crunt operationes intellectus, ut persuasibiles, seu dirigibiles: uniue sale crit modus manifestativus veritatis per rationem, scilicet per de finitionem, iudicium , & argumentationem,qtiae comprchenduntur sub nomine rationis intelligendi veritate1α Lib. I. quas. I. in prol.
o opus. Prine sacri Script. H. C v M autem scientia sit cognitio certa, & euidens, de qua nulla modo potest intellectus vel discredere, vel dissentire, id autcm o im habeatur per cognitionem connexionis conclusionis cum Praemissis in quacunque materia , hinc dicendum est , Logicam csse veram scientiam. Itiner mentis cap. y or lib. y dist. 13, art. I. quast. 4. se lib. I. distinct. yp ra. a. Art. I. g st. s. in corp. se serm. 4. 9 S. H Aem. I. ET consequenter Logica est scientia speculatiua ; practica cnim proprie est solum illa, quae extenditur ad opera VoluntatiS. Lib. 3.
M ET cum Omnis habitus scientiarum completus habeat tantum Vnitatem genericam, consequenter idem de Logica diccndum cst. Lib. , dist. Id . pari. I. art. χ. quaest. I. in fine corp. Scholium super Textum Seraphicum.
PRiMδ Nota , qnod Seraphicus Doctor saepe appellat Logicam scientiam de sermone ; non tamen per hoc credendum est , ipsum tenere cum Nominalibus , obiectum ipsus esse nomen ; nam ut aduertit in opusc. de re- .eione amum sermo alius est interior, alliis exterior ut etiam notat lib. 2. . a Mart. q. .Hic loquitur de solo interiori, seu conceptu : dicit enim tib. i. dist. t. art. 1. cy st. 2. Logicum consderare nomen sollim, prout est expressivum conceptus interioris, & rei.
S E c v Nota, quod cum in F. Princi
102쪽
Princ' um fac. Script. ad litteram B, rate, quod S. Bonaue tura lib. a.dist. 39. dicat Logicam , & Glammaticam este art. I. in corp. de lib. q. dist. 6. plus modos sciendi , quam scientiam ἱ Fart. i. art. I. qti . I. inco=p. appellat id aebet intelligi de Logica viente,quae iudicatorium dirigens animam ita iudiscuti Grammatica est potius ars , quam cando de cognoscibilibus , & de quo scientia : tum etiam quia ipsa Logica alias redibit Iermo. Secunda artificialisper id differt a caeteris scientiis , quod est habitus studio comparatus, quo ap- cum sit scientia , est simul etiam modus prehensis certis regulis dirigitur intel- sciendi : & lecunddin quod dieitur lectus , ne erret in se is opcrationibus. modus sciendi exhibendo instrumenta Quot autem modis possit errare , tradit sciendi, potius dicitur ars eu Grami rati- S. Doct. lib. r. quast. s. prooem. Quaestioca: Se cum lioc stat etiam,quod sit vere igitur procedit de Logica hoc secundo scientia, ut ex Diner.mentis cap. 3. patet. modo sumpta, an sit necessaria ad alias TERT id Nota, quod clim Set.M. scientias aquirendas Nam de prima phicus Doctor ad literam D,dicit,quod certum est elle necellariam. Logica considerat modum manifestati- a. SEc v NDo supponendum ex S. uuin veritatis per rationem, ibi assi- lib. i. dim 38.art. Σ.quaest. i.ad i. gnat eius obiectum adaequatum, S viai - & lib. 4.dist. .art. 2.quast.2.in corp. cum uersale, scilicet modum sciendi,qui est communi, necellarium aliquid dici du- definitio , iudicium , de argumentatio, pliciter. Primb absolute : Secundo ex quae ordinatim considerantur in Logi- stippositione. Et primo modo solus Deusca, ut d et Ierm. .& qtiae si- est necellarius , nam quicquid est , gnificantur per illum terminum ra- excepto Deo, potest non esse. Secundo tionis. modo aliquid dicitur necessarium dupli-
bE omnia , de alia spectantia ad citer, scilicet primo absolute ex suppo- explicationem textus fusius in sequen- sitione,ita quod aliquid non potest natibus quaestionibus prooemialibus pa- beri sine eo : Secundi, necessarium ex tebunt. H ilippositione secundum quid , ita quod solum aliquid dicitur necessarium ad
