장음표시 사용
571쪽
- propositiones de futuro contingente sint determinate vera,
vel falsa, seu an detur de futu
ris contingentibus determinataveritas. 6 II. 'VAEs Tio haee est Theol
tatur in tractatu de scientia , leupraescietitia Dei, ubi traditur modus, quo Deus cognoscit futura contingentia, sed quia eam tangit Aristot. in sine l. lib. Perhiem. etiam a Logi- eis proponitur ; nos verb dissicilioribus Olmssis , quae altiorem indaginem exigunt, lila aliqua faciliora subiiciemuS. Pni Mo autem supponendum ex Seraph. Doct. lib. I. distinct. 38. art. a. quast. r. ad O quod per determinatam veritatem propositionis contingentis intelligitur veritas accidentalis ipsius, de qua supi a. in quast. 3. estque consormitas ipsius propositionis cum suos gnificato, quatenus vel dicit ordinationem ad id , quod vere , de absolute euenturum est, licet possit esse oppositum , ut Aiati-Chiillus erit, vel ad id,
quod vere non eueniet, euelairet ta
men , si aliqua conditio poneretur inesse, ut si Petrus non erit stultus, Vacabit studio Theologiae : Primum dicitur futurum absolutum, secundum futu
Gi2. SE cura ob supponendum prinpositionem posse dici determinate veram dupliciter vel de ineste tantum,
vel de possibili etiam : Prima signifieat praedicatum inelse subiecto cum possibilitate ad oppositum, ut Anti
Christus erit, & hane Seraph. Doch.
lib. t. distinct. 3 8.art. 2. Ps. I. ad a.' pellat propositionem de ineste non simpliciter: Secunda , quando excluditur potentia ad oppositum , ut homo est animal, his duabus determinati nibus opponuntur duae indeterminationes de inesse , & de possibili : Prima
dicit indifferentiam ad essendum , vel non essendum : Secunda dicit indifferentiam ad posse esse, dc non esse , prima nulli rei competere potest , quia vel est, vel non est , obidque dete minata determinatione de incile ; cum qua determinatione tamen potest stare indeterminatio de possibili, cum enim res contingens est , potest non esse, Melim non est , potest esse, sicut & dicitur suo modo de causa libera quoad
TERTIO supponendum, quod hic non procedit . aestio de propositione
de praesenti, vel de praeterito , utraque enim determinate est vera , vel salsa, nec etiam de quolibet futuro, scilicet non de futuro necestario, nec de conditionato, spectat enim ad Theologum, sed de contingente, & ablolii-to : Item nec est sermo de propositi nibus uniuersalibus, quia moraliter lO- quendo sunt falsae , videtur enim imis possibile , quod praedicatum contingens ab omnibus indiuiduis remouea tur, vel omnibus cnnueniat, nec de particularibus , sunt enim determinate verae, ut aliquis homo currit , ted est sermo de si ligularibus, ut Petri S cur rei ; dc quaeritur, an tales Propositioianes de suturis contingentibus sint determinato verae , scilicet determinotione de ineste, quae istat cum indeterminatione de possibili, idest cuius obiectum vere erit , sed cum possibilitate ad oppositum. Quibus politis sit
572쪽
Vsic A CONc Lusior Propolitiones de futuro coiriinge late abio luto sutat vel determinate verae, vel determinate falsis, ita ut haec PrO- positio , Petrus cras leget, habet determinatam veritatem, vel falsitatem. Est communis Seraph. DOct. lib. I. distinct. ι8. per totam fracipv. artic. I.
1.2 1. Scoti lιν. I. dijtin h. 3 9. de aliorum, & est determinata de fide a Sixto IV. habetur in Sacra Scriptura , ut Dan. III. Deus nouit omnit, antequa is fiant, & Apoc. 2 i. Et abfr-get Deus omnem lacrymarum ab oculis
eorum, de pluribus aliis locis, & ineluribus prophetiis, aliter Deus poLiet mentiri, & nos deciperc. PROBAT vix autem ex Seraph.
