장음표시 사용
41쪽
i uim esse non habet in alio Socrates. bat autem non esse in subiccto 5e substantias secundas: Ms sylloeisino utens huiust nodi in secunda figura.Secundae stabstantiae nomen finitionem* su
biecto di buunt. in subiecto sunt,ea neque nomen nes finitionem aut solum nomen tradunt subiecto. Ergo substantis secudaeno sunt ui subiecto. PORRO NON EST HOC
SUBSTANTIAE PROPRIUM: SED DIFFERENTIA QUOQUE Exiis EST QUAE NON SUNT IN SVBIECTO. Promulgatum substantiae pro
prium eiicit, ut quod non soli huic insit m etiam disserentiis. Porro ex hoc tum seiungere a sub stantiis disserentias tum conectere eas subtantiis uidetur. nam cum ait no proprium id substan tiae,sed disserentiam quoi esse, discernere eas uidetur a substantiis. per id uero rursus quod disserentias de subiecto dici ait,in subiecto autem no it substitiis eas coniungit.nam ea inquit quae in subiecto non sun iis tum nomen tum finitionem impertiunt de quibus desubiecta dicuntur. tales enim inquit sunt de disserentiae. nam pedestre S bipes,& rationale,n6 nomen solum homini elargiuntur. pedestre enim animal homo dicitur,di rationale,& bipes sed sinitionem quoq; quocunt modo quis horum cuiuslibet rationem explicuerit.uerbigratia sunt in homine pedestie de bipes,sed no ut accidentiaequoniam de nomine Sc ratione prsdicantur de homine. hominem enim pedestrem uotabis.dices 5c rationem pedestris,id est quod super terram pedibus graditur.id uero proprium eorum est quae es bitialiter de prima praelacantur substantia. Quamobrem differemeias rursum subtantias esse uult ex iis u u. O uidam igitur ad hoc tres esse species aiunt diis mrum. ciuarum alve magis substantiae sunt utram accidentia: Quaedam magis accidentia quantiae: non ullae medio quodam adeo se modo haberet ut sit incopertum utrum accidentia magis ipsas an lubitantias dicamus. ex Hi causi magis substantiae ciuam accidentia sunt ratioriale, Crutum,& quae lunt id genus. magis quidem sub tiar,st subicctarum sint specierum cople eiviciaccidentia uero,s, in quale quidquam sit praedicentur, quemadmoduWaccidentia. at acci dentia magis quam substatue,album in olore de Scytha:dc nigrum item in coruo dc Aethiope. ab Aethiope enim Scytha hoc differt albo de nigro. accidC; quidem se abis subiecti fiat corruptione ac defiat. enim corvi detractis nihilominus coruus erit.& Scytham si denigratum mente co/ceperis,nihilominusαhomo erit de Scytha.Rursus qus huiusmodi sunt substanti s quodam in cto esse uidetur: quoniam adest omni corvoru Aethiopum speciei nigrum. seniliter de albumolatibus ac Scythis Medio uero quodam se habent nicio quae sunt in elementis qualitates, ut calidum de siccum in igne:frigidum uel humidum in actu fremina quo planiora nobis fiant quo O de his disserentiis inquam qus sunt elementis inliis dicuntur,sermonem paulo altius repetamus.1 ό Primam materiam aiunt philosophi incorpoream esse propria ratione, figurase carentem, ac margnitudine, atq; ab omni qualitate abiunctam. enim insemis sit, ex eo plane ostenditur, Pomnium ipsa naturalium sit capax formarum quemadmodum enim ligna domestico instrumen's i H to materiae ratione adhibentia forma omni priuata sunt quae in eo spectatur nam nes sedilis soris a Mein mam habet, *abaci, salterius id genus ullius sic materia quo cum sumianactum quodda , M a c. c. r. h ac omnium quae in corporibus siderantur formarum sit conceptaculum ne unam quidem prow-- Wiam formam obtinebit. H igitur secundum tres dimensiones in molem exaucta subiectum se
Fundum hoc est corpus exquale stu qualitatis expers ex Aristotelis facit sentetis. Quadoquidem y per se subsistere qualitates haudquaquam ualebant nam ipsum esse qualitas omnis habet in p. QMorpore, corporis eguere quod,ut in ipso existerent,propria ratione qualitate uacareti Huic igh
Ao asturnam ouadam sicca&Ada accedens o ualitas ignem effecit frigida humida anu .rursus sicca ec frigida terram. aerem autem calida de humta non suod actu uel inmorea materia. uinem te aliquando tuerit: Iea ia dicimus rectum me darum rerum ordinem cotta rh, res Suia zel' haec cogitatione. umeriatura separari non Dossunt O reisos omniurn . i ualitates corpori,secvnao inquams ibiccto, quatenus ipsi qualitate carenti aduenere, sui τὰς - dentia substantiae autem quatenus ignis aqvi elementorums reliquorum sunt complenupta si AELI. iida enim Be sicca igni uelut corpori qualitas superindita est, ut autem igni, hsc etiam super enire dicuntur,sed huius magis complere substantiam.Quamobrem mediae fide quodam pinsto se habent,nihilo magis substantiae quam accidentia. nam corpori quidem simpliciter, quod trina ira quam dimensione constat,contigere:insunt autem subtantialiter elementis,cum completi e es rum substantiae sint. Quoniam igitur inquiunt non una spe ut ostensum est habetur dificitantiarum, Aristoteles cum quasi ad totam disrientiarum respexerit latitudin odistia rus
42쪽
