장음표시 사용
41쪽
Hic subiiciuntur aliqua monita a Seraphico Doctore ex SS. PP. sudentibus exposita in F. Har. lib. I. cap. LD 2 se . 2. de uno S. Doct. arbim ex aliis pluribus locis.
RIMo rectam intentionem debet in studio sibi praefigere Studens Minorita, ita ut non ad inanem gloriam, aut chiriositatem, vel aliquid simile,sed tantum ad aedificationem suam, vel proximi addiscere curet: ut Deo, placeat, Vt eius beneplacito, & obedientiae praescripto se accommodet,Vt Deum magis cognoscendo ardentius diligat; Scseruentius illi seruiat, ut idoneus Minister Euangelij sal, dc ut animas Christi Sanguine redemptas, praecipue rudioreS,S magis doctrinae indigas ad Deum pcr bonam vitam ire compellat : idque erit gratum Deo sacrificium. Alias in malum omen ipsius verificabitur , quod dicit sanctus Iob cap. Eo. Panis eius vertetur in fel allidum intrinsecus. SECvNDo , hinc facile studenti erit studia cum virtute coniungere : virtus enim facit sanctum , studium literatum, quo
nihil desiderabilius: alias de ipse dicetur cum Psalmista: Noluisti inteiligere, bene ageres e iniquitatem meditatus es in cubali tuo: astitisti omni non bona s malitiam aurem non odisti. Ps 3 s. Ne ergo ex scientia damneris, aut minor, & pauperior essiciaris , cura taentiam cum virtute coniungere, & ad hoc illam acquirere, ut singulis diebus melior fias,& quo doctior efficieris, eὀ in maiorem animae puritatem evadas. Hinc bonus Studens Religiosus est humilis ad Deum,ad Magistrum,de ad Pr Ximum : attentus ad audiendum, & ad exercitium ; docilis ad intelligendum, & benevolus ad retinendum. Sic Seraphicus
42쪽
Tertio, ut nunquam studium incipiat, nisi postquam a Domino, qui est Deus scientiarum , & a quo praeparanti ircogitati nes, gratiam, lucem , & intelligentiam ad discendum humiliter postulauerit, exemplo Seraphici Magistri, qui
ad Crucifixum semper ante studium recurrebat, a cuius vult.eribus se protestatur tot lumina, & tantam intelligentiam recepisse. Idem practicabat D. Thomas Aquinas. Hinc ad rem nostram S. Vincentius Ferrerius lib. de Visa
ὴ irisOo, c. m. admonet, ut studenvaliquando , dum incumbit studio veritatum Philosophicarum , vel Theologicarum , ipsum interrumpendo, ad Deum, praecipue ad Crucifixum, ad eius plagas mentem efferat ; vel etiam oculos corporis per amoris, vel alicuius virtutis affectum elevet. Haec enim erat praxis Seraphici Doctoris, ut fassus est: Angelico Doctori. Vnde sacrum , & sanctum consilium, praxis est illorum , quae lecta , & intellecta , dia memoriae mandata non solum secum conserunt , sed ad Dominum , cum ipso colloquendo, tanquam balbutientes filioli, eadem repetunt, vel ad ipsum recurrunt, videt rectam intelligentiam. Sic protestatur D. August. suam suisse hanc praxim , lib. ii. Conses . cap. 2.
Quarto, si ingenio,ac subtilitate intellitandi polleas,si sociis
emineas, si aliis ob tuam peritiam coniunctam cum naturalibus pergratis moribus placeas, & amoris tuae propriae vilitatis me mineris, viam humilitatis ne deseras, a qua si deuiaueris, fortet quod & in pluribus visiim est in praeccps rues. Si vero hebes fueris ingenio,ineptus eloquio, & aliis postpositus, caue ne tristitia abserbearis, nec magnum aliquid & desiderabile tibi deesse existimes; sed mentis puritate, & morum probitate, & Om'nimoda resinaatione in diuina voluntate aliis eminere curato xςmpusque, quod alii proficiendo in studio insumum, cura ut RPGart. de castravetra Philosophia B in
43쪽
in oratione, vel aliis exercitiis virtutum a te impendatur: quod si feceris nulla ratione aut minor reliquis, aut vilior reputaberis.