Doch. lι b. i. cit. art. a. quast. I. Deus
praescit res , secund sim quod sunt euenturae, & non thium suo disiunctione, qnod forent, vel non larent, id enim dc nos praescimus , estque haec cognitio eonfusa , de imperfecta ; sed Deus nihil praescit nisi verum , quod enim non cit verum , non est cognoscibile ;ergo. Tum quia hae propolitiones vel sunt conformes, vel ditarmes determinate proprio obiecto , quando proferuntur , ut Anti-Christus erit, icilicet in certo tempore futuro , nec medium potest dari ; ergo. Dic εs : Vt effectus sit futurus, requirit determinationem causae liberae ad illum producendum,& si est indeterminata, non potest dici, quod essectus stfuturus, vel non futurus, ergo est indeterminatus.
REsPONDETVR propositionem, licet nunc proferatur, in quo causa est indeterminata,- significare obiectum pro tempore suturo, in quo necelsarib causa est determinata. 6I . Oa r Ici Es primδ : Fnturum
ut contingens de sua ratione formali est indifferens ad utrumlibet, ergo de
sua ratione Mimali ust in dc termina. tum ι crgo nec concipi potest ut determinatum , sic etiam docec de vero contingente Seraph. Docit. lib. 2. sis. 7.
REsPONDETVR ex doctrina, quam tradit ibid. Seraph. Doch. tum in isb. I. dimnct. 3 S. art. a. . per rotμm, dc ist. 9.art. a. quaest. i. quod contingens futurum est in aeterminatum quoad existentiam, δc etiam quoad indeterminavitionem de possibili; non autem quoad futuritionem , 6c determinationem de inelle ; unde negatur cons
CONTRA: Ergo propositio de suturo contingente vera poterit fieri salia , si potest oppositum euenire , sed
quod est verum, est temper verum . Scaeternae veritatis ; ergo contingens no a habet determinatam veritatem. REsPONDET u R ex S. Doct. Lb. t. dist. 3 8. art. a. quast. I. ad arg. negando consequentiam ; nam ut docet ibid. dc quaest . a. ad s. futurum contingens,ided est contingens, quia habet possibilitatem ad oppositum , & ideo est fiat
rum , quia importat non existentiam. sed futuritionem, quae necessarib eueiani et necessitate tamen non absoluta,
seu consequentis , sed consequentiae, stilicet ex thppostione determinationis
CONTRA instabis secun id ; ergo potest Deus decipi, si poterit euenire
oppositum. PROBATVR consequentia , quia
poterit rem cognoscere, aliter ac sit. si s. REs PONDE T v R ex Seraph.
Doct. ibid. negando Consequentiam, futuritio enim stat cum possibilitat ad oppositum ; nam , ut ait Scotti S , non bene insertur , res potest non esse; ergo Deus potest cognoscere rem, aliter
573쪽
De Secunda Operat. Intellect. V. s i
aliter ae sit, sed bene sequitur; ergo praescientia Diuina consequatur usum
potest cognoscere rem non esse ; si ei te effectus in suo proprio est e con- enim res non est futura, non potest naturali hinc nec liaec ponit iliani ne terminare actum Diuinae cognitionis e cessitatent. Prius enim futurum est futurum per Di CE s : Aristo telem negasse hie decretum Diuinae voluntatis deter- propositiones de futuris contingentiarninantis illud producere is & postea bus non habere determinatam velit intellectus illud concipit , ut futu- tem, quia nullum elle du terminatum. Ium. habent nec in se , nec in causis ; cigo CONTRA instabis tertib : Prae- secundum Arist. & veritatum non lunt seientia Dei est necestaria, ergo quod determinate Verae. praescitur, necessario eueniet ; ergo ii oti RESPONDET u R expositores va- potest este oppositum. sic interpretari Aristotelem. REsPONDETvR , in Deo prae- ALII enim dicunt ipsum aberrasse scientiam esse necessariam , sed con- a fide , dc etiam a veritate natura- notatum est contingens, obidque ex li : Sic vasque Z, Suarca, Conimbrie. parte connotati praescientia Dei non aliique. est neces laria, quia potuit oppositum ALII exponunt Aristot. negasse praescire : Sequitur ergo ex dictis, quoad nos non simpliciter , seu consi-
quod eum effectus prius debeat pro- derando ipsa futura non in seipsis , sed
duci , antequam cognoscatur hoc ut in causia , quae ante determinati
in aliqua differentia temporis , cui nem ipsius habent esse indetermin dicatur praesens, postea quia haec pars tum , & in hoc sentu verum est ; aealias habet partes antecedentes, respe- absolute loquendo de suturis in se, ehu quatum dicitur futura, ideo etiam & respectu intellectus non dependen-
effectus dieitur futurus. 3c ob id fu- tis in cognoscere a rebus ad extra, veturitio eonsequitur naturam essectus, est in Deo, omnia cognoscit in aeter
seque si ess)ctus erit contingens, & no exemplari suae veritatis infiititae, ut ipse erit futurus contingenter; dc cum docet Seraph. Doch. loc. est.
