장음표시 사용
281쪽
habens partea subiectinas , in quas diuidi pote is per rationem ; sed hoc proprie non est uniuersale logicum , ut
notat S. Bonau. lib. 2. dist. p. tra. I. art. l. fus. 3. adult. nec enim ut se
ineluditiar in inferioribus, & ob id non est praedicabile de ipsis proxime praedicatio ire dicente, Hoc est hoc : ergo vnia
uersale logicum non destruitur per disti ibutionem praedicabilitatis , sicutili vi , te per consequens non potest consithere in illa iratura sic praeeila dehine sequitur
1i3. SECUNDA CONCLVs Io: Vniuersale logicum non fundatur prinxi me , & praecise in illa unitate, quam habet nitura in elle reali; nec in alia,
quam habet in itatu praecisionis ablo- Iutae ; sed in illa, quam recipit per in existetitiam efiiciam ipsius naturae in
P RiMA pars patet, quia illa prima unitas per indifferentiam ratione differentiarum indiuidualium multiplicatur ad multiplicationem ipsarum: ergo non potest este ut sic talis, ut in i pia uniantur inferiora ; alioquin tot multiplicarentur genera , dc species, quot indiuidua, cum tot etiam multiplicentur tales unitates.
unitas uniuersalis est per ordinem ad multa : sed unitas praecisionis est tantum in ordine ad ipsam naturam. Tum quia haec unitas praecisionis ponit repugnantiam ad esse in multis , quia ponit eam in statu solitudinis , ut di lium est, de probatum in primo notabili t at unitas uniuersalis ponit eam
in multis : ergo illa non est stim ciens ad uniuersalitatem logicam. Tum quia dum peractum coliti tutum natura confertur cum inferioribus& concipitur in ipsas, amittit illam unitaten ,
rat,3c adhuc remanet una:ergo sunt dia.
R Espo NDENT concedendo actum essendi in militis repugnare cum vnit te praecisionis; non veto aptitudinem. qu.im in tali statu praecisioni, habet; de secundum nos talis vilitas est fundamentum proximum uniuersalitatis logicae : ergo debet permanere cum ipsa unitate uniuersalis, sicque in hac consistit uniuersalitas logica . Co N T R A , quia uniuersalis unitas non solum stat cum aptitudine cliendi in multis , sed de cum ipso actu intentionaliter sumpto essendi in multis a stiis enim non destruit , sed perficit aptitudii lem , dc ponit eam in actu secundo. Tum quia uniuersalis unitas est ratio , quare proxime potest praedicari de ipsis: ergo ad hoc ut possit praedicari , debet concipi actu in ipsis: sed illa unitas praecisionis excludit actualem inexistentiam in ipsis r ergo non in ipla consistit yniuersalitas.
χIq. PROBAT VR icItia pars, quia. per talem unitatem , & communitatemeflictam per inexistentiam recipit id
tura esse in multis , & potest absque impedimento Haedicari de ipsis 1, de hoc
coniunctim , non diuiti m. Os II C iE s prim5 contra utramisque conclusionem ex Suarez : Vni in
uniuersalis est negatio diuisionis in
plura eiusdem nominis , & rationis, coniuneta cum aptitudine ad talem di uisionem: sed haec est unitas praecisionis , cum per i piam separetur a singularibus: ergo. Confirmatur, quia unitas de se dieit indiuisionem , 8c to Ilitur per diuisionem : at uniuersale Logi- eum admittit diuisionem: ergo per talem diuisionem destruetur aliqua unitas : sed haec non est unitas formalis ergo erit unitas praecisionis.
