장음표시 사용
21쪽
etanu, naerea implicaribus oporteret illic e 1 syllogis unimitteret; sim ignora,
tantur uoces. hic ea notiora quae compositiora sit i. iccirco sumendum a sensi cibiis doce, di initium. Quamobrem illic propter docendi modum, a simplicioribus, hic a compositiori/hus, ob modum cognitionis exordiendum esse dicebamus. γε alia causa cur hic anteposita simplicibus composita sint.Quoniam enim futurum est ut completione carentia diuidatil,sc ob id posterius commemorauit, ut de ipsis protinus doceat. est autem tum haec diuisurus cum ducet. Eorum qus citra complexionem diculur. Porro stituit in his de industria duo nomina duo deinceps uerba,nequis posterior sequatur.
jO R V M quae sunt, alia de subiecto ali ιο dicuntur , in subiecto vero nullo sunt , vi homo de jubjecto pridem dicitur pιοdam homine, in subiecto vero nullo est. Alia autem in subiecto s/idem 'nt, subiecto curem nullo dicuntur. .li I n subiecto vero esse dico, piod cum iis alipio sis non scut sγuedum pars, impo)ibile est esse sine eo in suo est. Vt quaedom grommatica in subjecto pridem est in anima, de subiecto vero nullo dicitur. π hoc album in subiecto sι idem est corpore . omnis enim color in cor γrore est. de subiecto autem nullo dicitur. Alia Vero de subiecto dicuntur, o in subiectosunt. ut scientia in subiecto si idem est in anima, de subiecto Vero dicitur, ut de grammasica. Alia vero ne , in subiecto junt, nos de subiccto σθ ιο dic t r. Vt p.rdam ho mo in quidam equus. N ihil enim talium, nes in subiecto est, neq; de subiecto aliquo dicitur. Simpliciter autem quae sunt indiuidua, er unum numero,de subiecto nullo dicuntur. in subiecto a tem nihil uli1Osroγhibet esse auaedam enim grammatica in subiecto est,at desubiecto nullo dicitur.
o VM OVAE SUNT, ALIA DE SUBIECTO ALIQvo ni Cura τυα ira su BIECTO AUTEM NULLO SUNT, UT HOMO DE svBiECTO OVIDEM DICITVR ALIQUO HOMINE, IN SUBIE, CTO AvTEM EST NULLO.
Diuisionem rerum in decem nobis traditurus,harum prius cosumptionem in quatuor expo/nit tradita enim in duo prius uocu partitione, iure ad quaternariam hanc sectionem pergit. nam numerus duo in seipsum multiplitatus quatuor secit.post hanc uero,eam qus in decem fit distributionem docebit. ab unitate enim incipiens numerus, si ad quatuor uis componatur, decem conficit unum,duo,tria,quatuor,oc decem fiunt. Aliter quos. Complexam hic rerum diuisione cit copulat ei im uniuetiale substantiae a accidenti:similiter iisdem 6e particulare. illic articulatim ac simplicissimam hanc facit sectionem, nullum ulla coniungens, uerum quodlibet uti natu/
, Substantia. Universale. Accidens. tuor haec iras lint en tium segmenta, bina
comprehendantur, incoiugationes ex horum fiunt complexu: duae in consistentes, quae iun gunt contraria,cosistemt quatuor reliqua. naentia partim uniueis ilex substantiae, partim uni uersalia sunt accidentia.
εἰ quaedam particulares substantiae, particularia quaedam accideria sunt,
prout habet subiecti in/helis descriptis.
Verum culiariter de substantia,
peculia iter nec communiter de iis qui unicuo accidunt. Cum igitur pro intentionibus diuersis fiat entium diuisio, merito &diuisionis samenta diuina extitere. ergo id genus pro sita diuisio entium. Entium induit nonnulati substantia sunt, noli nulla accidentia. Turasus sunt quaedam enu/um untia valἰa quedam particularia. Cum qua
22쪽
Verum si uocibus iis quibiis nos usus suisti Aristotcles at uniueisalari labstatum, uniuersese accidens particulare substantiaria particulare accidens nonumset uti nobis no lacesseretur negocium:quasi perspicuum id esti quod traditur.at is ob qua diximus causam obscuritati stodem,alia usurpauit nomina eorum quae significantur naturae accomodatiora quid , caeterum a multitudinis usa remota ac proinde obscurior Accidens igitur in subiecto uocat:substantiam. inm in subiecto:uniuersale de subiector earticulare. non de rubiecto constat* quamobrem acciγaens in lubiecto nominet.ia enim per se lubliuere non ualet: ea aliud hoc est iubstantiam,ut exi rnat requiri subflantiam autem,non in subiecto appellatineq; enim alio eget ut esse incipiat. Eni uertae de subiecto: Quoniam particularia no ad subsistetiam postulat, uerum ad praedicationem. nam nisi sint particularia, uniuersale de quo praealcetur nUn naber. par mulare, doli de ibi ita: cquandoquide panicularia de nullo alio praedicantur Ouamobre uero no sublinum. sed non in esubiecto uocauit substantiam, si ad subsistetiam sis acri accidentidius Res hoc iram dicemus vii/ mum, substantiam non omnem subiectum esse. nam diuina substantia iubaelium nequaquam est,cum in ipsa nihil accidat.erso subiectum G uocabitur.quapropter si substantiana comuniter . uocasset subiectum diuinam iubstantiam no simul commetiendisset.gecundum.Quae per quam ' , potissima ratio est,quoniam cum in opposita diuisones fiant quaeda uit Tiles sunt,quaedam in uitabiles.sunt uitabiles quae in contraria ineuitabiles quae per contradictionem fiunt.Cum enimalia medio praedita contraria sint alia careant diuisonem Us in contraria obitur ineuitabilem noesse in medio praeditis nectae efflant porro cotraria medio praedita ut album & nigrum sanitas de morbus.sunt enim inter alta ac nigrum colores,suscus, ruber,ac taetera OmneS. inter sanitatem S morbum, quod medici neutrum appellant. conualescentias enim ex morbo neq; lanitates esse
