장음표시 사용
451쪽
r. Ode lib. 1. dist. I 3. m. 2. quaest.2. 3. quod lubstantia secundum se , & sor-
. - non recipit magis, & minus: habet tamen remitti, intendi secundum esse ipsius in materia: ut patebit ex lib. de generat. idem & dicendum de pro--Prietatibus.
Oa It c t E s secundδ : Praedicamenta sunt res , ergo secundum rem debent collocari in linea praedicamentali, sed qualitates substantiales secundum rem sunt in praedicamento si bitantiae :ergo male ponuntur in hoc praedica
R Espo M DE TVR esse quidem res, sed eum hac diff. rentia, quod acciden alia secundum varios modos, quibus asificiunt accidentaliter substantiam, etiam diltinguun ur: cum autem propi ietates, & di Erentiae substantiae habeant niodum accidentalem: Hinc, dcc. IKsr As: Res est in se una; ergo si secundum essenuam ponitur in uno praedicamento, non poterit poni eadem una in altero. REsro NDE TYR ex Seraph. Doch. quod si praedicamenta sumuntur, ut res metaphysice , certum est secundum essentiam reponi in uno praedicamento;
s vero logice , prout dicunt diuersos modos, quibus applicantur, & sunt praedicabilia, possunt reponi in diuersis praedicamentis , sic diffdrentiae, & pr prietates , quia habetat modum afficiendi, praedicandi accidentalem, scilicet in quale , possunt reponi in hoc praedicamento ; licet secundum rem
sint partes quidditatis , vel ipsi sub
Ex qua responsione sequitur, quod recte qualitas fuit definita ab Aristot. quatenus supremum genus est capax definitionis , scilicet per ordinem ad assicere sit biectum , dicendo, qualitas es , secundu qi m quavia du--,
dixi, quatenus suprema genera sent deis
finibilla : nam, cum ut notat Seraph. Doct. lib. I. dist. 14. q-st. I. in cor p. prima, & suprema , cum non possint
proprie definiri a priori,debent dc finiri ὀ posteriori, & per notiora , ut fit hic
per ordinem ad afficientiam subiectLVarias definitiones varij adserimi qualitatis , quas quisque poterit videre apud Complut.dc Meldul. quae omnes in hoc conueniunt, quod qualitas sit d terminatiua , 6c modificativa si bstam tiae , quatenus ipsi superaddit aliud tale per modum formae infoImantis accidenis taliter.
luatis, or praecipue ista, quam ι
dit Arist. in quatuor specus IAb-
muniter docent supia dictam diuisionem non esse generis in species, sed tantum in modos accidentaliter distinctos ex hoe, quod eadem species ad plura capita potest spectare , verbi gratia, calor ut est principiunt actioins , &facile, vel dissicile mobilis spectat ad habitum , & dispositionem , prout est passio illata, erit passio, prout est inserens, erit pasiibilis qualitas.
ctas, inter quos aliqui sustinent diuidi in octo species , scilicet habitum , &dispositionem esse duas, sicque & alias; ali i negant, sed reduci debent ad qu
tuor capita tantum.. S. BONAV. in ferm. 2. Hexae
docet esse modos substantiae, di lib. 4. dist. 6. Dissiligod by Cooste
452쪽
A . c. I. docet/esse veras speries, quae diuersitas eis competere debet per diuersos respectus. Pro totu-
Di NOTANDUM , quod qualitas p aest coiis1derari dupliciter, vel in ablu acto , dc secundum se, de quidditati ue vel in coiicreto , prout asciunt substantiam accidentali modo : Sic primo modo possunt enumeratae species in
unum coincidere : Secundo modo nequaquam : Hinc P RiMA CONc Lusio : Qualitas trimo diuidi debet in substantialem, dc accidentalem , vi supra dictum est, cta