nem ut subsuntiis absolutae,nes ut accidentibus enunciat. Nos ergo quid ad hare dicimus iactra re hos ingeniisse quidem fuisse, iterum no uere omnino comentos. nam si disserentias esse Ati soteles inter substantias &accidentia uolebat, faciendum et pratasicamentum erat undecimum, quod inter substantiam ais accidens medium esset, quo differentias referret. st si praeter decem ud n5 est horum* unum substantia, etera autem omnia sunt accidentia nihil* interiace entia omnia ues iubstantiae uel accidentia sint necesse est,ac nihil medium intercurrat. Quod autem substantiae dubioprocul sint disserentiari s copertum inde est D completivae specierum sint eae, ac de ipsis iubstantialiter prsdicentur.nam si complent substatus,substantis quis uidelicet sunt. enim iubstantiam complent accidentia. Quod autem substantias esse eas uel ipsi Aristoteli uiis deatur,aperium est ex eo quotquod inferius partes eas uult esse substantiarum cum ait, Neu se ro tutioi nos partes substantiarum.& rursus. mpetit autem labstantiis ac disserenuis uni uois re ab iis dici omnia.declaratur id etiam ex Porphyrii uerbis. nam de iis ut placet peripateticis diserens ille,Differentia est inquit qua species est amplior genere.propria autem parte omnino est amplior.ergo pars quoq; iubstantia est,si quidem de species . mobrem & Aristoteles tum ex suis uerbi , tum ex iis qus Porphyrio ex Aristotelis sententia prodita sunt, ipsas differentias uult esse substantias. Quonam igitur pacto inquit, Proprium autem hoc substantis no est, sed differentia tum qumi quasi diuerssa substantia palam sint disserenus. Itaq; censemus, quemadmodum in unitate 5e punctoWinstanti diximus,hsc sub nullum pridi tamentum redacta propterea esse Aristoteli,st pluribus cognita no essent hominibus. etenim recipere illaquose sub quantum licebat dicenti quanti hoc tribui quidem in partes posse, hoc uero no po me. at V id quod tribui potest al/tera parte Gtinuum esse,altera discretum,nec sunt tame recepta:quoniam,ut 0pe diximus no detis: qus sunt quatenus sunt hoc loco disputat,sed quatenus de ipsis uulgo hominibus uidetur. sic Di prssentia quis substatias eu quidem esse ipsas nouisse differetias siterum eas sub prsicanientum G referre substatis,jhominum nota no stat multitudini. Quod siquis dicat,atqui multis
in propatulo sunt disserentiae.hominem enim rationalem ac mortalem esse aiunt. res demus node differentiis ceu de simplicibus ut de ipsa per se rationabilitate aut irrationabit:tate notioru iis,
sed quasi de compositis haberi. rationale enim animal totum ut unum quidpiam norunt,ec bru/tum similiter. Porro 6c superius dicebamus cu substaria partim simplex partini coposita sitiac simplex quaedam sit praestantior corpore quaedam detersor, desolavomposita disputare philosophia, quae in genetibus de speciebus indiuiduisy spectatur. Nimirum igitur conserens inter se substan/tias sola genera ac species assumpsit, S uero etiam indiuidua: quandoquidem ipsi de de solis his docere cosilium est.disserentiarum autem ne mentionem quidem fecit, quoniam simplices hae sunt. Hanc igitur ob causam dixit Aristineses no esse hoc substatiae proprium. caeterum no simpliciter omnis dixit uerum compositae. nam no esse in subiccto no solum cisosts,sed simplici quis hoc est disserentiis competit.Cum uero superius nobis quadripartita entium tradita diuisio sit quae/rendum sub quod diuisionis segmentum redigere oporteat differentias.dicimus itaq; s quae me multis sunt differentias ceperimus has sub primo segmento quod est de subiecto oc non in subie, isto statuendas. sunt nams hae uniuersales substantiae. si eas quae in multis, ptimum quidem ne disserentias quidem has ἀci arbitramur.uti mili genus id quod in ipsis est animal.genus enim si
id est quod de pluribus de specie disserentibus in quid est laicatus, animal autem quod in So
crate est G dicitur de pluribus, utis genus nequaquam suerit. 6c uero species similiterqus est in indiuiduo species dici no potetit.cum species de pluribus εἰ differetibus numero in quid est proedicetur. sic de rationale in Socrate nemo proprie loquendo differentiam dixerit.de pluribus enim disserentia de specie disserentibus in quale est medicatur. at rationale in indiuiduo de eo praedicatiit solo.no erit igitur disserentia. Sed haec partes esse dicimus indiuiduorum. ut enim specierum partes sunt genus 6c disserentia, sc quod in incliuiduo est animal 5e rationale partes sunt indiui/dui.quo circa nec sub definitionem cadunt ut pote indiuidua. Asserit enim in libro de demonstratione Aristoteles, indiuiduorum nec finitionem nec demonstrationem esse. si enim ex generibus disserentii V constat finitio, in indiuiduis autem necgenus est nec disserentia dubium nemini est nec eorum haberi finitionem.at si finitio non est utique nec demonstratio: si quidem ex finitioni bus demonstrationes consistunt.* siquis disserentias quoque eas uocari dignum arbitretur,non absolute disserentias, sed ut in indiuiduo disserentias nominabimus, quibus differt hic homo ab hoc equo de hoc auelo. iccirco sub quartum eas recipiemus segmentum, quod neque de subita
43쪽
cto est neque in subiecto. quandoquidem 5e complatiine indiuidui substantiae sunt de particula/res .de nullo enim praedicantur subiecto.
Is Non conturbent autem nossubstantiarum partes,ptae itasunt in toto, θ' si insubiectosent: ne sorte cogamur eas non Ubesubstantias confieri. Non enim ita ea suaesunt in subiecto dicebantur quas ut partes inessent alicui.
NE v ERO NOS TURBENT SUBSTANTI ARVM PARTES, UT QUAE TOTIS IN SUBIECTO SINT, NE SUBSTANTIAS NON ESSE EAS FATERI ALIQUANDO COGAMUR.