aiunt,cu sanoru actionibus no plangantur qui covalescunt. qi morbos,squide a causa aegrificaabseluti sentit qui sistati restituuntur.ergo inter sanitate dc morta mediu quoddam est coua lascentia.Medio carent par impar, si hac ut contraria sunt plane opposita.nam nos alibi ostendimus non esu contraria. Rursus rationale de brutum opposita sunt sine medio,cum contraria nec ipsa sint.quare sunt proprie contraria quaecuns obtinent medium. Siquis igitur entia in contra 1ia diuida ars entium alia alba esse dicit alia nigra,colores eum medii omnes fugiant necesse est,nes uero solum ii,sed etiam substantis quae colores non admittunt, ut aer angeluS,anima. Verunec caeterae in species oppositora diuisiones ineuitabile habent iis dumtaxat eiceptis quae per contradictionem simu uerbi causa siquis dicat entia tum dextra esse, tum sinistra: uel partim domi/rios, partim seruos: alia patres,alia mim. sunt enim qui ex iis nullum existant. Veruenimuero nec
si per priuationem dc habitum fiat diuisio: ut si quisquam entium ditat alia caeca esse. alia cernentia:& quaedam docta quaedam indocta habitus enim Bc priuatio in solis capacibus dicitur quod autem habitum indi natura aptum non est,nes priuatum eo esse perhibetur. quo circa non omnia quae sun habitus Be priuatio diuidiumsi in quibusdam cum contradictione tantumdem ualeat ut habet corpus de incorporeum.nihil enim inter hsc medium est.siquidem incorporeum idem cum negatione potest quae est non corpus.Ergo diuisio ea dumtaxat qui per contradicti nem fit ut siquis inquiat eorum quae sunt alia esse alba, alia non alba, entia omnia comprehendit. nam dc sustum non album,flauum quos de rubrum similiter. sed de anima non alba, de angelus non albus. s enim colori suscipiendo aptitudinem naturae obtinent. Porro Ac Plato uiam rationem diuid i quae percontradictionem es turriseri laudibus. eam enim effugere nihil imquit quod sit gloriabitur. Proinde igitur cum de Aristoteles accidens in subiecto appellavetit, rhuius negationem indicauit substantiam quam non in subiecto nominauit, ut omnem sub tiam assumeret. Ad haec duplex esse subiectu dicemus,altem ad subsistentia, altem ad praedicationem .ad subsistentiam quide substantia na hac accidentibus ut existant subiecta est. particularia Dero ad praeditationem.uniuersilibus enim subiacent haec, non quo existant illa, nel enim unis uersalia ut subsistant egent particularibus sed ut habeant de quibus praedicentur. tra uero uniuersalibus particularia mur ad meditationem, sed ad existendi inchoatione. G esset enim Socra/tes de Plato nisi esset homo simpliciter.eorum autem quae ad praeditationem subiacent, alterum substantia alterum accidens est subdita enim est particularis substantia uniuersali ad praedicatio/nem,ut dictum si exempli gratia, Socrates ei qui simpliciter homo est,& smpliciter animal.particulare accidens uniuersili, ut inhaerens huic laisdi albia, simpliciter es , accinii dicimus enim
23쪽
do subiectum nuncupatur, si entium alia in subiccto,alia subiccta esse dixisset, utis eget de par ticularia accidentia complexus quae de ipsa subiecti sunt tametsi non ad subsistentiam sed ad medicationem. Vult autem per haec uerba,non in subiecto subiectam substantiam dicere, qus ipsius esse initium suppeditat, m* ab accidentibus e diuerso distinguere. Harum porro diuisionu ab tera est a subsistentiae,altera a praedicationis modo. illa Entium inquit alia in stabiecto esse alia n5 in subiecto. haec dicit Entium aliqua de subiecto, aliqua no de subiecto dicuntur. quaedam enim medicari quaedam ad praedicationem nablici ait. α* Aristotelis diligentiam contemplare. quo modo in subsistendi modum significante est dixerit, uerbum autem dicitur, pro eo quod est praedicatur in ea qus risdicationis modum inditatusurpaverit. IN SUBIECTO AUTEM
NULLO EST. Pro non in alio inest. Ex quatuor autem coniugationibus uniuersalem sub stantiam ueluti digniorem praeponit: ac quoniam particularium scientes per uniuersalia reddo mur. in particularibus enim a brutis nihil disserimus animantibus. nobis uero eorum nonnulla acrioribus praestant sensibus,quibus particularia apprehendimus dein secundam ponit huic obiacentem: particulare id accidens est. oppositum enim substantiae est accidens:uniuersali autem paraticulare postea uniuersale accidens particulari substantiae praetulit, quoniam de uniuersalibus est
sermo philosophis. IN SUB iECTO AUTEM ID DICO, QUOD CUM IM
A Ll QVO NON CEU PARS INSIT, SINE EO lN QUO EST ESSE
NON POTEST. Quoniam uocibus quibusdam nobis ex consuetudine ignotis usum sese Philosophus sensineae sunt de subiecto dc non de subiecto in subicisto dc non in subiecto uult deinceps nos de ipsis docere. caeterum non omnes exponit, sed duas duntaxat, qus sunt in subiccto,ic de subiecto nam iis cognitis,reliquarum quoili significatio constabit . qui enim quid sit in su/biecto esse nouit,quid etiam non esse in subiecto cognouerit.& qui de subiecto dici quid sit didi/cit is etiam quid non dici de subiecto intellexit. ac prius quid esse in subiccto sit pricipit. id quod
facit finitione. nam finitiones, ut saepe comemorauimus, naturam nobis exhibent renim.ut quae ex genere ac constitutivis disserentiis consistunt. Cum autem ex genere ac constitutivis differen λ
confletur finitis,hic ς, dicit in aliquo assumit Aristotcles quod generi proportione res odent