Domine, iste vilissimus seruus, 3c omni bono indignus vult ingredi ad stidendum thesauros tuos: placeat tibi, ut ipsum indignissimum introducas, ut des ipsi in his verbis, & sanctilectione tantlim te diligere, quantum te gnoscere ι quia nolo te cognoscere , nisi ut te diligam, Domine DeuS, dcc Amen.
CReator ineffabilis, qui de thesauris sapientiae tuae tres Angriorum hierarchias annotasti, Zc cossupra Empyreum miro ordine collocasti, atque elegantissime partes uniuersi distribuisti : tu, inquam, qui verus fons luminis, & sapientia diceris, atque supereminens principium, infundere digneris super intellectus mei tenebras tuae radium claritatis, duplices in quibus natus sum, a me remoue S tenebras,pe Cata, & ignorantiam. Q ii linguas infantium facis esse disertas,linguam meam erudias, atque in labiis meis gratiam tuae benedictionis infundas. Da mihi intelligendi lumen, retinendi capacitatem, interpretandi su tilitatem, loquendi gratiam copiosam : ingressum instruas, progressum dirigas, cgressum compleas. Per Christum Dominum nos runtamen
ALIA ORATIO EX LANSPERGIO. IE s v dulcissime, da mihi intellectum, & scrutabor legem tuam, Sccustodiam illam in toto corde meo : illumina cor meum, Ut sciam, velim, & faciam quod acceptum coram te sit omni tempore. Doce me facere voluntatem tuam, quia Deus meus es. Da mihi Domine, sedium tuarum assim icem sapientiam, quae intellectum meum illuminet, cor meum purificci, & affectum meum inflammet, ad cognoscendum, S amandum te Dominum Deum meum in muribus, & super omnia. Ameri
44쪽
opustulo, cui tituli, Principium Sacrae Scripturae
de dicta,qudd doceat ratiocinari , animae adhus seipsis obliquos rectos facere studens, iure meri id , sancto Doctore in tre& partes distinguitiir, scilicet in Grammaticam , Logicam, & Rhetoricam. inicar in enim est in anima,aut est
per modum conceptus , aut assensus,.
aut affectus: & quia potentiae animae ob peccatum Adae adeδ suis pensis
peragendis ineptae redditae sunt, ut neque inteflectus. recte intelligere, nec ratio recte discurrere , nec voluntas bene operari valeat : hinc indigent habitibus , ut ad rectas operationes exire , & sua munia facile exercere valeant: & ob id ad expri
mendos conceptus animae adinventa
est Grammatica ; ad assequendum assensum Logica; & ad excitandum affectum Rhetorica- Prima enim apprehendit , & exprimit per sermonem congruum : secunda docet,& iudicat per sermonem verum ; &tertia mouet per sermonem Orna
a. IA Grammatica enIm omnis pars orationis significat mentis con ceptum. Per nomen significat se
stantiam , & quailitatem. Nota hic ex Seraehico Doctore lib.I. dist.. a
art. I. I. ad ultimum, per substantiam intelligi suppositum, seu quod e per qualitatem quo ; scilicet cogno-lcitur ex hoc per modum quietis , ut Pater , idest aliquis habens paternitatem. Per verbum significat motum, sellicet inclinationes animi , quia indicativum exprimit inclinationes rationalis ; per imperativum irascibilis; per optatiuum con sypiscibili': perlubluctivum inclinationes ut qu simul. Deinde infinitivus se habet per modum materialis , indisserentis ad omnes. Determinat etiam delitera , de syllaba, de dictione, . Moratione per octo partos , perque varios modos signi hcandi , a rebus ipsis originantes : unde non potest esse bonus Grammaticus , nisi sciat res, calleatque Philosophiam. Locae A item inducit ad mentis assensuin per solidam argumentati Ο-nem,quae habet formam grammatic lem , dc specialem in materia necessaria, de qua agitur in prima , & secunda analysi : & etiam in materia
probabili per loca topica , de qua int. Topica agitur : & quia in his cadit deceptio , adduiitur loci sophistici, ut sciat homo di luere fallacias r ω
quia isti modi trahunt originem , rebus,hinc additur tractatus de Praedicamentis, ad quorum rectum usum: Logicalem est necessaria cognitio de praedicabilibus , & enunciatim
. VLTIME, Rhetoricae tota est assimouentum assectum ; ideo utitur triplici genere causarum, scilicet de monstrativo , deliberatiuo , & iudiciali. Primum enim genus respicit personam: secundum rem faciendam: tertium rem factam , & ad hoc indiget quinque partibus Rheroricae; sicque orator , dc Concionator
45쪽
Euangelicus in vinea Domini se cxercens fructum plurimum affert. Ex quibus cum Logica adinventa sit ad operationes intellectus dirigendas in veritatis cognitionem , &ut dicit Seraphicus Doctor in opusc.