bene esse. Primo modo cibus est omni- , no necelsarius ad vitam: secundo modo
Q V-S T I O I. talis cibus bonus, Sc. Quaestio procedit
An Logica D necessaria. PRi MA Opinio est landunt, Iauelli,
Meldulensis, aliquorumque aliorum , a. R o explicatione tituli sup- Logicam esse quidem utilem , non au- ponendum primo, Logicam tem necessariam absolute ad caeteras . esse duplicem, aliam natu scientias. ratem , aliam artificalem. SacvNDA Opinio est communis Naturalis est facultas,quam habet quia fere omnium, esse omninδ necessulam. libet intellectus discurrendi a re nota Sie Toletus, Complut. Ruuius , dcc. ad rem ignotam, vel a re nota consusE, & est Samsti Bonaventurae , Ut mox p ad cognoscendum eam distincte ; M tebit. Pro cuius solutione, potest appellari Logica inchoata , seu 3. PR a Mδ Notandum ex S. Bonau. .imperfecia, inditaque per lumen natu- lib. . M. I .part. I. art. 2. quo. I. ira
103쪽
sne crep. quod scientia potest sumi du- tiam sumptam primo modo in seeundoplieiter. Primo pro habitu totali,&per- notabili, ut dicit simplicem appr. hen-Fecho continente aggregationem plu- sionem definitionis rei, non e st nc restarium conclusionum, ut est habitus Phi- ria Logica. Ratio est euidcns,quia ad illosophiae , Metaphvsicae, &e. Secun- lam habendam sitfficit simplex appre- db pro habitu partiali , scilicet unius hensio, non autem requiritur illatio seu
eonclusionis tantum , v. g. quod ens diiciarius: Ergo. naturale sit mobile. SEcvNDA Co Nexus o: Ad scien-Sae v MDb Notandum ex S. Bonau. tiam imperfectam constantem in eois It . I. ura. 2. quast. 2. corp. dc gnitione ali su ins conclusionis , S eius principiorum abique cognitione conneis de lib. dis .i . art. . 3. corp. xionis inter ipsa non est necellaria Lo- dc ex Diuer. ment. cap. 3. quod scire gica ridque patet , quia talis cognitio
dieitur dupliciter. Primo pro simplici est actus artis liberalis, non scientiae. apprehensione definitionis rei: Secun- Sic multi percipiunt Musicam, Geodb prout scire dicit verbum procreti- metriam , dcc. absque eo , quod perci- eum , idest adhaesiuuin , vel iudicati- piant connexionem conclusionum ipsa- uum, idest prout intellectus reflectitur rum cum luis principiis. Sic & multi super suum scire, cognoscendo se scire percipiunt Ius Canonicum , & Ciui vere : de ad hiae requiritur eosnitio L. Rhetores Rethoricam, quatenus eo lusionis , dc connexionis ipsius ad sint artes liberales.sua principia, ob idque debet sciens TERT i A CONc Lusio : Absque resoluere talem conclusionem in sua Logica possunt obtineri aliquae conclu- principia , de causas veras; in hoc enim siones scientificae cum connexione ipsa stat ratio persecta scientiae : vi v. g. ad rum cum suis principiis proximis, non hoe, ut quis sciat hominem esse risi- vero remotis est comitumis; dc patet ex- bilem, debet scire, quod risibilitas ori- perientia. Et ratio est, quam adducit Siatur tanquam ex propria causa a ration B au. lib. 2. dist. 39. art. I. q. 2. incor . litate : nam, ut ait Seraph. Doctor ocari. a. q. 4. quia bimen inna-tib. 3. citat. in scientia non est perfectae tum dirigit mentem in cognitionem quies intellectiis , sed in cognitione principiorum ex sola perceptione ter- principiorum. minorum : Ergo cum sola cognition: ΤεRT id Notandum , quod inter naturali ipsolum potest intellectus se eonelusiones scienti fieas aliquae sunt, extendere ad inserendam aliquam con- quae habent principia proxima, & im clusionem ex ipsis r tum quia principia, tellectui