574쪽
De Triori . S' Posteriori Analusi
c i-N A L Y SIS Graece idem est ac Latine resolutio, estque iegressiis a composito ad simplicia ipsum componentia ; haecque est duplex : Alia Physica , quando compositum, naturale distbluitur in partes reales, ut mixtum in Elementa ,. homo in corpus, & animam : Alia Logica, scilicet quando, compositum rationis distribuitur in suas partes, ut quando resoluitur definitio in genus,& differentiam , & syllogismus in sua principia, & circa hanc Logicam Analysim versatur tota haec tertia pars Logicae, o bidque agitur in ea de secundis in
tentionibus dirigentibus tertiam, opeiationem intellectus e
Hancque diuisiit Arist. in duas partes: In prima per duos libros agit de priori Analysi , scilicet de partibus componenti bus syllogismum quoad sormam: Et in secunda de posteriori: Analysi, icilicet de partibus syllogismi quoad materiam , sicud
triangulus ex parte formae resoluitur in tres lineas, & lineae in, partes, &puncta, ex parte Vero materiae in tria ligna, vel, ire tria i nstrumenta materialia, sic dc syllogismus ex parte formae resoluitur in figuFas, modos ; ex parte matritae in propo sitiones vel necessarias, vel probabiles, vel sephisticas, istae in terminos simplices, sed quia de his omnibus egimus fuse H tertia parte Summularum, maxime de spectantibus ad
575쪽
formam ; hinc in sequentibus solum tangemus, & explicabimus necessaria adhoc, ut Percipiantur principia scientificae cognitionis, eiusque effectus : Nec hic afferemus Textum sei aphicum, ut in superioribus, sed maioris breuitatis causia
ipsum Textum omittendo, mentem S. Doch. aperiemus insequentibus Quaestionibus in V AE S Τ I O L
An omnis scientsea cognitio fatex praexistenti cognitione . dr; qualem causalitatem hac ad istam habeat
Ι --ROPONITUR haec Quaestio occasione Te se
lib. I. Poster. cap. I. Omnem doctri
nam,&disciplinam fieri ex praeexistenti cognitione : Vnde docet duas praecognitiones requiri ad scientiam, Mdoctrinam capescendam, dc tria praecognita έ Praecognitiones, ait Arist.
sunt duae scilicet an sit. & quid sit subiectum , de quo habetur scientia, scilicet an sit, quid sit nominis,
PRAECOGNITA sunt tria. scilicet Subiectum, Passio. 3c Principia: Subiectum est id, de quo est scientia, Principia simi praemisiae in demonstra-ῆione . ex quibus insertur Conclusio scientifica; Passio est proprietas, quae demonstratur de subiecto in Conclusione, verbi gratia , ut habeatur scientifica cognitio huius Conclusionis, Omnis homo est risibilis, necesse est, Vt
praecognoscatur , an sit. & quid sit homo, deinde quaenam sit caula risibialitatis,scilicet rationalitas,& deinde Pas.sio , sei licet risibilitas:Hinc Philosophi occasione huius doctrinae Aristotelicaedisquirunt, an omnis cognitio nece sarib p aerequirat cognitionem prae mill aruin,& consequenter qualem causalitatem habcant prae inissae in ordine ad Conclusionem , an verb immediate ex notitia terminorum possit haberi talis notitia : Quaestioque procedit non
solum de Scientia, sed & de Fide, Mopinione. PRIMA opinio asserit quamcunque notitiam intellectivam siue complexam. siue incomplexam, silicet siue terminorum, siue propositioniim , de syllogi morum requirere praeexistentem alia quam cognitionem saltem senstiuam : Ita Moderni quidam, quos tacito nomine referunt Tolet. Con imbric.
SECvNDA opinio asserit hane eandem conclusionem de notitia inteulectiva complexa tantlim sue mediata, ut est conclusonis, siue immediata, ut
est propositionis: In illa quidem prinrequiri notitiam praemissarum, in ista terminorum : Sic D. Thomas, de seq. apud Compint. hic : qui tamen adiadunt cum Ioan. a S. Thoma, quod licet id si verum de quacunque notiistia doctrinali, ad mentem tamen Arist. velificari tantum de notitia probatiua , seu dii cursua, idqtie dc docent Scotus,
dc seq. Venetus. AEgidius, aliique DD.