de reductione artium, Scse . I. s. in Hexirem. cum illuminet ad cognoscendas rationes intelligendi, pateQuam sit u cessaria , & utilisto stet in enim methodum , o a Occulta manifestare, confusa disceriwrc, errores repellere, veritatem asse
qui , & confirmare possimus; ob id
cius materia remota sunt omnes res,
circa quas intellectus versari potest: proxima vero sunt ipse operationes intellectus ut dirigibiles, ut suo loco
F. H1Nc Logica recte diuiditur in
tres partes secundum tres mentis operationes, ut docet cum communi Seraphicas Bonaueiatura lib. i.dis I9..part. 2. Lb. i. st dist. 18. dis. diu. I. an. a. quast. a. in corp. ct lib. 2. dist. I. p. 2. dub. 1. de clarissime in opust. Diser. mentis , cap. 3. ubi ait, Operationem virtutis intellectivae ene inperceptione intellectus terminorum,
propositionum,dc illationum: significatum autem terminorum capit per definitionem : significatuin propositionum per iudicium , & cognitionem reflexam talis veritatis, 1 cilicet per affirmationem , vel negationem:& fgnifieatum illationum per distcursum : Quare iure merito prima operatio intellectus dicitur simplexapprchensio, quando scilicet intellectus apprehendit id , quod per nomen significatur absque aliqua affirmatione : v. g. apprehendo hominem
absque eo quod aliquid praedicem, vel affirmem de ipso. S cuNDA dici xur a Seraphico Lacia ctore semiplena resolutio , seu iudicium , quando scilicet aduertens me cognoscere hominem,aisrmoede illo, quod sit tale animal, vel dnus, vel
TERTi A dicitur plena resolutio, &comparatio , seu discursus , quando cognoscendo v.g. hominem esse animal rationale , addo: Petrius homo:
Hi Nc in tres partes uditur Logi- P cain praeripue tractatus Surnauiaa u. In quaruis prima agitur de terminis simplicibus respondciatibus primae intellectus operationi: In secunda de enunciationibus , seu propositionibus respondentibus secundae operationi : In tertia de discursu, seu argumentatione respondente tertiae operationi intellcctus. -- - - ----εM UM H
CAPUT PRIMUM.we natura Logicae, citisque rΠ- frumentis.
6. NERA pHievs Bonatidit ira pluri locis, & praecipue serm. I ἀ . F. tu Hexaem. & libello de reductione araium,appestat Logicam scientiam sermocinalem, & rationalem,& iure merito : nam Logica dicitur a λογω voce Graeca, Metiam dicitur
Dialectica, , δι. γιμώ, id est diisero , quas duorum , vel inter duos scientia disputatrix : sed verius dieitur rationalis , quam sermocinalis , ne videatur eius obiectum esse vox externa : & lic)t Aristoteles vocet Dialecticam eam partem tantum, quae
dicitur Topica, quae agit de syllogiumo probabili ue communis tamen usus p ssumit
46쪽
dum totam Logicam. HINC E infertur, quod Logica se definiri potest: Habitus intelltctua- ω , scientiscus , inΠrumentalis , directimM Fer.ιtionum intellectus in ordine adureum in alsu scientis assequendmn.