euidentia , vel saltem talia , de omni, dc de nullo sunt nota lumino quod intellestis cum aliquo studio po- naturali. test p. rcipere faciliter connexionem Anni Mus tamen hane scientifieonclusionis cum ipsis. Aliae sunt, quae eam eognitionem haberi non posse ab habent principia remota,ob id que nati, que diligenti indagine, dc studio, dg mliter intellectus absque arte , dc co- sine imperfectione. Hinc signitione regularum logicalium nescit 3, Qv ARTA CONCLVsio : Logi eas resoluere in sua principia.. His p ea artificialis est simpliciter necessariai sitis sit ad acquirendas scientias sumptas pro PRIMA CON cxvs io Ad sciem habitu totali. Est S.Bonavent. Disatiaui
104쪽
Iiteram C, ct D, Se aliorum citatorum in secutula opinione. PROBAT v Rex sundamento Seraphico, quod ponit in Diner.ment. V. I. ec in lib. a. dis. 3 p. fit. Scientia est essectus demonstrationis, quae est syllogisiamus faciens, de pariens scientiam :Sed sola Logica docet demonstrationein: Ergo est necessaria. PROBAT vR Minor, quia ad de- monitrationem requiritur cognitio resolutionis usque ad prima principia vera, non solum secundum materiam,sed& secundum formam , seu ut loquitur S. D m. . .Hexaem. per resolutionem conclutionum in causam essendi, Se inferendi. Sed modus utrius ite iesolutionis traditur a sola Logica per modos, fefiguras, & combinationes terminorum,& propolitiones : Ergo. REsPONDENT Aduersarii conec-dendo argumentum de conclusionibus remotis a principiis , negando de proximis. Vnde non recte infertur, non
polle haberi scientiam aliquam totalem absque Logica ; sed tantum elle uti
CONTRA : In scientiis totalibus maior p. ars conclusionum habet principia remota, ut patet in Phr sica,in Metaphysica, de maxime in Methematicis: nam utplurimtim principia unius scientiae probantur in altera superiori: ergo nulla responsio.
necessaria ad scientiam ergo ad seipsam erit necessaria, cum sit scientia. Ergo ante ipsam deberet addi sci. RasPONDET uR primδ negando consequentiam ; ipsa enim , cum sit scientia. est essentialiter modus sciendi, de instrumentalis ad alias. REsPoNDE TvR secundb , etiam ipsam seipsam adimi are secundum partem in ordine ad aliam partem ii ii
REsso NDETVR tertib , ipsam ut utentem , esse instrumentLm ad habendam notitiam sui scientificam. Oaiici Es secundo : Quaelibet scientia habet suas definitiones, propositiones . de argumentationes e Elgo eas
non mutuat a L'sica. Ergo Logica non est necessaria. REsPON DE TVR,quamlibet sciemtiam habere proprias definitiones quoad materiam ἰ mutuare vero eas a Logica uoad formam , dc quoad notitiam cientificam naturae ipsorum modorum sciendi. aiic IEs tertib. Multi perceperunt Musicam , Geometriam, Ius Caianonicum , aliasque veras scientias absque Logica: Ergo. REsPONDET u R eas percipere velut artes liberales, non ut scicntias, ocscientifico modo ; vel percipere eas imperfecte. Proprium autem est artis liberalis dirigere intellectum secunddm regulas , & praecepta,non scientifico modo , ut patet in Geometria, Musica,&c. Oaiici Es quartb , S. Bonavent. in opust.Prim. Dc.Script. appellare Omnes scientias naturales aquam turbidam; dicereque ipsas nullum bonum ancire
REsPONDET ust, ibi loqni de scientiis vanis, & sophismatibus pleuis , quales sunt scientiae Gentilium Euangelicam doctrinam detrectantium: quare postea ibidem Seraphicus Doct.
I in s m. i. in Hexaem. dc in reductiois ne artium ad Neolossiam , summoperhDialecticam Christianam laudat, sicut de S. Augustinus : de qua materia tractant Complut.is LM.quaest rooem.pr
bantque Christum, de Angelos, & SS. Doctores optimos suisse Dialecticos.