576쪽
& haee est germana opinio Seraph. Doct. ut mox patebit: I'Io cuius so
6i8. PR. I Mo Notandum,quod perdochrinam, de disciplinam intelligitur una, δc eadem noritia actualis, quae via Dochore, & Magistro procedit, dicitiit docti lira, prout recipitur, dicitur disciplina, sic ex Seraph. Doch. 3.
est alibi : Notitia veris huiusmodi est duplex , alia sensitiva, quae habetur per senius vel interiores, vel exteri xes , de dicitur scientia per inuentionem habita, & S. Doct. cit. alia ii tellectiva, estque duplex vel incomplexa, scilicet terminoru m simplici uin; vel complexa, estque propositionum idi haec complexa cit etiam duplex, alia
immediata, quae habetur per cognitionem terminorum , estque principi rum cognitio, alia mediata, quae habetur per aliam complexam, estque conclusionum cognitio discursina, de quibus S. Doct. lib. 2. dist. 3 9. art. I. quast. 1. Qtiare cognitio mediata complexa habetur vel per Syllogismum ;vel per Enthimema ; vel per Exemplum , & inductionem de quibus
cognitionem polle sumi dupliciter, uno modo large pro omni eo , quod necessarid requiritur ad sermationem propositionum , dc cui uni t syllogismi,& ad illationem conclusionis, ut sulit modi, fignrae, vis illativa, medium , de si e non sumitur hic ab Arist. spectini enim ad tarmam syllogismi non praecise ad materiam , de qua late est sermo ; Alio modo stricte pro omni eo , quod debet necelsario praecognosci ad hoc , ut syllogismus demolistrativus sit illativus stientificae conclusi
nis , & se sumitur ab Arist. hoe loco iVnde duplex est praecognitio ad id ii cessaria , nempe quia est , & quid est ,
vel ut loquitur S. Doch. in V. Princ. I. script.mixitio,oc lib. I.ds. Stariq-st.2.inc P. Si est,& quid est:Prima respicit existentiam rei 1iue actitatem, siue possibilem in rerum natura:Secu da quidditatem, Se haec est vel nominis, de dicitur interpretatio nominis ; vel est rei, de dicitur definitio essentialis, primum quid nominis ossicit concepiatum consesum rei, secundum scilicet quid rei es icit distinctum , ut docet S. Bonavent. lib. I. dist. 8. cie. de viIum que est vel incomplexum,significatque esse rei, vel essentiae, vel existentiae rVel complexum , sigiaificatque veritatem propositionis, dc praemissarum, Praecognita vero nempe res, circa quas
intellectus concipit duas dictas propositiones , an sit, de quid sit, sentiria r Subiectum, Passio, seu Praediacatum, Sc Dignitas seu Principium ;Ratio est, qtria conclutio demonstrationis potissimae constat ex subiecto, Sepassione ; ergo quia cognitio termin rum prae lupponitur cognitioni propositionii in , Subiectum , & Praedicatum, seu Passio dubent praecognosci,& quia conclutio ex principiis infertur, etiam praemissae debent praci gnosci.
sepe, quod discursus est processus intellectus a prius natura cognito ad posterius natiira tiotum : unde tria ad
perfectum discursum requiruntnr: Priamum est cognoscere hoc sine hoc: Secundum est cognoscere hoc post hoc :Tertium est cognoscere hoc per hoc verbi gratia , cognoscutitur praemissis sine conclusone , Sc conclusio post
praemissas , de per ipsas tanquam pec
577쪽
De Terria Operat. Intellect. uast. I. ue s
eausam inserendi , &essendi, ut dicit
S. Bonavent. Sem. 4. Hexaem. Hispositis est
PRIMA CON Lus Io: Fides siue huimna , siue Diuina non habetur ex prae existenti cognitione rati nis. Est communis cum S. Doct. lib. 3. distinct. 23. art. r. quc IE. I. & lib. a. dist. 2 3. art. a. qua l. 3. in F. OT F. Prin F. S.Scri t. ubi docet,quod scientia est a ratione , fides ab alat horitate,& testimonio alterius; ergo non habetur ex praeexistenti cognitione: Si vero intelligatur de quacunque cognitione in reuelante, vel etiam incindente
id esse verum , quia est a fide digno , tunc potest dici neri ex pra existenti cognitione , sed id non est ad rem nostram , qui loquimur de notitia scientifica. 612. SECUNDA CONc Lus Io :Principiorum primorum cognitio, seultabitus non habetur ex prae existenti cognitione alterius habitus acquisiti, seu ex notitia mediata, sed sollim per lumen inditum in anima supposita perceptione terminorum , dc ipsi, mcdian
tabus cognitione, an sit: Est S. Bonau. ιι b. 1. dij j. i. & M. .
