장음표시 사용
561쪽
De Secunda Operat. Intesiere III. 119
pro obiecto. seu sigilato rem, prout est inteli in ab ipso exprimente , ut si dico, homo est Asinus intendendo dicere mendacium , tunc in illa propositione adest adaequatio essentialis ad obiectum
REsPONDET Meld. cit. n. s. hanc veritatem Este transcendentalem, licet enim cognitio sit falsa in repraesentando, vera tamen est in esIendo; est enim ellentialiter cognitio, ob idque vera. CoesrRA , quia haec veritas dependet ab intellectu tali, vel tali modo exprimente id ,quod non est a parte rei,
sed quod est ab intellectit effictum;
ergo ut talis non est passio entis; la arcenim non dependet ab opere intellectus : Hincqtie patet discrimen , quod
est inter veritatem trant cendentalem verum , Sr repraesentativam enuntiationis i Nam ista enuntiationis attenditur , 'vel secundum modum, quo cognoscitur , vel penes conparationem cognitionis ad obiectum cognitum exprimendo illud , sicut intendit; tran-icenflentalis verb per comparationem obiecti, re in se est ad intellectum cognoscentem : unde e sequitur ad entitatem rei ; repraesentati ita vero consequitur cognitionem : Vel modum cognitionis obiecti . . yy c irci Es prim5 : Intellectus dieitur eius ex hoc , quod habet in se rem conceptam, ut est in se; ergo
veritas consistit in conformitate rei cognitiae, ut est vere in se, ergo dc talis est veritas Enuntiationis. REsPONDETvR cnncedcndo totum de veritate transcendentali rerum, ne ando de veritate signi : Haec enim rei picit potius modum, quo aliquid exprimitur, quam Veritatem rei. Oni ici Es secundδ : Oratio est signum exprimens rem , non a gnitio
nem, immo oratio, seu propositio est R. P.Bara.de Ca metro Philos P. I. ipsa cognitio; ergo erit signum sui.
RESPONDETUR, Orationum esses giriim exprimens rem , yci sicuti est , vel secundum alium: modum ab intelalethu effictum , & sic habet pro obiecto vel rem, vel aliquem modum css- istum ab intellectu , & id est proprium obiectum signi nempe signatum , ut ab intellectu conceptum , & per enuntiationem ex prcssum.
O BIi c IE s tertio : Oratio, δe pro positio immediate significat res , ut dictum est in quast. i. dc Vnmers m go veritas signi consistit in conformitate intellectus ad res, sicut sunt , non prout repraesentantur. REsPONDETun concedendo de
veritate accidentali signi , nc gando deessentiali signi: Sic S. Bonavent. Nam oratio , & voces significant res, id c stobicctum intellectus , prout tamen ab intellectu concipitur tali, vel tali modo existente in intellectu ; sic etiam significatur albedo in abstracto , quae tamen a parte rei non habet esse abstractum :Unde Oratio est signum rei principali tet in repraesentando , non in ellendo, idest ut est a mente concepta. I9S. OBIICIEs quailb: Ab eo, quod res est, vel non est,Oratio dici inrvera , vel falsa , sic Aristot. in cap. de uantitate ; ergo ab ipsa re sumitur
veritas Enuntiationis. S. Doc T. lib. I. dist. 46. cit. explicat sensum Philosophi dicens , Philosophus non dicit ab eo , quod res est tantum , sed addit, est , vel non est , idest ab eo, quod res est,est Oratio vera, quae sigilificat ipsam esse ; δ: ab eo, quod non est , est vera , quae significae ipsam noli esse ; & ab eo, quod est, est
falsa, qtrae significat eam non esse. Ex pli eat hoc suum dictum lib. a. iust. 3Urim. in corp. Ab eo , quod res est, sicut repr. esentatur, dicitur oratio X x x . VCra ,
562쪽
vera ; & ab eo, quod non est, sciit repraesentatur, dicitur talia: Vnde propiniitio, si repraesentat reni, sicuti initituta est ad repraesentandu ira, siue id a parte rei sit verum, siue salium , talis Oratio est vera veritate essentiali sigili, de tunc deficit ei veritas accidentalis, quando res non est l. is, sicut reprae-lantatur. In primo sensu obiectum dicitur res a reor, reris : In secundo prout dicitur a ratus, rata, ratum secundum doctrina na a Seraph. Doct. datam I b. i. dub. 3. 2 lib. 2. dist. 37.
dtib. i. Huic conceditur consequentia de veritate accidentali, negatur de ensentiali signi. Ex quibus insertur , quod veritas co*nitionis est aliquid superadditum ipti actui intellectus, quia niodd potest
esse verus, modb falsus : Elt enim re latio consormitatis inter actum , cs: obiecti im cognitum, quae conformitas est repraesentationis, dc intentionalis , se etiam falsitas propositionis est in adaequatio inter ipsum conceptum serinalem, vel inter signum, dc signatum.