substantiali dicetiit postea in fine in deinde accidentalis in sipiritualem, & corpoream ex lib. . dist. s. I. 1n corp. quia sunt duo primi modi, quibus assiciuntur inferiora substantiae , sed prima inferiora iubstantiae si intrieorpus , & spiritus ἰ ergo & qualitates sunt vel spirituales , vel corporales :Spiritualis deinde subdiuiditur in naturalem , de sit pernaturalem infusam. intima vel spectat ad intellectum , vel ad voluntatem , ut sunt habitus intellectuales, virtutes . &c. Secunda est, quae , Deo immediate creatur, Jc infunditur in anima vi fides, spes, Charitas, &c. 8e omnes virtutes infusae: Corporea subdiuiditur in quinque capita
secundum quinque senius corporcos; quos assicit. &c. de quibus alias, &e. 3 i. SECUNDA CONCLUSIO: Qualitas accidentalis vere distinguitur
in illas qitatuor species enumeratas. qua
sunt: Prima , habitus , & dispositio :Secunda, Naturalis potentia , & impotentia : Tertia, Passio, & passibilis qualitas: Quarta , forma , & figura. Est communis Thomist. & plurium ali
rum cum Seraph. Doct. citat. estque
expressa sententia Aristot. in hoc e lite. PROBAT vR primo : De qualibet essentialiter,& quidditatiue praedicatur qualitas, ut genus supremum , & quaelibet habet propriam disterentiam , iciis
licet modum peculiaIem deii minatiuum , de qnalificatiuum substantiae; ergo quaelibet constituit proprieturi speciem. Consequelatia est clarar Prob tur antecedens , qualitas est dis tio substantiae vel interior . vel exictior, si exterior, vel est primo sensibilis , si que vel assicit sensum aliqua passione, ut color visum , vel essicitur ex aliqua passione , ut rubor , sic est passio , &passibilis qualitas , si non per se prinabest sensibilis , sed tantum cum alio , Ut cum quantitate sic est forma , 8c figura ; si interior, vel ut ait Seraph. D ict. lib. s. dist. 6. dis 3. si est medio modo, vel est principium innatum operandi
proueniens ex naturali complexione.
sic est potentia , vel impotentia, idest potentia debilis , vel prouenit ab extrinseco inhaerens tamen in subiceto, de disponens ad operandum , se L sthabitus , & dispositio': Sed istae rationes sunt differentes specie in qualibet, dicunt enim diuersam modifica tionem substantiae tum in ordine ad eandem substantiam , tum in ordine ad diuersos actus , dc obiecta ; ergo i quae diuersitas rationum magis patebat insequentibus. Ostic t Es'ex scotistis: Repugnat
idem reponi in diuersis specicbus, sed huiusmodi est qualitas, vel bi gratia, calor , ut dictum est supra in explicatione opinionis Scoti, est in tribus speciebus qualitatis. Tum quia qualitas est incidens; ergo modificat ; ergo tantlim. quilitates per modos diuersifi
quod una res habens plures formari.
453쪽
tes veras potest poni in una specie secundum ellentiam, & secundum alium modum superadditum in alia, & maxime quando nUdus dicit diuersam rationem formalem , sc sensibile , & vegetatiuum differunt specifice inratione formae , & in ratione potentiae, quae diuersitas rationum est specifica in ratione quali lieandi substantiam ; si e calor, prout eli quid intrinsecum in igne, est potentia , prout est quidi ex rinsecum , principium agendi in subiecto , est habitus, vel dispositio , prout est palsio inferens, vel illata, est passio, S: c. Tum etiam quia verum est antecedens primum de specie physica, salsum de metaphysica.
i. ΟNCL vs Io : Habitus , & dispositio , prout dicunt accidens superadditum substantiae, spectant ad eandem speciem, differuntque tantum per magis, & minus perfectum , consistunturque sermaliter non 'in ordine ad naturam bene , vel male dispositam , ut volunt Thomistae, nec in ordine ad asendum simul, & patiendum, ut volunt Scotistae apud Meldul. dis'. 7. num. Io 8. sed tantum in ordine ad agendum faciliter, Sic S. Bonavent. I. distin 1. 3. pari. 1. art. I. quast. 3. ct art. 2. I. ad a. &lib. 1. dist. 1 F. pari. I. art. I.