105쪽
7 α' sidisiones Prooemiales Logicae.
ctum Liguae. s. ex licatione tituli supponen-L dum pri md ex S. gonauelit. q. I.
prol. Iιb. i. cum communi DD. subiectum, materiam , obiectum, de finem, ex vi terminorum aliqualiter dii crepare : subiectum enim dicitur vel id, de quo aliquid dicitur in propositione, vel quos est inferius ad luperius, ut homo ad animal ; vel id , in quo accidcns inhaeret, ut paries respectu albedinis; dc ad rem noli ram id , quod a icientia consideratur principaliter, & de quo proprietates omnes scientiae praedicantur , & a quo ipsae pullulant, & oriuntur, ut ens mobile, leu naturale in Pliysica, a quo locus, motus, tempus C ma
M A T g Ο Α sumitur vel pro substantia partiali componente cum alia
parte ens copletum, ut homo ex corpore,& anima ; vul id est, ex quo aliquid conficitur, ut ex ferro gladius ; vel ad rem nostram id , circa quod aliqua scientia tota versatur , de quod tractat. On i E T v M dicitur id , quod objicitur potentiae, & conlequenter actui,& habitui, & ad quod collimant omnia , quae in habitu scientifico habentur, M ob id quae cons derantur ab intellectu imbuto tali scientia : finis velli alius dieitur intrinsecus scienuae, alius
extrinsecus. Intrinsecus est, qui intenditur essentialiter a scientia : v. g. cognitio naturae definitionis, diuisio iiis , oc argumentationis in Logica. Qiii termini tamen usurpantur pro eodem in
MAs TR Ius enumerat viginti , de amplius opiniones , quas tamen ad duas clalles reducit: quarum prima est allerentium , Loeticam este scientiam realem , quoruni aliqui dicunt este omnes res indiscriminatim ; alij , ut Nominales , esse voces significati uas ; alii tres operationes intellectus ut dirigibiles. Secunda classis est allerentium, L O-gicam esse scientiam ration; lem , quorum aliqui viThom istae, volunt esse ens
rationis; alij lyllogismum, ut Scottilae filii res i, alij cile modum ici ndi : dei uius opinionis est S. Bonavent. instacitandus, Rimius, & fere est communis aliori m. Pro cuius sol titione, 7. P Ri Mb Notandum , quod quatuor conditiones principaliter requiruntur ad lubiectu in scientiae ; quas spassim tangit cum communi S. Bonavent. i . in f teg. lib. i. de in offusc. Princ. Dcr. Siripi. Prima, ut spvel actu , vel possibiliter in re tu in natura : unde supponitur, non probatur a scientia. Secunda, quod per se sorma liter consideretur in tali scientia tan
quam scopus principalis. Tertia , Ut
comprehendat omnia , qtiae tractantur
in illa scientia, vel ut pioprietates, velut principia , vel ut partes sit biecti uas. Quarta, ut sit unum aliquo modo, scilicet vel generi ce , vel specifice , x tvilitatem possit tribuere scietitiae. 8. Sacv Nob Notandum , quod
cum communiter a DD. reducatur iubiectum ad duo capita, scilicet ad materiale , & formale ; primum est ratio, , quae attingitur materialiter ; secundi inest ratio stib qua : VI V. g. color est obiectum quod , dc materiale visus lueidi ratio est , sub qua attingitur. Qiiod & explicat sese S. Bonauentc.
106쪽
cuasio II. Proa talis Logicae.
ATTAMEN exactius tractans hane materiam Seraphicus Doctor inquastione I. prolog. lib. I. reducit subiectum scientiae ad tria capita ; nempe ad radicate, ad integrale, & ad uniuersale. Quid autem intelligat his terminis, est quaestio inter Commentatores eiusdem Seraphici Doctoris r nam Trigos.
I. art. v. dub. I. Coriolan. inquast. prooem. dc Lingoniensis noster pro suo more trahentes etiam violenter S. Bonaventuram ad opinionem Thomisticam dicunt, quod per subiectum radi cale intelligit formale adaequatum; per integrale , & uniuersale ipsum materiale. Idemque asterit Faventinus, quasi de mente Seraph. Doctoris, &Alensis.
v AE expositio est patenter extorta, dc contra mentem Seraph. Doctoris , ut patet legenti textum citatum.