Quod iniecturum Aristoteli scrupulum erat id praeueniens ipse in quastionem deduxit de soluit.addubitasset enim quispiam quoniam sunt in aliquo substantiarum partes sunt enim in Q stantiis in aliquo uero & accidentia sunt,partes ergo substantiarum sunt accidentia, quod est a surdum. hoc igitur soluens traditu est inquit quomodo accidens in aliquo dixerimus. non enim quod uelut subiecti pars esset proditum est sed ut quod sine eo constire no pose differentiae avi rem usum toti praerumt,ac completivae subiecti sunt,ipsum* constituunt. quapropter tametsi in eo coueniant*in aliquo sint, est quoddam tamen in ipsis discrimen quatenus hae complent subiectum sunt iu eo inseparabiles. illa uero nec complent,nec simul perpetuo sunt.Quidam uero interpretes hanc uerborum striem ei censent praeponendam quae de disserentiis inquit, Porro non
est id substantiae proprium: sed Sc disserentia ex iis est qine non sunt in subiecto oportebat enim aiunt cum per haec substantiae partem nullam in subiccto esse demonstrasset substantiae autem sit de disserentia ita subiungere,no pmprium esse substantis no esse in subiecto:quadoquidem est αdisserentis. An uero de ordo hic recte se habet cum em m nes species nes genera nes disserentias quae partes substantiarum sunt in subiecto esse ostenderit,inserendus uniuersalis quidam sermo erat,ne partem omnino quidem in subiecto aliam quampiam esse substantiae. Videtur aute ei seramo esse no de partibus manu inquam de rapite de pede, sed de intelligibilibus uer' partibus, ut rationali de moriali. haec enim partes proprie hominis iuncisi quidem ex iis homo consistit. ergo de intelligibilibus loquitur rationali atra mortali sunt enim alis partes sensibiles intelligibiles alio nunc uero de intelligibilibus disputat. lic enim ordo speculaminis huius opportunitatem habet. quoniam enim non proprium substantiae est dixit no ise in subiecto quandoquidem dc dictimemtiae ex eorum numero habentur qua in subiecto no sunt, quis perinde hoc ipsum dixisse puta/ret quasi disserentiae substantiae no essent,quae proprie substantiae sunt,ob id subiunxit, Ne uero nos turbent substantiarum partes,ut quae totis in labiecto sint ili Navi intempestiue hoc intei ctum speculamen uideretur,msi de intelligibilibus eum partibus loqui ratio ali mortatur acceperimus,qus propriae sunt paries homininsii quidem homo ex iis constat. NON ENIM ITA
IN SUB iECTO EA DICEBANTUR QUAE UT PARTES SUNT ira
A LI Q U O. Idest accidentia etsi in aliquo esse, non tamen ut pars in toto dicebamur. nam si quidquid est in aliquo id in subiecto necessario eiset, partes quos substantiarum cum sint in assiquo sunt enim in toto in subiecto haberentur. nunc uero esse In aliquo uniuersalius cum sit, aliquod est ut in subiecto, quoddam ut pari in toto, aliud uem secundum alium in aliquo exi/stendi modum.
Inest autems stan ip ο disserentys Omnia univoce predicari. omnia enim pue ab his praeda catasumuntur,aut de indiuiduis praedicantur,aut desteciebus. A prima G. piesubstantia nulla est praedicatio: de nullo enim subiecto dicitur.Sccundarum verosubst tiaraesecies quidem de indiuiduo praedicaturgenus vero υ despeciebus ετ deindiuiduis. Si iure autem o dii erentiae, εν de Deciebus o indiuiduis praedicantur. Esrationem 3 ossu cipiunt primae subfi liue specierum Ggenerum: σ1'ecies generis. quaecuns enim depriedicato dicuntur, eadem ετ δεβιbiecto dicen tur. Similiter autem rationem disserentiarum su cipiuntolericio indiuidua. Univoca autem sunt quorum nomen commune etho ratio eadem. Quare omnia prae asubstant,s o disserenios
44쪽
COMPETIT AUTEM SUBSTANTIlS ET DIFFERENTHS v Ni VOCE AB llS DICI OMNIA.
Ad secundum cosequens uasit substantis priore improbato.& uero nunc peculiare proprium quot substinuaersedia hoc statim danauiti sex eo liquet quod disserentias coniunxit: ut non soli competere substantiae pateat. Ac prius quidem eiectum est,quasi omni substanine non soli autem insiLhoc uero,quasi nec soli nec omni conueniat.nes enim copetit prima. nam ea de quibus praedicetur nonha t. nes soli, quoniam &disserennis. OMNES ENIM AB HIS
PRAEDICATIONES AUT DE INDIVIDVl S, AUT DE SPE Cl E/BVS PR AEDICANTUR. Docet primum quae nam a substantiis didi incentiis praedicationem admittant.tum sic univocam in ipsis ammodat pridicationen indiuidua enim inquit de nullo dicuntur subiecto species de indiuiduis. genera de utrisy. cim modo dc differentis deipe bus atqi indiuiduis. X autem de univoce de quibus praedicantur dicuntur. nam Socrates de homo est de ammat rationale moria e.est animal quos*substatia animata, de sensus compos. Sed &differentiarum nomen rationems accipit. dicitur enim rationale,riuinfinitionem excipit. rationale enim est id quod utitur ratione. nam de Socrates hanc rationem admittit. Et uero de specie similiter Oe genus 6c disserentia praedicatur uni voce. hoc uero etiam late patet,quacui S uni uoce de praedicato dicuntur ea de subiecto quos praedicatum iri. Iure igitur genus differentiassicum de beciebus praedicentur univoce de indiuiduis quo*,de quibus de species pridicantur.species autem de solis indiuiduis.indiuidua de nullo: quoniam nec subiectum eis ullum est.Contemplare hic porro quomodo utilis ei de univocis praeceptio fuerit. id quod uel ipse aperiens inquit,. Erant autem univoca ea quorum de nomen comuneest & ratio eadem. Hinc uero etiam conlide 1a qu differentias substancas esse pronunciet. Si enim quae sunt in subiecto uel solum tribuunt nomen uel n nomen nem finitionem: uoce autem differentur de speciebus praedici
riiratu in Siduis iiD er disserentiae substantiae Lia acci tia competit enim iis quae,
sumantialiter praediciatur de nome oc finitionem subicitis tribuere. uius Otur rei gratia cum Psuperius discernere eas a substantiis uideatur, iisdem deinceps coniungit c nempe ob eam causam , se quam saepe recitauimus. Quoniam hic iussi inquam eo consilium spinat, ut nor de omni iubssan dii. ti desiali composita citarat cuius de homines multi notitiam obtinent.bocratem enim musti
modo bocratam elie,uerum nominem quis ipsum,de animaI norunt.& uero hominis nomela particularibus serunt communiter omnibus.nomen quos similiter animalis in hominibus αequis Ac reliquis animantibus.ipsius autem per se rationalitatis notionem no habent. sed quamuis dicant rationale,compositum dicunt. rationale enim animai,hin: totum cognoscunt. similiter quo
que in bruto ac canetis differentiisl Proinde igitur disserentias ipsas m plane hoc loco substantiasine dicit, sed ipsas quidem uult esse Saentiastac I TM inuentiam detegit norit smodi uero substantias quales compositae sunt,de quibus hic es sermo est.Sic ergo dc in physsita cum tripli 2 cem substantiam prodiderit materiam* dc forma dc praeterea quae ex utris simul εἰ materia Ocἰ se a consistit,hic compositum solum uocauit substantiam: n autem niateriam, s sormam: gummiam nec de simplicibus ei sermo est institutus.17 Omnis cut substantia videtur hoc Hipffignificare.m primis igit substanti s indubitabsele ετ verum est quod hoc aliquid Igniscant. individuam enim unum numero est γω signiscatur. Insecundis verosubstant,s videtur quid similiter propter appellationis figura hoc aliquid signiscar quando quis dixerit hominem vel anima non tamen verum est sed magis quale aliquid signiscant.nes enim unum est quo ubiectam est,quemadmodum primasubstantia uia de multis homo dicitur, V animal.Non autem simpliciter quale id signiscat quemadmodum allum niluerim aliud gniscat album se qualitatem at lyecies π genus circasubstantiam qualitatem dcteramnant .sualem enim quandumsubstantium igniscanti Plus autem in genere determinatiost f in
Decie.dicens enim animal plus complectitur quam qui hominem dicit.
