장음표시 사용
521쪽
ctum sit capax , negando, si non est ea- Pax , ut euenit in propositor sed ex S.
Doch. respondetur concesso antecedente , dc negando consequentiam ue Adprobationem respondetur negando, quod noua generatio aetina sit fundamentum relationis,est quidem dispositio necessaria ; fundamentum enim proximum relationis est ipsa substantia communicabilis cum potentia generativa, quae non multiplicatur in unum , & in plura, ob idque potest plures terminos materiales habere : Hinc posito nouo
Filio ponitur nouus terminus materialis , non formalis , sicque alio modo materiali respicit nouum Filium , non vero formali, & essentiali. OB I I C I E s Sexto : Pater habens plures Filios est terminus plurium filiationum , & non est secundum eandem rationem terminus, sed fecundum diuersas rationes formales , nempe secundum diuersas generationes adaequatas , ergo & in ipso ut in fundamento adsunt plures rationes formales, secundum quas ordinatur ad Filios plures ut ad plures terminos. 23. REsPONDETVR pri md negando , quod Pater sit terminus formalis plurium relationum secundum plures rationes formales, sed tantum materiales: Est enim terminus formalis secundum unam potentiam generatiuam activam, licet secundum plures
actiones generati uas. REsPONDET un. secundo ex S.
ad 3. quod illae filiationes constituunt
unicam relationem formalem ; Vna enim relatio secundum esse formale
potest esse in pluribus subiectis ob
unicam rationem fundandi, quae est eadem natura communis participata , licet materialiter sint multae plurium sub-4ectorum, sic etiam ternarius est in plu-
ribus subiectis materialiter sumptis;
OBai CIEs septinab: Pater respicit plures Filios, hocque vel alia , & alia relatione, vel non , si primum, habetur intentum ; si secundum , tamen superadditur notans respcctus ex Selaph. DOct. ergo noua relatio distincta nu
REsPONDETVRex eodem Seraph. Doch. & ex traditis a. cs' 3. Notu Patrem rei picere secundum , & tetatium Filium non alia relatione formali , licet alio modo materiali, scilicet alio respectu extrinsece, & obiecti-ue addito primae relationi, sic negatur Consequentia. OB II C i E s octaub : Vbi sunt plura fundamenta formalia respicientia plures terminos, ibi sunt plures relationes, sed in eodem Patre sunt plura
fundamenta numero ad plures Filios, nempe plures actiones generativae, Ut
patet etiam in Christo, in quo sunt
plures generationes passiuae , ergo plures Filiationes scilicet aeterna, & teminporalis. REsPONDETVR ex Seraph.Doct. lib. 3. dict. 8. art. r. quod ubi sunt plura fundamenta formalia, ibi etiam sunt plures relationes specificae, de ob id etiam diuersitates termin rum : Ad minorem respondetur ex S.
Doct. ibid. x. ad i. ct oequast. I. ibid. concedendo, quod ibi sunt plures actiones generatiuae , & iii Christo duae generationes passiuae, sed negatur inde sequi multiplicationem
relationum, & maxime quando una
praesupponit , & subordinatur alteri ;Ratio est, quia, ut ibid. quaest. i. dicit,
actiones numerantnr non praeci Se r
tione subiecti, vel termini, sed principaliter ratione mensulae, dc minus
principaliter latione principij, quia is
522쪽
alio , vel alio tempore , at relatio numeratur principaliter penes lubiectum
in quo, quia respicit ipsum subiectum, vel personam , ω miniis principaliter
penes principium , &causam , hinc reis ete Chlistus dicitur bis natus, & Pater pluries generans plures filios, non vero habere plures relationes. Tuin etiam quia generationis actio non est landamentum , sed conditio praevia , ut dictum est. Oa i I C i E s nono ex Bassol. lib. s.