Affert enim varia exempla, de primo dicit,quod subiectum radicate in Grammatica est litera , in Geometria punctus: subiectum verb integrale est oratio congrua , de corpus in Geometria :subiectum tandem uniuersale est in
Grammatica vox , seu oratio ordinata
ad significandum aliquid in se , vel in
alio : in Geometria est quantitas continua. Vnde patet, quod per subiectum radicate intelligit ipsum materiale originatiuum ; per integrale ipsum materiale totale ; dc per uniuersale ipsum subiectum formale attributionis.
quast. 3. prol. lib. i. quod quilibet habitus est persectio potentiae ipsam diri-pens in actibus suis, ob idque & quaelibet scientia habet dirigere intellectum in ordine ad propriκm obiectum, sicque ab una accipit unam directionem , ab alia aliam. Hinc operationes intellectus, ut dirigibiles , non possunt esse obiectum formale Logicae, clim se R.P. Baint.de Casirmetro Philos P. I.
habeant indifferenter ut dirigibiles
eodem modo in ordine ad quemcunque habitum intellectivum, di consequenter se habeant ut quid materiale, expectans . rationem formalem cuiusque scientiae. Et quia Logica habet quandam uniuersalitatem ad omnes scientias , cum sit modus sciendi; hine &obiectum etiam debet constitui proportionatum, quod habeat aliquid uniuersalitatis per Midinem ad omnes scientias ; quod consequenter non potest
esse aliud quam modus sciendi , ut mox dicemus. Quibus se constitutis
'. PRIMA CONchvs Io : Subiectum radicate Logicae sunt voces significatiuae, seu sermo, vel potius terminus mentalis, seu vocalis significativus. Est S. Bonavent. lib. I. dist. 4 I. art. 2. quaest.2. corp. Galicij nostri in sua
Logica lib. I. cap. 4. num. 3. Probatur,
quia omnia reducuntur ut ad principium radicate , seu elementale , quM tractantur in Logica, ad terminos sim plices , seu conceptus incomplexos : sicuti in Grammatica omnia teducuntur ad literam. Nam ut aduertit S. Doctorser n. I 9. Hexa . prius addiscit homo
literas a, b, c, d, postea syllabietare , postea legere, postea quid voces significant. Sic in Geometria punctus : in Theologia Deus, &c.
Subiectum materiale , seu integrata sunt operationes intellectus ut dirigibiles a Logica , seu ut loquitur S. BO-
sibiles per rationem, & ut insormabiles per veritatem a Logica manifestatam. Probatur ex eodem Seraph ico Doctore t Illud est subiectum materiale totale et i quod , in quod scientia introducit suam formam, seu rationem formalem obiecticam : sed in operatio-
107쪽
ci fio II. Prooemialis Logicae.
nes intellectus introducit modum scieti- totali : Finis intrinsecus Logicae quLdi , scilicet definitionem, diuisionem, obiectumque formale adaequatum coin-& arguine mationem manifestativam cidunt in scientiis: sed talis finis qui est veritatis : Ergo. Tum quia operatio- modus sciendi, manifestativusque venes intellectus ut dirigibiles aequa- ritatis idealiter cognitus : Ergo. liter se habent ad omnem scientiam M A io R elicerta, Minor probatur, ex tertio Notabili. Ergo per super- quia termini , oratio , dc alia omnia additam rationem formalem detei mi- Ordinantur ad habendam perfectam conantur ut quid materiale ad formam
II. TERT IA CONCLvs Io : Obiectum formale adaequatum attributionis Logicae est modus sciendi, prove comprehendit definitionem, diuisionem , & argumentationem. S. Bonau. se . l. f. xaei .appellat hunc modum,
mediu doctrinae rationali manifestatione praeclarum, idest exprimens veritate rationali modo, per definitionem, diuisonein, & argumentationem, ut explicat serm. A. aliis locis citatis. Partiale verb obiectum est,u .g. sola
definitio, vel sola diri illo per se, vel sola
argumentatio ut sic. Est S. Bonaujι r. l.
