장음표시 사용
121쪽
E Ente Rationis tractat Metaphysichus per reductionem ad Ens reale: & licet excludamus a ratione obiecti ad aequati Logicae ipsum ens rationis; tamen quia , ut diximus, valde inseruit faciliori co gnitioni Scientiarum, hincprimo loco ante omnia hunc Trahatum de Ente Rationis ad mentem Seraphici Doctoris instituimus.
A. VI A triplex cst veritas in Universum, scilicet rerum, signorum, dc morum : Prima est in rebus: Secunda est in intellectu : Tertia in rectitudine vitae. Prima consideratio proprie spectat ad Philosophum naturalem Seciuida ad Logicum: Tertia ad Ethicum Qxata tamen res inuoluithir in signo, cst enim nomen aequivocum, & Commune ad ens reale,& ad ens rationis; hinc & Logicus etiam versatur circa rem. Res autem potest sumi prout dicitur a ratin , rata, ratum 2 Vel a reor, reris. Si primo modo sumatur, significat rem extra antinam, scilicet ha liantem ratitudinem, & existentiam realem vel dc se, vel in alio. Si secundo modo, significat rem dupliciter, vel secundiun modimi, per quem fit apud animam , vel secundum proprietatem , quae inest ei ab actibus animae, qui sunt subjicere praedicare, componere, & diuidere. Primo modo accipit anima rem per modum ciatis , & hoc modo ipsatu nominat per simas intentiones: Secundo eam nomi
122쪽
nat per intentiones secundas, Ut per genus , speciem, &c. Serm. 4.
B. SEC vND V M autem modum diuersum, per quem res fit apud animam, oriuntur nomina Varia nominantia ipsam rem per modumentis, & per tales modos fiunt praedicationes , idque vel per nomina primae, vel secundae halentionis. Nomina primat intentionis expria munt res, sicuti sunt , Vt Homo , Anm Hl: nomina secundae intentationis exprimunt res secundum proprietatem, quae inest eis ab actitabus animae, ut esse subiectum, praedicatum , propositionem, syllogis Intim, genus, speciem. Dupliciter autem haec operatio intellectualis potest euenim , vel enim est cum deordinatione, monstruosiitate, fallitate , & fictione , idque fit per intellectum phantasticum , ut est chimaera , seu ens rationis sine fundamento: sic idola coluntur pro Deo, sic Lucifer appetiit similitudinem Dei. VEL est sine tali deordinatione , sed fictio est Dista ab intellecstu,
tum ob perfectionem rei cognitae, tum ob imperfectionem sui non va lentis unico conceptu intelligere rem, Vel eam exprimere, sicuti est.
Sic distinguimus bonitatem a sapientia Dei , sic animal ab homine in
lib. I. di s. art. I. quaest. 2.
C. IN quo secundo modo intellectus non est falsiis , quemadmo- modum enim abstrahens lineam a materia non est fallus, quia modum illum non ponit circa rem , sed circa suum intelligere: sic intellectus intclligit res, quae sunt unum, vidistinctas, vel distinctas ut Vnum : tunc ponit compositionena, vel simplicitatem circa suum in telligere , & exprimere , non enim potest exprimi talis simplicitas nisi per compositionem rationis, quae fit cum fundamento in rc. Locis citatis ad lit. E. D. FORMATIO autem entis rationis quaechmque fit per comparationem ad ens male , ad cuius similitudinem cssingitur : omne enim, quod videtur ab anima, aut videtur per sui csientiam, aut per sui spe Ciem , aut alienam. Et quia virtute specierum , quas habet, potest facere , & fingere nouas res, ut patet in somniis, &de chimera, &R. P. Bart. de Castravetro Philo . P. L hirco