S TIO IV. . . An Propsitio possit de vera mutari in falsam,qe contra.
s 96. V X solutione huius Quaestionis
T. clarescent ea , quae in pra edenti Quaest. dicta sunt; sum enim omnino inter se connexa: Pro explicatione tituli P R i Md supponendum, quod Propositio alia est de materia nece illaria , alia de impossibili, alia de contingente, M lixe est vel de praestiati , vel de praetcrito , vel de futuro , & quae est de praesenti, alia est, quae determinatam,& certam partem temporIs fgnificat, ut Petrus studet per totam horam: Alia, quae indeterminatam, &confusam partem temporis significat , ut Petrus il udet: Et cum cognitio alia sit intuitiua, scilicet obiecti existentis, ut existens est ; alia abstractiua , quae ab existentia obiecti abstrahit : Hie quaeritur, an Veritas ita distinguatur ab his . propositionibus , & achiluis , ut eadem numero enuntiatio de vera in falsam possit successive mutari. , vel saltem a principio sui potucrit osse falsa. SECvNDo supponendum tanquam certum , quod propositioncs nec ellariae Ita sunt verae, de imposiabiles ira falsae,
ut nequeant mutari , nam Cariam v Iitas , de falsitas pondet ex neci nitate, &immutabilitate obicisti , t bidqqe &enuntiationes de ipsis ob ire cellariam
connexionem terminorum , vel ob im possibilem connexionem sunt immuta biliter vel verae , vel falsae : Hinc dicuntur primae aeternae Veritatis: Secundae aereritae falsitatis, ut docet S. Bona u. In Itiner. I m. cap. 3. Qv EsTIO igitur reducitur ad propolitiones contingentes , & prae- . cipue circa enuntiationes mentales, &cognitionem con plexam , praecipi. e
etiam procedit uii aestio' circa veritatem accidentalem , de qua supra dictiim est in ordine ad obsectum reale , an possit mutari de vcia in falsam, de e
omnino aliquam propositionem pollefieri de vera falsam siue in principio,
siue post ; sed aliqua propositio , quae
modό est vera, ut Petrus currit, si proferatur teso non currente, tvnc non est eadem propositio : eorum fundamentum
563쪽
De Secunda Operat. Intellect. V IE. IV. 131
tum est, quia veritatem nullo mo- la, & Praedicato , quae dicitur veritas do distinguunt ab ipso actu eicitatiuo, complexa , ta ob id enuntiabile, ut i sed idem esse omni tib volunt. le est, importat. seipsum non secun-SE c v N D A opinio Nomin. est se- dum esse rei, sed secundum modum se Ic eadem, quam .iu refert, de reiicit habendi exti essum per enuntiationem: S. Bonau. li P. I. dist. art. a. Vnde res significata per tempus praei a corp. dicunt enim eandem rem indi- sens, praeteritum , & futurum alio,de uili biliter esse siue prolatam in tempo- alio modo se habet : Et cum propositiore praesenti, siue in futuro , S: nomi- dicat ordinem ad signatum, prout ex na, dc verba haec idem omninb signi- primitur uno, vel altero modo ab in-ficare ob rationem supra allatam : v tellectu intento, importat etiam v crita-lunt enim veritatem, & fallitatem esse tem p rQPortionatam ad rem , prout est . de eisentia propositionis , obidque im- tali modo signata , Vel concepta, ut mutabiliter ei inestes notat Seraph. Doct. lib. i. dist. i. cit. TERxi A opinio est S. Bonavent. Sc lib. - b. s.ct in Phar. Suareae dis . 8. Ast. Fect. a. . Rui . hic lib. 3. ex.D. August. Ex quiquare. 4. Scoti, & ferd omnium Sco- bus infert Seraph. Doct. ut docet liι. i. tistarum cum Meldul. dio. io . hum. ia. distinct. 37. citat. quod illa propositio
eandem propositionem .poste fieri de habet Veritatem et Iintialem , & pr vera saliam , &1e contra : Addit ta. priam signi, si explicat id, ad quod inriten Meldul. recte ibid.n. i actum in- stituta est , licet res significata a partet iiitiuum, quo videtur Petrus currere, rei sit falsa ; tune enim ei deficit veri- non poste fieri de vero falsum : Hinc tas accidentalis, elim deficiat consoria pro tolutione Qtastionis mitas ad rem, prout est in se: In quo '19 . P a i ub Notandum , quod sentu dixit Aristot. ab eo, quod res est, propositio signis eatiua est de senere Vel non est , dicitur oratio vera, vel signi ex instituto ordinati ad signi fi- falsa ; idest ab eo , quod res cst , sicut candum obiectium t Vnde dicit relatio- a propositione signatur , propositio est
nem ad signatum : sic S. Bonau. i. vera, & hinc haec veritas diclitard β. 6 inrt. I. gri . . & lib.α. dist. 3 . respectiva non absoluta , idest quae est Art. 2. quaa. de lib. i. istinct. inter signum, & signatum intentum ab
art. a. γοῖ. r. Cum autem Enuntia- exprimente.