ET quia ad dirigendas huiusmodi rationis operationes intellectus' indiget suis instrumentis; hinc triplex genus instrumentari uinossignatur in Logica , Philosophis, suntque , Ut
ait sanctust Bonaventura in proem. Breui . versu sinem, Definitio , Druiso, de Argumentatio. Hisque utitur qtiae libet scientia. DEpi Nietio est oratio explicans naturam rei : diciturque Oratio , quia non potest elle unicus terminus, ut homo, sed debet esse ag reg. alio plu-Tium terminorum, ut eς haec : Homo est animal rationale. LV animal rationale, est definitio hominis, in qua praeci in nulla est assirmatio , vel negatio , & ob id definitio est directiva primae intellectus operationis. Divisio est secundum instrumentum Logicum , directivum secundae operationis intellectus; estque oratio totum in suas partes distribuens, ut mim.ilium aliud est rationale , aliud irratio vale. Huic assinis est composi-
Definitur terminus , ct traditur prima diuisio termisi init . communi.
α Dialectici terminos vocant, quibus clauduntur propositiones; dicunturque termini ad smilitudinem terminorum , quibus agri , vel alia corpora clauduntur: intra te i- nos enim eorum cotinetur quicquid spectat ad talem agrum , vel rem: Scextra eos nihil est spectans ad ipsam. Hisc definitur terminus Logicus: Terminus est extremum , in quod restat-turpropositio , ut in subiectum , ct pradicatum. Utque haec definitio intelligatur, aduerte quod propositio ei Ioratio in qua aliquid assirmatur , vel negatur de aliquo , ut Hono est animat: in qua homo dicitur subiectum, I S animal ptaedicatum , 5 ly st, di-rio , vel assirmatio , & negatio ; nam is citur copula: subiectum enim est de diuisio non potest fieri nisi median- quo aliud dicitur, id est de quo prae-
te assirmatione , vel negatione, Ut Homo est animal, Homo non est equinis ARGvMENTATIO est tertium instrumentum dirigens tertiam intellcchiis
operationem: scilicet discursum, est- dicatum dicitur, vel assirmatur , vel praedicaxur , vel negatur. Sic de homine dicitur quod at animal. Praedicatum vero est id,quod praedicatur de subiecto. Sic animal est praedica- 'ue oratio constans pluribus propo- tum: & si est propositio negativa, ut si trionibus, in quare num insertur ex Homo non est equiis,praedicatum nega- alio , ut Omnis homo est animal, Petrus turde subiecto , id est equus negaturs homo , Ergo est animal. De quibus de homine.Mod δ terminus est extre- instri imentis sussis infra inum in quod resoluitur propositio ,scque quaelibet propositio habet duo B 3 extreomnibus agetur suo loco.
47쪽
extrema , aliud subiectum , scilicet Homo, in allata propositione;&aliud praedicatum, scilicet animal : de tyest,copulat praedicatum cum subiecti,. TERMINus alius est mentalis,alius scriptus , alius vocalis. Sic S.Bonau in PDi r i 13 . prima expositionis. Mentalis est in quem resoluitur pro-ositio concepta tantum mente ; &ic alius est sormalis, idest ipsa cognitio ; alius obiectivus , estque res cognita: ut si concieto mente, quod homo sit anilitat , illa cognitio est terminus sormalis 2 at homo , Manimal cognitum est terminus mentalis obielituus. Idem dic propo tionaliter de termino scripto , &de vocali. Item mentalis alius est ultimatus , alius non vltimatus. Non vltimatus est v. g. si audio vocem Hebraeam , non canens talem linguam , habebo concellum non vltimatum : si vero eius significationem intelligo , tunc habebo conceptum ultimatum Sed quia lichi Logicave
setur circa mentis operationes, tamen quia per voces nobis res innotescunt hinc relictis terminis mentalibus ad Metaphysicos , dc scriptis
ad Grammaticos , de vocalibus tantum hic agemus, quatenus sunt expressivi mentalium terminorum&rerum si anificatarum.