123쪽
hircoceruo , sic ens rationis fit hoc ultimo modo , scilicet vel cum fundamento , vel sine fundamento. Q lare hic modus cognoscendi res simplices per modum complexionis, clim non possit cadere in Deo ex parte oblini, dc modus cognoscendi res complexas per modum simplicem non possit cadere in ipsa obiecta, neccssario cadit in intcsse-elu , 8 ob id oportet, ut concurrat talis fictio : & cum cognoscere tali pacto non sit omnino actus virtutis, nec omnino actus imperfectionis, hinc non potest cadere in Deo, nec in anima sensitiva, nec sis an in suprema, scilicet beata, vel angelica ; sed bene in nostra. Locis eir. se lib. I. dist. 4 I. an. 1. q. I. se ob. 2. dist. ypart. a. Art. a. q. I. in e cov. ct ad i. se lib. I. dis. 6. Art. I. g se. q. ad 3. lib. 3. dist. 23. dub. 4. lib., distincr. 3 7. dub. i.-lib. 3. dist. I . Art. a. quaest. I. ad a. E. AN vero ab aliis potentiis possit fieri tilis complexio ficta 3 est in quaestione. Dico autem id esse concesscim voluntati; Lucifer enim appotiendo omnimodam similitudinem Dei, appetiit non ipsam, sed suam fictionem: tum quia voluntas habet vim collativam per Ordinationem ad aliud, quiescendo ibi, vel aliud intendendo, scilicet praefigendo sibi finem praefixum, & apparentem , & hoc est uti fruendis,& frui utendis: in quo est ratio peccati. Lib. 2. dist. S. Art. I. quaest. 2. lib. i. di nct. I. art. I. quaest. I. in corp. cst ad 3. lib. 2. dist. T. pari. I. Art. I. quast. 2. Ad 7. separe. 2. Art. I. quaest. a. o lib. 2. distinis. 29part. I. N. i. quast. s. aa y ct ct comp. Theol. lib. 2. cap. Itiner. ment.
F. NEC EssARIo enim in eficiendo ens rationis requiritur aliqua comparatio cum ente reali , quia debet cfingi necessarib ad simili- . tudinem entis realis, ut supra dictum est: ob iisque aliqua collatio inter ipsum quo , ecquod, dc inter aliquod ens verum , & ri,quod essino gitur. Lib. I. dis. 17. art. I. quaest. y UT 4s 46. N. I. quaest. . ad 3. aliis locis citatis supra. G. DupLEx tamen comparatio inuenitur. Altera per discursum ab uno in aliud, estque perfecta, dc successiva. Altera est per comparationem duorum secundum aliquem respectum, potestque esse plurium in uno instanti, dc unico actu. Lib. 4. distinct. I 6.8Art. I. art. I.
H. A D Di M v s, quod cum sensus interni possint errare circa pro pria obiecta sensibilia, iudicareque esse alterius , quod suum est , ut patet in phrςneticis, re inluminationibus, qua ope Daemonum fiunt,
124쪽
Textus Seraphicus. 9 Inec in istis potest negari aliqua vis collativa, & dijudicativa, idque
dc entis rationis effetio. Lib. 2. disti LI. 8. pari. a. art. I. quaestione 3. ad i. comp. Theolog. lib. 1. capite 357. or deinceps, or Itineri ment.
I. ET cum aliqualis deceptio interueniat etiam in sensibus externis palci & ipsos posse idciri aliqualiter facere , dc hoc quia insensu
corporeo adest vis receptiua ratione organi, dc etiam iudicativa ratione virtutis animae, in eo existentis. Lib. 1. distin 1. 8. pari. I. a t. y quaest. Σ. ad T.VpArt. 2- N. l. quaest. y er Itineri ment. cap. 2. Scholium ad Textum Seraphicum.