9 . in H x.iem. qui docet Logicam versari circa medium maniscitatiuum veritatis per rationem , idcit per suam causam , & hoc per argumentationem. Et in opusc. Prisc.srcr. Script. docet versari circa rationem intelligendi veritatem : sed id competit adaequale ira
do selendi ut ite, & definitioni per se, diuisoni per se, & argumentationi per
se , & inadaequate : Ergo vera utraque
pars conclusionis, quae etiam in Ruuii, Conimbric. Meldul. aliorumque plu
sumere nomine modi sciendi viam qnmdam distincte cognoscendi id,
quod antea confuse tantum , vel nullo modo cognoscebati r : in qua ratione conueniunt formaliter tria dicta instrii.
PROBATUR prima pars de obiectognitionem definiendi, diuidendi , de
argumentandi, ut docet S. Doctor locicit. Ergo. PRO EATUR Secundδ.Modus sciendi habet omnes conditiones obiecti scientiae Logicae : Ergo. Probatur antecedens. Primb , quia est in rerum n
tura : Secundo , quia idem est scopus principalis , ut probatum est. Tertab, quia ad ipsum ordinantur omnia , vclut principia , vel ut partes subiectiuae, vel ut proprietates , ut per se patet. Quarto , quia habet suam unitatem in ratione modi sciendi. Tum quia ab ipso tota Logica denominatur modus sciendi. I a. PROBAT vR Tertib ex resutatione aliarum opinionum. Et primo obiectum Losicae non possunt elle
omnes res indit criminatim , quia coincideret cum Metaphys . Secundb. nec voces , quia iumptae formaliter sunt tantum obiectum radicate , ut dictum est in prima conclusione. TERTIO nec ens rationis: tum quia
etsi ens rationis emet impossibile, ut multi Philosophi contendunt, adhuc Logica esset: tum quia ens rationis,liei t sit subiectum communitatis , quatenus potest praedicari de omnibus,quae tractantur in Logica, tamen non potest elle subiectum attributionis; quin ens rationis non habet pro principio omnes secundas intentiones , S alia, qu aetractantur in Logica, quae non sim vetus principia, vel partes, vel proprietates. Sic substantia, quantitas , qua-
108쪽
ί io II. Trooemialis Logicae. 7 s
litas, &c. non sunt principia eius, nec inodus conficiendi. Et hic stat tota partes, nec proprietates. aequium L O Auritae, S ali cirrim , qui Q. Ααetb , Nec sunt operationes vicistimant initrumenta on. nia clIe ob intellectus, vel ut sic consideratae, vel operationes : quod est falsum in factit ut dirigibiles. Non primum , quia ea- tacibus , quae sunt Imre organicae, rum consideratio spectat ad animasti- quae considerant naturam initri mentacam : nee secundum , quia sic Logica torum non in ordine ad opera , praeesset subalternata scientiae de anima ; cise loquendo, cum talia opera exer- adderet enim rationem accidentalem di- ceri habeant in aliis facultatibus. aerigibilitatis ad ipsas operationes intel- doctrina est diligenter a lucrienda. lectus: tum quia in scientia obiecti im PROBAT vn secunda pars de obie- debet cognosci , & considerari , & se- cto partiali contra Zabarellam , Galli- .cundum rem , & secundum modum : cium nostrum , & alios. Non minus
sed neutro modo in Logica conside- indiget prima , vel secunda operatiorantur operationes intellectus ut di- intellectus directione , per se loquen-rigibiles ex praecedenti ratione. Ergo. do , quam tertia : Sed ad tertiam cst Tum quia ratio formalis obiecti sup- modus sciendi , qui dicitur argumen- ponitur , non probatur in scientia , ob tatio 11er se : Ergo ad primam est defi- idque debet ei se indemonstrabilis de nitio per se, de ad secundam diuisio, ipso, cum ipsa sit medium , de quo de- seu propositio. Confirmatur, quia quae- monstrantur passiones. Sed dirigibili- libet potest per se errare in inquirendatas est pallio demolistrabilis de medio, veritate. non ipsum medium, ut v. g. mobilitas i . Oairci Es Primb : Voces in in ente mobili est medium , per quod Logica considerantur per accidens: probatur motus, localitas, dec. de ipso. Ergo non pollunt constitui