x TERM1Mus vocalis alius est non A significativus, qui scilicet nihil signincat per se , ut Blictri, Bis, Bas; rejiciturque a Logica: hic enimion interuit id veritatem , ut nutat D.Bonavent. lib. I. distinct .am. r. ρου- . ad 1. Alius est significativusui aliquid significat. Et quia signicare est aliquid exprimere per signum, idest repraesentare intellectui aliud I se, hinc de multiplici signo , seu termino significativo sequentia
ex Sancto Bonaventura subiungimus.. SIGNUM est id,quod praeter sui cognitionem praeuiam , etiam allierius, rei cognitionem ingerit. Sic ex Dia Aug. lib. I. de Do -Christiana , cap. 2.& ex S ancto Bonaventura lib. disi. i .
pari. I. art. I. 2. in argumentis q.
ad . Sic fiamus est signum significan Lignem. Vnde signum proprie duplicem cognitionem ingerit in nostro
intellectu ait S. Doctor scilicet dolai &rei unificatae Dixi signum proprie; nam signumali quod datur,quod absque praeuia cognitione sui aliquid repraesentat, ut sunt actus intellecius,. quos non prius cognoscimus , seae ipsi per se sunt expressae similitudines. rerum , & dicuntur signa sermalia sed tamen i meroprie sunt talia, quia propric tantum signum est , quodapraeter sui cognitionem praeuiam aliud repraesentat. π i. Sic NuM subdit Sanimi Tona- uentura lor.eit. lib. ali Ust natu- rate , quod naturaliter i liquid significat,ut vestigium animalis, gemitus, suspiria.. Aliud ost artificiale, quod.sgnificat aliud ex arte, & instituto, hominum , Ut signum in taberna p&sunt alia nomina, quae industria homi mim adinventa sunt ad signifi-.
Candas res, Vel.conceptus interiores,
ut homo, lapis, genus, species , &c. AD hoc autem ut signu ex instituto significet, requiritur primd res signicata.. Secunta ratio innotescendi
48쪽
Hcst eonnexio signi ad signatum, ciuus ait Sanctus Bonaventura lib. i. ordinata ab ipso instituente primo. dist. 1 r. n. soli Sie Seraphicus Doctor lib. t. dist. 11. rariὸ significat, idest per se iumptu, atri. r. aliquid significat determinate , po- a. ad 3. & dist. 38. dub. 3Vnde voces inari ulatae psittaci, dcasfirmativae pro negatiuis , veritatesgni aberrant. Quare terminus si-Inificativus Logicus sic definitur :gnaxn est vox signi H ad platarum. Dicitur vox, ad excludendum terminos scriptos, & mentales. Dicitur , ad excludendum terminos non sgnificativos. Dicitur ad placitum , idest ex voluntate instituentium , idest authoritate publica, ad excludendum voces fignificantes naturaliter , ut suspiria ; &etiam improprias , & metaphoricas, ut agnus significans Christum, Nero
terminus significativus potest sumi vel secundum
formalem significationem, quam importat , vel secundiim ipsas res signi-ncatas et primo modo sumitur secundum suam rationem formalem , secundo modo secundum rationem materialem. Hinc in hoc capite traditur diuisio secundum primam COnsiderationem, scilicet secundum rationem Armalem significationis, &se diuiditur multipliciter. TERMINvs vocalis significativus primδ diuidivir in catheg emati cum , M in syncathegorematicum. Cathegorematicus , idest significa- quibus inferiar, ut optim notauis Tartare testque in propositione esse integrum subiectum , vel praedicatum e vimo, Lapis, Petrur, cto. Syncathesbre-'maticus , idemque ac consignificativus est, qui per se, & separatus non significat aliquid i iunctus vero cathegorematico facit illum aliter Ggnincare,ut Omms,Nusius, Aliquis . ut, Aliquis homo currit. Unde ait Sanctus Bonaventura citatus, terminum syn- cathegorematicum esse dispositionem, seu modum cathegorematici.