Pst i Nota, Seraph. Doct. nim- quam uti hoc vocabulo Entis rationis, sed aliis aequi ualentibus, v. g. res facta ab actibus animae, fictio, error, dcceptio , ens phantasticum. Q iare licet intextu positum sit hoc vocabulum Enstationis , id Lictum est ad inato -m explicationem. S E c v N D b Nota ad literam A, quod tripliciter S. Bonau. consideratrem , scilicet vel secundum suam entia latiuam existentiam , vel secundum modum, per quem res reales fiunt apud animam, idest prout in anima recipiuntur earum species, vel prout intelliguntur obiectiuE,ex qua cognitione resultant primae intentiones, in quo sensu dixit Aristoteles 3. de amma text. i 8. intellectum possibilem fieri
omnia. Tertio modo oriuntur ens ra
tionis , & secundae intentiones; nam intellectus, postquam ipsas res recepit intentionaliter in te, eas comparat interis, & comparando imprimit in eis proprietates causatas in rem cognitam, scilicet per subjicibilitatem, di praedicationem fiunt subiecta , praedAata, genera, &species. Vnde insecutida commiatione est transitus a re ad Milniam :in. tertia est ab anima ad res. Ius eniada res cognita est prima intentio, quia est obieetiim intellachionis rit-mae , idest simplicis apprehensionis : iii tertia res subicet irin est secundae intentionis receptae ab actu animae comparantis. In fecunda res habet rationem
obiecti motiui : in tertia habet rati nem subiecti recipientis proprietates ab actu animae. Ta R T id Nota ad literam B , quod Seraphicus Doctor duplex ens rationis supponit: alterum, quod fit per intellectum phantasticum : alterum , quod fit cum fundamento in re. Et circa primum aduerte, quod quando dicit Seraphiciis Doctor, qnod Lucifer appetiit suam fictionem, non figmentum, vultdieere . quod cam intellectus habeat vim componendi incomplexa etiam impossibilia , diuidendi incomplexa; quando componit ea , quae suiu im-
ossibilia, rinac complexum, quod re- .ltat , est impossibile, ob idque trecintelligibile , nee appetibile , cum se nihil, sed bene ipsa nctio, idest ipsa compositio , quae potest fieri ab intellectu , & ctiam imperari a viduntate , non verb approbari ut vera , vel
possibilis : unde licet apprehend uu . non tamen approbatur sigili fi- M a catum Disiligod by Corale
125쪽
earum ipsius. Sicque eam ratio is chimaericum intelligitur quidem quoad nomen, & quoad quid nominis, & obice iue simul ; non vero quoad rem, &elle rei,quod est impossibile, & falsum:& sie compositio remanet in mente, aOi in obiecto reali, nec in significato, ut centaurus: & secundum primam rati
nem scilicet signi, vera est haec propositio, Chimara es ehimara: secundum aliam est falsa , quia non potest esse actus indicativus , vel approbatiuus circa ipsam Noti euenit tamen idem in ente rationis cum sundamento, quia per illam complexionem , quae fit ab intellectu ,
vel per distinctionem intelle stus nihil falsum iudicat ; sed per id exprimit, quomodo res ab ipso potest percipi, ut
dicit S. Doctor lite mim C. Qv A RTo nota, quod ad cns rati
nis efformandnm sufficit comparatio aliqua impersecta, quae fit per ordinem ad ens reala, ad cuius similitudinem fit. -t dicetur in quaestionibus, in quibus reliqua explicabuntur.
An detur Ens Rationis. i. I o explicatione tituli sup-
u Ini S. Bonavent.lib. I.d1 F. 4 I. ad 1. de dist. 21. dab. 3. nomine entis rationis plura posse sumi : & primo essesties, quatenus ali qu s actus essicitur 1 ratione , scilicet intellectu, δe voluntate : secundb subiecti ue , quatenus aliquid subiectatutin ratione , ut sunt actus immanentes, nempe inteflectiones, voliticines , spe
cies intentionales, babitus spirituales, quae recipiuntur in potentiis ipsa producentibus. Tertio obiective per in dum obiecti cogniti,vel voliti ; Ac hoe est duplex : vel enim est ita obiectum, ut etiam habet proprium esse,ut Petrus, vel paries cognitus et vel ita est obie ctum, ut nullum aliud esse habeat prae ter objici intellectui, ut chimaera , ob idque eius esse est tantum obiectivum,& de hoc quarto ente rationis tanthmprocedit quaestio ; nam alia tria dicuniatur tantum denominative entia rationis, quia secundum se sunt entia realia: cir
P RiMA opinio est aliquorum apud Meldul. di f. i. iras. I. & praecipue recentiorum lesiuitarum, Spinulae dis . . de Ente rationis FEF. 1 art. 3.& Pallauicini, negantium posse dari ens rati
SE c v N D A opinio est communis sere omnium, D. Bonavent. citati in textu , & infra citandi, D. Thomae, Scoti,& omnium sequacium , dc etiam omnium antiquorum , tam Graecorum, &Arabum , quim Latinorum cum Aristotele , diuidi ens in anima , & extra animam; & ob id dari vere ens rationis. Pro qua stabilienda, 1. PR i Mb Notandum,quod Aduersarij negantes ens rationis, duabus viis procedunt in suis sundamentis. PR1M A est dicentium , ens rationis consistere in aegregato rerum inexistibilium , quae seorsim sumptae sunt entia realia ; vniniatur autem ab intellectu intentionaliter.Quae unio,cum sit aeriis intellectus, in ens reale, seque nihil effetum in tali aggregatione concurrit t volunt enim ipsam expressionem , seu verbum mentis esse idem formaliter eum ipso acta cognitionis. SEc v ND A est dicentium illam identitatem , quae est inter duo incompossibilia, ut Homo est equus , non esse
126쪽
quid ex parte cognitionis, sed ex parte obiecti ; non tante ii quid efiictuin, sed ei te veram identitatem , quam intellectus inuenit inter hominem, & animal; ipsamque denominative tantum attribuit equo:& si quis apprehendit Deum album, apprehendit & Deum . re albedinem, id unionem veram , quae est inter aliquem hominem, & albedinem. Vnde totum ipsum aggregatum potest dici ens rationis , scd improprie.