tio dicat ordinem ad enuntiabile , de 198. Secv Nob Notandnm ex e enuntiabile sit,suin obiectum non se- dem Seraphico Dcei.M. i. dist. i. O cundum situm esse absolutum, sed se- 46. de lib. 1.dis. 37. de ex Trigos. supercundum modum se habendi , idest qua- Textum hunc stari. I. cyπυ. I. art. tenus ab ipso itatellectu concipitur : quod cum Qeritas propolition s desumi Huac etiam oritur , quod in proposi- debeat a modo significandi , sequitur,tione potest reperiri duplex veritas, alia quod res enuntiata per tempus prae absoluta dcraccidentalis , alia respe- iens, praeteritum, & fiitu ruin alio,
chilia, & esset uialis , sic & duplex & alio modo se habet Philosophi-
falsitas: essentialis veritas enuntiatio- ce loquendo licet non Grammati Mis, quae dicitur respectiua , est illa, caliter, cum Grammaticus conside- quae competit ei, ut signum est , id- ret tantum impositionem nominis ,
in quatenus constat subiccto, copu- & modum significandi , sic dicitis
564쪽
quod albus, alba, album est unum no
tus est , & nascetur , quia est una significatio , & unus actus, sic de dicunt Noin in . At Philosophice loquendo cum
sint varia nomina si greificativa, & importentur per verbum tres mensurae temporis differentes, sequitur , quod Ies enuntiata per tempus praetens sit semper eadem eodem modo prolata in quocunque tempore , ut ii dicam, ii die Petrus sedet, & eandem c s proferam , est eadem propositio, & eodem modo prolata , importatque eandem unionem terminorum , ratio est ,
quam adducit S. Doct. lib. eir. quia adest idem subiectum , copula , praedicatum : Tum 'ura verbum temporis piae se litis significat in com muni quodcunque tempus pia sens, quandocunque proferatur, sicut &hoc nomen homo in communi pr latum significat uni uoce quemclinque hominem Λ praeteritum, & suturum, etiam ii supponat modo pro Petro, postea pro Ioantie, sic & verbum erat- sentis temporis, dec. etiamsi prore Iatur diuersis temporibus;Tum quia unitas, vel identitas enuntiabilis sumenda est ex viaitate voeis, de modi signufieandi , & rei sigilificatae quantum ad else significatum : Hinc sequitur, quod haec propositio Petrus sedet nunc, si est
vera Petro ledente, & cras proferatur Petro non sedente, de vera mutabitur
in falsim: Ex qua docti ina patet disserentia inter propositiones ilacessarias , de contingentes, nam in necessariis clim verbum sebstanti mi in importet connexionem independentern a determinato tempore, ut homo est animal, sunt etiam immutabiles quoad veritatem : At continsentes cli in importent p r vel bum limitationem determinatam temporis, verbum enim est
s ait S. Bonavent. lib. i. dist. 21. dub. 3.9significat in adiacentia , dc concretione modum limitatum, quo uniuntur extrema , est enim nota eorum, qiae de altero dicuntur, id est ignum compositionis extremorum cum tempore, hinc
ab ipso tempore dependent quoad veritatem, de fallitatem.
399. TER Tib Notandum, quod substantia actus cognitionis pendet quidem ab obiecto, non ut in se est, sedero ut est repraese litatum ab ipsa si ecie, secundum quam intellectus estorinat propositioilon de rebus asserendo , vel iudicando , & c species repraesentet obiectum abi que cucula stantia temporis , potest euenire , quod inuari tio repraesentationis obietii in se permaneat variatovibiecto quoad modum, vel actum, quo prius ru Praeseiatabatur, de ob id cum variatione veritatis , verbi gratia, si species repraesentet intelle- .ctui Petri curium , talis repraesentatio potest permanere etiam cellaiate cursu
Petri, sicque iii tellemus poterit e fibr- mare: propositioiaem prim b veram, postea saliam : His postis adest.