282쪽
De niuersalibus. Quaest. III. 249
MRens de unitate, & diuisione sibi op- subjicibile,non praedicabile,quia de ipso
posita, & proportionata ; illa enim tol- praedicantur praedicata quidditatiua , latur per diuisionem sibi oppostam : at hic loquimur de uniuersali potesta- sed negando minorem, quod unitas liuo, & praedicabili, quod destruitur
praecisionis sit unitas formalis uniuer- per diuisionem , & contractionem: salis logici ; est enim dissiti en&: nam ergo in tali unitate consistit. unitas praecisionis tollitur per diuisio- RESPONDET u R idem uniuersiile nem , non verb unitas per inexisten- esse totum actuale , & totum potest . tiam emistam ; haec enim stat cum muti riuum : habet quidem primum secun-ti plicatione indiuiduorum, quae est ve- dum esse reale , di admittens praHic Inti materialis , de sibi accidentalis. tionem exercitam, secundum quam p-Vnde negatur, hanc dicere indiuisi . test quidditatiuε praedicari de suis in nem in plura eiusdem nominis , & ra ferioribus, retinetque hanc totalitatem tionis. Et ratio est, quia uniuersale dia etiam , dum concipitur ut totum po-Disum in suas partes lubiectivas retinet tentiale per ordinem ad praedicationems iam integritatem , & totalitatem eia signatam et & quia haec totalitas potem sentialem , secundiim quam pra&licatur cisis concipitur ut inexistens actu in de singulis, licet non totaliter , & adae- suis inferioribus ad similitudinem tota- qtiate. Ad confirmationem respondetur Iitatis actualis , hinc non tollitur talis colem modo concedendo maiorem de uniuersalitas, per contractionem , dcvnitate reali , & etiam praee sonis praedicabilitatem ipsius de suis inferio-
negando de unitate inexi stetitiae essi- ribus. De quo vide supra in notabili I. chae, haec enim non excludit statum dc χ.Vide etiam insta ad caput de G contractionis per intellectum, cum qua nere, in textu Seraph. Liumn D. remanet M indifferentia positiua , de Hinc conceditur antecedens de toto p potentia proxima praedicabilitatis, per tentiali metaphysico ; negatur de logi- quam exercetur, de ponitur in actu se- co , & sinuit negatur consequentia. cxmdo : sic negatur minor , α conse- Ratio est, quia illa diuitio non redun-quentia. dat in unitatem conceptam uniuersalispCONTRA instant aduersarij : Vni- sed sistit intra latitudinem haecceitatum, uersiae est totum potestativum : ergo ob idque sollim extrinsect multiplica
eius.vnita& consistit proprie in indiui- tur,vel specifice, vel mi merice. Via: sone in plures partes subiectivas 3, fa- natura, ut est totum aist te, non Actaqtie tali diuisione destruitur talis ilim est quid unum in se , .sed & habee nitas : ergo in tali unitate praecisioni& saltem remoto praedicari de inserioriα consistit uniuersale logienni r ergo do bus; do eadem naturai,. ut est solum destruitur in statu contractionis. totum potentiale, eo ipse, quod conci NEc valed dicere , quod facta con- pitur ad modum totius actualis tractione , adhuc cogitatur manere na- uniuersalis per inexistentiam, de vn rura una in omnibus per unitatem ratem tmctam , fit uniuersale actu, nee inexistentiae, quatenus singula indiui- tamen dc struitur per applicationem, . dii retinent suam totalitatem essentia. seu distribntionem, clim iam praesuin. lem: Non valet, inquam, quia viai- ponatur Vt contracta per intellectuiniuersale consideratum. secundum totali- ab omnibuL infelicitibus simul. , dia luia. 1atem essentialem. ,, in totum adlatae, mel. v Patet , quid dicendum
283쪽
ad confirmationem, quae concludit de
natura ut contracta a parte rei, non
veto de ipsa contracta per intellectum. Illa enim est cum diuisione , ista est
cum unitate, 6c communitate 1imul ad omnia inferiora.
Oaiicias secundδ : Natura fit singularis per ordinem ad singularia rergo per eundem ordinem non poteshuniuersalis, cum uniuersale, &fieri uniuertatis, cum singulare sint off=posita : ergo superest, ut fiat uniuersalis per abitractionem ablolutam.
do antecedens , de diitinguendo consequens: Natura fit uniuersalis per reia pectum eundem, idest per eandem coi tractionem , qua fit vere singularis. nego ι per alium respectu in , idest per inexistentiam naturae effictam in pluribus , concedo : sic negatur consequentia, non enim illa inexistentia eflicta est proprie contractio ad unum solum, sed at omnia inferiora aequaliter, & indeterminate. Unde est quidam status , qui tribuitur naturae intentionaliter per opus intellectus, quo
fit simul indivisibiliter pluribus communis.
CONTRA : Illa comparatio est sin gularis : ergo non potest tribuere uniuersalitatem. .