quast. r. quod habitus potest sumi du- pliciter; prim5, prout contradistinguis tui contra dispositionem per persectnm,& imperfectum , scilicet in ordine ad
idem obiectum: secundo, prout utrumque comprehendit scilicet omnem qu litatem , quaecunque illa sit, sumitur hic primo , non secundo modo, nam hoc secundo modo veri ficatur de quacunque qualitate, & etiam de caete
iis i peciebus, & sollim improprie dicitur , sic etiam dispositio dupliciter sumitur, scilicet vel quatenus disponit ad idem obiectum formale, quod re Dpicit habitus , vel quatenus disponit ad aliud obiectum ; verbi gratia , fides disponit animam ad eliciendum actum charitatis, vel etiam ad habitum oppositum, scilicet ad gloriam. Hic est se rino de dispositione primo modo. non hoc secundo , nam talis dispositio est quid generi cum ad quamcunque dispositionem,& ad habitum;Noitra isit ut Conchasio procedit tantum de dispositione , de habitu , quae sunt eiusdem
naturae, & de eodem obiecto formali, sicque conclusio habet duas partes, prima, quod sint eiusdem speciei: secunda in ordine tantum ad agendum. 33. PROBATVR igitur prima pars ex S. Doch. Persectum,& imperfectum in eodem genere non differunt specie; magis enim , dc minus non variat speciem, nisi quando adest differens motiuum formale , & Obiectivum , vel nisi
quando magis,& minus est ultra terminum non citra terminum,ut calidum ut sex est ultra terminum, ut quatuor ex S. Doct. lib. dist. 34. pari. Σ.-ι. 2. . I.
dispositio, de habitus, prout sumuntur hic pro qualitate,vel faciliter vel dissiciliter mobili a subiecto,& prout facilitat potentiam ad agendum vel magis , vel minus, sunt ad idem motivum formale; ergo
454쪽
ergo non differunt specie. Minor patet , quia ambae sunt ad facilitandam potentiam , nec disterniat nisi secundum magis, & miniis ; Tum quia habitus diuersificantur per actus in ordine ad obiectii diuersa formalia ex Seraph. Doct. dist. 33. art. I. quaest. 3. ad i. hincque subdit lib. 3. disti t. 16.art. I. quam a. ad i. quod duae qualitates , quando habent connexionem naturalem , & ordinem ad idem obiectum , non diuersificantur specie , sed
huiusmodi sunt habitus, & dispositio ;ergo : Tum quia habitus, de dispositio sunt in eadem potentia , dc dispo-- sitio fit habitus, ut cum communi, &experientia docst S. Doch. lib. 4.cit. i. ct 3. ad a. & lib. a.
dist. 2 . stare. h. art. 2. quast. 2. ad 2.
patetque de scientia, de ob id differen tia , quae est inter ipsa, est solum penes maiorem , vel minorem radicatio
nem in subiecto , quae prouenit ex maiori , vel minori multiplicatione actuum eiusdem generis, sed haec dinferentia est omnino extranea , ergo a
cidentalis ; Probatur minor , quia est per ordinem ad subiectum, non ad obiectum formale, ergo. 434. PROBATUR. secunda pars, quae est expres la S. Bonavent. lib. 1. dist. 1 s.cit. & lib. 2. dist. 28. dub. r.
in corp. Habitus, & dispositatio sunt formae perscientes subiectum, de potentiam , ted forma non dat pati, sed agere, ergo sunt ad agendum faciliter ; Tum quia, ut recte docet S uarez tu Met. disp. 4 3. sit. s. num. s. signum certum cognoscendi,an qualitasse propter operationem, eit, quando seclusa necessitate actionis illa qualitas non est necessaria, sed superflua in natura, at seclusa necessitate operam
di in potentia ad nihil aliud inseruit habitus, & dispositio , ergo est ad
agendum tantum. Probatur minor, quia
habitus habilitat potentiam in cile potentiae,ergo per ordinem ad posse agcte. PROBAT vR secundb, quia habitus
acquisiti, & infla si per hoc distin
guitiatur, quod acquisiti non dant no uam potentiam, sed eam facilitant, de adiuuant tantum. At insuli dant no uam potentiam ad agendum: ergo e rum ratio formalis, & specifica est in ordine ad agendum tantum; Tum quia habitus specificantur per actus in ordine ad obiectum, ergo per ordinc in adactus habent suam ratiouem sol malem; Tum quia habitus acqui iuratur peractus, de si sunt infusi , donantur per ordinem ad acthim, ergo habent ellentialem ordinem ad agendum ; sic S.