6oo. PRIMA CONCLvs Io :Achus intuitiuus, quo videtur Petrus currere, non potest successive mutati de vero in talin m , est communis ;Et ratio elara est, quia cursus Petri existens se habet ad actum intellectus ut obiectum formale,& motivumiiudicat
enim, sicut videt, nec mouetur ad tale iudicium ex aliqua coniectura diuersa, ut euellit in actu abstractivo praeia ςindente ab existentia, & praetcntia obiecti, ob idque cessante cursu Petri , cessabit actus ab eo depen
6or. SEc UNDA CONcLVs Ici :Propositiones contingentes de piae sen- 'ti consignificantes certam temporis di
serentiam sunt adeo verae, ut non possint. Diuitig by Gorale
565쪽
De Secunda Operat. Initellect. III. D s
siit successive in falsas mutati, ut verbi gratia Petrus tota hac hora disputat, patet haec veritas ex summulis Logicalibus, ut videre est 'Vud Tolet.lib. 2. cap. .f. Praeter hM restation&ὰ de ratio est, quia cum in dicta propositione tempus se habeat ut totum quoddam determinatiuum , & obiective simul acceptum admittit tantum descensum copulatum, de consequenter si est fal-s, quoad unam partem , tota erit falsa, sensus enim copulatus est, cum omnia singularia sub una copula coniunctitia respecta unius praedicati sumuntiis , sed in dicta propositione omnes partes unius horae lumuntur sub una copula saltem obiective sumprae t ergo si in una parte horae est falsa, tota erit falsa.
tuit in sui principio elle talia ; Est S.
Bonavent. de communis contra Nomi n. Et PROBAT vR , quia est contingens iergo obiectum ipsius potuit non esse, nam ut recte docet, de infert S.Bonau.
lib. I .dis . o. art. a. a1-1. . art. a. quast. 2. funa. I. si consequens
est contingens, impossibile est , quod
anteceὸens sit nece flarium , Tum quia inter propositiones contingentes nulla est, quae maiorem necessitatem habeat, quam praeterita: Praeteritum enim non potest non esse praeteritum etiam per absolutam Dei potentiam, Ut doce ζS. Bonau. lib. I. diΠ.42. art. I. sed tamen adhuc dicitur contingens, Ut recte , de fuse docet S. Doct. lib. 3.dIR. 24. art. I. I. ad 3. ergo ab
initio fuit indisserens ad esse , es non
et Ie , & ad veritatem, & salsitatem , Contingens enim propositio per id di L fert a necessaria, quod potest esse &vera, bc falla, non ια necessaria. REsPONDENT Aduersarij , Pr .positionem dici contingentcm non ob indifferentiam ad veritalcm , vel faustatem, sed ob unionem contingenistem praeJicati cum subiecto: Vnde tota contingentia se tenet ex parte obiecti non ex parte propositionis , obidque dicitur propositio contingens, non
quia possit falsificari, sed quia alia
consimilis de iisdem terminis potest esse falsa: Explicat hoc dictum Hurtad. HII. 9. de an. sct. 4. num. M. quia haec propositio, vel bi gratia Petrus
cucurrit, non est vera comparatione
Petri secundum se considerati, sed reia pectu ipsius iam currentis, vel non currentis, quae suppositio cst consequens ad Petrum secundum se, & antecedens comparatione propolitionis ;obiectum enim est prius, δέ caula cognitionis ; ergo suppostio facta non potest tolli, neque obiectum mulari, neque reddi actus falsus. 6o3. CONTRA ; quia luc procedit laestio de propositionibus non solum ratione materiae , sed de ipsis intrinse-ce, de formaliter consderatis, quatenus intrinsece sunt signa , sed ut sienon sunt aeternae veritatis, alias essentidem cum nccellariis, de lic alia coniasmilis possit efformari falsa, tamen illi est per accidens,si illa inti insece est vGra , ut non possit esse falsa: Tum quia
Arist. ex necessitate, Sc contingentia rerum infert necessitatem, & contingentiam propositionum secundum v ritatem , vel falsitatem. Confirmatur contra Hurtad. dicentem posse efformari duas propositiones consimiles de cursu Petri, si vere currit, Unam veram, aliam falsam, si vere non currit, falsitas actus circa hane secundam propositionem nullam ha re potest cansam , quod implicat. Probatur antecedens a Meldul. m. I 3.