REsPONDETVR esse singularem in actu exercito , & ut quod, non ut quo, siue in actu signato, quatenus potest denominare naturam uniuersalem : sic etiam species impressa , Mexpressa est singularis vi quod, di viai-
ersalis ut quo, scilicet quatenus repraesentare potest multa: sic S. Bonau. ιι b. a. distin6h. I 8 art. 2. quast. I. ad 3.
4. ct s. Quare concludimus , quod nartura de se habet suam unitatem sormalem per indifferentiam, quae in indiuiduis multiplicatur , & retinetur vidistincta a numerica. Habet de aliam, quae dicitur unitas sormalis solitudinis in statu praecisionis factae per intellectum, haecquς tollitur per distribu-itionem in inferiora ; & dum concipiatur per comparationcm ad inferiora, ut una existens indeterminata in pluribus, tunc recipit uniuersalitatem logicam, . quae non tollitur per applicationem fa-.ctam ab intellectu ad hoc, vel illud imserius , quia remanet semper: indifk-.Iens ad omnia , dc in tali statu dicitur uniuersale actu existens in multis. .. 2r6. TERTIA CONCLVsior Ratio In, qua natura est una in multis, :est essentia uniuersalis : Ratio De , qui .
est praedicabilis de multis , est veluti
proprictas ipsorum uniuersalium. Est communis Thom istarum, & aliquorum Scotistarum cum Meldiit. qui in Log. dis'. . num. -m. 36. probat esse sententiam Scoti, & est S. Bonavent. infra citandi. PROBATUR prima pars ex definitione uniuersalis tradita ab Aristotele,.& ab omnibus recepta : Vniuersale est unum in multis , & praedicabile de multis r ergo esse unum in multis est eius ratio formalis ; id enim , quod primo concipitur in cognitione quid-ditativa rei, est ipsius ratio formalis.
Confirmatur rationetex eo enim,quod
aliquid inest realiter in alio , id potest
praedicari de ipso , non e conuerso tergo ex eo quod aliquid est in alio im .dentionaliter, de eo secundum rationem potest enuntiari; ens enim rationis est ab intellectu efiictum ad ipsus entis realis similitudinem. RasPONDET Rabesanus cum aliis
distinguendo de duplici di, scilicet vel
reali, vel rationis: concedunt antecedens de primo reali; negant de intentionalit nam ex praedicatione facta per intellectum, eiusque applicationς
284쪽
naturae ipsis inserioribus , sequitur identificatio, de inexistentia intention lis ipsius in ipsis. Responsio leuissima, ait Mesdul. & falsa continens: sic loco cit. num. 38. Tum quia Aristot. definiuit uniuersale logicum, & in tali definitione posuit primo loco esse in. Tum quia falsum est , uniuersale logicum dici et se in multis realiter. Tum quia Aristot. definiendo hoc uniuersale, dicit Est uni min multis, idest actu ; &addit per aptitudinem esse praedicabile
de multis. At falsum est , naturam actu esse in multis realiter : ergo est tantum
per opus intellectus. Tum quia falsum est, quod enuntiari de aliquo aliquid, faciat id esse in eo, immo oppositum est Verum, ex eo enim quod aliquid est in aliquo,ideo potest de ipso enuntiari: scut ex opposito, ex eo quod aliquid non est in alio , remonetur ab illo. Tum quia si daretur natura vere existens in multis, ut ab aduersariis exponitur, per se Est v m in multis , vere daretur uniuersale reale actu absque praedic,
tione ε, haberet enim dc unitatem , de communitatem actualem ad multa: quae duo faciunt uniuersale. 2I7. PROBATVR tertib ex Seraph. Doct. lib. I. distin t. I 9. para. 2. arr. I. a. ad a. Natura diuina est praedicabilis de inultis ; & tamen non est,niuersilis : ergo aliud requiritur : sed id non potest esse aliud , nisi inexistentia non quidem realis , quia haec est etiam in natura diuina ;) sed effista
in natura concepta ut una in multis
cum sui diuisione materisi, & mime- sali : ergo. PROBATUR quarto : Ideo aliquod uniuersale est praedicabile de inferiori bus , quia est respectu inferiorum quid superius: at non dantur inferiora ad su- pCriora, nisi quatenus haec in illis cluduntur et ergo semper, hi
quia prae-.dicatio fit per secundam mentis operationem : ted haec supponit primam, per quam concipiatur natura in inferio
PROBATUR secunda pars , quia quando duo attributa iniunt alicui, si unum est causa alterius , tunc posterius non potest esse causa prioris, sed. e conuerto : ted esse in multis est cauta se praedicabilitatis et ergo praedicabili- . tas est quid consequens : ergo cst proprietas ; haec enim dicit exitum, emanationem ab alio, ex Seraph. Doctia
lib. i. distin I. 27. pari. I. articul. I.