5b. s. dist. 23. dub. q. versus sinem, de lib. 3. dist. 37. dub. i. dcl. b. s. dist. i .art. 2. quaest. i. ad 2. lib. i. dist. i. art. i. critast. l. & lib. I. s. o. artic. I. ad 3. te lib. a. dist. s. para. 2.art. r. . quast. I .in sine corp. Sc lib. a.dist. s.
art. I. quast . 1. & lib. i. distinet. 46. art. I. qi '. 4. ad 3. quod elim intellectus intelligat obiecta per species, quae sunt veluti imagines rerum, hinc etiam potest eas simul unire , etiams sitit obiecta incompol sibilia r potest de eas multiplicare , diuidendo ea, qnae sunt unita, unumque in seperabiliter: ex quo oritur possibilitas in intellectu faciendi, vel euingendi ens rationis, uti est complexum impossibile , ad quod concurrunt tria. Primum est achiis intellectus illa viaientis , ut mino est assius : Secundum est actus apprehensivus talis complexi : Tertium est actus iudicativus de veritate , & falsitate talis com-l lexi , de consequenter secundum ta em respectum est obiectum inteli
Ex quibus sequitur, quod sicut tale complexum potest apprehendi ab intellectu , ae si elset possibile, licet sit impossibile; potest etiam exprimi ab ipse
per proposition zm,dicendo, Hin cernus est chinaerar Howo est equus. Quae propositio, quat us signum est,& secunda intentio exprimens id , qt od intenditur , & concipitur ab imellcctu , habet vetitatem ei sentialem signi ad I gnatum , licet ei, ut sumitui prim Z intcntionaliter, deficiat veritas accidentalis, nempe correspondentia a parte rei. Sic S. Bonavent. lib. i. dist. 6.cit. de lib. i. dist. 3 7. quaest.vit. in ι p. His praesul'
. PRIMA CONCLVs io : Qitando apprehendo hominem , & leonem identificatos, identitas horum ex tr morum praeei se non consistit in cognicione , sed se tenet ex Nrte obiccti. Est contra aduersarios primam viam tenentes, δc probatur. Cognitio non se tenet ex parte obiecti, e stet enim obiectit in sui: sed illa identitas apprehensa, v. g. dicendo homo est leo , stat ex rar- te extremorum , quae sunt obiecta cognitionis : ergo & ipsa identitas est in clusa in tali obiecto. Confirmatur: Sicut quando affirmo , hominem esse rationalem , tune identitas stat ex parte
obiecti: ergo & quando dico , est leo. Tum quia tale iudicium est sal liim , sed esset verum , si identitas staret tantum ex parte actus intentionalis: Ergo. I. SECUNDA CONCLUSIO : Haecidentitas supradicta non est vera , sed quid fictum. Est contra aduersarios secundi modi. Identitas inter animal, Aetationale identificat tantum animal, dc rationale , de non hominem , & lemnem : sed identitas apprehensa inter hominem, de leonem identificat hominem , de leolrim : ergo identitas apprehensa non est illa , quae reperit ut inter animal , dc rationale. Identi ias enim apprehensa stat ex parte ob
Rs spoNDENT negando minorem; nam identificat tant lim per rationem . vel denominationem hominem . Sc
127쪽
leonem , cum sit vera illa , quae est inter animal, & rationale. CoN I RA : Identitas, quae per rationem identificat hominem , & leonem , apprehenditur per seipiam immediate attingens hominem, de leonem : Ergo apprehenditur cum quodam praedicato, ex vi cuius at Lingit hominem , & leonem immediatu : at hoc praedicatum non reperitur inter rationale , & animali ergo est diuersa abidentitate, quae est inter hominem , de rationale. Confirmatui : Identitas apprehensa inter hominem , & leonem xx praedicato elsenriali , dicendo Idomo se leo, cit attingentia hominis, ct equi; non autem aninulis,& rationalis : ergo distinguuntur istae identitates e :Icnt,aliter REsro NDENT intellcctum superaddere veram identitat in homini,& equo. CONTRA : IIaec superadditio unithominem , de equum pri iis non unicos : ergo haec unio est quid de nouo :ergo conitituit essentialiter eundem hominem.