oe 3..di p. 3 3. quasi . I. ad 2. Valent. piri. 2. disp. 4. 3. pari. I. qui ultimus conuenit in conclusione cum Seraph. Doct. sed non in modo, estque contra Ru u. tra t. de habitu princi quot. 3. Suaret,aliosque sustinentes ta lem habitum ellia acquis tum, & superadditum. PROBAT VR autem haec conclusio ex S. Doct. cit. quia nulla adest necessitas talis habitus sul ei additi : ergo. Antecedens Patet ex experientia, quia statimae intellectus percipit terminos,
R. P. Bart. de Castroistro Hi . P.I. assentitur absque disticultate ulla verit ii primornm Princiriorum: Tum etiam quia sicut potentia affectiva ob suum
pondus, seu inclinatione naturalem tendit in bonum , & refugit malum , ita& intellectns in verum notum lumine naturali: Addimus tamen cum eodori Seraph. Doch. talem habitum polle aliqualiter dici acquisitum ex pia existenti cognitione, quatenus exigit receptionem specierum ipsorum terminorum significantium veritatem primorum principiorum , sunt .enim occasio , vel conditio, sine qua intellectus cum illo lumine innato eam non percipiet. 623. OBIICi Es primδ : Intellectus est veluti tabula rata , in qua nihil est depictiim , ut ait Arist. apud S. Doch. lib. 2. dist. 39. ι. ergo talis habitus, seu lumen non adest naturaliter in eo.
R Espo NDET idem Seraph. Doci . . Arist. notanter dicere nihil esse depictum in intellectu, idest abstractum ,& per id. non negat, immo supponit
talem habitum innatum non abstractum a rebus. Oat i c I E s secundo : Natura non
dat habitus, sed tantum potcntiam ad operandum, quae per habitus postea facilitati ir in operando, sed iste habitus nihil aliud est nisi potentia intellectilia: ergo.
dare habitum persectnm, sed bene inchoatum in intellectu , & voluntate ad operandum, perfici verb exescitEper receptionem specierum terminorum , sic negatur Minor, de consequentia. 6a . TERTIA CONc Lus Io :Perceptio doctrinae, de disciplinae fenecellario ex prae existenti cognitione:
Conclusio haee potest intellisi de pro-Zae pontionibus
578쪽
positionibus respicientibus primam ,& secundam operationem intellectus,& proprie ad mentem Arist. de conclusio ite scientifica respiciente tertiam op rationem : Prima pars patet, quia praemi Cesyllogismi demonstraturi praeexigunt notitiam terminorum, & primorum principiorum uniuersalium : De tertia operatione seu de conclusione et se satis certum est , Sc magis pate-it utraqire pars ex sequenti conci
Cum tria sint praecognita, scilicet S Lbiectum : Passio, & Dignitas, seu Principium , & duae cum sint praecognitiones si est , & quid est vel nominis, vel rei, recte infertur. P R i Md, quod de dignitatibus, seus rincipiis sue virtualiter , siue forma
iter ingredientibus in demonstratione praecognoscitur lolum, quia est, & non quid est siue nominis , siue rei. Est S. Doct. A communis; nam, ut docet Seraph. Doct. in secunda conclusione, ad hoc ut intellectus assentiatur principiis , sufficit apprehenso terminorum , ob idque sic per eosdein ipsum si est, u veritas eorundem principiorum cognoscitur. Tum quia eorumella, cum non sit simplex, sed aggregatum, non habet unum quid rei, vel nominis, ob idque nec unica definitionem. SE v N Dd , quod de Passione , seu praedicato in demonstratione praecognoscitur tantum quid nominis. Ratio est, quia eius esse probatur in conclusione, sed si est, praesupponitur ad quid rei ; ergo si non praecognoscitur, si est, nec& quid est rei. Tum quia cum Pansio identificetur cum subiecto , nullum esse reale distinctum habet. TER Tio, quod de subie isto praee gnoicitur , & si est, & quid est ; ratio est, quia est medium demonstrandi passonem de subiecto in conclusione; ergoesi omninb ignoratur, nec poterit applicari , nec poterit inferre conla tonem
effectus cum ipsa. Dic Es : chiod quaeritur , non pice- supponitur, sed de subiecto quinitur quid rei, verbi gratia , quid sit homo, quid Deus, quid Logica, Physica, &c- ergo ; alias idem sciretur,1 de non scia
REsPONDE TVR duplicem esse processum , scilicet inquisitiuum , de demonstrativum , de primo vera est Maior, & Minor ; non de secundo, de quo hic est sermo. 616. AEREs : an omni intellectui competat talis praecognitio.