Bonavent. lib. i. dist. 27. pari. I. art. I.
qu . 2. ad 2. P Ron AT vR Tert id contra Thomistas,quia dispositio naturae bcne, vol male te habentis spectat ad alias species, verbi gratia salubritas bene disponit, insalubritas male, de tamen haec est in tertia specie , ergo illa dispositio bona, vel mala non est ratio formalis habitus. Sic etiam licet habitus morales bene. vel male disponant, tamen dantur ii bitus indifferentes, qui neutrum faciunt ; ergo illa bona, vel mala dispositio non est ratio eorum formalis. 3 s. OB i Ic I Es prim b contra primam partem ; Habitui, de dispositioni competunt diuersae rationes formaiales, ergo sunt diuersa specie : Probatur antecedens ; elle dissicile mobile a subiecto conuenit habitui ex ratione
suae causae necessariae, a qua sumit suam specificationem ; dispositioni esse facile mobilem , verbi gratia , scientia ex ratione demonstrationis fit dissicile in bilis , opinio vero facit disposti
455쪽
nem tantum , sed istae causae habent diuersa obiecta formalia ; ergo &effectus.
REsPONDETvR hule debilissimo fundamento Ruii. ex doctrina ipsius hic ad i. quod differentia sumpta
per ordinem ad lubiectam, vel tempus, vel causas, vel frequeiatationem actuum est mere accidentalis. Nam,ut recteObseruant Conimbric .Hc art. 3.insine esse
facile mobile, vel diffiile spectat etiam aliis specibus, ut per se patet, ergo est differentia accidentalis habitas , cicdispositionis, sed debet desumi penes obiectuin formale , quod ultad agendum. A D D IM v s ex S. Bonavent. lib. 2. dist. 24. para. 2. 3. L. ad Σωδc lib. s. rist. art. 3. quast. I. in
V. quod dantur habitus,& dispositi nes, quae sunt opposita, scilicet datur dispositio disponens ad id, ad quod habeat oppositionem , ut medius color ad extremum, & fides ad gloriam , tuncque superueniente habitu cultat dispo titio, & m his verum est , quod di flu-rant specifice , ted de tali habitu , dedit possitione non eit hic sermo; sic enim sunt quid superius ad has duas,& ad alias species qualitatis , sed hic est sermo de habitu, & dii politione per ordinem ad
res ei uide in naturae. Vnde in allato
se illa potest esse vera opinio afferentium elle duas species. O n i r c I E s secundδ. Dantur habitus, qui sunt dispositiones ad habitus , vel oppositos, vel diuersae speeiei ; ergo : Probariir antecedens , quia fi les dii ponit ad spem , & charitatem , α etiam ad gloriam , & tamen certum est lifferre specie;ergo falsa Conclusio, quod lint ei uidem ipeciei.
ad 1. de lib. . dis. c. art. I. quas. I. in corp. concedendo, qnod illi habitus, qui ad alios disponunt, non sunt di Dipositio , de qua hic loquimur . dicuntur enim dispositiones lato modo,
prout dispositio est quid iuperius ad omnes habitus, & dispositiones, sie
conceditur antecedens, & negatur
consequentia. Addimus ex suareadi f. sect. 6. num. I 3. quod dij stiones aliae sunt, quae ex natura sua, α ex vi suarum causarum habent facile ammoueri a suo subiecto, ut verbi gratia , error, quia ex falsis princia piis oritur : sunt& habitus ex vi suarum causarum dissicile mobiles, ut est scientia causata a demonstratione, se
ista disserunt essentialiter, nec disposi tio potest fieri habitus , sed hic loquimur de iisdem in eodem genere per
ordinem ad idem obiectum formale. OBI i C I E s Tertio cum Complut. bliquest. 3. num. 24. Nomen habitus dicitur ab habendo, unde pesipium respondetur recte ad interrogationem , quomodo quis se habeat '. ad quam rei pondetur per habitum permanentem, & per assicientiam bonam, vel malam diuturnam, & non per dispositioiaem , ergo habitus, & dispositio differunt specifice ad inuicem , &sumi debent per ordinem ad subiectum bene,vel male affectum, & non per ordinem ad agendum. Confirmatur, quia omnes habitus ordinantnt ad belle, vel male esse potentiarum;Tum quia vel dicunt conuenientiam, vel dilconuenien viam naturae ergo non .in Ordine ad
agendum sumi debent, nisi forsam ex consequenti. 436. RESPONDETVR, quod interpretatio lilius nominis habitus ab habendo est nimis ampla, & competit etiam aliis speciebus, ut potentiae , dc
impotentiae , passioni, & passibili qualitati Disitired by Corale
456쪽
Itarer Hine negatur conloquentia. Et aci Confirniaticinem respondetur illam afficientiam lubiecti spectare ad secundam , vel tertiam speciem , quia quod subiectum bene , vel male se habeat, prouenit ab intrinseco , ut insta dicetur. Addit S. Bonavent. lib. a. rist. 2 3. . falsum elle, quod habitus Micatur ab habere , sic enim see- ad ultimum praedicamentum, sed dicitur ab liabilitate, 'e facultate agendi, vel ab habendo habilitatem : Hinc ne
gatur totum argumentum, & consequentia.