OMNIS AUTEM SUBSTANTIA SIGNIFICARE HOC ALIQUID v I DETUR.
in prima duo repudiauit consequentia, qt sinu non esse in subiecto,&omimum ce
45쪽
ab iis dici ad tertium proprium transiuit quod est hoc aliqvid significare.Igitur dictio hoc subivctum ipsi denotat. signa tauum enim est demonstrationis.Sic ergo materiam ipse subiectum in Physica nominat.ambo enim finita sunt, di ipsum hoc quasi sub demonstrationem cadens: εe ma teria,ut quae maneat eadem, nibus quae in ipse sunt uersuram patientibus. si quidem transfigurari lebes potest 5e statua fieri di statua rursus figuram immutans aliud fieri quidpiam aere id ni hilominns manente quod prius erat quam lebes factus aut statua aut quidquam eiusmodi esset. iram 8e ipsum hoc de materiam subiecta appellat.Pronomen uero aliquid no de subicisto substan/tiam nominataquoniam pennam nec quoquam eget, nec est in subiccto. sed ipsa subiectum om/nibus est auctor* unitatis hoc est unum significandi, ut hoc lignum, hic homo. Ipsum ergo albquid particulare indicat. bo autem, cum dicuntur hoc aliquid, particulare subiectum, indiui dum inquam substanam declarant,ut hunc homine aut hoc lignum.in his enim ipsum hoc semper seri Aristoteles in indiuiduis inquam quae apparent ac lansibus percipiuntur: quippe haec ea sunt quae sola recipiunt indicationem,quae* sunt subiecta dutaxat omnibus.dictionem aute tale in infinito 6c uniuersali usurpat.iure nam F uniuertae omnium simpliciter rationem obtinet. At alis lEIaae hoc aliouid in uniueruli tanquam finitum uelut in Iden necessario capiebatae enim in pri seritia ac substantias esse affirmabat. Quale autem in singulari. n D inni ita naec uocabat opterea st in statu n5 esient. sed idum me in fluxu ac refluxu naucunt. reste igitur ambo alio atritio proposito bentes diacere. Porro de noc proprium reiicit, quali non omnem subitantiam quamuis istam Amitetui nam species inquit δἰ genera, ut homo oc animal, hoc quidem aliquid ob singularem uocis effigiem significare uidentur:csterum multitudinem magis contentricems aliquorum plurium comunitatem ac qualitatem quandam reserunt, cum comunitatem partic latium ac collectum declarent. Operae autem precium est quaerere, quomodo in substantia dicatsgnificate de no esse,si res est substantia.significantur enim res nec significant.Dicimusq; quod uocis est de re qua Ni& quod rei est de uoce ob mutuum praedicari coplexum. iunguntur enim
res uocum interim munere,ut no tanquam res significent,sed tali modo nominentur,ut Socrates si ipsum inquirentibus in multitudine spectetur. interdum uero quae rei sunt uoces obeunt, ut Socrates ambulat,non ς, nomen Socratri ambulet.uox etenim est,uox autem no ambulat, sed 'res quae nomen eiusmodi habet illa ambulet.sic ergo de hoc loco propter uocis implicationcm,sa' hiectum pradicationem uocis accepit, quod est significaretac nunc praesertim, ubi designificatiuis sibi uocibus disputandum proposuit. Institutum cnim esse Aristoteli diximus de uocibus,rebus, conceptibu i explicare.Subiuintia igitur ut uox quidem significat nec significatur sunt enim sωgnificatiuae rerum uoces.ut res uero significatur nec significat. nam signifirantur quidem a uoc,
Tres tota uero aliorun tio sunt signi statuae. O uemadmodum lutcm ipsa per se lignificativa
rerum nomina sunt,si autem parti orationis cuiqua coniungantur, significantur magis ab ea quodam modo ita uel hoc loco cu dixero Socrates per Socratis nomen substanciam notavi. cum aute' Socratem esiilosephum uel Socrates ambulat pronunciauero tunc per philosoplaum,uel per ambulans signi Matur magis quam signis et nomen. Caeterum.ad hoc animadueritone opus est.
indiuiduam Aristoteli substantiam hoc aliquid,uniue salam tale appellati. Platoni contra, cres mutuo discrepare. utrans enim hoc aliquid de tale nomines licet. nam hoc aliquid, finitum: tale autem infinitum declarat. Enimuero in utras & finitum est εἰ infinitum.in indiuidua quidem si initum' ipsum numero unum: infinitum autem, ipsum mutati adeo, ut secundum perpetui inoctus dogma, Heracliti inquam, uox quidem de se O remaneat ut Socrates.habet enim esse ip/sum in fluxu ac reflum,perinde at res naturales alis.In substantia uero uniueruli finitum est ip
sum immutabile ut uniuerinis hominis,am animalis. infinitu. in multitudine errare atq; allabi.