reliqua differentini Dicitur enim in aliquo modis undecim Dei ut pars in toto.ut maniis in toto corpore esse dicitur,& caputauel ut totum in Partibus. ut in invite. manibus. aliis i esse comoris sertur integritas. Porro totum non in parie,sed in partibus dicitur: quandoquidem non in parte una integritas sed in omnibus cosideratur.igitur una parte adempta, totum minutum uult mancumq; esse nec poterit totum uocari vel vis ira in genere ut hominem esse in animali dicimus. luel urgenus in specie, ut in homine animal. hic uero geniis in speciebus dicamus necesse non est, ut totum in partisus dicimus.non est enim a partibus exempta integritas, sed ipsum esse in iis ob tinet. at genus exceptam habet essentiam .est4; in specie Qualibet totum. Delut in tempore. ue luti cum ita loquimur flagrarunt ea tempestate troiana bellaniat tanquam in loco. uti dicimus ii, lyceo uel in sero aut taQuam in uase.ut uinum in dolio siue in modio triticum. inuero locus S uas aequali quodammodo conuersonec eant. nam locum uas quoes moueri ac transseni nequit, uas autem locum qui mouetur ac circumfertur appellabis oret ut forma in materia. ut sta tuae forma in aerequi ueluti res subditorum in principe. ut quanta res ciuilis dicimus in principe desitas uel ut in causa finali. cum medicum uerbi gratia inmedicina dic ut militem in re militari spem collocare uel tanquam in subiecto.ut accidens in substantiquistoteles istitur m ', xit in aliquo,ceu genus accipit praedicatum de Ruribus: quaedur in Ruunt ur, disterentiarum Joco adiicit, ut ab aliis ipsum cystemat de quibus dictu in aliquo p dicatu 'tai ver uerba hare. tum ceu pars inst. ab eo quod tum ut pars in toto inest, tum ut species in genere, ipsum distin guit.nam haec quiny uti pars quodammodo esse torius ipsius animalis uidetur, de animal totum esse quidpiam.id* Porphirius in introducti mibus affirmat, cum tria sim luec inquiens, generalissima genera speciali mimae species,& subalterna generalissimum, totum solummodo: sp lissibinum pars est dumtaxat subalternum de totum dc pari, uerum pars alterius: totum,non alterius, sed in aliis Per id uero quod dixit sine eo in quo est esse non volestia caeteris seiunxitPorro nomnullifinitione alii ex eo quod redundet alii quod deiiciat uitiosam asseuerant. Finitionis enim λ tium est ad id quod definitur nequaqua re ,sed uel plura. t pauciora assumerero ui absidare eam dicunt non sola accidentia a finitione aiunt sed corpora duom coprehendi.Cum enim si n/. - id Iqui ut Socrates in Ioco ac repore sit, est in liquorum ut pus in toto.ta enim loci pars est,aut temporis.
24쪽
poris.nec fieri potest ut si a loco uel te pore seiunctusa iram similem dicimus collatione noesse. D ob , , i diaccido enim laparatum esse ab eo in quo est nequit, sesimul ac separatum est, etiam interiit. at icorpora quavis ab omni loco semota no sint,ab hoc tame si disiuncta sint loco sunt nihilominus. rram corpus sua corpus est loco ues tepore quo ipsum subsmino indiset, habet tame haec coisquentia: quemadmo du is qui in luce fibulans umbram habet colectanteis qua nihil ad substintiam iuuatucam identi in ictam substitentiam coierunt corpora: quando line iis haudquaqua consisteret.Praeterea nec corpus omne esse in loco est necesse. Sphsram enim minime uagante Aristoteles in loco non esse demonsti a si locus terminus est ambientis quatenus id ambit quod continetu&ut sena locus est uini quod capi non se ipsa quidem totasta interiore super e,qui eius est terminus. nimiru si foris exculpatur, uinu nihilominus cotinet, quasi sola interiore supersciest locus. Ergo si id ut diximus locus est. Aristotelo autem citra sphsra immobilem nihil esse de. monstrat ut eius quis fine claudatur: no locus, no rempus,non corpus, non uacuum, V aliud quidpiam. G est igitur sphaera immobilis in loco. re corpus omne esse in loco no est necesse: uerum sectame magis corporum uti diximus est locus de tempus. Porro S illud in qu estionem alia ivocant.Quomodo & quod uelut totum in partibus est. finitio no copresendat. nam ct in aliouo
effin partibus enim. nem ut pars incit. ipsummesse adlineo in duo est haudauddUI Ustr Kὰ . mus itas descriptionem quavis in caeteris comunicet,nac tamen in parte qus eli in aliquo dimmutot uni enim in parte ese no dicitur.ouim non in parte totum. in quibusdam magis. nam in partibus perhibetur. sic PorphΠius quom totum autem dicebat no alterius, sed in aliis. totum enim in partibus. Quod si inter eius significata quod in aliquo dicitur id etiam assumebamus quod uelut totum in partibus est, non quoad tamen est in uno, sed sola ea significatione. ς, per se non subsistat id ipsum quos in aliquo esse dicebamus Illam quom praeter Anuas recensuimus difficultates in medium afferunt,nempe id etiam quod uelut forma est in materia a finitione com I prehenda Drmam enim aiunt in aliquo esse, in materia nes ut eius partem inesse. fieris no posse ut ipsa sine materia existat.Itag formam etsi materiae non sit. tamen compositi partem esse amr cinamus.sic ergo& manum non corporis totius, sed omnis pari esear Eitramur. Deinde uero Iotitiam asserimus cuiuis esse rei substantiae copletivam:sublatas forma subicistum tolli. at acci
dens nem substantiam complet subiecti. in corruvio eo subieetum interiit Aliter m N
situm elle hoc loco Aristoteli dic imus explicare de entibus,non qua ratione Iunt entia feci qua li/ antur ab hominum multitudine,nemese de iis ex propria ipsius sententia disierim. id uobstantia trimam substantiam eatr
gnificantur tum esse ostendit plane in sermone de substantia a rimam substantiam eam esse inquietis quae spectatur in indiuiduis secundam quae in speciebus generibu, cum res contra sese habeant. na pri o.