uno Filio destructo, destruitur Filiatio in ipse . relativa enim posita se ponunt, dia perempta se perimunt, ergo de deitruitur paternitas in Patre, 6c tamen manet ad alium Filium , ergo erant duae paternitates. Confirmatur, sicut paternitate absolute Pater refertur ad Filium, ita hac pate nitate ad hune Filium, & relatione opposita hute filiationi. ergo sicut destru- filiatione destruitur paternitas, ita destruisti hac filiatione destruitur haec
paternitas, de tamen manet altera ad
alium ; ergo. RESPONDETun, quod aliud est esse relatiuum ; aliud relationem, relativa posita se ponunt. dc perempta se perimunt, concedo de serinalibus, nego de materialibus, scilicet nego, quod relatio perimatur . etiamsi corr latio perimatur , dummodo terminus formalis, a quo relatio essentialiter d
Pendet, remaneat. Ad confirmationem respondetur negando antecedens absolute. Pater enim paternitate refertur ad
Filium, & hae paternitate non selum ad hune . sed ad quemcunque Filium eo, quod paternitas est haec. de sing laris a subiecto in quo , non a termino ad quem. Unde paternitas ut se habet esse a principio a quo. haec paternitas uerb a subiecto in quo. Hinc ad consequens negatur paritas, nam destru cha filiatione destruitur paternitas sora
inaliter , quia deest terminus formalis, non verb destructa hac filiatione destruitur Pternitas haec , dummodδ re maneat terminus formalis , Sc subiectum in quo, quia non dependet esse tialiter ab hoc Filio, sed a termino foris mali. Iesset Ar hic Fonseca eis. Singulum correlativum potest esse formalis te minus , si enim moritur primus Filius, remanet adhuc paternitas ad secundum,
ergo singulum est totale , dc adaequa
cedens , dc negando consequentiam e Ratio est supra allata , quia terminus formalis non est vel unum, vel plura correlativa, sed est ipsa natura comm nis communicata vel uni, vel pluribus conseruans unitatem diuersam ab unit te, de multitudine singularium ex S. Docti. serm. Hexa em. Quare destructo uno termino materiali non tollitur,
vel ponitur totalitas, vel partialitas intermino materiali. Unde in casu reo
tis primi Filij , secundus est adaequatus
terminus per accidens t singuli enim simul sunt, in quibus totus terminus formalis est. FER cu Ius aliam responsonematare huic obiectioni Fonsecae dicens, quod aliud est totum actu, aliud totum in potentia; primum est ex partibus, quas omnes supponit ut integranis res ipsum; secundum est in partibus ita, quod tam potest esse totum in uno, quam in omnibus, ob idque humanitas est totum potestativum, quod est totum tam in uno , quam in pluribus , haec enim multiplicatio est ei per accidens, dc veluti materialis; sic in proposito relatio non conficitur ex pluribus singularibus terminis, sed est tota tam in
no termino, qum in pluribν; haec
523쪽
enim pluralitas est ei per accidens, do
veluti materialis. F27. OBiICIEs decimo : Cor- relativa non solum in communi, sed etiam in particulari sunt rimul natura, immd conuenit haec conditio correlativis in communi, quia conuenit singularibus. At hic Pater non est simul
natura cum primogenito ratione eius
paternitatis, qua respicit secundum Filium , sed est antecedens, & destructo filio secundo adhuc remanet illa antecedenter, ergo alia relatione. REsPONDETvR concedendo Maiorem de termino formali, negando de materiali, nam Pater, de hic Pater respicit Filium, Se hunc Filium, de primogenitum , de secundo, de tertio non ut primo, vel secundo genitum , sed ut
Filium genitum ratione naturae humanae communicabilis , de communicatae.
Et hinc negatur Minor quoad terminum forma ira, conceditur quoad materialem , rei picit enim Pater Filium utrumque sub ratione communi reali non extra sing nlaria, sed in eis, siue
uno, siue multis. INsTAT hic Fonseca contra : Si Pater eadem relatione respicit omnes
Filios, quotquot habet, & habiturus
est, sane extimsto primo, necdum nato secundo, perit illa relatio Patris; deinde nato secundo, iterum eadem numero rediret, ex quo sequitur , quod ser-ma extincta denub viribus naturae r
deat , quod est contra totam Philos phiam. RESPONDETun, quod unica ser-ma datur relationis in Patre ad plures Filios, quos habet, de habiturus est successive ratione unius subiecti in quo: Attamen in casu supposito negatur , quod eadem relatio redeat, sed est noua latio prima extincta, nee haec obie- o facit cotra tiostram Conclusionem. Oa Iici Es undecimb cum Soncin. s. Aser. licet nobiscum sen-ciat Nihil fit ex independente dependens ab aliquo sine sui mutatione , sed
Pater habens unum Filium est inde pendens ad secundum, qui si nascitur, tunc fit dependens, ergo mutatur, sed non mutatur secundum este absolutum, ergo secundum relatiuuiu, atque ideo per
REsPONDETvR, quod illa noua dependentia est accidentalis, S mutatio etiam accidentalis non quidem facta intrinsece in Patre, sed cxtrinsece per nouum Filium : Unde dependentia rein latiui ad terminum ellentialis est ad
Osric IEs duodecimh : Vna via est solum inter duos terminos, ergo Screlatio solum inter duo, est enim veluti via inter ipsa.