& leonem ex vi talis modi dicendi. Tum quia illa attingentia est impossit bilis in extremis : ergo est quid effictum ex parte obiecti. 6. TERT IA CONCL vs i o et Uerbdatur ens rationis , quod est quid . 15 cium ad similitudinem entis realis. PRO EAT vR : Tum quia vere dantur actus intellectus falii, vel quia a parte rei non correspondent res, vel quia r spondet obiectum impossibile. Tum quia praedicatio duorum Extremoiarum incompossibilium , ut Homo este i us , est quid effchum in intellectu ex parte obiecti. Tum quia illa unio, vel saltem applicatio talis unionis habet tantum esse obiecti irnm, de fietiim :Ergo. Tum quia intellectius vere con cipic priuatione , de negationes ad in
dum entium positivorum , quae omnia docet cum communi S. Doctor tib . a.
dist. 11. dub. 3. Tum quia, quando aduersarii negant dari ens Iationis , vel negant,quod cognoscunt, vel loctuvntur more psittacorum. Si hoc iucundum : ergo iudicant de eo , quod non, cognolciant; quod est parum sanae mentis : iad illud cognoscunt di ergo daturo Probat ut Minor: Omne iudicium etiam negati inim includit conccptum obiecti, de quo sertur iudicium : ted hoc est facere cns rationis: CrSo. REsPONDENT se non cognoscere
ens rationis , quia est impossibile : sed cog mal ccre , quod denomitiationi extrinsecae entis rationis, quam de ipsi solam admittunt , nihil a parte obiecti correspondet I Jc hoc modo negant, quod non cognoscunt. CONTRA ,& redit vis supra postiarsumenti : Si negas actui intellectus athimantis respondere ens rationis rergo per intellectum ponitur conceptus entis rationis loco illius, quod
OB i ICIES prim ὁ : Ens rationis est sactiim ab intellectu: ergo est ens reale; cffectias enim causae realis eli realis.
habere propriam causam effectricem , sed resultare ex ipsis actibus intellectus, ut infra dicet Lia T. OBI ici Es Secundo e In omni obiecto est prius cile, quam cognosci z. sed ens rationis cognoicitur: ergo eius esse praecedit ad actualem cognitionem : ergo est cias reale. Maior probatur, quia
cognoscibilitas est passio entis realis :
absolute maiorem. Ad prcbationem c*ondetur , cogiroscibilitatem sequi
128쪽
naturam emitatis, i plique proportionari. Ulade cognoscibilitas entis realis est reale; cognoscibilitas entis rationis est ens rationis : nam ut ait S. Bonaventura lib. i. distinct. 36. ara. 3. 2. ad 2. vere cognoscitur etiam,
quod non est. Unde REsPONDETvR Secundδ , in plus se extendere cognolcibilitatem, quam possibilitatem rei , ut iecite docet S. Bonavent. lib. I. distinet. r. araic. I. quaest. t. ad i. de distisdi. s. an. I. quaest.2. dc aliis locis. Unde ens rationis , licet nullum elle possibile reale habeat, tamen vere intelligitur. Ratio est', quia in aliquibus entibus intelligibilibus actus est de essentia rei di sic verbum mentis non habet else , antequam producatur per actualem cognitionem : sic ens rati nis , dum actu coenolcitur , de actu fie
INsTAs : Ens rationis realiter intelligitur : ergo est ens reale. RESPONDETVR realiter, si stat ex parte cognitionis , concedo ; ex parte obiecti , nego : non enim habet cognoscibilitatem obiectivam antecedenter realiter : unde est cognoscibile realiter extrinsece ratione cognitionis realis , non intrinsece per propriam cognoscibilitatem cillitatiuam ι consistit enim in elle repraesentativo intentionali terminatiuo cognitioni S.
