장음표시 사용
461쪽
de lib. a. dist. 8. gura sumitur pro qualitate resultante
tur in trast. de anima. At intellectus operatur quidem in corpore , sed non cum organo Vt cmperante, ob id de lenon est iensibilis , nec per se, nec peraecidens; Et si laedatur in amentibus talis operatio , id prouenit, quia cum organica sit ipsa potentia, di anima etiam indiget, dum est in corpore, ipso etiam corpore habente rectam dispositionem, quae si auferatur, vel laedatur ob aliquam aliam rationem, tune deficit etiam rectitudo in intelligendo, sed ob id non sequitur, quod
si sensibilis r vide ibid. S. Boiiaciem. lib. 2. dist. 1 f. est. Tandem de diuisione huius speciei in varias species subalternas secundum ordinem quinque sensuum externorum vide Eustachium
QVAESTIO IV. LAT. Deforma , ct figur
4 ON CLVs io : Forma, & fi- gura est vera species qualitatis distincta I caeteris, & una. Est
communis S. Doct. Thomist. aliorumque contra aliquos Scotistas. Vae explicetur, & probetur, Αduertendum est ex S. Bonavent. Irb. 4. dist. 48. art. a. quaest. 3. incorp. ct in Centil. para. 3. Iect. 24. & lib. . dist. 6.arr. I. quast. I. in erep. quod hic forma
non sumitur forma substantialis, vel accidentalis, quae veth informant subiectuin, sed sumitur pro dispostione,
quam habent partes quantitatis in Ordine ad se , ex qua derivatur denominatio sermofi, vel desornus , item fi-ux terminatione quantitatis. IN re figurata enim tria considerantur. Primo ipsa res figurata, verbi gratia Lignum ; secundb quantitas sic ,
vel sic terminata, verbi gratia vel linealiter, vel orbiculariter , tertio ipsa terminatio, seu dii positio externa quantitatis , scilicet rectitudo , cur uitas triangulatio Sic S. Doct. lib. . dist. 8. N. 2. quast. 3. in sine corp. In qua dil- positione Iesultante ex clausione line
rum s ait S. Doct. in resultat exterior facies, seu pulchritudo, seu stilo,
quomodo figulus format vasa lutea :Hinc sequitur differentia inter formam,
S figuram ; nam figura primb dicit
dii positionem resultantem ex claLsone quantitatis , seu linearum : forma pr vi dicit formositatem,& debitam cooris dinationem partium : Forma enim s ait S. Doct. dicitur quas foris manens idest externa imago , S similitudo existerilis repraeseiatans Icm,in qua est : secundo figura dicit ordinem ad quantitatem , quam qualificat, de modificat:
forma verb ad Iubstantiam quantam. quam exterius repraesentat, vel ad rem artificiatam ; Hincque dixit S. Bonau. paucis multa comprehendens tib. a. distin t. i 6. quas. vlt. in corp. de lib. 4. dist. 4 ci. art. I. quas. i. ad vis. & lib. .