est ea qua in speciebus ac generibus templamur, utqus indiuaduis causa est,aim incorpor semperς secundum eadem ais eodem pacto se habet.qus autem in indiuiduas cernitur, secunda est, ueluti ut ita dixerim causata. uerum quoniam huius notitiam obtinet hominum multitudo, ' iccirco ex eorum opinione praeceptioncm lactens primam ipsam appellauit. Q doquide igitur sormae notio ac materiae uulgo nequaqua constat sed solum ex iis compositum id ut unum ea propter quavis dicti in aliquo significata enumerasset Aristoteles, non eius tamen quod ceu D. O in materia est me nislat:quasi no de entibus qua entia sunt, sed ut de iis uulgo placet sermo habeamr.Sicut enim punctu definiens geometra,id ipsum esse ait cuius pars nulla est: c punctulatum hμ finitio,sed dc unitatem,& ipsum nunc comprehendit partibus enim nullis horii quodlibet constat nec quisqua culpaverit geometram ut pote finiendo puncto haec quos amplecten tem prorsus enim dicet quaqua unitas ac ipsum nunc partibus non dasmiguuntur nulla tamen subiis mihi res est praeter punctum quae partibus careausic Aristoteles quoU quod ad institvitae ei doctrinae intentionem attinet esse in aliquo id quod est ut forma in materia no nouinsiqui dem huius notionem G habet bona pars hominum. uult autem uti diximus no de Otibus quaentia sunt uerba ruere sed quatenus ab id genus umbus secundum uulgi placita significantur. ais haec aduersus eos qui finitionem iusto ampliorem esse contendum oui autem desectio m ea accusarunt,non accidentia alunt nia.in inseparabilia duntaxat a nin Ri Tram quiunt abis eo in quo eli es te no polle. nam separabilia aiunt non imposibile solum sed neces vrium quis est separari.Quid igitur respondemus nimirum probe a uobis dictum si separari nequaqua posse pronunciasset. nunc uero dicit sine eo in quo est esse non posse, pro subsistere at
25쪽
mori illi nitarit otiomodo esse abis eo in ovo est non posse accideris dixerit. Nam ecce odora suta Atiam est. Domum enim saepenumero cum longea nobis absit, huius ad nos suaveolentia peruenitiquare potest odor mali cum ipsius accidens sit,isu mali esse substantia.
sus mali substantia ad nos redundat. : linii *r--it. id cδ mum ex illo in q, tape foetidum locum transeuntes iidario circumseptis naribus, aere quidem respiramus chaud enim hunc respirare no possumus odoris uero laeditatem non percipimus.quasi substantia illa quae defluxit,si aeri conseratur,cras,soribus partibus consista nec subire meatus sudarii possiti quippe aer ob tenues sui paries ingreditur. si sudarium quavis multo tepore ad ira odoris tamen grauitas sentitur,nihil est mirum nam latre de ex sudarii positu id prouenit,cum praeter modum dimoueatur,ars aditum etdiori substantiae pretes eat. quando uel si plurimu motu perturbetur illa,tenuatur magis, ne traim. Nimirum admodum uentilata partes quot tenuiores adipistitur. Enimuero emanare cuquadam substantia odorem argumento id mammo est, A, pomum temporis longiore spacto rogosius redditur, perinde quasi eius substantia in qua odoris gratia suberat, per halitum disera/tur. D rant id quo* exhalantas ex incensis uapores, qui inde ob subiecis substantiae crassim dinem sub issum cadunt. quo etiam fit ut aerem manibus inpius mouentes ad nares pellamus, cum ex sesiliu editus uapor crassioribus partibus constat, nec ad lentarium sacile peruenit. id quod laeto opus non erat, si qualitates ex iis quae adolentur in aerem citra corpus prodirent. Illud scitu dignum in Platoia affirmare pomi fragrantiam ad nos cum quibusdam defluuiis eua, , ,.4πι clare minime a subiecto disiunctam. Aristotelem inulam ad aerem reserre, ut qui obsequio facilis. I st,am odores transmittat. si quidem qua ratione uisui ac sono, de quoip est odori perui .nam
suauitatem accipiens nobis impertit. Plotinu uero mutari partem aeris in odorabilem qualitatem arbitrari. nam manens in pomo suaveolentia partem inquit quam sentimus aeris immo
tat ac similem aliam si Nipsi qualitate gigni Cut in igne etiam caliditas non igne rellisto frigido as nos' concedit sed manens in igne, coriarmem aliam sibi ipsi in aere caliditatem creat. Caeterum nulla harum per se ipsam uera est opiniomes Platonis illa quae odorem ad nos cum defluxu fatetur progredi.nam defluxus corpus esti omnis autem corporis secudum naturam est motus. nam aut laue m dc petet superna:aut graue,dc ad inserna declinabitiat odorem mali aeque omnes lanum supra 'infra ante, ne, dextra, sinistra. paleis ex hoc defluuia dumtaxat no satis esk dicere. Nem sola Aristotelis la uera sententia. comentitium enim est dicere aerem totum qui interiacet odore imbui, ut in uulturibus qui cadauera aliis in urbibus sentiunt inhumata. Sed nec uerum solum Plotini placitum est aeris partem qualitate infici ac mutari. coenum namir altius porci eradiunt quo maxime delibametis potiantur. at tres simul uerae sunt. nam in hebetius olfacientibus mira sim, i porci sunt usus quom exposcitur delibamenwrum.1n iis qui sagaciter odorant quos ranus uultures habentur, aer sufficit odoribus permeabilis. in iis uero qui mediocriter ualent obtaec quales nos sumus. satis aeris facit mutatio. Enimuero secundum opinionem ex iis nullam