cedens de terminis iarmalibus , negatur de materialibus : Relatio quidem specificatur extrinsece per duos terminos , scilicet principaliter per fundamentum,& minus principaliter per terminum, at non indiuiduatur,seu numera tur per terminum. Ratio est, quia accidens , quod habet idem pro causa , de subiecto, est entis scilicet subiecti se habentis ad aliud , ob idque numeratur penes subie ira ; sic ex Aristot. s.-asLi6. 2 7. Met. a. 328. OEIici Es tertiodecimb: Reis latio prius respicit terminum, quam fundamentum , ergo est in esse, antequam intelligatur in subiecto, vel funis
damentα Probatur antecedens, quia
absolutum , de respectivum sunt disserentiae entis, de in eodem signo constia tuentes absolutum,& respectivum ; sed accidens absolutum prius est ad se,quam
sit in subiecto ;ergo dc relatio prius est ad aliud, quam si in landamento. Hoc. Qq l a. argum
524쪽
argumentum est idem, quod supra coii ficit Trom beta in 4. & quod ibidem fuit solutum , & cui inii ac ite
REsPONDETVR alio modo ad rem nostram negando anteccdcias: ex
trema enim formalia sunt simul natura,& si non sint simul, ut posset probari: Fundamentum est prius termino quoadesse specificum relationis ; quoad esse numericum verδ negatur, quod sit posterilis termino singulari in genere causae , cum a termino singulari per accidens dependeat: Ad Probationem antecedentis.
REsPONDETUR primo, quod posset concedi in generibus scilicet in eodem signo constitui utramque speciem per an bas differentias, negatur de ente, quod est analogum;Vnde pri iis descendet in absolutum , quam in respectivum. REsPONDETVR secundo , quod data Maiori, & Minori insertur recte, ruod absolutum, S relatio habent et sepecificum, de individuum per proprias differentias, antequam habeant respectiim inhaerentiae in subiecto in
quo. Attamen quoad unitatem, & mul titudinem numeralem extrinsece acci-tiunt a subiecto praesupposito, & r alio praecipue ab ipso sit biecto , non a fundamento ; subiectum enim in quo
praesupponitur accidenti, a quo accipit extrinsece unitatem, vel multitudinem
a Ras : Illa diuersitas materia iix qualem distinctionem inferat in reis
lationibus. R Espo NDETUR ex Seraph.Doct. lib. s. dist. 8. .rri. a. ei M. 2. ad vis. facere relationem secundum rationem
idest conceptum obiectivum: Sunt enim diaeriae formalitates.