566쪽
Detur aliquis, qui ex coniectiiris judi- gnificati confuse, S vage , ut Petrnscet Petrum currere , cum reuera sit. currit: Primo modo facit suppostio falsum , sed falsitas talis actus non nem copulatam, ut d ictum est ii erit ab intellectu , quia ex se intendit se nuda ; secundo modo nec potest sup adhum verum specie distinctum secun- poncre determinate , Vcibi gratia , Pedum Hurtad. producere , cui est appli trus currit vel in illa, vel in illa parte
catus , de a voluntate imperante , a temporis, Ut docet S. Bonavent. lib. i. coniecturis mouentibus ad actum ve--cis. sed se habet non vi quod
rum , ergo non potest exire in aetiam clam disgregatum , dc diuisum , si d venitum hic, & nunc : Secundo nec eri quoddain copulatum iron tamen secunia talis falsitas ab obiecto , quia sine in- dum omnes partes simul, scd succeiatellectu non potest aliquid producere. suc secundum unam post aliam : Vnde Tum quia hoc obiectum. est cui sus in noti est necesse, ut omnes dι stribuantur coniecturis veris reprUentatus, sicque secundusta veritatem, sicut cum dicitur, potius importat conformitatem , quiuii Omnis homo currit, in qua omnes ca-dsiformitatem : Tertio nec erit Deus, thegoricae simul velificantur , sed una cuin non determinet ad errorem , ergo aliam, & secundum propriam enti potius dicendum est esse eundem acriam talem temporis, obidque sunt capaces specie, quo assirmatur clusus Petri, siue Veritatis , dc falsitatis succoiniue, eum ita sit a parte rei, siue non, sicque in- significent eodem modo semper : Quatellectus motus a coniecturis fundabit doctrina supposita. telationem di tarmitatis, si non est a PROBATUR primo ex Arist. c. p. parte rei, & coiiformitatis, si est a par- . qui docet eandem orati te rei talis cursus eo modo, quo paries Veram, si dicas , Petrus sedet, albus tandat relationem similitudinis, cellante a sessione tunc mutabitur& dissimilitudinis. Confirmatur, quia Vera in falsam. Probatur secundo , eadem emitas hactus cognitionis non si propositio contingens essenti pendet ab obiecto in se, sed prout rea vexa, Vel falla, sequitur , quod lucet in specie ; ipsum enim exprimit. dicat Ordinem esses tialem ad duo con- sicut repraesentatur a specie, & verita tiadictoria, quod est impossibile. Pr ras pariter dependet ab obiecto , prout batur seqlicia, nam cognitio falsa de repraesentatur in specie ; ergo sicut po- cupis Potii diceret duo , scilicet reprae test dari inuariatio repraesentationis obia tentaret cursum Petri , ut est cognitio,. iecti in specie cum variatione obiecti &Vt est falsa, dicit ordinem ad nega in se poterit etiam inuariatio substantiae tionem cursus Petri , immδ dcberct iii. actus else cum variatione obiecti . . se repraesentare intentionalitcr duo. 6o . Q ARTA CON cxv sto: contradictoria, quia, ut sit falsa dcbet Propositio de praesenti cum indetermita repraesentare curium existentem,& eius natione partis temporis successive po- carentiam. Probatur tertio ; si quis ex test mutari de vera in falsim. Praecedenti luot tuo iudicaret linetrum
Hic tamen aduertendum tempus currere ipsis currente, tunc iudicium esse quoddam totum successivum tia . erit Verum , & tunc durante eodem iubens partes non simul, sed successiuas, dicio, si Petrus cesset a cursu, illud idem potestque significari determinate , ut iudicium euadet falsum ; ergo & eademivira hora Petrus currit , α potest iL P QPositio.
567쪽
De Secunda Operat. Intellect. IV. 33s
Rets PONDET Hurtad. cit. ΣΙ. negando consequentiam , quia tunc iudicium nece si uno debet mutari, quia mutatur circunstantia obiecti, scilicet tempus: Actus enim de piae senti semper connotac tempus , quo profert ux; Crgo propolicio relata ad illud instans semper eis vera, vel stilia. 6 os . CONTRA : Substantia actus non pendet ab obiecto in i e , sed ut reprae lentato in specie, ex S. Doct. lib. i.