obiectum Non sie dirigibilitas , quae ut passio proprium radicate Logicae,alias incide-ati: tum intellectus potest dei non lirari : renatis in Nomitialismum a S. Boiiau. v. g. quicquid potest errare, potest di- reiectum. xigi , Sc. Ergo dirigibilitas non potest REspo NDET V R ex S. Bonavent. esse ratio formalis obiecti Logicae. lib. i. dist. i. a. q. 2. in corp. hic I; . Tvu quia obiectum facultatis non sumi voces Grammaticales, sed instrumentariae simpliciter qualis est Logicales, & prout gerunt Vices con- Logica ) non est opus , ad quod instru- ceptuum internotuita : quod dc iro auid
mentum ordinetur. Sic ars ferraria pr. e- Hurtad M. parat frenum equiti, Vomerem rusti- Oniiciis contra secundam , m : non autem equitat, vel arat; sed tertiam conclusionem. Primo ex Auer- obiectam eius proprium est ipsum in- sa : Instrumenta or dinantur ad operastrumentum cognitum , & faciendum. tiones , non c contra : ergo opera
Ergo de Logica habet pro obiecto non tiones intellectus ut dirigibiles, landoperationes intellectiis , sed ipsa instrua finis intrinsecus qui Sc instri amenta, menta , ad quorum cognitionem ipsae sei licet definitio, dinitio, argumen-
operationes ordinantur : nam cognita latio, sinisseti : sic etiam ca-
109쪽
si is II. Prooemialis Logicae.
RESPONDETUR, ut dictum est supra, hic latere aequivocationem Auer-- , & aduersarioriim. Dantur enim facultates , quae sunt pure, & simpliciter organicae : aliae, quae non sunt simpliciter organicae. In nisinstrumenta ordinantur ad opera exercenda in eadem , & ab eadem flinultate, ut ars pictoria , scriptoria,&c. In primis vero,quae sunt mere instrumentales , traditur modus conficiendi instrumenta; sed poste texercitium operu,ad quae ordinantur, spectat ad alias facultates. Sic ars ferraria efficit vomerem , frenum , ensem , &c. Logica verδ docens est talis; nam eius finis intrinsecus est cognitio ideatis perfecta rectae definitionis , diuisionis, &argumentationis : definire autem , diuidere , & argumentar, actitaliter spectat ad Logicam utentem, quae est potius ars , liberalis tamen : spectat etiam ad alias scientias. Unde in Logica operationes, scilicet omnis cognitio intelia lectiva, ordinatur ad instrumenta , non E conuerso. Hinc negatur antecedens. ΙΜsTAT adhuc Auersa : Instrumentum artis de sui ratione est propter operationes t Ergo nulla responsio. REsPo N D ET UR,distinguo antecedens : Est propter opus in else physico, concedo ; tale est instrumentum artis inesse scibili, & obiectivo, nego. Talia soni instrumenta Logicae. Licet enim definitio, diuisio, dc argumentatio ordinentur ad dirigendas operationes intellectus vere , de physice ; tamen in Logica considerantur ut obiectum scibile , quatenus scilicet omnis cognitio tendit ad rectam notitiam naturae horum
CONTRA instat terti δ dictus Αu thor : Definitio , diuisio, & argumentatio sunt operationes intellectus directae, vel dirigibiles : ergo nulla responsio.
RESPONDET uR,Sunt operationes intellectus formaliter, conciuo ; obiective, nego, sunt enim obiectum termi natiuum intellectualium operationum , circa quod versetur cognoscendo ipsarum naturam idealiter , qua cognita ,
potest postea intellectus ipsis uti.
diatius , A principali lis considerat conceptus formales, quam obiectivos; isti enim resultant ex formalibus, idest regulae bonae definitionis, diuisonis, Margumentationis dependent ab actibus intellectus ipsas dirigentibus : ergo operationes intellectus ut dirigentes sunt obiectum formale, & principale Logicae. Probatur antecedens, quia id doceor Logica , quod facio : sed facio tantum conceptus formales , dirigendo definitionem , oec. Ergo. Patet in Pictore , qui immediate agit de imagine Caesaris, mediate verδ de ipso Caesare. ut est obiectum imaginis : Ergo si Logica agit de definitione , &c. agit de eis. prout subsunt conceptibus formalibus ipsas dirigentibus.