qualitates a subiecto in substetiam demigrant. nam aut in instanti sunt eodem tum meo in quolunt tum in eo ex quo emanant,ipses a sese qualitas diuelletur et aut in alio ars alio. ac quoniam duorum instatium omnium tempus est medium,citra subiectum illo tempore qualitates erunt. Possumus & hoc obiicere iis qui substantiam simul quandam migrare cum pomi qualitate acti trantum pe motum quendam unum hoc est in rectum a substantia fierenam uel sursum temtauel deorsum, uel prorsum uel retrorsum,uel dextrorsum, uel sinistrorsum. Quandoquidem igitur contingit tum a dextris stantes,tum a sinistris, tum a fronte, tum a tergo sentire odoris ivicunditatem, penes motus hos cietur imiuersos. Misenda igitur NK pacto Blutio est. Aer id ge/nus potestate est cuiusmodi qualitas mali, quod qualitatum omnium accipiendarum, ut quam expers ipse est naturam obtineat. ergo a mali fragratia talis actu fit ac propterea qualitates omnes nobis excipiendas transmitti ut pote carens ipse qualitate Porro siquis dixerit quomodo pendentia poma in arbore odorem nobis impertiuntur,nec gracilescentia diminutionem sustinent quoniam est hic induam quod influit alim eo quod difflatur copiosius. est enim influxus uberiorissu, v. ALIA VERO ET DE SUBIECTO DICvNTUR, ET SUNT IN
SUBIECTO. Cum partim , in istis de minis it FM iri subici At non de subiecto
26쪽
E PRAEDICANDI RATIONE.ν η labat, nunc eo uertitur ut uniuersilis nobis accidentis tradat exemplum, quod de subiecto αm subiecto nominat. ALIA NEQUE IN SUBIECTO SVNT. NEQUE DE svBIECTO QVOPIAM DICUNTUR. Vbi iis quae ad uoce pertinent ea sunt
de labiecto & non desubiecto uerbum dicitur assignauest autem attribuit iis quae ab ente prosi ciscuntur,quae sunt in subiecto dc non in subiecto. Ceterum traditis accidentium particularium ars uniuei alium exemplis nunc particularis exemplum prostri substantiae. Non de subiecto vi temestim edicabile ut medicatione desubiecto. non enim simpliciter praeditabile. siqui dem & particulare pretia catione in subiecto praedicari potest ut grammatica quaedam de Aristarcho.id uel ipse pergens docebit uerbis illis, in labiecto aute nihil prohibet esse nonnulla. Quod si indiuidua quo* praedicantur de labiecto, ut homo is qui aduenit, Socrates est, praedicatio est
iter naturam,ut quae particulare de uniuersali praedicat: quomodo dc subtantia si de accide te praedicetur cum dicimus,hoc album est Socrates. Praedicantur enim secundum naturam uni uMalia de particularibus & accidentia de substantiis: particularia uero de uniuerialibus,ut in excplo quod diximus,& substantiae de accidentibus, praeter naturam, ut album accedens, est Socra res. Non desubiccto igitur est praeditabile medicatione desubiecto ea secundum naturam se
se habente. SIMPLICITER AUTEM INDIVIDUA ET UNUM NUME, RO DE NULLO SUBIECTO DICUNTUR,lN SUBIECTO AUTEM
Ni Hi L PROHIBET ESSE NONNULLA. Quoniam proxime particularium
meminit substaturum, ut quae G de subiecto dicuntur,inquiens alia uero nes in subiecto sunt,nes de qum dicuntur subim, ut aliquis homo uel aliquis equus: minime uero solae particulares substantiae no de subiecto dicuntur, sed particularia quos accidentia, ob id uniueisiem hoc
loco sermonem conficit at ,Simpliciter autem,hoc est,uniuersali uero quodam sermone indiuidua omnia, quae dc unum numero sunt, siue substantiae siue accidetia existant, de nullo dicuntur subiecto./Aum autem simpliciter tribus dicitur modis: uel uniuersaliter, uelut cum ita loqui mur simpliciter omnis homod ro in uniuersum:uel unice, ut simplex uetitatis est uerbum idest G uarium: l prome ut cum simpliciter uimas dicimus pro eo quod est proprie uirtus.Tribus modis quos appellatur unu ais in summa identitas ac diuersias dicimus enim uel genere unia, ut hominem & euel specie unum,ut Socratem ac Platonem: l numero, ut Platone. unum enim quiddam Plato est numero.Sed diuersa quot similiter uel genere nuncupamus,ut equum N ficum: uel specie,ut equum εἰ hominemuri numero,ut Platonem Socratemg.numero igitur unum hoc loco accepit. Caeterum sciendum est, quae sunt numero diuus . ea posse unum specie esse ac Mnere,ut Socrates de Plato: quae autem diuersa specie sunt, prorsus quidem de numero di uersa,vnere autem n5 prorsus,sed eadem quados esse Sequum dc hominem: atquce disserunt genere omnino 6 spme&numero discrepnunt,ut equus ficus m,uel homo&album. IN SU
B iECTO AUTEM NIHIL PROHIBET ESSE NONNULLA. Postqua
uniuersalam sermonem conisi cum dixit nullum ex indiuiduis,quae Ac unum numero sunt,de subiecto esse,n5 solae autem particulares substantiae, sed particularia quo accidentia sunt ind uidua, luti quaeda ut ipse inqui grammatica hoc subiunxit,in subiecto autem esse nihil prohibet,aeest accidens. ars ut incidi riqua: unum sunt numero, de nullo subiecto dicuntur,sunt autem in subiecto.
Uando alterum de aetero praedicatur ut desubiecto, uecvns de eo quia praedica/tur dicuntur,omiis etiam desubiecto dicentur.Ut homo de homine s. odam praeocatur,animal uero dehominGergo, desιod hominea malpraedicabitur. qui
QvANDO ALTERUM DE ALTERO p RAEDICATVR VT DE SUBIECTO, QUAECUNQUE DICUNTUR DE PRAEDICATO. DE sv BlECTO QUOQUE OMNIA DICENTUR.