er ad oppos species non repraesentat tempNs, a deit obiectum cum circunctantia temporis, ut patet insomniis: Tempus eniim se habet ut quid con-
comitans actum ; ergo cum obiectum formale actus non mutetur idest motivum inducens intellectum ad tale iudicium , a quo essentialiter dependet, nihil ossicit variatio temporis . Tum
qilia, ut notat S. D. lib. I. dijl. 4 I. citat.
propositio de te ivre praesenti semper idem tempus praesens in communi significat non hoc tantum,vel illud ,ergo propositio non mutat aliam , dc aliam lignificationem. Tum quia intellectus in prolatione ipsius propositionis attendit solum ad inhaerentiam praedicaticum lubiecto non cogitando actu dedisset eiula temporis, sed solum conia tando illud vage, & in determinate, sed illae putes coufusae in unum ab intellectu , & con notatae in tali propositione sibi inuicem sue divit, ergo & potest variari actus in illis de vero in falsum secundum diuersas coexistentias tem -
REsPONDET O vied. enm aliis admittendo illam propositionem consignificare tempus indefinitum , & consulum , sed negwdo consequciatiam,
nam illa propolicio necessiario est vel ab sol ite vera , vel falsa , idque probant , quia si i ta propositio explicetur
copulat iuc , Verbi grat' a , Petri S currit , idelt in hac parte to potas, N. in hac, & in ista sic ciit ab Iolii te vota , sis ruper currit; vel ablolute salsa , ii in aliqua parte non cui iit ; ad fals scac damenim totalem copulariue ivssicit, ut vi a
sola cathegolica sit falsa Vel phtcst
explicari disiunctive; Oit ab lolii te falla, s nunquam currit; ves ablolute vcra, si in aliqua saltem rarte curi id, quia ad
verificandam dili uinctivam iussa cit , ut una pars sit vera. CONTRA : quia responsio non enais etrat difficultat cm , m m dato, quod
quis ex prudenti motivo, dc probabilibus coniccturis iudicol P tium curiore non determinando, vel dosccndendo ad
partes illius temporis consignificati, sed totum implicite , dc confuse , si Petrus
currit in aliqua parte talis temporis, postea cesset, tunc tale ivdicium crit consorine obiccto motivo scilicet illis coniecturis, & tamen in una parte erit
verum , in alia falsum ; alias si valeret illa regula copulatiuae propositionis,
tota est et falsa ob non existentiam curissus in ultima parte illius te foris, quod non potest dici: Supponitur enim conforme obiecto , sci ii est ; neque potest dici debere explicari disiuncti-uc, nam absolute , non dubitatiue et stirmat ob motivum, quod habet consignificando tempus cocxistens illi affr- notioni. Tum ctiam quia , ut dicit S. Doct. in la propositione pei manet idem iudicium, & idem modus significandi , 5c idem te re pus in ccmmuni; ergo est capax veritatis , de sal statis successitic : Qi ae Conclusio inagis patebit ex solutione obiectionum. 6 6. OB I I C i Es primo cum Ovicd.
de Huri. HaecPropositio, P cirus currit, est in materia contingente , ob idque aequivalet particulari faciens hunc unis sunt, Petrus currit aliquo tempore ; ergo
568쪽
vel significabit certum tempus,vel tempus itidetermi iratum 1, si primu,ergo-erit absolute tota vera, vel tota falla: Probatur consequentia, quia si illa propositio coii significat certum tempus, tune tale tempus non aliud profertur , in quo Petrus currit vel non curiarit , nam motitium intellectus est species repraesentans obiectum pro illo tempore determinato , in quo coniecturae illud ostendunt, non pro futuro : Si secundum 1, ergo ad iplam verifieandam susticit, ut in aliqua parte temporis Petrus currat, ut quando dicitur , Aliquis homo currit, est tota vera , si unus homo currit. R Espo NDE TvR ex doctrina Seraphica tradita supra ex lib. i. dist. Ar. illam propolitionem aequi ualere parti- eulari, Jc consignificare tempus prae-iens, se l inde termi intum , in quo petainan et illa propositio, non quidem consignificando illud ut totum simul,sed sucia cessive secundum coexistentiam, quam dicit ad illam propositionem,& clim e
dem modo semper tigni ficet , hinc negatur,qiiod semper sit absolute vera, vel absolute falsi, sed potest in una parte esse vera & in altera falsa, clim feriretur, ut dictum est, idem modus significandi ; ob idque negatur , quod sit eadem ratio de illa propositione, Aliquis homo currit, & de ista Perus currit: Ratio differentiae est , quia in hac propositione Aliquis homo cuint, ly Alliquis homo supponit pro rebus permanentibus , quae cum sinuit sint, in iis etiam potest fieri descensus disiunctivus, quia potest illis praedicatum conuenire : At in ista Petrus currit, ly currit, dicit
totum quoddam lucceinuum habens partes non simul, sed successuas, tuncque si significatur confuse , & Vage,Vt
in dicta propolitione, non potest fieri descensus disiunctivus vel in hac, vel in alia parte, clim illud totum si quoddam copulatum successivum conlignificatum cum cursu Petri: Vnde stante dicta propositione semper perman t eadem in deternii natio, o bidque potest admittere veritatem , & falsitatem , si mutetur actio, ec permaneat consignificatio temporis: Hinc ad probationem primae, & secundae partis argumenti respondetur concedendo illam propositionem cons girificare tempus p sens, sed in determinatum, & ut totum quoddam suc siiuum non quidem repraesentatum per speciem , sed tantum consignificatum cum actu expresso per verbum, sed indeterminate , & con-
Isset Ar pri md hic Ovied. eis. mιm. 6. dc dicit hanc suani rationem esse magni ponderis, ad hoc ut piopostio in hoc instanti si vera, Petrus semper currit, debet supponi illius obiectum non solum in hoc instanti, scd
de in omni tempore importato per c pulam , eo modo quo per copulam importatur , sed in hoc instanti suppo ititur obiectum propositionis existens.