fundere , & abuti patenter vocabulis, ut saepe ipsi evenit; quod & notauit Meldul. hic ninn. 36. licet alias sit subtilissimus. Primδ enim male vocat diuisionem, definitionem , dc argumentationem obiective sumptas instrumenta directa, de regulata per conceptus males : id enim est falsum ι nam haec instrumenta dirigunt intellectum in
suis operationibus, ne erret circa veritatem ; conceptus enim obiectivus est .
qui diligit formalem postea eliciendum : unde prilis cognoscendae sunt idealiter regulae bonae definitionis, di-nisionis, & argumentationis, ut rectὶ dirigantur conceptus formales.
Sacv Nod salsum est, conceptum obiectivum by ORI
110쪽
cuistis I L. Trooemialis Logicae. 77
obiecti inim resultare ex formali; non enim actus praecedit Obiectum, sed obiectum praesertim motivum , & mensuratilium actus praecedit actum malem. Hinc ad argumentum negatur antecedens. Ad probationem respondetur , conceptus obiecti ut resultant ex formalibus secundum denominationem cogniti, & obiecti, quatenus actu objiciuntur intellectui, concedo ; praece dunt secundum entitatem , nego: δίhoc modo ponimus obiectum Logicae secundam suam entitatem ; nam quod sint cogniti, vel non, id eis est per accidens in ratione obiecti.
Er ad id, quod dicit: Id doceor L gica , quod facio. Respondetur negando hane propositionem. Id doceor Logica , quod addisco facere per definicionem, diuisionem, & argumentationem idealiter , & in actu ugnato cognitam, sic concedo : quod postea conticiam ipsa instrumenta exercite, syectat ad Logicam utentem.
Er ad id de similitudine Pictoris:
Respondetur negando paritatem, ut dictum est in solutione argumentorum Auersae. INsTAT rursus : Finis intrinsecus
Logicae est directio operationum : sed directio est actus, & conceptus formalis dirigens obiecti uos : ergo vera eius assertio. REsPONDET u R distinguendo maiorem : Directio esti sinis Logicae , directio actualis & exercite sumpta, est finis Logicae utentis , concedo; docentis , nego : huius enim finis intrinsecus est notitia rectae definitionis , diuisi nisi, & argumentationis , quatenus
idealiter cognitae possint postea inseruire in Logica viente ad actu dirigendum intellectum: sic negatur minor, Aconsequentia in sensu exposito. Os I i c r E s pro ente rationis cum
Thomistis: Quicquid tractat Logica ,
est de ente rationis, scilicet de term
nis , propositione, syllogismo.
RESPONDETvR concedendo de Logica ab Aristotele tradita ; nc g. ando de Logica ut sic : & si multoties materiae tractantur sub ratione emis rationis, id fit ad faciliorem explicationcm. Attamen et sentialiter non est id necessarium, facilius enim per terminos secundae intentionis , ut per genus , explicantur termini uniuertatiores primae Intentionis, ut per se patet: scque veritas,qi ae habetur in actu exercito in rebus , habetur in actu signato per terminos, qui sunt entia rationis : tum etiam , quia licet sit verum , entia rationis pollepraedicari de iis , quae tractantur in Logica, id est , quia cns rationis est lubiectum communitatis, S praedicationis,
non verb attributionis, cum non contineat principia Logicae, uti stini,
se , & Didium de omni, ct de nusio, sumptis pri md intentionaliter , licet possit
admitti, si sumantur secun db intentionaliter. Et hac distinctione respondetur omnibus obiectionibus, maxime Comis plutensium. O a I i c i v s secundδ ex Rabesiano rModus sciendi non est qt. id uni vocum: ergo non potest elle obiectum Logicae.
Probatur antecedens ; quia verificatur
de pluribus habentibus diuersas defini
tiones , ob idque de essentias.
dens , & consequentiam , 5. ad probationem respondetur, diuersas dehnitiones facere diuersitatem specificam, non
genericam. O a r I c iE s tandem contra secundam partem tertiae Conclusonis cum Galicio nostro, & Rabesano : Modus sciendi idealiter sumptus competit tantum syllogismo: ergo. Probatur ante-