. QVAESTIO VII. Godnam fit genus generalissimum
I nus Relationis potest considerari dupliciter : Primb intrinsece, secundo extrinsece : Primo modo intrinsece per ordinem ad sua inferiora , scilicet ad species subalternas, & ad indiuidua, ut euenit in quolibet alio praedicamento ; & secundam hunc rejectum habet proprias differentias sy cificas, de indiuiduales, ut diximus insuperioribus;secundo modo potest con siderari per ordinem ad extrema, quae sunt extra ipsius quidditatem ; scilicet per ordinem ad fundamentum, & ter minum, a quibus extrinsece pollamus colligere varias eius species ; respectu autem primi modi intrinseci, hic quaeritur pri md , quodnam sit genus generali silinum siue relationis, sine relatiuorum : Secundb , quaenam sint eius species r Cirea quod adest Gordianus nodus soluendus, nam eam relati sint essentialiter ad aliud tanquam ad suum correlatiuum , simulque natura, videtur , quod prinab , & principaliter debeant assisnari duo suprema genera nempe ipsa duo correlativa r Cui dubiistationi varii varie respondent,ut videre est apud Meldul. hic num. I 3 s. dc praecipue Thomistae, qui ab ipsa valde vrgentur , dum pQnunt semper in quae
cunque relatione terminum correlatiuum, qui duas responsiones asserunt; Prima est , quod supremum genus huius relationis est conceptus ipsius sumptus Disiliaco by COO le
525쪽
sumptus in actu signato , non exercitc, prout importat terminum,quae responsio non latis facit. cum impossibile sit concipere relationem absque termino. Secunda est Complut . hic 6. in fine dicentium relationem praescinderea mutuis, de non mutuis, ob idque praescindere ab hoc, quod in correlativo adsit, vel non adsit vera correl tio , vel tantum denominatio pura, ut est in non mutuis , quae responsio nec latis facit, cum illa praecisio ab inhaerentia in termino , & a non inha xentia non possit esse quid communeutrisque : Tartaretus docet relatiuum in communi referri non tamen iecuniadlim se, sed tantum pio ut descendit ad inferiora , ob idque secundum te non includit correlatiuum, quod tamen nec satisfacit, cum tam relatiumn in communi , quam in particulari dicit ordinem ad terminum correlativum. 63o. Nos vero dicimus cum S.
Doch. supra in Quaestione uti inta ad
Sextum quaesitum allato supponentes relationem quamcunque terminare ad absolutum, non ad respectivum,& consequenter totam relationem stare ex parte sundamenti, a quo oritur, & in
quo inest : Primb dicimus supremum
genus dari in hoc praedicamento tam in concreto , quam in abstracto , quod uni uoce praedicatur de omnibus relationibus , quae directe collocantur in hoc praedicamento , Est S. Bonavent. lib. I. dist. 26. art. i. quaest. 2. ct aliis
PROBATUR , quia si non datur id maxime , quia relativum ordinatur ad correlatiuum,& haec non sunt unum, sed duo distincta realiter ; at id non impedit: Probatur Minor , quia relatio tantum essentialiter ordinat furui mentum ad terminum absolutum siue
formaliter, siue aequius eat, sed abs
lutum non potest perturbare relati utina formale , cum non sit de eius quidditate , ergo datur Vnus conceptus viai uocus coinunis, qui est ratio rc serendi. Addimus talem conceptum competere& relativo , & rc lationi, Cum concretum , & abstractum non disturant nisi in modo significandi formam, ut notat S. Doct. lib. i. dimn I. 3 I. urt. I.
quasi . L. Dic Es : Dantur verae relationes in Diuinis, & tamen non conueniunt
in hoc conceptu praedIcamentali, comnon sint accidentia ; ergo falsum est dari genus generalissimum huius praeia
dicamenti. REsPONDETvR concedendo A n-tecedens : Rclationes enim in Diuinis licet conueniant in conceptu transcendentalissimo , qui est Tatio referendi unum ad aliud, ut recte docet S. Boianauent. lib. I. dist. 26. art. i. quaest. r. tamen cum sint subsistentes , de identificatae cum essentia Diuina, non conueniunt uni uoce in conceptu limitato, qui est referre unum ad aliud accidentaliter realiter, & ex natura extremo rum , quae reseruntur, sic negatur Coim sequentia. CONTRA : Idem conceptus competit etiam relationibus transcendentalibus ; ergo nulla responsio r
lationes conuenire in conceptu transcendentali reserendi unum ad aliud rattamen transcendentales non conueniunt in hoc conceptu reserendi accidentaliter, S extrinsece unum ad aliud,seut faciunt relationes praedicamentales : Hinc sequitur, quod conceptus
huius generis generalissiari est reserte iii lamentum realiter a se distinctum ad aliud, quod tantum competere potest relationi praedicamentali.ssi. Securi Dis Dicimus, quod 2 3 relatio
526쪽
relatio considerata supra dicto modo vnnioco habet sub se varia genera, &species subalternas, & suas differentias tam specificas , qtiam indiuiditas, ut dictum est , & potest fieri diuisio hoc
pacto. Relationum praedicamentalium aliae lunt, quae eodem nomine nominantur, A dicuntur aequiparantiae , ut similitudo , aequalitas. Aliae , quae diuerta notauiae nominantur, ut paternitas, Filiatio, causa, effectus, & dicuntur dis qui parantiae. Rursus Relationum aequiparantiae aliae sunt , quae fundantur super viaitaium siue genericam, sine specificam , ut similitudo , aequalitas aliae , quae fundantur stiper pluralitatem , ut dissimilitudo, inaequalitas, &omnes diuiduntur in hanc, de illam indiuiduam. Relationum verb disqui parantiae aliae sunt superpositionis , ut relationes Patris, Domini, causae , pro ducentis. Aliae luppositionis ut relatio
serui, subditi, effectus, Ic producti ; sie
ad Et haec quoad primam partem huius quaestionis , de quoad rationem
31-Qvo AD secundam partem stilicet quoad rationem extrinsecam reis lationum. aeritur . an sufficienter Aristot. per ordinem ad triplex fundamentum diuiserit relationes, quarum primum est earum , quae fundantur super unitatem , de multitudinem; secundum super originem, de causalit tem ; tertium super mensurabile , demensuram , & hae occasione examina.