dist. 6. qus. i. ct in Centil. pari. 3.fct.1 . quod Arma,& figura est quanistitas in qualitate , de qualitas in quantitate ; Vnde pro materiali dicunt dii- positionem quantitatiuam, δc pro sor- mali, de principaliter modificationem quantitatis , vel bi gratia , ipsam rectitudi irem , curvitatem ν Sic Corpus
Christi consideratum secundum se habet suam figuram quantitatinam , seia licet ordinem partium inter se , in S eramento habet aliam dispositionem extrinsecam sine extereitate partium ,
462쪽
ob idque & aliam modificationem qualitatiuam. Ex quibus sequitiit. Primo, quod forma , & figura disterunt
ab aliis praedicamentis formaliter, nam ut sie dicunt rationem formalem qualitatis qualificantis subiectum per ordinem ad quantitatem; Secundo , quod forma , & figura disserunt tantum accidentaliter. Nam figura reperitur quidem in omni quantitate, siue continua, siue discreta ut sic, Sc in abstracto, prout abstrahit ab hac, vel illa materia , S a quacunque alia forma accidentali ; talibusque utuntur Mathematici, sic appellantes aliquas formas , vel figuras planas , alias curuas , triangulares , &c. Forma verb proprie in rebus artificiatis, & etiam non abstractis a materia sensibili, se dicitur forma, Turris, domus, nauis: Unde prima dicitur forma Mathematica ; Secunda di
eitur Physica. Sic S. Bonavent. lib. 2. dininst. 16. qitast. vltim. in corp. ergo cum ambae dicant ordinem ad quantitatem , licet figura abstrahat a materia, sorma nequaquam, sequitur, quod fiat una species. Tum quia ambae aequaliter extrinsece competunt terminis quantitatis; resultant enim ex terminatione partium quantitatis. Potest
videri utriusque diuisio apud Eust,
Dic εs : Si forma , & fgura dicuntur qualitates , quia modificant
quantitatem,ergo clim omnia accidentia modificent substantiam, erunt
qualitates. R Espo Mna TvR neῖando consequentiam : Istae enim habent modum Peculiarem qualitatis a caeteris distiniactum , ex eo enim , verbi gratia , tu lectum dicitur habere formam , quia habet colores cum debita proportione , & quantitatiua , , quibus redditur sortuosum . & ex eo quod partes sunt rectὲ dispositae , dicitur habere
Explicantur catera , qua spectant ad qualitatem per sequen
se alias lpecies. REsPONDETVR consequenter ad
tradita ex S. Doct. in prima qι aestione assirmative. Nam cum disserentiae, de proprietates substantiae conueniant cum qualitate accidentali univoce in qualificate ipsam substantiam , & dissitant penes modos, nempe vel penes quid essentiale, vel penes quale proprium. Hi ne dicendum est , quod qualitates substantiales , aliae sunt qualificantesqiiidditatiue, aliae accidentaliter inseparabiliter tamen. Sic primo loco ponuntur omnes differentiae diuidentes,& modificantes genera siue suprema, sue subalterna. Secundo loco ponuntur omnes proprietates consequentes.
Sequitur secundo , quod in hoc ordine substantiali pol sunt proportionaliterponi habitus, & dispositio substantia iis, talesque sunt habitus innati, cicongeniti cum substantia, de quibus
S. Bonavent. lib. 2. instinct. 1 f. pari. I.
an. I. ct s. Sic enim tib rum arbitrium dicitur habitus animae, quatenus importat potentiam habilitatain ad elig. naum , & respuendum rSic etiam conicientia habilitata dicitur habitus ex lib. a. dist. I. q. I. st quaest. 1. addit concreatum isse ii bitum cum intellectit, & voluntates
illum quidem appellat iudicatorium ;
463쪽
istum affectinum, de opperativum. Ter tib potest poni potentia naturatas, &impotentia, quatenus importat potentias animam quali ficantes , de quibus
Qii arto potest poni Passio , de passibilis qualitaS eo modo, quo ponitur a
Seotistis in potentiis interioribus reiseeptio intellectionis , de actuum immanentium , Nam sicut datur receptio, aut passiciitas citd transiens nempe
actutum imminentium transeuntium ,
si e & datur diu permanens, ut est in Angelis receptio specieriim congenitarum cum ipsis. Qiunto aliquo modo debet admitti forma, & figura etiam in subitantia ratione suae extensionis enti iata litiae, S: multd magis in substititiis spiritualibus, quae, ut diximus, & probauimus, habent suam propriam ex tei sionem. Et hinc Seraph. Doct. lib. 2. dist. vlt. ait, quod imago in anima rationali dicit conuenientiam indistinctione figurali ad modum cinusdam trianguli, in quo sunt tres termini , & tres lineae ratione trium potentiarum ; si malitudo verδ dicit conuenientiam in qualitate , quatenus asinsimilatur Deo. Uerum quidem est,
quod in substantiis spiritii alibus adest
miniis proprie talis forma , & figura, vi notat S. Doct. lib. q. disp. 6. quas . i.
ratione desectus extensionis cum cxtere itate partium.