quaest. I. in corp. Tum quia praedicabilitas supponit essentiam uniuersalis iam constitutam per esse in rationis, qua constituta necessario oritur praedicabilitas in communi. ADDi MVs, quod haec praedicabilitas , clim sit communis quinque uniuersalibus , abstrahit a modis determinatis praedicandi in quid , veLquale essentiale, vel accidentale. 2I8. OBI 1 CIEs primὁ : Universilia communiter , bc maxime , Porphirio definiuntur , & considerantur sub ratione praedicabilitatis : erga
haec erit eorum essentia. RESPONDETVR ex S. Bonauer tiasib. i. distis t. I'. para. 2. articul. I. quast. 2. ad a. praedicari non esse rationem uniuersalis , sed tantum entis ut communicabilis, ob idque conra nit etiam naturae diuinae. Hi ne reia pondetis ad antecedens , quod e gnitio uniuersalium traditur per rationem praedicabilitatis. Tum quin haec ratio a posteriori est notior. Tum quia iste tractatus Porphirij est ordia
natus ad rite coglaoscendum , quomodo mssint sine errore termini simplices coniungi vel seiungi secum. d.m debitam iubiectionem , dc praed
285쪽
cationem : hine de ipsis agit per ordinem ad singulatia sub ratiotie praedicabilitatis.
OBII c IE s secundo : Tunc cognoscitur uniuersale, cum cognoscitur multis conuenire : sed hoc fit per praedic tionem et ergo praedicatio dat ipsum
cognoscere : ergo est eius essentia. RESPONDETvR negando Maiorem
absol ite ; potest enim etiam cognosci abique comparatione per primam operationem intellectus , scilicet ut inexiliens in multis. Tum quia aliud
est cognoscere ipsum , aliud ipsiim
O a Ir et E s tertiδ: Per praedicabilitatem differt uniuersale logicum a in taphysico : ergo consistit in illa.
dens ; differunt enim ista duo uniuersalia, qubd metaphysicum non est actu in multis, sicut logicum.
petit per se primis intentionibus , de per accidens secundis. E contra esse de, competit per se secundis . & per accidens primis intentionibus: ergo peresse in , per se constituitur uniuertate reale; & per esse de , logicum. REsPONDETvR , aliud est esse absolute, aliud ei h esse in t esse quidem competit primis intentionibus per se, & secundarib secundis , quatenus sundantur in aliis secundis intentionibus, ut uniuersale in genere fundatum, dicendo, uniuersale est genus in multis:in quo casu secunda intentio se habet admodum primae intentionis, eique competit ratio speciei accidentaliter tantiam& denominatiue : genus enim sit species uniuersalis . M uniuersale induit rationem generis. De hoc vide in tractata Formalit. Hinc negatur antecedens absolate in sensu expo
h I9. QVAEREs , an esse in multis dicat aetum , an solam aptitudinem , re praedicari dicat aptitudinem tania
RESPONDETUR ., quod esse in multis, prout respicit opus intellectus comparantis iraturam abstractim ad limseriora , importat actum nam actualis debet esse comparatio, dc etiam inextiastentia effeta ab intellectu: prout verbrespicit inferiora . aliquando dicit actum, idest quatenus actu existunt raliquando aptitudinem tantum , idque patet,ait S. Bonavent. lib. I. distinct. s. in erep. de Sole, & Luna, dc Phoenice, quorum licet adsit in mundo unum tantlim singulare, de individuum ; tamen quia habent aptituis dinalem multiplicationem , hinc talis
natura est capax uniuersalitatis logicae. Tum etiam, quia uniuersale logicum est multis commune cum, diuisione materiali indiuiduorum , remanente tamen intacti eius unitate : sed haec communitas dicit aptitudinem essen
di in pluribus , & pluribus semper:
o An praedicari verδ dicimus sumi secundlim aptitudinem tantum,quia uniuersale , si actu praedicatur de uno, adhuc tamen remanet aptitudo ad praedirari de aliis. Ergo. o a Iac IEs primo: Facta applicati