I Tisidio ero sum particularctoi u Gplexus. IN SECUNDIS VERO SUBSTANTIIS VIDETUR QUIDEM SIMILITER FIGURA APpELLA
Tio Nis HOC ALIQUID SIGNIFICARE Pronunciatione quidem singulari
ter lacta hoc aliquid signis are uidentur cum homo aut animal dixerimus. uerum tame no hoci aliquid sed tale hoc est similitudinem designant qua homines quatenus homines sunt similes imter se habentur.& animalia quatenus animalia. magis ergo quale quidquam propterea indicar, se
plura uniuetialis homo indiuidua complectatur. NON TAMEN VERUM EST. Quoniam ex eius rei ignoritia quod omnis substantia hoc aliquid conoret, fiunt paralogismi hoc est deceptoriae ratiocinationes,qui a Micis umes idest no aliqui nominantur:iuxta Homeri,
46쪽
i Hus . ovi Vtinis vinoisortuneadivellauit. nisi alogisini exemplum Sicuri est Athenis,ta non est gam. homo autem est Athenis. homo igitur non est Megaris. i moenimno est aliquis, hoc aliquid signitiat.Simile huic S illud e in ego sum tu no es.ut enim
uerbum aliquis uadividuam substantiam declarat ita Se uectu Elt ergo parvini mus in ueriho aliquis seu quis. nam uerbum siquis alter uniuersale esse cogit, quod fusum est alter in particulari ipsum capit,& uerus tunc sermo est. nam aliquis homo uerbi gratia Socrates aut particularis alius qui Athenis est, Megaris no est,ne sit ipse a seipso diuulsus. ita ergo dicas oporter, Quisquis est Athenis,la no est Megaris.Socrates Athenis est.Megaris igitur Socrates non est. Ita* ob id notamen uerum est dixinquoniam cum plura sint singularia, genus 6c species eorum similitudinem
reserunt. NON ENIM SUBIECTUM VEL VT p RIMA SUBSTANTIA
EST UNUM. Quemadmodum uox,quae singularis est figurae ais eam ob rem de uno sera
m ui tur Iudiecto.nomo enim iecunda luditantia at mammat dicitur, non nomines animalia P . /
NON SIMPLl CITER AUTEM QUALE QUIDQUAM SIGNIFICAT
VELUT ALBUM. Ouale ipsum comunis ato ab aequi uoratione propter accidentia uim di Mi aurem non dicit qualis est acciden ' όfέλ-. D. dicat.est enim cris.nea enim sublino accesta illa ne* ab eode decedens quidquam coicit aut noceri genera au ώ aziau. , sm ii rem dc species illorum quorum esse escuntur, ac de quibuscunq; praedicetur copletiva sunt, atPut ipse ait qualitatem citia substantiam determinant hoc est talem aut talem substantiam determinant,ais distinguunt,consus se ipsam discernunt,synceramq; seruant essentialem cuius y sub . nanti qualitatem. cum contineat substantia corpus εἰ incorporeum,dchsccosusa indiscretas sint, harum diuiso specierum cuiuslibet qualitatem secreuit. Rursus cum res plures ambiat corpuS,animatum ais inanime consula disci ira ac cuiuis proprium definit.Similiter de plu/m com te animato huius species proprium singulis limitanti em 5c in caeteris modo. Animal enim Sc planta,quae suoriam sublinorum genera sunt, ac sub animato corpore constituta,substantialem speciebus suis qualitatem suo ipsorum interuentu decernunt. Ac quonam igitur pa ero inquiunt pudicari genera dc species in quid est dicebantur nunc uero Aristoteles quale ab iis determinari circa substantiam amrmat Dicimus* quatenus disseretiis impertiuntur species qui dem actu, genera autem siue potestite ut placet peripateticis. siue actu secundum Platonicos, ea tenus quale dici cura substantiam definire. in quale enim est praedicantur disserentiae. Quaerem dum uero est quomodo si gnificare substantiam dica quanquam significitur ea magis,neq; significat.Itas ad hoc respodemus,uti proditum est saepenumero disputare de uocibus 5c rebus 6c G/ceptibus propositum Aristoteli esse. significat ergo ceu uox nec signiscatur substatia. significatur autem ut res nec similitat. A uocibus enim significatur res, i s uero signis reus n5 inter se sunt. Nomina enim ut iis per se signi aliua sunt rerum,orationis autem si cuipiam parti iungantur. fgnificantur magis ab ea quodamodo. perinde ergo dc hoc loco cum Socratem dixero, per nome . substantiam Socratis notius.cum uem Socrates philosephus, i Socrates ambulans tunc smiliscatur nomen magis per philosophum uel per ambulam quam significet. dc non ipsum, sed magis
aliud quidquam significat. sic ergo uel hic, ipsa per se res si capiatur substantiae, nihil significat: cum uem complicata uoci suerit, tunc ab illa similitatur. AMPLIVS AVTEM GE,
NE RE QUAM fpECIE DETERMINATIONEM FACIT. NAM QUI ANIMAL DICIT PLUS COMPLECTITUR QUAM QUI HOMIγ
NEM DIXERIT. Hoc est eis substantia omnis secunda substantsilem rerum qualitatem decemit, genus tamen mu' uniuersiliomn comuniorems,species particulariorem qualitatem diiudicati
ut cindam bonum et cuidam animalifat vero nec homini nec a nati adissed est contrarium. Nos autem hoc substantiae propriumsed etiam murtorum ullarum, ut puniitati. bicubito enim vel triobu'mhil est contrarium. at vero nec deceminec alicui talium. Nisserte sim multum pauco
dicat esse contrariu vel magnu paruo. serminato vero quantoru rudiu nulli est cotrarium.