46. QVAEREst secundo, quomodo competant omni qualitati propri utes supra ab Arist. assignatae. REsPONDETVR , quod prima propriet. is assignata ab Arist. est, quod qualitati inest contrarium , quatenus
duae formae ita inter se distant, quod mutuli ab eodem lubiecto se expellunt siue formaliter, siue effective, cui subiectra natae sunt ambae mei se, quae contrarietas tamen caen non insit in omni-
bus qualitatibus, sed tantum in aliqnsiabus sensibilibus , scilicet in primis, quae sunt caliditas, frigiditas, siccitas, dc
humiditas, quarum prima, Ac tertia sunt activae, secunda, & quarta pass-uae, & quia inter se pugnant, hinc oritur alteratio, & corruptio; ex mixti ne verb istarum oriuntur secundae qualitates , ut albedo , nigredo , Iube do,.& aliae huiusmodi, & in istis, quom do insit contrarietas, patebit in Ph) si ea : Mod δ elim ad sint qualitates verae in substantiis spiritualibus, & corporeis incorruptibilibus , quae nullum habent contrarium , hine sequitur, quod haec posita ab Arist. non sit proprietas qualitatis ut sic. De primis sensibilibus agit S. Boinu. lib.
pari. a. cap. 4. ubi docet sensibiles qualitates supra datas non esse primas absolute , sed tantum eme primas inter habentes contrarium, & lib. 4. d . 8..
lunt enim etiam qualitates, perspicuitas, intellectio , volitio, peruietas. S E c v N D A Proprietas est suscipere magis, oc minus, quae competit Aqualitatibus substantialibus , Ac accidentalibus , ut ait S. Doch. lib. a. dist. 3.
pari. i. dub. 1. & lib. I. dist. I 7.part. 2.art. I. quaest. I. ad i. dc lib. 2. dist..i 3. art. a. quast. a. ad 6c lib. a. AB. y. art. I. quast. I. ad a. ubi ait, quod sor- .ma substantialis licet secundum se non recipiat magis , dc minus, habet tamen intendi, & remitti secundum elici ipsius in materia. Idem, &Iib. LAU. . . pari. I. dub. 2. & lib. I. dist. 8. dub. 4. .
Attamen lovendo de propria intensione Diuit tred by COOste
464쪽
sione ,.& remissione, prout inten- litudinis, quae tamen absolute loquensio dicit maiorem actualitatem ratione do non competit soli qualitati, inimaugmenti entitatis intra propriam li- similitudo etiam reperitur in subitananeam, ratione cuius maiori, vel melio- tiis quantitatis, & relationibus. Atta- ri modo se habet qualitas in entitate, men loquendo de similitudine pia di & e conuerso remissio minias perfecte camentali, non transcendentali est pro- se habet, sollim spectat ad qualitates pria qualitatis tantum. accidentales, de quibus agetur in tract. Ex haec de Praedicamento Qualita- de Generatione. tis Ad laudem Dei, Beatae VirginisTERTi A proprietas est, quod sit Immaculatae. Δ Seraph. Doct. S. Bo- fundamentum si ilitudinis, & dissimi- nauenturae.
7. N capite, quod continet quartam par-z tem huius Praedicamentorum tractatus, Aristoteles primo conssiderat, & refutat definitiones Relationis traditas ab antiquis, quas videre quisque potest apud Authores: Secundo assignat propriam definitionem relativorum dicens. Ad aliqui sunt , quiabus hoc ipsum est esse ad aliqvid quodammodo se habere, idest relativa sunt illa , quae secundum totum suum esse, quod formaliter habent, ad aliud referuntur, scilicet ad suum correlatiuum , Ut ad suum terminum, ut Pater refertur ad Filium; per quam definitioncm relativa, seu relationes ab aliis praedicamentis differunt, quorum totum esse non est formaliter ad aliud , ut dicetur in quaestionibus. SECvNDo assignat Proprieta es relationis ; quarum prima
465쪽
est,quod relativis inest contrarietas,ut virtus contrariatur vines magnum paruo , quae proprietas tamen non inest: omni bus, ut dicetur tuo loco, secunda est, quod suscipiunt magis', minus , Vnum enim dicitur magis simile alteri; nec etiam ista omnibus relativis conuenit : Tertia , quod relativa sunt simul natura , de cognitione : Quarta , quod dicuntur ad conuertentiam, ut Pater est Filii Pater, de quibus postea suo loco. -
VM relatio non praedicet quid absolutumsed ordinem ad alterum , hinc ab aliis praedicamentis differt, quod
praetin esse accidens importat rc spcinum ad subiectum, d ad obiectum , seu terminum secundlim habitudinem, & dependentiam ob idque ad aliquid dicuntur e quorum esse totum for male est ad alterum, idest relatiuum ad aliud rcfertur ita, quod inter id, quod refertur, dc suum correlatiuum non cadit medium, quod non sit aliquod illorum. Lib. I. dub. yelib. I. dst. 26. art. I. quaesi. I. ad 6. se disy. 3I. art. I. quaest. 3. B. RE1 AT Io autem alia est Praedicamentalis ; alia non : Prima est, quae significat secundum suum esse formale relationem : Secunda, quae de se est quid absolutum, sed habet relationem annexam rPrima fiindatur super proprietalcm accidentalem : Secunda super dependentiam essentialem, idest intrinsece includitur in ipso absoluto tamquam quid consequens haecque appellatur transcendcntalis,)de qua suo loco; sic creatura est quid absolutum includens relati nem dependentiae ad creatorem. Lib. I. di sincf. 3 s. dub. tib. I.