ne naturae communis inferioribus d struitur eius communitas , dc unitas; diuisio enim tollit Ze unitatem,& communitatem : ergo sumitur inexistentia in multis , ut actu existentibus tan
22 . REsPONDE TVR , illam diuisionem in uniuersali logico else mat Halem , de accidentalem tantum ε, hinc negatur autecedens absolute : per id enim di fieri diuiso entitativa, veraqne, logica , qubd illa destruit communitatem a
286쪽
ratem , Se unitatem, & uniuersalis re .lis, & naturae praecisae , de abstractae per intellectum: ista nequaquam ; illa enim est unitas formalis , vel solitudinis, & actualis, quae tollitur per divisionem : ista vero dicit unitalcm , &communitatem potestativam ; dc ob id uniuersale primo modo consideratum est potius lubjicibile per ordinem ad sua attributa, quae actu continet , uniuersale logicum verb dicit ordinem ad inferiora , vel actu, vel aptitudine
OBI I C i E s secundo i Per hoc dinfert uniuersale metaphysicum a logico, quod illud praescindit ab inferioribus , istud verb Himitur per ordinem actualem ad inferiora : ergo dicit semper adhu esIe in ipsis.
RESPONDETVR concedendo requiri actualem comparationem naturae
ad inferiora ; sed per hanc non constitui formaliter uniuersale logicum , licet talis comparatio actualis praerequi ratur ; sed constitui formaliter per inclusionem actualem ipsius naturae in inferioribus t ad quod sussicit, ut inferiora sint tantum aptitudinaliter. Vnde argumenta aduertariorum , scilicet Blanchi, Suareet , & aliorum, laborant
CONTRA instant : Si requiritur actualis comparatio, & applicatio uni aerialis ad inferiora : ergo destruitur illa communitas seeundum aptitudia
REsPONDETVR negando cons quentiam; licet enim natura actu remaneat applicata ad hoc, vel illud indiuiduum, attamen ratione aptitudinalis communitatis remanet ad alia indifferens, cum aeque illa natura sic concepta respiciat omnia indiuidua. IusTANT secundδ : Natura non
habet uniuersalitatem , nisi in suppo-stione simplicia dicendo enim , Homo est species, homo est uniuersalis ; ly homo,
supponit simpliciter humanam naturam , secundum quam suppositionem non potest descendere ad in eriora, quia descensus ad inseriora fit per perlonalem suppositionem : ergo in actuali praedicatione, per quam descenditur ad inferiora, tollitur uniuersalitas r ergo
non remanet secundum aptitudinem. 22 I. REsPONDETVR ex traditia 'in summulis de suppositione, quod suppositio simplex est duplex , alia est
absoluta, & proprie communis ; alia est simul personalis. In hac secunda non licet descendere ad inferiora secundum illam rationem , ut dicendo , Itiomo est θecies et ergo Purus es species ; quia in descensu variatur suppositio : sc Omnis
homo currit, quia currere est actus rersonae, non hominis ut sic , ob id sit ponit personaliter. At in suppositione absoluta , ut Homo es rationalis , licet descendere ad inferiora, quia ille te minus cstat ait S. Doct.) pro omni tempore, & absolute. Vnde dicendo Homo est animat, hic ly homo, stipponit uniuersaliter, & potest fieri applicatio etiam inferioribus , dicendo, Ergo Petrus est homo, Paulus est homo ; quia retinet ille terminus suam indifferentiam , & uniuersalitatem. & aptitudinem ad praedicari de multis: cum vera dicitur, non posse praedicari speciem de Petro , licet dicatur de homine,
conceditur , quia ut ait S. Bonavent. lib. r. dist. s. an. I. quast. r. ad I. st
ad fit transitus ab una suppositione ad aliam , quia in antecedente fit praedicatio non absoluta , sed proprietatis extraneae ipsi subiecto, quae non potest ob id intrinsech competere inferioribus , de quibus praedicatur per identa.
287쪽
competit naturae reali ratione suae in- disterentiar : ergo non est passio uniuersalis logici.
turae reali praedicabilitatem remotam, non proximam ; haec vero competit tantum uniuersali logico.