47쪽
Ad quartum transgreditur consequem temo quoq; danato,ut pote soli uerum no omni conimente.minuero hoc est,mhil contuarium este substanti .ait enim quid nam contrarium est Socrati aut alii cuiquam indiuiduo At uero nec secundae.nam quid homini est aut animali contra, Hii Uerrum siquis dixerit quid igitur no aduersatur ignis aqus,& terra aeri Dicamus repugna c mratuo no citra ratione subitantiae iunt. Ea qua anectae lunt qualitati5 . auii e tauriduantati frigidae ais nimiax calida S sicca oppolita est ignis. ipsae ei inter se pugnant m
mntie. nam hic no per tota seipsa contraria sunt,cum no materia & corporeDd solis obluctent ut dualitatibus.Sciendum est rationabile irrationabili no esse contrarium.siue enim negatio rationabilis irrationabile sit, Sario contrarium non est: siue potestatem Uirmandi habeat quae speciem ouandam a rationabili diuersam declaret,ne ita quoq; contrarium est rationabile irrationabili, cud esse ipsum deducat ars constituat.Sed ness smara alia contraria est speciei.uerum contra ciet te, circa disserentias de qualitates uisuntur. Forsitan uero siquis diligenter exquirat,nc penes qui . dem qualitates obiectam ese igni aquam profitebimur.sidunt enim circa idem subiis a contrari,atra ita aduersum se inuicem bellum sustipiunt,utroq; studente eorum subiecto poti mi& alterii Gllente. Ignis ergo si caliditati frigida aut alternis no subiacet, ne proprie quidem tali dis v. i in igne oppositum quidquam esse censebainus, si opposita ut dicimus circa idem pugnant subiectum. Hoc uero etiam reprobat, Iinde quasi no uni substatiae quavis uniuerse competati duato enim nihil inquit Girmum,ut denario, uel bicubito. nam quid eci iis potest cotrarium non enim quadri cubitum contrarium bicubito corrumpunt nam se mutuo contraria. fuc uero
,umo bicubiti est quadricubitum. NISI QUIS MULTUM PAUCO v EL MA, C&vM PARVO DICAT ESSE CONTRARIUM. Atqui ne haec quidem co
ttaria sunt quanta. quoniam ex multis paruis magnum, ta multum ex pluribus paucis consistiti , -- ut ostiis quanta essesta ad aliquid ostendet. Verumtamen etsi quis concessionem induit dederit ut quanta sint,nihil tame nostra intererit. satis enim nobis est ad demonstrandumh5 uni substatiae nullum couanum inesesi quantis etiam definitis id competat. Definita quanta ea nominant quae circuscripum quibus δ finibus habent quacitatem tres relatione ad aliud dicuntur. paruum autem &magnum,di multum & paucum sunt infinitae I
is videtur via substatui nonsisti remigis N minut. Dico autem, non quo ub lotis non est asubstantia magis missubstantia hoc enim distum est luonam ctssed quoinam vitissae substantiabocisum quod est,non dicitur magis o minus: visis eademJubstantis, homo,
non erit magis' n*s homo,ncs ijs et Iso,tus alter auero. non enim est alter altero imagis homoscut est album alterum altero magis o minus albam: π bonum altera altero magis ετ immu bonum.Sedo inu et Iso magis o minus dicitur: ut corpus cumpi album magis minc at Mon dicetur quam prius. c m calidumst: magis o mimis calidum dicitur Substantia vero' tur magis nes minus. nihil enim homo magis nunc homo piam prius dicitur, nesai um. .ecua; substantiaesunt. Papropter non recipi eis sψηu-msiis C mi uitia
vi DETUR PORRO SUBSTANTIA NON ACCI9ERE MAGas ET
Ad quintum consequens accessilia substantia inquam n5 admitti magisWiuinus. i boni intem uidetur no fingi hoc loco si Mificat sed quod pia uadere no aliter qum quois deponti
taeri potest natura dici tur enim id magis album quod a nigro lannus distatvninus uero alta quod plus cum num mistionis accepit.& uero ipsum quidquam album di itur cili. quid enim cum album num si fit stipis albi usi Marioq*ω. in stim alma ter de in alii reo si nec Omnia magis mmus madnestiunt contraria, sta eadun ηας insat
48쪽
nus recipientriciendum contraria ipse fines esse. magis autem & numas uiam ad contraria. Ac contraria quidem uocat album S nigrum .nimis uero & miniu, mutationem ex albo in nigrum, uel ex nigro in album.quae no tota simul si ea uia quadam per accessionem utitur, facta ex albo uestigro in alterum tranormatione.Itue cotraria ubi sunt,ibi adueritia magis minusq; sunt.& ubi non sunt contraria, neq; magis & minus: ubi item magis minusq; ibi contraria,& ubi magis mi/Musip no Mnr,nec ibi contraria habentur . quatuor enim semper haec inter se contingunt. uerum haec ex Platonis sententia medio praedita dicuntur.nem enim semel natura a contrario in id quod plane contrarium est transiliista uia utitur quadam murus album, dc minus adhuc, ars ita nigrum. Aristoteles uero non omnia innuit contraria mediis distincta esse ut Plato aflirmabat: sedi s ηnouit etiam Quae medio careant: tameth duo dura r. r εἰ impar.& morbum sinitar m. O vir ecam uero ta norum media este arbitrantur. Paris enim qui in duas aequales portiones diuiditur, Fe ct imparis qui in duos pares no secatur numeros,ires medii habentur,pariter pariqui usi ad unitate aequali partitione dissecatur,ut numerus tragintaduo, in sedecim,& O .m quatuor,& duo ex unum. dc impariter par qui multis paribus acceptis sectionibus in numerum imparem desinit, ut quadragintaocto in uigintiquatuor, &.xii. dc.vi.6c in tria numerum imparem terminat.& pMnter impar qui in duas quidem partes aequales disiungitur, caeterum eius segmenta protinus imparia sunt,ut decem dc octo in.viiii. &.vitia. diductus. ac sunt quidem ut aiunt paris te imparis ii quos diximus meditanorbi uero ac sanitatis ianualescentia hi mapis & minus non admittit sub/ stitia. quomodo in libro de generatione at* interitu minus inlita aerem dicit ut igni collatum calidior est enim ignis aere.5 aerquam aqua humidior.&aqua frigida magis quam terra.& terra igne siccior. autem substantiae suntlAc dici potest qualitates has rursus no ceu substantias magis ac minus suscepisse.quaelibet enim in proprio subiccto plurima est ut accidentia uero intendiae remitti.nam quod minus est si in id quod est magis euadat,no speciem aboleuit. aer aut ac ceptis igneae caliditatis mensuris aer no mansit. illud uero tenendum est,no esse in solis accidenti γhus magis S minus cum demutationem speciei no iaciunt uiuit enim magis mens quam anima. Enimuero non omnino fit magis de minus ob contrarii mistionem. tametsi nans immortalu anima est,minus tamen uiuit quam mensi mn sim suom essent hoc pacto elementa. erit enim huasico, quasi inti midus ignis.ut pote minus siccus num terra.&aoua sico. ouas in humάitate aeri cedat at in iii