- OBII cIlls quartb cum Ioan. a S. Th. hic art. 3. Dantur aliquae qualitates, quae sunt habitus,& non sunt operatiuae ι ergo falsa nostra conclusio: Pr hatur antecedens, quia sanitas, de pulchritudo ponuntur ab Arist. 7. Phystract.37. in prima specie qualitatis , dctamen non sunt operativae : ergo. R Espo NDE T S nareΣ Metaph. disj. ao.set. 4. fanitatem, dc aegritudinem non esse unam qualitatem, sed potins aggregatum compositum ex primis qnatuor qualitatibus ad certam moderationem , vel immoderantiam redactis, & ob id improprie appellantur habitus, ut facit Aristot.est. qui aduertenter notat polIe aliquo modo dici habitus, vel dil positiones ratione maioris radicationis , vel minoris non absolute.
37. DEINDE pro solutione o lectionum ad oppostum , & variorum Textuum Aristot. quae possunt afferri, aduertendum est ex Con imbrie. hic 2. art. 3. se P. I. quod pro habitu spectante ad hanc speciem sumitur omnis qualitas, quae posita ab agente in potentia ab ipis tantam dependet in fieri, non in conseruari, diciturque habitus ; consert enim ad inchoandam actionem: Illa verb, quae dependet ab R.P.R-.de Castravetra Philos P. I..
agente etia in conseruari,dicitur dispositio, e istae vel inseruiunt ad inchoan- idam actionem , vel ad ipsam terminandam : primi generis sunt habitus acquisiti, & infusi , species impressae inpotentiis internis excepto communi sensu , Omnes artes, & virtutes, &omnes qualitates acquisitae in animo,& corpore ex Dequentatione actuum :Secundi generis sunt termini cogniti num,& appetitionum, species intentionales sensuum externorum, & communis, qualitates productae in medio a m gnete , succino, & torpedine, influxus coelestes, de impulsus, qui vult diuisionem omnium specierum subalternarum habitus , & dispositionis adeat Eustachium in sua Logica.
. Naturali. 38. ONCLVs Io : Naturalis po- Atella,& impotentia est qualiotas superaddita potentiae operativae sibi congenita , & natura debita & ab ipsa potentia operativa realiter distincta, de etiam ab habitn , dc dispositione, qua quis potest faciliter, vel cum tarditate uti sua potentia , sicque dicit modum existendi in subiecto, scilicet prouenientem ab intrinseco, ut est ingeni sitas naturalis, vel tarditas, dc hoe per ordinem ad agendum, & resistendum.
Sie S. Bonavent. lo. I. dist. 3. Part. 2.art. I. quaest. 3. in corp. nec sunt duae
species distinctae, sed una tantum imini ortam solum disserentiam accident
V et haec conclusio probetur , Scintelligatur, in quonam Seraph. Doct.