soluta de eo clij rutatione quod est in subiecto esse, nunc ad docendum de subiecto ingredist ac modo quo hoc inqu aliud esse edicari de aliquo, aliud ut desubino praedicare
27쪽
huic quod meditur ut de subiecto id cosequens est,quamns de priditato dicuntur ea quos de hinc subiecto nuncia Mut praedicitur de Socrat ut de subiecto,simpliciter homo animal aurem de homine simpliciter. hoc ergo & de Socrate pradicabitur. nam simpliciter homo, per m dium seipsum animalis praedicationem traducitia socratem. quid sibi uolunt hμ Miba ut de sublino nemm esitati aliter atin re i quid enim de praedicato per accidens dicitur, non id citam de statino THAI necesse.uerbi gratia praedicatur re ipsa homo de Agamenone. ato ut delabita de homine animal essentialiter per accidem uero disyllabum.iccirco de Agamenone praeditatur animal disyllabum no pridicatur.Rurius animatum ac sentiem de animali ut de subiectoum ut de re dicitur, per accidens uero & in respectu genus,uel trisyllabum. Perinde quos se ha/het res in accidentibus. prsdicatur enim exempli musa de tribus uti de re numerus,de numero ut de re quantum per accidens uero trisyllabum. ob id praedicatur numerus de tribus, trisyllabum non item. Ut ea igitur quae essentialiter & ut de rebus praedicantur indicaret ut de subiecto dixit. tristit ibum enim de animali non ut de subiecto pCeditatur, veru ut de uoce ac syllabarum quantitate:& genus de res stuX uae igitur.inquit dicuntur de altero ut de suis . hoc est ut de re subsistente quareun* de pratato dicuntur celt autem hic quos ut de subiccto subaudiendu oin Ie substeti, dicentur Praedicamenta latitudinem prosunditatems obtinent. profundi ratem inquam, progressum eorum in particularia.latitudinem,discessum in laterae uerbi causa ut sc prosunditatem capias substantiam corpus, animatum,animat,a ita donceps. latitudinem,cusubstantiam in corpus 6c incorporeum secuis. Regulam igitur nobis Aristoteles tu latitudinis. tum profunditatis depromi nunc prosunditatis, dehinc latitudinis.est porro hac regula. Quando primum de secundo de subiecto praediraturn secundum de tertio de subiecto,tunc primum quom de tertio de subiecto pridicabitur. prs ditatur exempli gratia animatum de animali animal vi homineanimatum quoip de animali prahitabitur. Quod autem de subiecta dixit regulae rocte diectum est nam si uera esse debeat utram de subiecto sit ovortex propositio. siue enim in s hiecto sint ambae nihil ueri concludicia r.siue una de subiecto, reliqua in subiecto,sits haec uel prima uel secunda nec ita quos ueri quidquam colligitur m ae igitur in subiecto sumantur ut Socrates albus album disyllabum. accidit enim albo disyllabum.si conclusum ita sit mendatum est id quod consitas.nam Socrates no est disellabumi Ructus primam m subiecto cap teram de s Uta: ut homo ni Atim album colori susum con initatis. Ahomo cilcoloως Rurire Hris ma de subie .secunda in subiectoriit homo animat: animal trisyllabum: hoc modo um qiqua coni tuZsimu 'hoc regulae uicem conuersam, quomodo sub dece pudicamenta quaecunm sunt omnia queant resci ri. ut enim regula primum secundo, α secundum tertio inesse monstant,sic contra sub prima redigi posteriora ac secunda ostendere eadem potest. ut homo sub animal conseri r nimal sub animatum animatu sub corpus, corpus sub ipsam subsantiam. de homo ad substantiam revorabitur. in praedicamentis quo aliis eodem pacto. Sunt uero qui temere dici quaerantur,ex quatitor propositis,uniuersali in particulati substantia, cidente duo sola ab AristoWla destribi. ina; deretiora accidens de particularer cu hic εc quid sit de subiecto definiat, uniuersala inquam, cum ait, si competit primum Mundo, dc lacundum temo, tertio quis primum competere.sed i c quid no in subiecto,subsunt iam inqua, cum propria substantiae enumerat aram descriptiones ex propriis desumuntur. Ais ad hμ dubia responcimus,regulam esse quae recitara est,m finitionem aut descriptionem. quippe m nullam descriptionem Nnitionemve stabile uel finitionis nomen accersiri. nemo enim homo inquit est homo animal rationale mortale M. nem animal est animal substantia animata lansa ualens. nunc uero saer in regula id quod finitur, i im inquam de subiecto, assumptum est. Ad alteram dissicultare dicimus, ex propriis quae nomitiat substantiae nullum ciusdem descriptionem esse. nam quaecunq ipsius recenset propria aut soli substantiae suppetunt,sed n5 omni,aut omni, no soli tamen. at descriptiore uere propria isti et omni ac semper competere uolunLCaeterum cum sit duplex praeditatio, ab tera de subinsto altera in subiecto, de subiecto quidem dicimus cum de particularib prini caratur uniuersiliatin subiecto autem cu accidens de substantia proditur praesitatio in subiecto,maliud alii inesse dici nullam exhibet quinionem. qus uero de subiccto est,cum esse alterum ostendere alterum uelit,hoc est pratalitatum id quod subiectum est,quaestionem praebet. dixerit enim quispiam quale praedicatum est animal de homines num ipsum id quod homini concretum est,adestim μ'- in1r pHAiratio tauri eti
28쪽
sala, particulare untiarissi adaeqmbitruricis erit particulare quod uiuuetiri est.Dicemus ita praedicitum de labiecto 6c comunius . , dc ipsius proprium uelle. cu enim ita loquimur homo est animal, nil sine aliud dicimus,quam animia larmam qua unaueria sunt insignita animantia
tu centrum & comunis omnium rectarum est terminus quae ab eo excurrunt, dc cuiuslibet pro/prium: ut materia denis dc publia uniueriis substrata est, εἰ priuatim singulis, sic prsdicatum quos θ comune esse uulh6c peculiare subrecti.ergo qua comune est, no est pia tis nugamen unu quoad uem promun particulare haud uniueis di adaequabitur.
e r.ervi ammalis, Vscientiae. animalis emin diserentiae sunt , gres ire,bipes, πivolatilan aquatilae cientiae vero, tu earum est. nes en scientia ascientia dif/- fert in eo sιia bipes es.subalternorum vero generum nihil prohibet easdem esse erentius. superiora enim de iis prae sub ipsissunt generibus praedicantur re suotcumque diseferentiae praedicati fuerint,totidem, subrem erunt.
Diu ERSOR vM GENERUM NEC SUB ALTERNATIM POSITO, RUM DIVERSAE SPECIE ET DIFFERENTIAE.