Ex quibus omnibus patet , quid sit
uniuertate logicum , quod dicitur a S. Doch. virum post multa ir& uniuersale - metaphysicum reale quod dicitur unum ante multa , vel etiam ad multa ; Muniuersale dicens unitatem praecisionis in statu abstracto per intellectum, quod dicitur unum a multis. VNIVERsALE logicum enim est unum in multis , & praedicabile de multis. Dicitur unum in multis , idest eum diuisione entitatiua sundamenti realis, quae est veluti materialis; per quod dii inguitur a natura diuina , Ut alias dictum est ex Seraph. Doch. I.
Dicitur etiam unum in multis perii existentiam efiictam ab intellectu , per quod dissert a natura reali , quia actu est tant dira in uno si de 1 natura diuina , quae vere , dc realiter est in tribus personis: & per hanc particulam se explicatam excluduntur singularia,& aequi uoca. i Q v AEREs primδ , an uniuersale topicum sit in rebus , an in interulectu. RESPONDE TVR, quod uniuers te logicum est proprie in rebus materialiter sumptis, formaliter verδ fum-ptiam, est in intellectu obiective tantum. Et cum uniuersale possit etiam fundari supcr alioΞ ens rationis , ut V. g. in genere , & genus in specie , tunc potest dici , quod ens rationis sit fundamentum materiale immediatum alterius , dc ens reale sit mediatum REs seculaad, an uniuersaliae
sint corporea, an incorporea ZRE spoNDET Meldul. nec esse coriaporea , nec incorporea, sed talia diei secundum fundamentorum variam rationem, vel corporeorum, Vel incorpo
pari. I. art. I. quast. I. docet uniuertate
esse quid spirituale,quia est quid abstra
ctum a quacumque materialitate , de corporeitate: esse etiam aliqualiter ubique, idest in pluribus vel actu, vel po
Per quam operationem antet Ain
ΣΣ1. DRIMb supponet dum , quod x haec quaestio proprie spcchat
ad tractatum de anima ; attamen aliqua hie sit bjicienda sunt, ut habeatur perfectior uniuersalium cognitio. Supponit autem titulus quaestionis , quod est in confesso apud omnes, nempe Vniuersale logicum solum posse fieri ab intellectu. Ratio est, quia secunda intentio s qualia simi uniuersalia in est actus reflexus intellectiis, quo reflectitur super primam , in ipso aliquid essii gendo de nouo : hinc solum potentia, quae habet vim reflexiuam qualis est solus intellectus P potest tale uniuersale e fingere ; aliae enim potentiae in
feriores non exeunt rationem singui ritatis, sensibilitatis, & materialitatis, ut docet Seraph Doch. lib. 2. dist. χη- partia r. artis.χ. q ast. q. ad χ. dc lib. 2-dini Et Ioia arrisui. 3. quasit. L. ad
ars. SE: v Nod supponendor'. quoa
288쪽
quod in intellectu est duplex vis , seu potentia : alia dicitur intellectus agens, alia possibilis : sic cum communi S.
Doct. lib. a. distin t. 24. Fart. I. q. vlt.& lib. 1. dinindi. 3. pari. I. artic. 2. qua l. i. in corp. de in comp. Theolog. lib. 2. cap.. 6. Prima potentia recipit
ecies a phantasia , easque denuratat, omni conditione sensibili, de singulari; sicque eas sub ratione uniuei lati repraesentat, & imprimit speciem se viai uersalizatam in intellectu possibili, verbi gratia abstrahit naturam Petri a singularitate huius, vel huius singularis ; sicque intellectus possibilis potest cognoicere talem naturam in statu. suo reali abstracto, & dicitur praecisio formalis. Secundo potest de eandem naturam abstrahere ab indiuiduis, illique tribuere esse obiectivum , Sc viaitatem praecisionis, seu solitudinis, prout consideratur in tali statu ut seiuncta ab ipsis indiuiduis, idque fit modo reib-lutivo per intellectum agentem ; & dicitur praecisua abstractio, seu praecisio obiectiva i de quibus agit S. Doch.