ergo semper debet supponi existeias ,
alias non adesset consormitas actus cum
toto obiecto, sed obiectum signis e tum dicit durationem non solii in praesentem , sed praeteritam, & futuram ;ergo ad hoc ut sit vera, debet in omni instanti currere, & si non currit, erit
do totum discursum de propositione
consignificante certam temporis partem , ut dictum est supra in Concl. 1. negando de coli signis cante tempus indeterminatum , de confusum : Tunc enim non reqviritur obiectum existens pro quacunque parte temporis, intellectus attendat ad itala aerentiam
praedicati cum subiecto , in qna con-
569쪽
De Secunda Operat. Inte erit. IV. 337
n otatur tempus a verbo, ob id etiam confuse consignificatur.
Irus TANT secundo Aduersarij cum
Oviedonum. 3. Nos confundere unum
inlians piaeteritum cum futuro, praesenti. Achus enim importatus per Verbum, ut Petrus currit, significat unum instans praesens abstrahendo ab
hoc, vel illo, sicque idem significat &praetens, S praeteritum,& futurum, ita quod praeteritum dicitur praesens, quatenus iam fuit praesens , futurum, quatenus erit, sicque dicendo, Petrus currit, post transactum cursum est idem ac dicere, Petrus cucurrit, ergo si reseratur ad nouum instans , non erit amplius eadem propositio, sed alia , ob- idque semper sequitur , quod non potest elle vera , & post falsa. H v i c obiectioni respondetur ipsum
Oviedum confundere ipsos terminos,
dum dicit , quod verbum praesentis
temporis signi licet etiam praeteritum ,& futurum, nam, ut dicit S. Bonavent. I. d II. I. cit. praesens solum significat praesens, ut tale est, & in communi , & eodem modo; ob idque cum importet non absolute rem, sed modum, quo explicatur res esse in tempore ,
semper eodem modo significat scilicet indeterminate , & confuse pro omni tempore : Vnde deficiente obiecto, scilicet cursu Petri, erit illa propositio, qUT prius erat vera , postea falsa. Ubi ectio autem ovi edi est vera de propolitione significante certam temporis differentiam, ut Petrus hac hora currit ; falsa autem de significante tempus indeterminate , ut Petrus currit, quia in hac obiectum non supponitur existens pro quacunque temporis di L ferentia per copulam importata, ut Petrus currit. Intellectus enim attendit solum ad inhaerentiam praedicati cum subiecto non attendendo ad aliquam
differentiam temporis: Unde deficiente obiecto in aliqua parte temporis
redditur falsa: Et ad illud , in quo vim
maximam faciunt. Proposito sicut s-gniscat actionem determinatam, ita Je consigniticae tempns determinatum. Respondetur negando ipsam absolute , de paritatem ; ratio est, quam affert S. I. dub. 3. quia
differunt nomen concrct Lm, Verbum
in modo significandi; nam concretum fiagnificat forma,& concernit suppositum informatum per eam ; at vel bum signuficat actum ut cgredi einem, ob id in quadam di stantia consignificando tempus particulare, sed in determinate, Sc. Vnde verum est, quod permanentibus iisdem coniecit uris permanet idem iudicium, cui tempus secundiim diuersas partes coexistit succc stive, nec tamen species repraetentat obicetum distincte cum omni circunstaritia, Draecipueque temporis, sed hoc datur intelligi ex significato vel bi, de ob id ex vera fit falsa illa propositio, cum remaneat eadem fgnificatio actionis in
eodem tempore inde terminato. 'c,o8. INsTAN Τ terti δ: Ex varie late obiecti variatiar actus cognitionis :ergo cessante cursu Petri, Variatur cognitio , actus, dc ob id propolitio :Confirmatur, quia illa pronosnio, Petrus currit, est repraesentativa forma liter cursus actu existentis; ergo ablato cursu non est ampli tis eadem propositio. REsPONDETVR , Variato obiecto formaliter variatur cognitio, concedo, variato materialiter tantum, nego; ad
Minorem illa propositio Petrus cLrrit, repraesentat cursum Petri ut piael cindentem ab existentia exercite, de ut estens nominaliter, conccdo , ut exi stentem exercite, & ut est ens verba liter, nego;nam cursus PetrI ut cognitus,
570쪽
ue 38 Tractatus VIII. Logicae.