Deo , cum unico actu simplicissimo omnia cognoscat; Angelis aulcm com petit ratio di scursiua , & illatio viijus ex alio ; sic ex S. Doch. lib. a. dist.
lib. 3. dist. i 4. art. ad a. Sic de Scot. contra Thomistas plures: Angelis enim competit Vis compositiua , iudicat tua , S: collativa; cognoscunt enim.
quod homo est risibilis, quia est rationalis. Dic Es, Angelos unico intuitu haec omnia cognoscere I ergo non hoc ex
627. RESPONDETun negando antecedens , cognoscunt. quidem haec omnia simul tempore , sed non unico Qui NTA CONCLusio et Praesemissae sunt causa conclusionis ; tum in genere causae materialis, tum formalis, sed proprie efiicientis. Est S. Bonau. Seru'. 4. Vbi ait, quod te h bent ad coiiclusionem secundum camiam essendi, & inferendi , quod di istium explicat lib. i. dim 8. art. I. ad a.
579쪽
De Tertia Operat. Intel&ct. Vines. I. 3 47
corp. secundum pioductionena, ct consecutionem , dc lib. I. dim 39. an. a. 2. ad a. N. lib. 2. dist. qi l. 1. O lio. 3. distιn I. 23. I. Meet habitum concurrere est cliue cum potentia ad actus : De caula materiali satis patet, quia conclusio conficitur ex cilem materia praemillarum ;idem de causa sormali, cum praemissae sint ratio formalis , qua intillactus assentitur conclusioni : De essiciente ve-rd probatur. Tum quia all)nsius praemittarum complet potentiam inteste-ctivam ad hoc . ut possit assentiri conclusioni. Tum quia assensus concitisionis virtualiter continetur in alientu illarum , de ab illo iste essentialiter dependet. Tum etiam quia asiimilantur istia issensus in elle vel Physico, vel Metaphysico, vel intentionali. Tum etiam
cum species concurrat effective chim n-tellectu ad actus , ctiam species praemisiarum id esscient. OBII caps primo : Intellectus per solam illuminationem , de notitiam praemissiarum est caula iusticiens ad eliciendum actum conclusionis ; ergo alia concausa effectiva non ost illi addenda. 628. REsPONDET u R distinguendo antece lens intellectus per solam n titiam praemisiarum i plum solum inso mantem est sussciens,&c. nego; illum informantem , & simul concurrentem est ctive, concedo: Ass)nsus enim praemissarum dicit ordinem ad intellectum, ut causa sormalis insormans ; & ad conclusionem ut concausa effciens si niui cum intellectu. O ait c IE s secundb: Causa actu non existens non potest producere effectum, sed asilensus praemissarum iam transiit, quando fit in conclusione I ergo e n
que enim possunt esse duo actus simul in intellectu diuersi.
Res PONDETvR negando Minorem : Ad probationem respondetur, duo actus non stibordinati non possiant es Iel unul in intellectu, concedo, subordinati, nego , ut sunt isti ; quando enim
fit allenius conclusionis, tunc etiam permanet in virtute , immd actu allenia ius praeniissarum cum sint in codem instanti temporis. Ex qua doctrina seluitur illa quaestio , quam alij proponunt , an praemissae debeant prius cognosci, quam conclusio. REsPONDET u R enim prius natura quidcm cognosci , non veto prilis
tempo&, dummodb sint dispositae in
stilogismo, habentque connc xionem si ib ratione unius habitudinis , ta hoc ex vi notae illationis ipsas copulantis. OB II c IE s terti δ : Aisensus naturalis non potest causare alsetasum supernaturalem , Crgo nec antecedens causare
conclusiotic in , ut in hoc Eiathimemate : Animal rationale est homo ; ergo Christi: sest homo ; antecedens est na turale, concluso supernaturalis. REsPONDETvR caiisari talem conclusionem ex altera minori subintellecta, quod Christus est animal rationale , quae est de fide.