disi. 26. art. I. I. ad 6. se lib. I. dis 3αdub.4. ct art. I. quaest. 3. o lib. 2. dist. I. pari. I. art. 3. quaest.2. in corp. C. RELATI o praedicamentalis conuenit cum aliis praedicamentis, quod est Praedicamentiam, & gcnus generalissimum sub ente in mediate collocatum, & accidens realiter distinctum a substantia, dis Conuenit postea in hoc, quod ipsa sola dicit non solum ordinem ad
466쪽
subiectum, sicuti alia accidentia, sed & ad suum obiectum, & teruminum, seu correlati m. Vnde inter relatituam,& correlatiuum nihil medium cadit, quod non sit alterum illorum; sic Pater 1 e ipso toto resertur ad Filium. Lib. I. dist. 26. an. I. aesi. r. ad 6. ct quae L 1. 9 3.cr lib. i. distin I. 33. art. I. qπ6L I. ad 3. diu. s. ara. r.
D. HAEC relatio tamen alia est realis ; alia cst rationis Prima est, qua quis ad aliud refertur secundum rationem existendi i r ha bitudinem realem di Secunda est secundum rationem intelli nil irantum, per quam priuatur habitudo malis. Realis verb alia est actua iis, quae ponit extrema in acstu: alia est tantum in habitu, seu potentialis, quae unum extremum a nu importat, & aliud in habitu,& in potentia tant im : Vt Deus dicebatur ab aeterno Dominus, Creator , praedestinans. Lib. I. dist. 28. dub. 3. Axt. I. quaest. 2.dist. 3o. dub. I. lib. I. dist. I. an. I. quaest. I. se dist. IS. Art. I. quaest. E. Ad y se lib. I. disincr. 3 o. art. i. quast. I. ct ΤηU. 3.- ί. 3. se lib. I. distinct. o. artic. I. quaest. I. ad I. is lib. I. distisci. 8. pari. I. artic. a.
E. RELATio realis alia est secundum esse; alia secundum dici; idest alia est secundum rem, de completa , dc mutua, alia cst incompleta, dc non mutua : Primo modo resertur Pater ad Filium ; secundo modo , ut videns ad visum, & intelligens ad rem intellectam. Videns enim dicit relationem ad rem visam, sed non e conuerSo, Vtraque est realis , sed ultima est tantum ex parte Vnius extremi Lib. I. distinct. 3o. dub. i. cse artic. I. quaΗ. lib. I. distincit.'. artic. I. quaest. 1. ad 4, is lib. I. diuinci.34. art. i. quaest. r. ad 6.o lib. I. dis LI.7.