457쪽
diserepat , Thomistis , vel 1 scotistis,
aduertendum ex eodem Seraph. Doch. lib. i. dist. 3. cit. quod potentia naturalis pote it sumi tripliciter: Primo modo, prout immediate egreditur, & emanata substantia per se operativa, sic sunt potentiae animae intellectus . voluntas, dcc. qtrae sunt idem realiter, distinctae tamen sor maliter ab anima : Secundo , prout potentia dicit ordinem ad actum ratione alicuius qualitatis superadditae ab extrinseco prouenientis,
ut potentia syllogizandi, quae est per habitum, elique de prima specie qualitatis : Tertio, prout potentia superaddita respicit iplum subiectum , seu potentiam substantialem, idest secundum modum existendi naturalis potentiae in
subiecto, seeundum quem dicitur subiectum facile, vel difficile ad agendum, vel resistendum , idest prout ab intrinseco aduenit ipsi potentiae , sic est
secunda species qualitatis. Sic de lib. a. q. s. Disserunt autem istae tres potentiae,quod per primam aiώ-rna dicitur potens per seipsam,& per aliquod sui , de ei uidem generis : per secundam fit potens ad agendnm determinate , quia determinatur ab extrinseco ad determinatum actum. Per tertiam determinatur indeterminate ad operandum in communi, & ob id sumitur per' id, quod ipsi naturale est, ut potentia videndi in oculo purgato, & debilitas in oculo infirmo , Secunda tribuit facilitatem : Tertia tribuit cum facilitate, vel eum difficultate potentiam simpliciter, & ob id haec comproducitur cum ipso subiecto : Ignis enim non potest
calefacere nisi medio calore , de anima
nisi media potentia visiua . & hinc ait
ralis potentia est qualitas , prout dicit
modum consequentem substititiam, ut
apparet in duro, de moli sanatiuo , dc aegrotatiuo : Hinc patet, qurim math Thom istae ponant in hac secunda specie potentias animae , cum non sint de genere qualitatis accidentalis , dec diu lint idem cum anima rationali realiter 43'. ADvERTE etiam hic per impotentiam intelligi non puram carentiam, sed modum qualitatis, secundum quem potentia est principium dissicuti ter agendi, & res uendi, sic siccitas in ligno , de peruietas in chrystallo dicunt
potentiam agendi, & simul dissieultatem resistendi transitui radiorum solis, ex quo postea sequitur ex conlequenti facilitas patiendi , vel retardandi subiectum ab agendo , ut patet in inertia, de desidia plurium in operando, quae
passivitas non spectat proprie ad hanc speciem , quicquid dicat Meldul. hie, cum sit quid consequens ad ipsam p
tentiam , sic deducitur ex S. Doct.
lib. 4. 6. pari. I. art. I. I.
Hinc PROBAT vR prima pars Conclusionis. Haec naturalis potcntia, vel impotentia est accidens superadditum subis
stantiae ; ergo ab ipsa dissert realiter , sed non est habitus, Sc dispositio, ergo est specie distinina. Probatur Maior ex Seraph. Doct. lib. i. distinct. 3. est. Olib. 1. dist. I 3. art. a. quaest.2. arg. 6. ad
ong. Impossibile est in creatis esse omninδ idem principium essendi proximum , Se operandi, alias esset idem in re esse , de operari s quod solum est in Deo) ergo si bstantiae debet superaddi aliquid ab ipsa distinctum , ut possit agere, δe sit in actu primo proximo, sed id est quid accidentale si qualitas enim s ait S. Doch. est.) est immediatum principium actionis in creaturis, ergo est potens in actu primo per qualitatem superadditam. Probatur Minor, Id . quo potentia attingit terminum, Diuili od by CO
458쪽
est quid ab ipso egrediens, & realiter ut de olore, qui est habitus , pro ab ipsa distinctum , ergo est acciden- ut est dimith mobilis, est potentia vitalis ipsi : Sic ignis cait S. Doch. per est habilitas agendi, seu rehstendi , lecalorem producit caliditatem,& ignem, ut est passio inferens , est in tertia spe Sic homo sua ingeniositate naturali cie, &c. Sic Scotus, de Seotistae. potest faciliter intelligere. Probatiu: SED respondet ar ex Seraph. Doct. minor principalis argumenti : Specie nefando antecedens t Ad probationem differunt id , quod est naintate , de id, ressendetur eandem rem consideratam quod est artificiale , de acquisitum ab secundum diuersas formalitates posse extra, sed habitus , dispositio est spectare ad diuertas species, ut dictam artificialis, dc ab extrinseco adueniens ε, est supra ex Seraph. Doct. Potentia naturalis est ab intrinseco: VNDE cum habitus, de naturalis ergo, dcc. potentia habeant diuersam essentiam, SI C calor congenitus cum isne , diuersa officia , & obiecta motiua i& calor immisius in aliud differunt hinc etiam dc disserunt specie; nam, specie, ut dicunt Phy sci. Tum quia ut dictum est , habitus aduenit ab exis habent diuersa obiecta formalia, nam trinseco, habetque pro obiecto imme- naturalis potentia habet pro obie- diato ipsam operationem facilitet nacto informationem , 5c perficientiam chi bilem : Potentia vero realis habe esubiecti, ad hoc ut simpliciter possit pro primario obiecto ipsam afficien agere , habitus vero ad habendam fa- tiam subiecti licet secundarid per ordiis
cilitatem tantum agendi ; ergo. nem ad actum.