sone, maius sunt degenerationes uessirmarum. Sicut G Iuna ciue Liam UmIuc Cri H
uis suo seipsa contento particem no sit nam tamen quidquam in se to a Sudium. ut ,--ιλ sicies ea declarat qua in ipsius medio pleniluniis apparet. & color qui in eius attinuit, cam
enim superius prima secuta magis esse substatiam dixit, est enim inquit subst. alia quae potissim. . dc primo oc maxime dicitur dc ipsius secundae speciem magis genere esse substantiam cum ait se δε ν, dic cundarum uero subtantiarum magis substantiam esse speciem quam genus. merito in uuastio I r nem uocat quominio cum substantiam substantia magis esse substititiam supra comemoraue T
dilane dicat uidetur antem substantia non admittere mnori Ad mim et oi sol rariora inserstri'
nunc dicat uidetur autem substantia non admittere magis 5c minus. Cui solutionem inseresquit. non dactum eodem esse modo magis quidem Ac minus esse illic, hic uero non esset ibi e substantiarum collationem ordinems secundum prosunditatem contemssando primam lectu da magis subflantiam esse pronunciabat quas hominum magis pluralitati cognita esset. εἰ secundae speciem magis st primae species sit quam genus propinquior. hic uero secundum latitudinem collationem faciens individuum inquit ne* ipsum seipso,nue aliud alio magis esse minus 7 sit suntiam. Socratem enim ne* ipsum seipso magis 6c minus quis hominem diaeretinet Socratem Platone magis homine. Sed nes species uel ipsa sese,uel alia quam alia magis substantia est,ut hinmine equus nihilo est magis substatia. dem pacto 6c in generibus. Enimuero proprium hoc seu consequens omni quidem, no soli tamen competit substantiae. etenim no admittit quantum ma/gis minusq; quoniam nec quodpiam habet contrarium. Sed nes par nes imIur, quoniam ne mi steri qui in haec suapte possunt natura. Quamobrem uero quemadmodum in propriis aliis ad
finem aiebat no est autem hoc substantiae proprium,quandoqui lam licet omni uerbigratia insit,
49쪽
vsoli tamen aut soli quidem,sed n5 omni,n5 perinde εἰ hoc loco secit dixitF no proprium hoetae substantia quavis omni conueniat, siquidem quantum magis minus* no suscipit.Dicimus, hoc propterea se ex dicta pareret omisisse.quoniam enim coniuncta ut dixi sunt sequentia, planem id quod est noese aliquid magis &minus, eo quod est non habere contrarium sequitur, paulo uero prius nec substantiae nec quanto aliquod inesse contrarium ostendit, id nobis colli ' gendum ac subaudiendum reliquit, nempe no solius esse substantiae magis ac minus risi admitte Wista etiam quanti.
ro Maxime vero propriumsubstantiae esse uidetur, od unum, o idem numero est , contrario/rumsusceptiuum eisset vim albs dem non habet squam suod proferat Dis, scingue non funisubstantiae: Od cum ' unum numero susceptibile contrariorumst velut color, est unuso idem numero,non dicitur albus o niger.nes eadem actio G una numero,prava Ostudiosa. εmiliter autem ρυ in quaecunq; nonsunt substantiae.Substantia vero cum unum o idem nume
rosi,susceptiua contrariorum est: a padam homo cum unus o idem si ali ando 'idem albus, ali uandost niger:eu calidus, Is igidus: π prouus,o studiosus.in alys autem nullis ali d tale videtur. Nssessorstan instet,dicens orationemo opinionem, cotrariorum Ubesusceptibilia. eadem enim oratio vera Osalsa videtur esse:uelutis uerast oratio sedere quendum, eo surgente ipsa eademsalsa erit. liter autem sta de opiniones quis enim uerum putet alique edere surgete eo falso putabit eundem de ipso opinionem habens. Seo quis O hoc suscipiat,tamen modo differt. nam ea quae in substant psunt,ipsa quidem matuta Jusceptibiliasunt contrariorum.Frigidum enim ex calido factum mutatur alteratur enim) π nigrum ex albo, studiosum ex prauo .smiliter autem υ in alip unumquodque eorum mutatione uscipiensJusceptibile corrariorum est. Oratio na eo opinio ipsa quidem immobilia omnino perseueranticum vero res mouetur, contraria circa ipsas t. oratio naque eius qssedeat aliquis permanet eadem: m uero res motast, aliqua do gurdem uera,aliquando aut Diba dicitur militer aut 'sta in opinione. quapropte alte mo, do propriumsubstantiae est,ut secundum mutatione utipossusceptibilis' contrariorum. Si quis autem recipiat etiam hae orationem G opinione usceptibilia esse contrariorum, no est hoc verum. Crasto ηaque o opinio non in eo sina aliquid recipiant, contrariorum suscepti bilia UbedicΩursed eo qs circa alterum aliqua post Uufrasit. n min eo p res est cui non est, in eo etiam oratio uera uessalsa esse dicitur: non in eos ipsasusceptibilissi contrariorum mpliciter enim a
nullo neque oratio nes opinio mouetur,quapropter non erunt se sceptibilia contrariorum: cum Dia contrum sit passio in eissicta. Verumsubstantia in eo quod ipsa contraria recipiat,in hocsusce Pptibilis esse contrariorum dicitur.languorem enim inanitate uscipit:ο candorem et nigredinri o unumquodque talium ipsasuscipiendo,contrariorumsusceptibilis esse dicitur. quare propriumerius stantiae, cum unum o idem numerosis fecundums p mutarionem usceptibilem con
trariorum e pessi esubstantia quidem haec dictusnt. ΛYi ME VERO PROpRIUM ESSE UIDETUR SUBSTANTIAE.