bitur haec triplex diuisio: PRIMUM genus est earum, quae fundantur super unitatem, & multitudinem ; de est quaestio, de qua unitate, de mnltitudine sit hic sermo. C MMVN ITER Omnes docent hie esse sermonem non de unitate, & mul-μtudine qua tali ,sed de entitati υsiue transcendentali, quatenus dicunt
conuenientiam, vel dii conuenientia realem in praedicato communi, quae est communis tum lubitantiae , tum quantitati, tum qualitati, immd de caeteris praedicamentis , dc idem supponit S. D.
docet unitatem in substantia fundare rutationem identitatis , disconueniemtiam verb relationem diuersitatis , inquantitate accidentali relationem aequa. litatis . de inaequalitatis ; in qualitate accidentali relationem similitudinis, dedissimilitudinis ; si vero lumitur quantitas , dc qualitas non pro accidentali, sed pro entitatiuo, de persectionali tunc fundatur relatio entitatiua aequalitatis, inaequalitatis,& similitudinis, & dissi militudinis entitatiuae , & perfectio inlis , qualis etiam recognoscitur inter personas Diuinas. Verum quidem est, quod loquendo in toto rigore magis proprio substantia tantum fundat relationem identitatis, distinctionis,quae litas, dc quantitas accidentalis , relati nes similitudinis, de aqualitatis. Et inhoe sensu dixit S. Doch. lib. i. dist. 3C-3. ct distinct. 3 I. art. . quaest. 2.tib. a. dist. P. Rart. I. p . vlum. istas relationes fundari sinper proprietatem accidentalem, scilicet super quantit tem, & qualitatem. 13 3. SεcvNDUM genus relati
num est earum, suae fundantur super Originem , de causalitatem; de quibus Quaeritur , an hoc fundamentum sit actio productiva actualis, an potentia activa, & passiua praecisa , an substantia simul eum potentia. Thomistae conis muniter docent hanc relationem fundari in actione, de Pssione actuali. Seotistae in potentia actina, & passiua, actionem verb, dc passionem praere quiri veluti conditiones, ad hoc ut po-nmt .exuetra scilicec fundamentum,
527쪽
di terminus, ex quorum positione instigit relatio. Meldul. hic num. Ica.douam inter Scotisias opinionem ad- inuenit nempe relationem, quae est inter causam, de este et una, qui dependet
a causa non follim in fieri, sed & in
conteruari ut lumen, sonus adhuc pollpri inum esse conseruari in esse ; at inter causam , de effectum , qui, postquam factus est, non dependet a sua causa in conseruari, ut est Filius a Patre productiis , non adest relatio nisi deno Ini nativa, nempe quod ille generauit.
iste generatus est. S. Doc T. lib. t. distinct. 7. in evos Text. ct in dub. 6. σ-3. cr A.