CONTRA : Vere ante quamcunque operationem intellectus ens rationis est cognolcibile , alias nunquam posset cognosci , si non haberet propriam cognoscibilitatem : sed
id etiam competit enti reali: ergo. REsPONDETVR , habere cognoscibilitatem nominaliter tantum , de denominatiue, non formaliter, & enti-rative antecedenter ad opus intelle-
istut , quatenus est tale virtualiter in suis causis , ut possit fingi ab intelia lectu. Et hac ratione potcst dici cias
rationis aeternae Veriratis, quia est pro- postio aeternae veritatis, cras rationis
esse id , quod habet esse obiecti ire tantum in intellectu , quod potest ficii per emistionem intellectus , S c. Vide
lib. i. dist. 36. ara. a. q/Mn. a. ad 2.5c dist. 46. qus. q. I NATAT Pontius : Ens rationis consiliit in actu cognosci: sed actualis cognitio est ens Icale : ergo est ens
RESPONDET ure distinguendo traditu cognosii ; si sumitur subiective,
concedo minorem ; si sumitur tantum obiective , nego minorem : lentus enim est, non posse cingi ens rationis, nisi per actualem cognitionem, quae ad ipsum terminet.
8. On i I c I E s Tertib : Nihil cst in intellectu , quin prius fuerit in scias u :
sed sensus est tantum entium realium :
para L. art. 2. quaest. I. in improbatione secunda opinionis , Maiorem esse veram , quatenus nihil cst in intellcctu, vel secundum totum , vel secundum partem : cum enim anima habeat plures species , potest eas unire , vel
diuidere , vel multiplicare fingendo nota a,etiam impossibilia existere: idque patet, quia intellectus non habens speciem lubstantiae spiritualis, nec Dei, . nec Angeli, tamen per species accidentium , vel unitas, vel collatas , vel abstractas potest speciem expressam Dei, Angelorum . & aliarum spiritualium substantiarum producere. OBIICIEs Quarto cum Spinula rIlla viaio specierum est inteiitionalis,
129쪽
& ex parte intellectus ἱ ob 1dque vese ,
dens, ut dictum, & piobatum est supra nam cognitio necetur id terminat
ad aliquid praeter tapiam , sςqi te ii
bet pro obiecto illam etfictam viaioncm. Viae,qua: dicta sunt ad Lex um in nota
xum e flictum, ut tale , est cognitum ab intellect*, S vi tale est verum, scilicet vere essictum: ergo talis cognitio habet pro obiecto verItatem. REsPONDETVR , cognitionem , qua cognoscitur ens rationis, ut fictum,elle non primariam, sed reflexam, in qua est veritas: sed in efformatione primaria entis rationis est fictio ; hinc nega
Oaritias Sextb : Qni equid est cognolcibile , est a Deo factibile : sedens rationis non est a Deo factibile tergo nec cognoscitate : ergo nec possibilca
violis bilitas, quam iactibilitas. Ratio est . quia scire dicit purum habitum iij hil influentem in obiectum ; faceret
alitem dicit influentiam in essectum. Sic Dς uis cognoscit peccatum,dc tamen non potest illud facere..9. IT A. N T aduersarii : Impossibile destruit seipsum: sed ens rationis dicit impossibilitatem ad existere : ergo scipium destruit. Confirmatur , quia Homo est U- , est propositio de iubiecto non sipponente , i d destrum,.