F. RArio supra dictae disti iκtionis est,quia Rclatio vel fundatur super unitatem, vel super potentiam agendi, vel super mensuram, re mensurabile, vel super dependcntiam essentialem; Primae duae scilicet fundatae super unitatem, & supcr potentiam agendi, seu originem naturalem sunt verae, & realeS,& praedicamentales: quae fundatur super unitatem , diuiditur in tria capita, vel enim sundattar in
unitate substantiae , sic est identitas, de distinctio, vel sundatur in quantitate , dc haec, si est quansitas virtutis, & substantialis, fundat lii 1 aequali
467쪽
aeotiat intem, & inaequalitatem stibstantialem, ut in Divinis, quae non est in gencrc , sed transcendentalis , si est quantitas praedicament, lis, fundat relationem aequalitati . , & inaequalitatis praedicamentalis, si sundatur in qualitate , quae si importat ipsam substantiam, ut in Diuinis, dicit similitudinem entitativam , si importat qualitatem a cidentalem , fundat similitudinem, de dissimilitudinem praedicamentalem : si vero fundatur super originem , sc oritur relatio producentis ad productum,&c conuerso , haecque in Deo est tantum inter personas absque dependentia , sed cum ordine , & distinctione tantum, & cum Deus nullum ordinem, habitudinem habeat ad crcaturas, nec est in ipso respect his realis ad creaturam nisi secundum modum intelligendi: in creaturis vero cst cum ordine distinctione
latorum , dc cum dependentia unius ab alio I. dub. I. cr incorp. o dist. art. I. quaest. i. oe lib. I. dist. 19. pari. I. per totam, lib. I. disi. 3I. pari. I.
G. RELAT io item alia est mutua, S reciproca; alia est non mutua,& non reciprocatalia aequiparantiae ; alia dis qui parantiae; alia Pr portionis alia proportionalitatis , alia ab intrinseco, alia ab extrinseco adueniens; alia ponitu trumque extremum aetu, cstque actualis , alia ponit unum cxtremum actu : aliud in habitu ; alia utrumque in habitu, & aptitudine. Lib. I. disi. I9. p. I. art. I. quaest.., Dud. i. GT y ct lib. I. dbΤ. 26. art. i. quaest. . fand. I. lib. distinct. 17. art. I. quaesi. 2. in fund. er ad cr bb. 3. distinct. I. art. I, qt st. r. ad ultim. lib. I. distinct. ψα art. i. quaesi. i. ad I. cst lib. I. disinci. 3 l. pari. I. artic. I. lib. I. distin I. 3 o. art. I. quaesi. y ad 4. ct lib.I. dist. I 8. art. I.
quaest. Σ. ad y σ lib. 3. dist. a. artic. 3. quaest. a. ad D Gr bb. I. dist. 3.art. I. quaest. 3, ad ΦH. HINC ctura omne, quod refertur, si quid disserens ab ipsa relatione, sequitur, quod fundamentum relationis sit quid absolutum,
Excepta relatione voluntaria, SI illa relatione , quae fundatur super aliam relationem. Lib. i. disina. xyart. I. quae s. i. ad ultim. ct tib. I. disi. 26. quaest. I. ad 6. or quaest. Σ. 9 3. ad tib. I. dist. 3O. quae l. I. ad 3. lib. 2. dist. I. pari. I. art. 3. quaest. 1. in corp. 9 tib. I. disi. 33. nrt. i. quaest. I. ad Mo quaest. q. infund. er lib. q. disi. ypart. 2. Art. I. quaest.2. in corp.-lib. I. diis. I 8. art. I. quaest. I. ad vit. ετ tib. I. d/st. 3O. Eub. q. ex lib. I. distinct. 17. pari. I. art. a. quaest. r. ad ult m. o lib. q. . diu. I p.
468쪽
' L RELATIONEs creatae ,& increatae Veio disserunt, quod illes supponunt existentiam rei, & extremorum , dc ob id adueniunt acci dentaliter : Increatae vero dant existere, quia sunt constitiatiuae pcr-
sonarum, & ipsarum distinctiuae , licet aliquae sint relativae distincto rum, ncmpe quatentis consequuntur ad personas ut simile, aequat & ob id c im creati differant realiter ab ipso , quod refertur : Inciolae tamen differunt tantum secundiim alium modum se habendi fidest sermaliter ex natura rei in ab essentia, in quam transeunt secundum
rationcm in , non secundiim rationem , hanc enim retinent di- stinctam ab ementia. Lib. I. diit. 7. dub. 4.-lib. I. distinct. 3 I. i. art. I. per totum , lib. I. distincr. 8. pari. I. Art. 1. quaest. I. ad a. lib. I. dist. 3 o. art. I. quaest. 3. in corp. o lib. I. distinct. 22. urt. I. quaeis. ad i. or a. se lib. I. distinor. 34. art. I. quaa. 1. Ad argumenti se lib. i. distinct. 33. dub. . o lib. I. diuinct. 26. art. I. quaest. 1. o se lib. i. diu. 27. pari. I. Art. I. quaest. 2. Hr q. Mad HS m. o lib. I. dininct. 33. Art. I. quae st. I. iv cov. o lib. I. distinct. 18. art. I. quaeu. a. o in Breuit.