σ lib. i. distinct. 27. pari. I. arti c. I. ouo. i. ct 1. 2 lib. i. dist. s. artic. 2.1.2 1. 2 lib. t. dist. a. s. ara. I.
atras. 3. 2 lib. 2. disti E. i. para. I. quast. υbi . docet , quod relationes producentis ad productum fundanturtii per originem cum hoc discrimine,
quod in Diuinis fundamentum est ipsa origo praecise absque dependentia ; at
in creatis adest origo cum dependentia , & cum proprietate accidentali ,
sic lib. i. distines. 3 o. quast. 3. Quid autem intelligat pec originem, se explicat ibid. lib. i. dist. 7. est. dicens , quod haec origo sumitur radicaliter scilicet pro ipsa substantia cum potentia generat tua , activaque, & cum potentia pansua. Ex quo prius intelligitur ineste ipsam rem productam , quam intelligatur referri, ut effectus ad suam cau-1am. Subdit lib. 1. dist. 3 o. art. s. q. I. O lib. i. dist. s. citat. quod in generatione creata transmittitur pars ex ipso generante cum virtute ipsius generantis , ex qua conficitur genitum , & aqua essentialiter dependet. Hinc patet, quam adaequato S. Bonavent. latuet hane relationem in actu inter Patrem,
α Filium , EcEt generatio uansierit,
elim adsit continua dependentia quoa seonseruari inesse ab ipla substantia im- milia a generante ; & hinc sequitur,
quod, ut notat S. Bonau. lib. a. dist. 3 7. artis. I. quaest. 2. AEd 2. 3. ct 4. agens
tribuens principia intrinseca effectui concurrit ex consequenti non solum ad esse , sed de ad conseruationein ipsius. Hinc patet, quomodo actualiter Filius dependet a Patre generante,& actu existenti. Hinc 334. CONCLv s Io : Relationes secundi modi non fundantur superactionem , de passionem, nec super potentiam activam,& passiuam, prout stat
sub actu secundo reduplicatiue , sed fundantur in substantia, prout dicit potentiam activam, & passiuam.
PROBATUR prima pars, quia r manet vera relatio non exi sunt e generatione actuali, seu actione, de passione, ergo. Antecedens patet, quia remanet effectus ineste, S transit gen ratio. Consequentia probatur, quia r
latio non potest dari actu sine fundamento actuali. Nec valet, qliod respolidentThom istae scilicet remanere stradamentum radicate scilicet subiectum inqt o, nam ibi csim non adsit fundamentum proximum, seu ratio fundandi, nee ibi potest esse relatio ab ipso resultans. PRO EA TvR secunda pars , quia fundamentum relationis non es tantiuniit fieri, sed de in facto esse , 8c conserinuari , ergo non potest este potentia, ut
est sub actu. Tum quia, dum est subactu , adhuc iron est Filii s. st d tant imquando proles est persecte organizata.
PROBAT vR tertia pars, quia tra
iacta generatione remanet relatio ;ergo sundatur in fundamento permanente , sed hoc non potest esse aliud nisi substantia cum sua potentia, ergo. Tum quia remanentibus iisdem extremis penitus immutatis manet eadem relatio
528쪽
telatio prorsus immutata, sed permanent supra dicta sundamenta immutata, ergo & relatio eadem. Tum quia su damentum relationis est quid absolutum ι ergo est ipsa substantia cnin sua potentia ; actio enim est relatio, seu quid relativum. OB I IC I Es pro Thomistis : Id est princi pruin, & fundamentum relati nis, quo posito ponitur relatio, &quo ablato aufertur, sed posita generatione actuali ponitur paternitas, &ablata aufertur: ergo. 3j. RESPONDETUR CO
cedendo Maiorem , si est sermo de eo, quod est ratio formalis, negando . si est tantum conditio sine qua non: Hine negatur Minor, nam data actione generati ua adhuc non est I fater , sed tantum quando est organi ZaLa prole S. CONTRA : Agens non dicitur talea potentia, sed solum ab actione, ergo& relatio agentis non poterit fundari in alio , quam in actione ordinata ad pallii m. REsPONDETVR actionem esse conditionem tantum praeuiam , ut dictum est, sic negatur Consequentia. ORI ici as Tertib : Petrus Pater
vivente Filio potest amittere potentiam generativam, verbi gratia, si castretur, tutae enim praeciditur seminis ossicina, & etiam potest a Deo auferri, ergo ablato hoc fundamento, seu ratione fundandi amplius non est Pater, dctamen vere est actu Pater, & Filius. ergo non fundatur in potentia gen
H vi e obiectioni variὶ respondent: DD. Meldul. respondet relationem de perdi quoad cise , non quoad denomi nari , ut supra dixit; Rabesinus eum Seotistis respondet vere deperdi relationem Se quoad esse , & quoad den
initiari: Abj alias respouuones dant,
quae non carent dissicultatibus maxumis, ut videre est apud Meldul. eis.