quia ipsum modificat: ob idque recti
dicitur eathegorematicus significare aliquid,syncathegorematicus aliqua liter : dc hinc optime comparatur literis consonantibus , quae licet per se non sonent, iunctae tamen voc libus faciunt illas aliter , & aliter
His solet communiter addi terminus mixtus , qui scilicet virtualiter includit duas voces , quarum altera est terminus cathegorematicus, altera syncathegorematicus , Ut Nemo, idest nullus nomo: Deuote, idest
modo deuoto. II. SE v Noo terminus cathego-
rematicus diuiditur in complexum, dc incomplexum. Complexus est ille, cuius partes separatae retinent ean dem significationem , quam habebant, ut Horam iustus: per quod excluditur iratione termini complexi ille. Cuius partes separatae aliter significant, quam in toto , ut Dominus, Sacerdos : ubi ly do, de minui ; & 6-cer, & dux , variant significationem. INCOMPLExus est, cuius partes separatae nihil significant, ut homo. Ex Diuiligeo by
49쪽
Tartaretus , terminum complexum esse illuni, cui correspondet multiplex conceptus in mente: incomplexum vero, cui respondet unicus cor ceptus , ut Marcns Tullius Cicero est terminus incomplexus. Hinc Sanctus Bonauclitaria lib. . dist. 8. p. 2. art. L. q/rast. 1. ad 3. ait, terminum incomplexum esse illum , cuius partes h bent straui unam i astitutionem. Quare , subdit Seraphicus Doctor lib. i.
art. 2. quaest. I dc lib. 3. Art. i. quast.2. ad tota complexio ,
& incomplexio notat diuersitatem, non a parte rei, sed i parte modi comprehendendi intellectus
I a. TERTIO, terminus incomplexus diuiditur in abstractum, concretum , absolutum , & connotativum. A B s T RACT v s est, ait S. Bon uentura lib. I. dist. . ert. I. cyssast. I qui
imponitur sormae ab ipsa forma, id est significat formam per modum incompositum , & simplicem , ut Albcdo ,
Humanitas, Sapientia. Concretus est nomen impositum a forma , non formae, sed supposito, quod concernit; idest significat aliquid non per se , ut abstractum , sed ut in alio existens quod concernit, ut album imponitur ab albedine, non ipsi formae albedinis, sed vel parieti , vel alteri subiecto; & homo imponitur ab humanitate habenti ipsam. Hic aurem adiuertendam ex Samsto Bonaventura lib. 1. d st. I9. an. 3. quaest. 1. in corp. ct Itb. 3. dist.7.art. I. quast. i. ad a. quod
abstractum, & concretum se habent vi principale, & derivativum, idemque significant, sed diuerso modo. Et quod concretio proprie dicta reperitur in terminis accidentalibus, iaimpropriE vero etiam in substanti libus : unde album propriε est con-c tum , quia duo signincat , scilicet accidens, & subiectum,iii quo est a
cidens : homo vere, licet videatur importare duo , scilicet humanitatem , & ipsam habentem , tamen de facto sunt unum,& idem. TERMiNus absobitus est,qui significat idem , quod apud Grammaticos substantivum nomen , id est rem admodum per se stantis , siue vcrc pcria stet, vi sunt substitiariae, ut Homo, Leo,Humanitas siue non per se ster, ut Albedo , quia luc consuli ratur tantum modus, quo terminus significat rem : albedo enim vere est ita subiecto , tamen iste terminus significat ipsam solitarie, de veluti per se , ideo dicitur terminus ab tu Iusia Connotativus est,qui vitra principa-
Ie significatum, & in recto aliquid aliua secundarie, significat , veluti
necessarium ad habundum perscctum conceptum, & quietatiuum : sic coena ex vi nominis importat solam comestionem , tamen ex modo significandi concernit lcmpuS, per quod habetur conceptus perfectus
coenae. De his agit saepissiud Sanctus