Κ. RELATIONEs plures possunt eidem inesse secundum diuertasas rationes , sed ad multiplicationem terminorum multiplicantur respectus secundum rationem , superadditurque tantum nOUUS rc spectus materim extraneus primae relationi, quae remanet Unica relatio
RELATIO autem dicit ordinem ad subiectum in quo ad te minum ad quem , dc ad principium a quo. Vnde distinctio specifica desumitur principaliter a principio a quo , numerica a subiecto in
quo. Lib. y distinct. IO. articu 1. quaest. 3. ad ultim. or lib. a. di . 1 pari. I. articul. I. quaesi. h. ad 3. ετ tib. 3. diuinni. 8. articul. 2. quaest. 1. ct lib. 1. distinct. t. articul. I. quant. h. se lib. 3. distiNIr. 24. p ra. I. articul. 1. quaest. I. ad 3. o lib. I. distinct. I articus I. quaest. 2. se lib. 3. disy.6. art. I. quaest. I. ετ tib. 3. dist. χ I. art. I. quaest. y ετ tib. I. distin I. 28. . Art. I. quas . r. in fund. L. PROPRIETATEs relationum sunt primo dici ad conuertentiam , secundb esse sunt simul natura , & cognitionC. Lib. I. distinci. 16. dub. 8. er dub. ii. or lib. I. distincr. 27. orticul. I. quas. 1.
469쪽
Seholium ad Textum. 4 q. P Ri Mb Nota , quod Seraph.
Doth. doc et cum Arist. quod relativa sint , quorum totum cile eli ad aliud, idque intelligcndum sccundum significationem formalem, unde dicit, quod resative dici proprio , 3c praedicam gn- taliter est , quia significat relationem , quales sunt relationes praedicamentales, idei quorum signiscatum formale est ad aliud , per hoc tamen non excludit distinctionem realem inter fundameniatum , dc relationem , ut patet ad tueram B. ct HS xcv NDb Nota, quod S. Doch. ut plurimum exprimit relationes per hos terminos habitudinis, rei pectus,&ordinis: Aduerte etiam, quδd ad mentem Seraph. Doct. alia est relatio secund4m dici, est enim realis , alia est
secunda tri modum , est enim rationis, ut patet ex lib. I. dist. o. urt. I.quo. 3. in arg. CT tu cory.
TER Tio Nota, quod Seraph. Doch.
nunquam relationem transcende inalem
apppellat hoc vocabulo , quia tunc temporis non erat in viii in scholis, sicut nunc, sed eam appellat relationem fundatam super dependentiam essenti lem absoluti , leu annexam essentiae: Praedicamentalem ver δ appellat funda tam super proprietatem accidentalem, ut patet ad literam S. vel super originem, de causalitatem. Qv ARTO Nota, quod S. Doch. docet lib. s. dist. 8. art. 2. qtia'. 2. qDOd specificatio relationis de lumenda est a principio, a quo est: numeratio verbi enes subioetum , in quo est pi incipa-
iter ; minus principaliter xerd a principio a quo, & a termino ad quem,
quae sicut & alia spectantia ad relationem ad mentem S. Voch. explicabuiminr in quaestionibus sequentibus. Q UINTO Nota , quod Serapho
Doch. lib. i. dist. 3 o. art. I. qΗ62. ad 4. non dicit relationes tertii gene- 'ris fundari super mensuram , de nien
surabile, ut communiter ab aliis asseritiir, sed ponit differentiam diuersam harum relationum ab aliis Doctoribus
per hoc tantuna, quia non sunt mutua ,
Explicantur termini spectantes αδ
relationem , ct traditur multi
habeatur expeditior cognitio eorum , quae insequentibus tradenda su Di, hic tuo, icimus explicationem ter-muaorum , quorum v lus est fiequentior in hac materia, sitiatque Relatio, Correlatio , Relatiuum , Correlativum Extremum , Subicctum , Fundamentum , Ratio landandi, & Ter
P R 1 M δ: Relatio igitur, ut diximus in Textu ex Aristot. de Seraph. Doch. est ordinatio , seu habitudo alicuius ad aliud, idest est id, quo aliquid respicit aliud, de per quod accipit esse
respectinum , ut paternitas est ratio, qua Pater est relati in m , ic qua respicit, & refertur ad Filium , ut ad teris minum talis r uationis.