336.Nos ex doctrina Seraphicas
pra data respondemus, quod remanet paternitas in esse, quia remanet ipsa substantia intritasece potens se communicare , & substantia communicata, illa quidem ut fundamentum, illa ut ter
in qua adest dependentia ad suum principium , nec ablatio illius vis generativae actualis aliquid ossicit, cum sit tantum per ordinem ad nouos filios , non vero ad Filium iam genitum ex eadem substantia per originem. INIT As : In Patre non adest ratio fundandi relationem , scilicet potentia
generativa; ergo nulla responsio. REsPONDETUR ex Seraph. Doct.
quod potentia nainralis dicitur potentia naturaliter egrediens a substantia, hocque potest esse dupliciter ; Vno modo
potentia egreditur a substantia cum accidente , ut potentia calefaciendi cum
calore , & haec est accidentalis qualitas differens a substantia: Alio modo est potentia, quae immediate de seb stantia egreditur, ut potentia generandi , de haec est realiter idem cum substantia , & ab ea inseparabilis: Vnde patet hanc potentiam inesse semper
substantiae, licet cum fit organica , auferatur organum, per quod poterat exige in actum. Ex qua doctrina edidens fit discrimen inter agens homogencum,& heterraeneum 1, Nam illud non a
tingit essectum nisi per accidens s peradditum : Vnde eius relatio fundatur in substantia nuda causae ad esse. in , Istud verb alti it effectum media potentia tantum formaliter di stincta ordinata ad emctum producendum , tua potest plures effectus diuerse Diuiliaco by GOrale
529쪽
diuersiae rationis producere ; liinc Amultiplex potentia inest in ipso ut pintentia generativa, nutritiua , loco motiua , intellectina, de volitiua :Hinc ad hoc genus spectant omnes relationes , quae iniunt inter quamlibet causam, de effectum. 37. TERTIVM genus communiter dicitur fundari super mensuram, &menturabile : Circa quod diiquirunt, an constituat genus essetitialiter diuersum a primis duobus : Communiter allerunt D. D. de dicunt, quod ratio
fundandi in fundamentis huius generis est intima cuiusque rei perfectio , secundum quod eli mensurabilis ab alia perfectiori, quae respectu eius habet
rationem regulae, & menturae extrinsecae r Indeque fit, ut in re mensurata sit vera , de realis dependentia saltem in genere quasi exemplaris causae dc per consequens vera , & realis relatio , licet in eo, quod est regula persectionis alterius, nulla sit dependentia mutua, in quo sensu dixit Arist. dari in uno quoque genere Unum, quod est metrum, de mensura omnium , sic scientia mensuratur a scibili, menturabile a mensura , sensus a sensibili, se Complut. cit. h;c rum. I. Uerum haec opinio est falsa maleque extorquet seritu in , & textum Arist. vi recte adnotauit SuareZ in I t. 2.de Meldul. i 6 s. eo, quod nunquam dixerit has relationes iandari inmensura, aut dici secundum rationem mensurae, licut dixit de primo genere secundum dici secundum unum, &multa, de de secundo genere dici secundum potentiam activam , dc passiuam : Idemque de notauit Seraph. Doch. lib. i. dist. 3 o. art. I. quast. 3. . ubi notad, quod relativa secundum esse sunt in duplici discrimine ;alia sunt talia ex parte uriusque termi
ni, ut Dominus , dc seruus ; alia ex parte alterius tantum ut scibile , dci cientia , de mensurabile, de mensura, & ex parte alterius extremi respondet relatio secundum dici, vel secundum modum intelligendi tantum , ita
de ibid. ad 1. dc ob id, quando
distinxit genera relationum 1 2 lib. I.
distin t. 3 o. quast. 3. er disti t. 31.