Sumptiunculas quasdam accipit ad propositam institutionem comodum ipsi allaturas. Quintam enim praedicamenta εἰ Mneralissima genera sunt εἰ in unoquos series qusdam subalternorum edita est generum,regulam hic nobis tradit philosophus qua genera proclus diuetia a subalmnis discernamus: aum Zuetiorum generum nec subalternatim positorum differentim qu plane diuersae tum conmtutivae tum divisivae,ut animalis ac scientis.sunt enim constitutivae animalis disserentiae animatum 6c istiens:diuisitus rationale dc brutum, mortale dc immortalcimentiae uem constitutivae,si serie continga rationum certitudo ac firmitas aut scientiae subiectas rex lacundum eadem ais eodem pacto perpetuo se habere diuisurae,contemplativum dc activu. Sunt ergo disserentiae diuinae si diuerti sintgenera. Aliter uero diuisit Plato in Gorgia nempe alias tantum sermocinales esse scientias,qualis Q Dialecticaratias activas duiuat,ut pictura: nonnullas minas quae simul sermocinales Auxi sunt,iis tribus modis. aut enim tantundem uel ru actioniis habent,ut citharidia.simul enim dc canit 6c cithara peridnat.differt autem a citharistice.nam haec plactit & canit.citharistice plectit tantumodo: ut alea ante iactum quae Opus sunt inuocat, nuquae iactus tulit ante transpositionem fatetur. Mistae ergo aut actionem cum strinone aequaliter
obtinent aut sermonis plus qua actionis,ut histrionica,iuxta id quod a quodam dictum est Resu dax mihi qus a patre cepisti meo.illo uero per silentium renuente dixit, cuniam G ur quam.aut contra actionis plus inus inmonis,ut m Hicina. hsc enim sic dicta est,quasi meditatrix magis sit quam inmocinatrix.nam dc krmone utitur ad dignoscendum curandum*.qui enim nouit optime is optime curabit.Quoniam uero pluribus dicuntur modis diuina genera: nam diuersa ce sentur uel quae a se mutuo plane distant,ut substantia dc quantum. uel qui sunt haud proclus di sunm ex adueris tame inter se ab eadem diuisione diducuntur,ut uolucre dc aquatile. haec enim remune smis animal obtinent. Dicuntur 6c subaltem diuersa, ut substantia 6c corpus. ea myptet dit nec subesternatim positorum. fieri enim potest,ut emem horum disserentiae sint ut simpliciter animalis 6c rationalis animalis. nam eaedem sunt ut is tum costitutivae tum misi Liunt constitutivae amborum animatum ac senti sed eaedem quos diuisux mor e dc immotriis at eorum qiue no subalternatim collocata sunt,uerum diueris, nec Gstitutivae eaedem sunt, nec diuisiuae,ut in animali ac stientia diximus. Subiiternorum tamen costatim e uti preditum est,plane eaedem:at divisuae non omnino, sed licet quos esse diuersas,ut in animali ac bruto mismali.sunt enim eaedem ut monuimus constitutivae, non eaedem diuisuae.nans simpliciter ani/malis sunt rationale & irrationale ortale & immortalia ruri,uolucre,aquatile,terrestre.Eadem di in iis ratio congruet generibus quae inter se distincta ex opposito sunt. nam eorum quo eaedesint constitutiva diuisius diues initi muri eae sunt quas recitauisuinationalis mortis im/ni tmesia citirenter autem uerbum specie adposuit, cestretquo substantiales
29쪽
raperemus disserentias.rum generiun diuersorum eaedem esse differentur m proportionon possunt. dicimus enim domus instiumenta partim pedibus ese suffulta, partim expedae sunt ex mortarium εἰ eiusnodi reliqua edibus munita, sella laetitis. sed θe animalium dicimus alia catere iacius alia illam inniti. uerum disserentis hae no sunt specificae. n5 enim ex eo exprimitur hom bipes sit.sed ne* si uoce disserentiae eaedem esse uideantur,iam specie quis sunt eaedem: si quidem eiusdem speciei n5 sunt lecti ais animalis pedes, quoniam nec idem est actus.ex proporatione autem iidem sunt,siqua modo similitudo intri datinam paries inferiores quae animalis ac lecti uelut firmamenta sunt pedes uocantur. ut enim pedes ad animal sese habent,sic sulcra quo ad lectum.sed no praeterea & usus pedum reliquos piastant,uerbi gratia no ambulant nec secum corpus suo transierunt motu dc similia.Itue no iidem specie sunt,sed uoce ac proportione.animalis mim habentur disserentiae ut pedestre & uolucre, de bipes, de aquatile. Pluribus modis diuidi metum differentiae possunt rut substantiales dasserentiae sunt animalis, rationale de irrationale. at pore autem ducuntur uitae,ut mortale de immortale. 6e a loco in quo comorantur, ut utavim, pedestre, bipes, aquatile. 6e a panibus corporis, ut pedibus subnixa 5c ex M. Sunt porro dedisserentis alue,ex aliis quae animalibus insunt depromisae. Aristoteles uero exemplo usus a loco, ab alia quom divisione excplum,disseretis a partibus desumpti in medio data opera interseruit, docere uolari nihil in proposito si disserentias quo* alias accipias explorandis generibus referre. Omm inter se . nec disserentia prima, nec secunda, nem ulla absolute genere diuersa conuenium.
si ALTERNORUM VERO GENERUM NIHIL EASDEM ESSE
pROHIBET DIFFERENTIAS. Recte dixit nihil prohibet nam no eaedem ex necissitate disrientiae subal remorum lanigenerum,ut aperuimus. saepe tamen numero easdem esse contingit. nam constitutivae quide sunt eaedem semper,quaqua solae habeantur. plures enim sunt insimoriam quandos uero de diuisitue,ut superius enarrauimus.
Orum praesecundum nullam complexionem dicuntur una 3 Od e aut substan/tiam A at,aut quans m,aut quale, aut ad alii id, aut ubi,aut quando, ovistum
esse, ut halere, ut agere, aut pati. Est aut substantia quidem vi in figura dic
esse. Apere vero,ut secarer urere. Pati,ut secarituri.