dub. 2. Tertio potest intellectus possibilis procedere descendendo, de
Cam naturam comparando cum Petro ,
. Paulo , &c. Quarid potest eam concipere ut unam , Se simul in existentem in omnibus indiuiduis. In primo statu natura est in potentia remota ad fundandam uniuersalitatem logicam : in secundo statu est in potentia proxima ad fundandam uniuertalitatem logicam: in tertio statu per comparationem activam acquirit passive denominatione extrinsecam cogniti. Deinde in quarto statu per in existentiam cssi istam resultat uniuersale logicum , & deinde resu tat
praedicabilitas proxima de singulis,
si eque habetur uniuersale logicum. Quae omnia traduntur trai sim a Serapb. Doct. tib. i. disi ex lib. . dis. 13.
aliisque locis citati S. 22 . TER Tio supponendum ex traditis in tractatu dc clite rationis, quod duplex compasa io ri Potitur , alia simplex , ali apta ficta. Pi ima spectat ad primam Opera ionem intellcctus :secunda ad siccundam , & tertiam. Et si haec duplex compalatio fit in iebus in aliquo ait tibiito reali, teli illat prima intentio; si fit in attra buto lationis, resultat secunda ibitentio : sic S. Dc ch. tib. 1. dist. Es. dub. s. quae secunda intentio spectat vel ad primam , vcl ad alia ς Opcrationes intellectus , prout interuenit , vel non interuenit iudicium. Hi iac insurgit Quaestio , an univcrsalefiat per intellectum agentem , an pcrpossibilem ; de an per comparationem explicitam necellario,an vero etiam per simplicem , de implicitam. P RiMA opinio fuit Averrois i. de
art. i. Caiet. ibid. dc plurium aliorum etiam Scotistarum apud Meldul. in Lor. disp. . num. 62. sustinentium uni lierlate logicum fieri ab intelli diu agente. SEC v N D A opinio est Siaarca disp. s.
qtie, fieri per intellectum iri sibilem ;ud tamen per solam abstractionem praeci suam , & per actum absolutum
cognoscentem ipsam naturam ut se abstractam, ad qDam p .stea, si consequitur comparatio, & praedicatio, id euenit ad maiorem expicili Oiacm. Thre TrA opinio est communis Sc ti , de sequacium , de etiam Titomistarum . Complut alioruliaque apud Mel-des. civ. s. qui omnes sustinent
289쪽
fieri per actum collativum intellectus P nou A TvR prima pars, quis pr polubilis : sed diuiti sunt inter se, an talis actus trecessario sit collativus expresse , & spectans ad secundam , &wriam operationem intellectus an:
implicite tantum , di ob id. spectans ad primam operationem inte lectus etiam , ut videre est apud citatum Mesdui. SERAPAE. Doc T. lib. a. dist. 1 .
incorp. ct ad vis. iacet intellectum agentem abstrahere Dciem uniuersalem, nec absque polubili cognoscere , vel conferre ; id. enim spectat ad possibilem , quo procedit ab absuacto ad
concretum, ut docet lib. I dist. 8lari. I .. b. . de lib. dist. so. pare. χ. quast. I.
ad υIt. Ursumi.vit. & in corp.ad id enim exigitur potentia a stiua , do passi per id tamen non habetur adhuc ratio Ἀviii uersalis logici, quod sit ens rati nis : nam ut dictum est iupra in a. supp. post abstractionem factam ab agente intellei hu . dc post descensum, dc com-
. parationem famma possibili, resultat
in natura denominatio extrinseca cogniti, dc ut communis pluribus. Deinde intellectus ipsam naturam concipiendo ut unam , dc communem simul in
ipsis. inserioribus , tunc resultat relatio rationis , seu uniuersale logicum : id autem potest fieri per actum simplicem , dc etiam per xpresae colla riuum. Hine sit
uersale logicum materialiter Draesuppositive, ni ab intellectu possibili peractandi comparativum directum ; formaliter vero per actum reflexumi, siue simplicem , siue exp esse compar riuum , quo concipitur illa. natura vismulli nexistens in pluribus ; sicque est commune actui si lici de coli
peium est intellictus agentis depuram naturam ab omnibus conditionibus singularibus; at tali pacto est tam sim uniuersale metaphysicum dised ad esticiendum ipsum ens rationis requiritur comparatio activa intellectus , sed haec non est ens rationis: ergo aliud xquiritur ,