An, cst quomodo necessitetur inteLuctus per assensum praemissarum
610. RiMd supponendu hanc quae- 1 stionem nullum locum habere
apud afferentes assensum praemissarum esse cutidcm actum , quo asscnsus fit in conclusione : Nos voab, qui cum S. D.
sustinemus esse diuersos actus, iure meis
580쪽
S ε c v N n o Notandum, quod sensus Quaestiolus est , an qirando intellectus euidentes appretuendi praemili is veras,& ex illis te qui conclunonem, possit non assentiri coia clusioni. TER Tio Notandum: Necessitatem in intellectu fecundum duplicem consid rationem polle considerari, Se quoad speeificationem. dc quoad exercitium; qu ad speeificationem est necessitas eliciendi uniim actum abique eo, quod ponsit elicere latim in)positum , quoad exercitium est necessitas eliciendi exertacite actum absque eo , quod possit iusta uidere se ab omni actu: Primae necc 1itati responset opposita libertas contrarietatis ; secundae libertas contradi ctionis : Hinc quaeritur, an intellectus habito alsensu praemissarum possit non astentiri conclusioni, siue suspendendo suum actum, sime producendo actum
dissensus positiuum; riis positis sit:
63o. PRIMA CONCLvs Io : Habito per intellectum assensu adhaesitio, seu iudieativo praemissarum disposita rum in modo, S: figura non potest non tequi a Mensu concriusionis, nec etiam potest alio a voluntatis imperio distra hi. Est Seraph. Doct. qui tib. I. quaest.2. ad υ t. in praem. docet in homine dominari violentiam rationis, & tib. r.
π ad vis. de lib. 2. diIZinci . 2I. ara. I. s. ad s. de lib. s. dist. 24. art. 2. ad 3. st Serm. i. in Hexaem. doeet, quod quantumcunque voluntas velit oppositum , necellar id intellectus allentitur veritati illatae per demonstrationem , vel per medium, euidens est& Scoti, & communis ; licet quoad secvngam partem scilicet, quod possit alio distralii Rnu. cum aliquibus aliis
teneat contra nostram sententiam oppositum.
non poteth non assentiri obiecto euidenter cognito ut vero, sed per praemi iasas cognitas euidenter cognoscit obteiactum conclusionis, ergo : Minoi ethclara, dummodo prae milia snt recte dispositae : Maior probatur, quia potentia naturalis, & non impedita postis omnibus nece iIariis ad agendum non potest non agere , qualis est intellectus proposito obiecto: ergo. REsPONDENT possie distrahi, de
impediri a voluntate imperante. 63 I. CONTRA : V Oluntas non potest impedire oculum a visone obiccti debite propositi ex hoc, quod est potentia naturalis , de obicctum natu tale debite dispositum, sed currit eadem ratio de intellectu in ordine ad allin-stina conclusionis; ergo : Probatur minor, quia non potest assignari instans . quo intellictus allentiat praenaisiis. &non assentiat conclusioni ; sunt enim simul tempore , nec illud obiectum est obiectum voluntatis ; ergo voluntas
non potest in illud oblatum intellectui,
ut non cognoscatur: Tum quia vertim
est obiectum assensus, falsum disi ii sus;
ergo cognito vero ut vero, non potest
ei rea illud intellectus elicere actum dissensus. nec circa falsum actum a sensus: Idque est verum circa quodcunque verum, siue necessamum, liue contingens, dc probabile . dummodo cognitum sit ut tale ; si vero adesset aliqua inaduertentia , seu incertitudo in assensu praemissarum, ut euenit ut plurimum in probabilibus, tunc intellectus potest alio a voluntate distrahi, vel imperari. Onticips Potest intellectus alio distrahi a voluntate in assensu praemisia
sarum : ergo de in alsensu conclusio nisi Probatur conseque iatia is non minus est obiectum naturale ille astensus, quam iste. Rrs PON