niale propositionis scilieet in esse obie
ctiuo non ut existens, A exercite nili materialiter,& per accidens, sicque co
gnitio ut vera variatur non. Vt co
gnitio secundum subitantiam sumpta, α ut abstractiva, seu vi respicit Obiectum pro materiali;pia ino modo repraesentatur cursus ut ens verbaliter, secundo ut eus nominaliter, & ut sic.
INsTANT quarto : Haec propositio, Christus est in hostia . est contingens de praesenti consignificans tempus conis fuse , dc potest permanere usque ad corruptionem specierum , quo tempore delinie eise Corpus Christi in hostia, tunc sic si illa propositio pollet euadere falsa . sequeretur fidem supernatur tem concurrere ad actim fallum, quod implicat. Probatur sequela, quia prius ille actus erat fidei supernaturalis, &verus , quia exprimc Satur res . scutierat ; ergo si post desitionem adhuc idem actus permanet. 5 euadit falsus, fides insula concurret ad illum actum
falsum . sed id est absurdum , ergo dicendum est actum quoad substantiam desinere ad desitionem obiecti a parte rei ι ergo & idem dicendum de qualiabet alia propositione contingenti. cyo. RESPONDETVR ex doctrina , quam tradit Seraph. Doch. lib. 3. ad 3. ctust. de clarilis artic. r. 3. quod fides inclinat intellectum ad illam piopositionem in uniuersali , Christus est in hostia, non antem ad propositionem de hac, vel illa, nisi sub conditione saltem implicita, cum dependeat a fide, & in tentione eeculiari Saeerdotis. 8t ideis potest ei iub lse falsum , quare cum illa propositio sit eirca hostiam in pariaticulari, potest esse vera, vel salsa: Sie
. Dic Es: Si deficerent omnes hostiae particulares in Mundo , tunc illa pro
positio uniuersalis posset reddi salsi, sie
reddit vis argumenti. REsPONDETUR. negando sequelam, nam etiam si deficerent omnes h stiae, tamen illa proposito uniuersilis esset vera per virxutem infusam fidei, scilicet quod Christus est sub omni hostia rite consecrata. Itis TANT iterum : Si Iudaeus ante
Christi natiuὸatem dixi siet, Christis
nascetur ex motivo fidei infusae . ω continuasset hunc actum usque ad Christi Natiuitatem, si esset omnino eadem, propositio tunc esset falsa; ergo
Vrget vis argumenti supra positi. 6 Io. REsPONDET V R ex S. D Llib. s. dist. 1 . arx. I. in corr.& art. χ. quast. 3. quod cum fides s cniadlim substantiam respiciat complexum , seu enuntiabile implicitum non concernendo determinatam temporis
differentiam . immo est quid indifferens ad omne tempus. sicut Christumnisse passurum , hinc illa propositio, Christus nascetur , prout est de fide implicita . de semindum substantiam
importat Christi Natiuitatem tantum, licet explicite importet determinatam temporis disserentiam , hinc de propositione contingente Christus nascein prout concernit tempus . poterat fieri necessaria, & transire in praeteritum, &de vera in falsam ; concernentia enim
temporis determinati est quid secundarium, & per accidens ad propositionem uniuersalem de fide : Idem & docet lib. i. dist. r. vis. Sc dimin. 46. quast. 4. dc dist. 3 8, quaest. vltim. quam responsionem adamussim dat & Meld.
cit. arum. 24. citans Scot. lib. 3. dist. 21. quest. I. ad M. quam & ipse mutuauit