quod sit effetum: sed id nihil aliuiuest, nisi inexistentia effeta supra dicta iergo in hac consistit eius ratio formalis. Addo, at haec inexistentia effeta potest concipi ab intellectu,non dolum per comparationem expressiam , sed αper actum simplicem intellectus: ergo per primam operatationem potest ficti. Probatur haec minor; nam totus at in discursus patet ex traditis , quia ad enstationis sussicit comparatio implicita, quae includitur in prima Operatione ,. ut in tractatu de Ente rationis probatum est:ergo. idque magis patebit ex statutione obiectionum. Osti Io IEs primδ cum Fab. qua'. 9. cap. 4. dc Suarea : Vniuersale
est obiectum intellectus possibilis : sed
tale praeparatur ab agente intellectu per denudationem a conditionibus singularibus: : ergo ab intellectu agente
Iib. 1. dist. 24, cit. praeparari quidemi uniuersale metaphysicum abstractum: ab intellectu, agente , dc ob ici intellectui possibili : sed negatve in hoo
consistere, ut dictum est ι requirit unenim, ut per actum reflexum concipi iatur ut in multisι OB 1 i o i E s secundd et Hic natura ut concepta in multis , non est una, sed multiplex e ergo solum ut ab illis a strahitur , non prout comparatur adlilla : at id spectat ad intellictum age
RE PONva Tun concedendo maiorem
290쪽
rem de natura metaphysice suinpta, negando de natura logice considerota ; silc enim praeexigit comparauotiem vel implicitam, vel explicitain ; &hae solutione fere omnia obiecta loti
O E i r c t E s Terti δ : Vniuersalelogicum exigit comparationem ad inferiora explicitam L. ergo per actum simplicem non potest fieri. Patet con sequentia , quia pςε . talem compa- Tationem tantum fit praedicabile de multis , ut stiperioris iide inseri
PROBAT v R. antecedens, quia per talem actum debet attingi conuenientia inter ipsa : sed non potest attingi , nisi per expressam collationem:
REsPONDETvR ad haec omnia , sussicere collationem implicitam , ut dictam est in tractatu de ente Iotionis. Ex quibus colligitur , quod ad uniuersale logicum requiruntur sequentes conditiones. 226. PRIMA est ex parte ipsius uniuersalis ; debet enim esse aliquod unum, incomplexum , univocum, habens communitatem positivam ad plura inferiora : M ut 'haec habeat , debet praesulmonere unitatem fundamentalem , sei licet inexistentiae ad existendum in hoe , vel illo indiuiduo ; & adesse uniuersale completum , Vel singulare. Per quas conditiones excluduntur propolitiones , analoga , aequia uoca, & ea, quae habent unitatem n gatiue tantum, ut non animal respectu ligini, & lapidis. Item ea, quae ii bene tantum communitatem penes modum agendi , ut est nautae ad regendamarauim , & magistri ad discipulos : sed
debet esse communitas rei, & ratio nis , ut docet S. Bonavent. lib. 1.
diuinct. 23. ara H. a. quop. I. I. rexcluduntur ea , quae habent tar ricommunitat in Iacion. s , nota voibret , ut sunt in diu uua lyetroes , SI Paulus ad rationcm coiminum m incliuidui.S E c v N D A conditio est ex pri te inferiorum ; nempe vcl dc boni theactu plura, vel potentiaiit ite saltem, per quod excluditur natura Diuina a ratione uniuersalis. TERT I A conditio est ex parte tir-tellectus cssingentis vialucitate , qui procedit hoc ordine : Piimo appie hensis singularibus , ac cornm conuenientia , intellectus ascendit abstrahendo id, in quo conueniunt, scilicet naturam ut sic. Secitndδ comρο-rat iplam naturam de Icendcndo ad ipsa inferiora in aliquo attributo reali, quatenus nouit illam cile aequaliter participabilem ab omnibus disiunctim sed in hoe statu adest aptitudo rem ta , non proxima ob impcdime imin, differentiae indiuidualis. Tertio viteri is procedit intellectus componendo,& comparando naturam inferioribus. eamque concipiendo ut unam , & simul communicabilem coniunctim ε, in quo statu recipit denominationem actualem 'gniti, & simul aptitudinein proximam ad est iidum in multis estque haec irrexistentia tantum Iationis, & dum actu eam concipit Inc xiis stentem , tulic recipit univcrsalitat in logicam , & in actu secundo. Ex qua tandem resultat proximo praedicabilitas natu iae de inserioribuS,uum acto