Responni Tu R. distinguo mai , rem : Impossibile reale tollit possibilitatem realis existentiae , concedo ; intcntioiralis, nego ob rationes allatas. Et
ad id de propolitione de subiecto non supponente , respondetur ex S. Bonau. dili inguendo : Si tum itur primδ intentionaliter, concedo : si fecundo intentionλliter, nego. Explicat Seraphicus Doctor hanc distinctionem pulcherrima doctrina , dicens, quod talis pi positio ut se, est signum exprimens vere , quod intenditur, & concipitur ab intellectu sicque habet proportionatam veritatem in ordine ad ens
fictum ab intellectu ; lices ei deficiat
veritas in ordine ad rem significatam tunde, prout illa propositio est fgnum exprimens fictionem , est de sub: ecto supponente. Ratio est , quia in propositione adest duplex veritas ρ, altera ut signi ι altera prout sumitur pro per se significato , & prima intentione. In primo est veritas ementialis,quando ex primit id,ad quod instituta est ab intellectu , sicut est dicta propositio , qtiae instituta est ad significandam identit tem fict.im. In secundo modo deficit ei veritas accidentalis, quia a parte rei nihil respondet.
tionis est accidens intentionale, nullibi inhaerens subiective , sed tam ciexistens in intellectu adhaesiue, & obiective, seu terminatiuL Et sequitur ex dictis, & in sequentibus magis patebit. Ratio est allata in secunda notatione ad textum, quia ens rationis non est motiuum, sed tantum terini nati in intellectus.
130쪽
Io. Ns rationis, licet nullum esse Dieale habeat , tamen potest etiam tuo modo aliqualiter definiri ivnde circa hoc est celebris quae trio, quid sit , & in quo praecise consistat
eius formalitas P ni MA opinio est asserentium , consistere in denominatione extrinseca ;suntque inter se diuisi : nam aliqui tenent id de quacunque denominatione extrinseca , alij de extrinseca intentionali , derivata ab actu rationis: citanturque plures pro hac sententia , ut videre est apud Meldul. dis'. 3. q. 2.S E c v N D A opinio est asserentium, esse relationem rationis resultantem peractum collativum intellectus. Ita Tn mistae , diuisi tamen in varios modos. Sic apud citatum Meldul. TERTIA sententia est asserentiumens rationis consistere in hoc, quod se
aliquid fictum conceptum ad similitudinem emis realis, quatenu S competere potest termino non solum actus
collativi, sed & siinplicis: & haec est
sententia S. Bonaventurae, ut infra patebit , estque communis sere omnium Receditorum. Hincti. PRIMd Notandum , quod ens. rationis non est purum nihil , cum sit quid vere effictum ab intellectu, ob idque est quodammodo quid medium inter ens reale, dc purum nihil. Sic
ad s. Sie & doctissimus Meldul. dist. 3.
SE c v N Db Notandum, ens rationis supponere ad suum esse negationementis realis , de qua est maxima iis, an talis negatio sit de ratione formali ipsus 3 Aliqui affirmant : communior negat, & iure merito; nam poti hs illa negatio est vera , & realis: Unde praesupponitur ad sormationem entis r tionis , tanquam fundamentum ; & ob id aliquid aliud esse eius formalitatem dicendum est. ia. TERTIb Notandum , quod .ens rationis, cum si quid fictum , necessarib importat aliquam fmilitudinem cum ente vero, de reali , ad cuius comparationem , sen similitudiarem fit, ut recte notat S. Bonau. lib. I. dist. 4 s. art. I. 4. 3. & lib. a. dist. 3 7. quast. vltim. dc addit, quod secundum hanc comparationem potest esse obiectum intellectus. Ex quibus sequitur, quod ratio formalis entis rationis constitit in illo post tuo ficto,scilicet in illocnte imaginario effcho ab intellectit ad similitudinem entis realis: quae doctii
na, ut notat Meldul. est etiam communis receiatiorum.
/ARid Notandum, denominationem aliam esse intrinsecam, estque a forma inhaerente in subiecto denominato, Ut paries albus ab albudine: aliam esse extrinsecam , & haec est duplex ; vel enim est realis proueniens forma extrinseca terminante ad obiectum denominatum , ut paries dicitur visus a visione existente in oculo, haecque tantom dicitur esse in ipso obiecto adhaesu , dc terminatiue, realiter tamen ; vel est concepta talis den minatio ad modum sermae positiuae inhaerentis in illo obiecto , in quo verὶ non inhaeret: de haec est per opus intellectus,&ens rationis, vis quis imaginatur caecitatem esse formam positi-uam in oculia caeci; relationem Dei ad N creatu