o RuM OVAE SECUNDUM COMPLEXIONEM NvLLAM DUCvNTvR SINGULA AUT SvBSTANTIAM SIGNIFICANT, AVT QVANTVM, AUT QUALE
Tradita vocum bipartita diuisione in simplices at complexas eodem pacto oc diuisionem re
nim secundum utrum segmentum conficere uoluit.Ergo cum mus sectionem nobis ut copi xorum in quatuor praedum uniuersilis uidelicet substantiae 6e particularis at* uniuersalis particulariis accidentis,num partitionem in decem ueluti simplicium traditi prius*per res tanqua umbratili pictura ea nobis describi ut in aliquam nos eorum notitiam deducat, postinodum araticulatim nos de unoquos destiarus. Quamobrem uero eorum quae secundum nullam copi xionem dixit quid enim,sunt ne complexiones plures etiam.nam aut simplea uox est significatsi compositum ut curr ut significatum simplex uox autem coposita, ut Marti uicus, de Corula petra uis finitiones εἰ finibiliaraut εἰ significatum de uox composita sunt uelut cum dico Socrates ambulariaut simplex utrun*,ut prae camenta. Hic ergo eorum quae iucundum nullam c5 plexionem dicuntur diuisionem sint, eorum inquam quae nec uore nec significato taplexa sunt. Bene autem dixit eorum quae dicuntur, propter coniunctones, articulos, praepositione . quaeret se non dicuntur,nec quidquam significant, uerum smiiliciter uoces sunt quae cum aliis pro nunciantur.reis ita cum illis significantats hinc tructus perspicua est libri intentio. Eorum enim inquit qus secundum nullam complexionem dicuntur singula uel substantiam significant. ita
de Mus res fgnificantibus ciccinit. ergo dc de mediis agi constat conceptibus Ciurum scien
30쪽
dum est,rebus uerbo describendis subescuram nobis ab eo praedicamentoriam praeberi imagi M. nam rudior eorum maeceptio in nudis exemplis duntaxat prodit subtilior uero tum propria coluis enumera tu diuisione asseri,ut 6c quae insunt praedi iactur propria,ec quibus ea insunt, per diuisionem dignoscamus. Verum τὰ in decem exemplis decm praedicamentorum muni rationem faciunos uero in uno eodems exemplo dominam conficiemus in Socrate. Est ergo Socrates substantis,ut homo.&quantum,ut bicubitus, uel tricubitus quale autem,ut albus,musi cumead aliqui ut iuuenum curator, aut Sophronisci filius,ubi ut docens in Lyceo.quando,ut qui peloponnesiacis fuit temporibus.& lacere,ut qui remit.& pati,ut qui cernitur. suum esse, utimns,uel sedens uel sub platano recubans,ut Lysis humilitatem orationum audiat.nam aut rem uniuersa membra sunt, idm stare dicitur: aut supina omnia, de recubare nuncupatur: aut parum erecta, partim mala, quod sedere appellant. habere autem,ut uestes circundatas. Nonullos quo Q uec angit difficultas,quomodo simplicia esse praedicamenta assirmemus, si quatuor uti praedi a mus simplicia sex composita habeantur dicimuis composita uocari ea quod speciem nobis inuerunt compositionis, cum sint ipsa simplicia. no enim praedicamentum est id quod in loco est, aut tempore:sed est praedicamentum ese in loco esse in tempore.ob id enim de nonulla ex iis per infibnitum nominauit ne asciscendis personis compositionem quampiam induceret. ut sacere,oc pati, de habere,fc situm esse. Quoniam uero decem praedicamentorum ens genus no est, digeri qu in ordinem possunt.prirergo substantia est,ceu subiecta omnibus.Hudo loco quantum, liqui dem S informis materia quantitatem prius induit, tum sic qualitate assicitur. tertium quale, ac
prius eo quod ad aliquid refertur,quando & id quod per se existit eo quod alio speetat prius est. At haec si sic habent,uns priora ea sunt quae ex substantia dc quanto iis quae ex substantia & quali consistunt. quae item ex substantia & quali iis quae ex substantia de ad aliquid pertinentibus.
EST AUTEM SUBSTANTIA QUIDEM, UT FORMULA DIXER I M.
Non omnium subtantiam notat.ὐ enim intelligibilis apparet substantia,uerum scia sibilis.tu uero & reliquas res quaecunm in natura per se sunt, nec alio quopiam egent ut subsistant, substan
tias intellige. QVALE AUTEM, UT ALBvM, GRAMMATICUM. Hic
opera precium esta orasi cum omnis in subiecto qualitas habeatur, no omnis autem sit idem 'specie sublestiam sertita sed partim Gsistat in corpore,ut caliditas, partim iptum esse in animo habeat, ut Geometria, ueliis Aristoteles per ex in duplicem speciem qualitatis ostendere, ilicii masse eu,ac dixisse,Qqale autem,ut alta, grammaticu. utis album sumens qualitatis exemplum in subiecto corpore insitatarius uero qus ipsum esse in animo obtiner gramniaticum. HABE
RE AUTEM, UT CALCEATUM ESSE, ARMATUM ESSE De iis
quos simplicibus intelligendum esse liquido constat. ait enim. liarum quae secundum nullam complexionem dicuntur. Caeterum sunt qui qvierant, cur quemadmodum sunt ficere ac pati opposita lios laciendi praedicamentum statuat,aliud laciendi non idem dc hoc loco agat sunt enim opposita habere ars habem nec ipsius haberi praedicamentum dixerit, sed eius tantii quod est haberes Dicimus ita posse hoc sub situs praedicamentum reserti, ipsum inquam haberi. id enim haberi dicimus quod usquam est situm, ut in horto uerbi gratia arbores, uel ut in corpore arma,stia uestis,atshm ipse habeti diceret. hortum quos habere arbores, & eos ab ipso haberi: quae de per situm ine uti diximus pronunciare nobis licebiti unde de saepe ita loquimur amictus in sum uel talis est armis cimandatus quod Gim dicunt rvm M M. in admodum igitur in tacue ac pati utrunm idem subiecto praedicamentum est,respectu autem diuersum nam fac is dicimus cum a faciente pati ubi a patiente inceperimus ita hoc quos loco habere de situm esse siue haberi sunt eadem subiecto respectu diuersa. habere enim dicimus cu initium ab eo qui Myhet sumpserimus, cum autem ab illo quod habere quis sertur,situm esse,sue haberi.
. Silagula igitur eorum quae dictasunt, iasi si idem secundum se in nulti a matione dicuntur
vel negati chorum autem ad seinuicem complexione 'mutio vel negatio is. vis enim a rmatio aut negatio videtur vel vera versalsa esse. eorum cutem quaesecundum nullam complexionem dicuntur nullum nepre verum nessalsum est. Vt homo,ali; curri vincit. I