Bonaventura ιn lib. I. loquens de nominibus Dei, V. g. Creator, Domi- .nus, Praedestinatio, aeternus, immensus : & licet aliqua sint adicctitia tamen aliquando substanti uantur , &absoluta fiunt , ut in Symbolo D Athanasj, Tres aterni, immins, s c. ET per haec patet discretariua inici
concretum, & coni oratiuum , quod concretus ex vi nominis duo importat, v. g. Album, scilicet albedinem, dc subiectum. Connotativus ex vinominis unum tam um,licet ex modo
significandi, de indirecte aliud consignificet, seu con notet, quod non ingreditur conceptum rei principalis , ut eius pars , sed veluti ab ex-
50쪽
Et ob id non omnia con notatilia sunt concreta, nec e contri ; creatio enim, conseruatio , & praedestinatio sunt nomina connotativa, non concreta , ait Sanctus Bonaventura lib. . dist. o. &iust. 38. an. 1.dub. . & lib. a. dist. r. pari. I. quaest. I. ad s. Significant enim Dei actionem aeternam de principali; S: secundarid creaturas. Sic nec coninereta substantialia sent con notativa, ut Homo : si vero proserantur Aore adie stiuo , ut Rationale , S: Corporeum , sic sunt connotativa. Item nomina abstracta , & abloluta non sunt idem ', homo enim est nomen absolutum , non abstractum : E contra vero omnia abstracta sunt absoluta, vel secundum rem , Ut Humanitas , vel secundum modum tantum significandi, ut Albedo. 3. QUARTO ITerminus alius est denominans , alius denominativus:
a Grammaticis primus dicitur principalis di secundus derivativus : sed proprie loquendo secundum Logicos denominatiua sunt, quae significant per modum adiacentis, seu concreti, scii in formantis, ut iustus a iustitia, quicit terminus denominans, significat per modum abstracti,ut notat Sanctus Bonavent talib. I. dist. 17. pari. I. art. I. I. ad 3. de lib. 1. M. I s. t.3. quaII. 2. in co F
materialem. ANMAtis causa termini v
IVLcalis est ipsa res significata: haecque est multiplex ob idque de multiplex diuisio termini.
PκiMδ enim diuiditur in termionum Communem . & Singularem, seu Di scretum. Communis est , qui plura diuitim significat ut conuenientia in unum tertium , ut Homo, qui significat hominem iri communi, & quemlibet in particulari; dc aliqualiter etiam hoc nomen Deus , in quo plures personae conueniunt. Si Osb. I. dist.4.art. I. q. q. in corp. dctib. s. dist. 7.art. I. I.. ad vis. Et per id differta termino collectiuo , Ut Populus,
Ciuitas ; quia non significat quemlibet hominem seorsim , & diuisim. Singularis , seu Discretus est , qui unam rem singularem significat, ut
SrcvNDb Communis diuiditur in transcendentem , & non transcendentemia Primus est, qui conuenit omnibus rebus , & reducitur ad sex capita ; suntque , Res , Ens, Verum,
Bonum, Aliquid , dc Vnum ; qui sextiteris initialibus huius dictionis
continentur , REVBAV. Non transcendens , seu limitatus est , qui pluribus conuenit, non tamen omnibus, ut Homo , Animal.. Sic Sanctus Bonaventura lib.4-ἀst. 9. pari. I. art. I. 'cy R. r. fuia. 1. Transcendentia spe ctant ad Metaphysicum; non trinucendendia proprie ad Logicum. I s. TERTIO, rursus terminus communis subdiuiditur in Vniuocum , Analogum , & AEquiuomim. Vniuocus est , qui significat plura habentia idem nomen , dc eandem rationem, seu hsentiam, ut homo respectu Petri , Ac Pauli, &c. ANALocus est, qui pluribus conu nit secunddm nomen ,& etiam secundam eandem rationem significatam; sed non participatur ab omnibus aequaliter , ut sanum dicitur prids, SpropriE de homine , in quo est subiective sanitas ; secundarid de medici in