PROB AT vR secunda pars: Quod Ο Ε I a C i E s tertib t Posse , de non distinguantur specie naturalis po- non posse disserunt plusquam genetentia, dc impotentia , ut patet in po- re, ergo & potentia naturalis, dc ima tentia visiva iuuenis, de lenis ; habent potentia. enim idem obiectum , quia magis, dc REsPONDETVR concedendo ante minus differunt tantum accidentaliter cedens de non posse absoluto, de pure LX traditis, ergo. negatiuo , negando de non pol se posi-OBiici Es primδ : Ab eadem vir- tiuo, quod dicit qnalitatem debilem tute est currere , de expedite currere , agendi, vel resistendi. ergo potentia naturalis non est quid su- Oa i ici a s quarto : Non potest esse peradditum substantiae. talis debilitas , seti resistinitas absque 4 o. REsPONDET S. Bonavent. passione ergo coincidit eum tertiatib. 3. distincit. 34. arxic. r. quaest. r. ct specie. lib. I. distinct. 3. Part. a. arti t. r. RE sporant TVR talem passionem 3. 3. concedendo antecedens esse quid consequens, nee spectans adde principio remoto, & radicali, ne- rationem formalem impotentiae ; siogando de proximo , de secundario. negatur consequentia.
quod importat Deilitatem superaddi- i. CONGLvDI Tvst ergo, eam. quod per naturalem potentiam , dcoar I cIas semiab : Diuersitas in- impotentiam intelligitur qnalitas inia ter habitum, dc potentiam naturalem ta , qua simplieiter, vel facile se est penes modum accidentalem ; Pr lectum ea praeditum agit , vel resi-batur, quia de eadem re verificantur, stit contrario: Vnde potentia naturalis
459쪽
est vel vere principium activum sinuleum substantia, & potentia substantiali, vel habet tantum modum , vel similitudinem actionis, licet non si veta actio, ut est in potentia resistiua; se explicant Thomiliae hanc potentiam telistendi apud Complut. Hc num. 32. Iicet Seraph. Doch. velit esse Vere potentiam activam , ut dicetur in Physica de motu grauium , & leuium : Haec
potentia naturalis est vel rerum anima- earum , vel inanimatarum I ad animatas 1 pectant qualitates rei picientes potentias vegetantes, sentientes, appetiti uas, oognosciti uas, exteriores, Militeriores, &speciales aliquorum virtutes : Ad inanimatas spectant innumerae virtutes, quae ipiis insunt, ut
videre est apud Eustachium in thalogica.
VAESTIO III. LAT. De Passime o pastililli qualitate.
442. ΟNc Lusio : Passio , de palsibilis qualitas est tertia species qualitatis a caeteris distincta,
Thom istarum; Pro qua explicanda, de
ADVERTE NnvM hie non sumi Passionem primo pro proprietatibus abessentia dimanantibus, ut risibilitas, quae appellantur communiter passiones rerum , quatenus recipiuntur in suo subiecto : Secundb, nec pro quacunque receptione media, qua passis in recipit essectum agentis: spectat enim ad Praedicamentum Passionis, quatentis est terminus actionis pratilica1nentalis,Te sibi nec pro receptione alicuius qualitatis contrariae, & disconuenientis, Aedisponentis ad corruptionem, idque fit media alteratione, ut dum, quis ii
firmatus , patitur, sic dicitur . Passio Christi maxima,& haec etiam spectat ad Praedicame0tum Pasionis: sed sumitur hie Passio pro qualitate.secundum quam fit talis alteratio, Sc haec dicitur passibilis qualitas, & hoc vel quia infert
passionem , idest alterationem; ut duuce , amarum, calidum, & frigidum, vel quia est illata,& causata a tali ait ratione, ut dum quis pudore assicitur, ruber fit,& dum timet,pallidus, quae, si est durabilis, dicitur Passio, si diu non
permanet ex permanenti alteratione,
dicitur passibilis qualitas, siue procedat a natura, siue ab infirmitate, 6ce. Hinc sequitur ait Seraph. Doct.)quod haec species qualitatis est illa tantum, quae est sensibilis, & obiectum senaria uin ; non autem interna , Ut est intellectio contra Meldul. h;c num. ii 8. dc alios Scotistas reponentes in hac sp cie etiam intellectiones. PROBAT vR autem , quod sensibilis tantum ad hanc speciem spectet;