SE C v N Do : Correlatio est mutuus
respectus alterius ad alterum, ut filiatio Diqitigod by Ora le
470쪽
tio est correlatio respoi dens Paternit a. 'ei . tu sinii litudo in line albo est correlatio alterius similitudinis existentis
in alio pariete albo. T E R T id i Relatiuum est id , quod
relatione refertur, estque quid concretum quod .lminodo: importat enim Iubiectum , 6c relationem, ut Pater est subiectu in relationis, qua est relativum. Q U A. R To Correlatiuum addit lupra
relationem esse terminum alterius correlativi, ut verbi gratia, filius supra filiationem est terminus relationis Patris. η Qv I Extremum, Subiectum,
Relatum, Coi relatum sunt idem, ocdicuntur Ipsae res, quae relatione referuntur ; sic Pater, & Filius dicuntur duo extrema, duo relata, subiecta,
SEx To : Fundamentum est id, super quod Diad. itur relatio, estque duplex , aliud remotum, aliud proximum ; verbi gratia relatio similitudinis, clim sit accidens , & simul relatio, ut accidens est, respicit subiectum , α
fundamentum remotum, Verbi gratia , parietem ; ut relatio est , respicit proximum, nempe ipsum parietem , prout continet albedinem , nam super conuenientiam qualitatis . & albedinis existentis in duobus subiectis proxime,& immediate fundatur similitudinis
dicitur etiam fundamentum proximum relationis , est ratio , quare in subiecto fundatur, vel subiectat nr relatio, ut est conitententia dua; una albedinum , quae est ratio proxima, quare duo parietes albi dicuntur similes , lic conaiienientia duarum quantitatum fundat aequalitatem. Oex Avo : Terminus est id, ad
quod relatio ordinatur, ut ad proprium
extrema icalia , ve Paternitas liuci l a
tre in , S Filaim : scchiada est, qi ae habet vel ambo cxtroma, vel lut inivnnm csicium ab intellcctu , ut ii it crsubiectum , dc praedicat irria in priapositione , vel ut est relatio Dei creat ris ad creaturam ; Seraph. Loist. tib. I. disine l. 18.esub. 3. & lib. I. dist. 3 o.
I. quast. s. primam appcllat rcalem , vel iecundu in rem : lccundam se cundum modum, re iure merito eam non specificat nomine rationis, Ouia
intendit includ cre in hoc membro non solum relationem e flactam ab intelle ctu , sed etiam a voluntate in ordine ad obiectum , 5c finem piae fixum , it cmεc relationem , quae habet pro termino negationem, de qua lib. q. distis. D. i.
incorp. Vt pateat, quomodo disti it guantur inter se rc latio realis de ratio nis, sciendum,quod relatio realis ilia ne- cellario exigit: Primum , quod extrema sint realia ; sicundum, quod fiat realiter distincta : Tertium , quod oriatur ex natura extremo tum , dc non
per opus intellectus : utraro cum dcficit ratio post tua in uno ext Ic n. O lim, ut inter lucem, & ten bras, dicitur relatio rationis, seu sccundum modum. SEcvNDA Diuiso: Rcimio realis, alia est .Praedicamentalis ι alia trans cendentalis , Prima est, quae accidit
fundamento, estque accidens rc aliter
distinctum ab ipso : secunda est , qt te
est annexa, ct identiscata friadrancnto, ut est in materia relatio ad formam