art. I. quast. 2. Sc lib. a. disti t. i. f.Irt. I. quast. vlt. dixit aliquas sundari super Proprietatem accidentalem , aliquas iuper originem, S caiisalitatem, de aliquas super dependentiam esIentialem, nec ullam mentionem fecit demensura: Vnde ad hoc genus spectant
relationes tantum non mutuae, dc denominationes in terminis earum resultantes ex t. ali terminatione ; de consequenter differentia istius generis ab aliis du sumenda est ex distorini extremorum assignatione, nempe quatenus unum extremum est in actu , aliud inpotentia tantum , ut scicialia ad scibile , mensura ad mensurabile: Hinc. 138. P R i M b dicimus hoc tertium genus non distingui essentialitera primis duobus. Proba ur, quia quoad esse habent idem fundamentum, ac alia duorum gelawrum , ut scientia res picit scibile iub ratione vel motivi, vel terminatiui, vel mensurativi, ob idque sub ratione estectus ad causam , vel sub ratione conuenientice ad obiectum, sed quia in termino resultat denominatio noua, quatenus aliud exatremum ad ipsum refertur, dc terminat, hinc ratione non mutuitatis, δα
talis denominationis tantum differt hoc genus ab aliis. Stev Nob dicimus in hoc genere reperiri relationes tum praedicamentales, tum transcendentales , ut recthdocet Seraph. Doch. lib. i. dist. 3 o.
530쪽
esse qualitatimam proprium respectum ad stibile, spectat ad Praedicamentum
hoc, dependentia verb creatinae est transcendentalis, dcc. Ac quaecunque aliae , quae identificantur cum funda
Τεατ id dicimus Arist. per hos
tres modos sufficienter assignasse omnia genera relationum , quia omnes, quae possunt excogitari, ad haec tria capita reduci habent, ut recte conis
sideranti patebit, de maxime ex supta
latiuorum. 339. R. I M A Proprietas relatium L ium est, quod habent contrarium, circa quam quaeritur, de qua contrarietate hic sit sermo. & an competat omnibus relationibus tam praedicamentalibus , quam transcendentalibus, de quomodo. Hinc relictis variis aliorum opinionibus dicimus, relatilia,ut relativa sunt, nullam habere oppositionem propriam, sed tantum improprie vel ratione fundamenti, vel ratione extremorum : Prima pars patet,
quia formalis oppositio est respectu eiusdem subiecti,a quo mutud aliqua se
excludunt, sed relatio respicit duo extrema,ergo non potest dicere sormalem Oppositionem: Secunda pars etiam patet, quia aliqua dicuntnt dissimilia, vel inaequalia, quia fundamenta non conueniunt in unum, sed opponuntur aliquo modo: vel quia fundamentum est relatiuum, terminus est quid absolu- eum : Vel quia est fornialiter inter duo extrema realiter distincta; hine impropriissime competit haec proprietas relationibus transcendentalibus, quae
non habent extrema seiuncta. S E C v N D A Proprietas est suscipere magis, & miniis, quae etiam ipsis relativis competit ratione fundamenti, non praecise ratione relationis. TERTIA est, quod relativa dicuniatur ad conuertentiam, quod tamen verificatur tantum de relationibus mutuis , ut docet Seraph. Doct. lib. i.
dist. 16. dub. 8. 34O, QUARTA , quod sunt simul natura, de qua proprietate dubitatur . in quo sensu sit ista simultas ; Meldul. hyc num. r 8 . ct seq. docet talem simultatem debere sumi, verbi gratia ,
Patrem , & Filium non pro denominato , siue pro entitatibus absolutis: Sic enim certum est causam esse priorem essectum saltem natura, sicque unum relatiuum non est causa alicrius, lices enim Pater sit eausa Fili, non tamen est causa filiationis, chm haec causetur ex fundamento, de ratione fundandi in
Filio existente ; intelligi igitur debethaee simultas fornialiter quoad denominationes relativas, ita quod posito priori necessarid debet poni posterius :Vnde prioritas, & posterioritas sunt simul, prout prius ad posterius resertur, & E contra, ita quod quidditatiuEvnum est prius altero, non verδ denominatiue : & in hoc sensu relativa dieuntur simul natura idest existentia,
quatenus implicat, ut unum relatiuum existat altero non existente, quae simultas non oritur ex mutua dependentia extremorum diximus enim rei
tionem terminari ad absolutum) sed ex
concomitantia causarum concurrentium ad utramque relationem existentem in ambobus extremis. Verum tamen
est, quod haec simultas requiritur tantum in relativis mutuis, & in relatio
ne actuali, nam potest dari etiam relatio Di ili sed by Corale