Quia, ut recte docet S. Bonat . tib. I. AELI. I. ara. 3. I. ad 2. obiectum
sensus per hoc differt ab obiecto intel lectus, quod istud iuuat, Ze confortat potent iram , ex hoc quod influentia talis obiecti intrat potentiam, ipsique
auget virtutem, at obiectum sensus tantum ad extra excitat, facitque sensum extra se dispergi, & pati, ex hoc quod dependet ab organo, quod facile
laeditur : obiectum enim agit in sensus,& eos immutat, & consequenter causat passionem : Sic S. Bonavent. lib. 4.disi. 49. pari. a. art. 3. quas . I. ct a. ergo Passio est tantum penes obiecta sensuum : Addimus ex Seraph. Doct. Iib. . dict. 49. cit. Sc lib. a. dist. χο .gri. I. qus. 3. ad 4. quod inter obiecta Diuitia eo by Corale
460쪽
lecti sensuum illa , quae respiciunt vi
sua . & auditum, minsis causant passonem, quam caetera, ex eo quod sensus sunt magis spirituales , & hinci se isti in gloria remanebunt in suo
exercitio; ratio est, quia ab obiectis visus, & auditus non causatur aliqua qualitas corruptiua, vel corruptibilis s verbi gratia , humetatio, calefactio, si aliquando offenduntur, id euenit ob debilitatem organi, vel ob nimiam excellentiam obiecti improportionati tali debilitati,at in caeteris ciuit-titue qualitas corruptibilis, & corruptiua, verbi gratia,odoris, saporis, 3cc. od vero constituant unicam speciem , probatur , quia utraque Passio , di passibilis qualitas habent eandemtationem formalem. scilicet vel sunt causa , vel effectus alterationis. Quod vero citd transeant, vel non, id est eis per accidens, quia haec differentia prouenit ex modo inhaerendi in subivisto. Ο Β I I c I E s primδ Ari st. collocasse a nes appetitus in Praedica- rarento Actionis ; ergo non benc dicuntur passiones , Tuni quia sunt imm nentes, ut ira, tristitia, & recipiuntur intus in anima , de non sunt sensibiles ; ergo. 4 3. RESPONDETV R,quod si con derentur praecise actiones arpetitus , spectaui ad Praedicamentum actionis ; si verb prout dicunt quid materiale , de pro formali, important suos terminos, qui sunt qualitates illatae, sienegatur, quod non spectent ad hanc speciem ; nam in tali Passione concurrit primo alteratio , verbi gratia cale aclio : Secundd terminus scilicet calor : Tertib actio agentis alterantis rQuarib terminus talis actionis, scilicet
qualitas illata passis, vel sibi, se ira est appetitus vindictae, qui media alteratione habet pro termino sensibilem accensionem sanguinis , i ae dignosei tur per ruborem externum, vel alio signo, sic negatur , quod hoc pacto non sint sensibiles tales aetiones sum piae simul crum suo termino. OE II c iE s secundo cum Meldul. Intellectiones passiuae tantum re ivntur in intellectu , dc ipsum immutant passive: ergo in hac specie debent collocari. R Espo NDETUR ex S. Bonavent. lib. . dist. 6. qus. I. negando conis sequentiam : intellectiones enim, cum
non sint ullo modo sensibiles, hine non possunt spectare ad hanc speciem,
alias clim veritas sit obiectum intellectionis, etiam omnia ut vera deberent collocati in hac specie, quod est salsum. Dic Es : operationes animae ha bent impediri per corporis ineptitudinem, ut euenit in phraeneticis, de amentibus;ergo & in hac ratione erunt spectantes ad hanc speciem.
consequentiam, nam haec differentia est inter operationes animae senstinae ,& intellectivae, quod illae exercentur in corpore mediante organo, Cum quo,& in quo , re per quod operatui anima sensitiua : Hinc sequitur , quod tales operationes fiant cum aliqtia alia teratione , vel organi, Vel partis , in qua residet potentia, & qud vehementiores sunt actus, ed maiorem altemtionem causant, quae alteiatio est vel cor tumiua utpote contraria complexio iii vel est alierativa tantum non ademptiua, seu corruptiua, vel etiam est pei se chiva, cum iit ad obiectum conue niens, tamen semper aliquem exces
sum habet: Prima dicitur passio natu talis ; secunda animalis; de quibus vide