Sextum hoc consequens proprium assignauit substantiae quod &inter caetera praecipuum nahenid innua et, una numero ac eadem manens, contrarioru sit capax. Sociam erum unus id se Mimanta.modo calescit modo se cit. &in qualitatibus similiter aliis, reliquiis accidentibus. Hoc autem soli competit substatis uerum n5 omni.aliud enim rister ipsem nihil unum iit mmanens numero, tura est aptum cotrariis excipiendis, accidentia inqi .ab ea enim ubi dis stris accidentia omnia sunt. nem enim prorsus natura comparatum est accidem accidenti subii ci ut illi existendi primordium praestet.non enim subiacet album nigro uel calido, nes id genus aberii in aliis accidentibus ratio est ergo nec capax est contrariorum.competu igitur hoc
50쪽
soli quulcni,n5 tamen omni tram saeundae id nequaquam cinruenit. s enim unum idems nitimem dici proprie uel genus uel si ecies possit,cum proprie unum numero circa indiuidua spectetur. Praeterea quavis unum sit species,no tamen est contrariorum capax nem enim corpus est,ut caliditatem uel moditatem uel eiusnodi quidquam accipiat. similiter nec genus. sed haec sane in Delium esse contrariori , aut diuidi in contraria dicuntur, mortale inquam & immortale. rati 'nale ais irrationale. At ne cotram quidem hic sunt siquis acrius ins ierit corrumpuntur enim inter se contraria:hac aurem mutuo se magis assciunt quam corrumpant.simpliciter enim ratio nate at* immortale bruta Be mortalia promunt in naturam.Quid ergo si no omni inest subst nytiae id eius maxime proprium esse arbitrat micimus itas cum prodita is quaedam uelut propria substantiae sint prunum quartum quintum ese qus omni substantis non tamcn soli com pererent,no esse inquam in subiecto, quia disserentiae quos coctabar.&quartu,nihil esse illi comtrarium, quod re quantis aderat. pneterea & quintum,no admittere inqua magis 6c minus,quia εἰ ipsum suppetebat quantis. At saeundum quod erat subiecta in omnia dici univoce, nes omni competere. cenim couenit primae. nes soli,quUcquidem S disserentiis.Tertium autem,quod est hoc aliquid significare:& ad ho sextum unum inquam idem* numero manens capax contranorum esse, soli substantiae subesse, quavis no omm. Ergo ne unum quidem ex quatuor iure approbat quoniam no soli inerati mo enim quoel & alii copetit, id esse alicuius dixerit proprium, tametsi omni adest subiecto: sed magis quod soli quaquam no omni. At cur duorum tertii & sexti,sextum anteponit quoniam illud, quod est significare hoc aliquid.i.singulare numetu secudae substantiae sola uoce conuenire uidebatur.hoc uero re ipsa uidetur congruere.Quocirca ut omni quos substatiae assignatum cohaerere proprium ostendamus hoc pacto immutatis parum philoiso i uerbis dicamus.Maxime uero proprium substantiae esse uidetur,indiuidua quae sub ea co tinentur, uicissim capacia ese contrariorum. sic enim & de omni substantia proprium hoc praedicabitur,nue aliorum ulli congruet prsdicamentorum. nam nec quanti indiuidua uerbigratia decem:nec qualis ut in hoc lapide album, capacia sunt uicissim contrariorum. Verbum uicissim adiectum est quoniam G dealbatur simul ac denigratur Socrates: nec simul aegrotat sanitates sevi tur. Ferba autem adiacent illa, am eandemi numero, quoniam numerus quos contraria Parta impar admitti raro unus tamen numero,sed specie unus:quando ne ut in numero quidem G . sistit par & impar sed ut in materia qus potest in par at* impar diuidi. nam cubitale lignum & in parcti impar stratur S pares equi possunt impares reddi alterius additione. Et uero corpus quauis cotraria admittat, ut album de nigrum in unum tame num sed specie est unum. Sedenim ab Aristotelica imi dictione id quod dicitur contemplemur. MAXIME VERO PRO
DRiVM ESsE VIDETUR SUBSTANTIAE, QUOD IDEM UNUM=QvE N v MERO EST, VICISSIM ID CAPAX ESSE CONTRARIO
R V M. Nam unum quidem numero ut idem seruetur subiviumcidem uero ne PQAram sumsistentiam mutetur. fit enim color ex albo niger mutationem suscipiens essenti . nam subsistemtiam in eo quod album est propriam obtinet. itas si in nigrum mutetur, Budum subsistentiam mutatus est at Socrates unus 6cidem manens,quandos calidus, quados stigidus sit. Ac in aliis similiter. Capax autem contrariorum ut excipiendorum uicissim contrariorum facultatem ostem datino enim excipere contraria,siquidem es t in eodem pugnantia, sed capax dixit,quo ut op
suis ultatem indicare in aliis aute praeditamentis nihil eiusmodi uidetur. Sed ro it qui sertassis. Quid ergo dc coruus hic est tapax albedinis, uel olor nigredinis c quomodo igitur
capax dixit contrariorum Sed respodemus,ab ratione haudquaqua fore ab ram in coruo alitis innumeris dubitationem, si capacem esse omnem substantiam contrariorum omnium dixisterit lis enim nigra fieri ualis cerussa, si maneat cerussa. nes ignis si ignis maneat, capax stigiditatis humiditatisve est nec aqua.nec terra leuiratis. nunc uero no omnium, sed simpliciter contrario rum duri.Quamobrem etsi corum quo' albedinem non accipiat aut olor nigredine tame in riditatem,stigiditatem,ac caeteras contrarias qualitates admittunt.& unis licet noscinditatern in humiditatem uel quid ei contrarium sustineat, lationem tamen deorsum capit uiolentam, sursum seni suapte natura incitetur. Quid uero de sole & luna ac simpliciter c estibus dixerismus c horum enim quodvis cum numem unum idemi sit, tamen contrariorum capax non est, nisi contrarias quis de hic ceperit motiones, quoniam ab ortu quidem motu seruntur cum unquinbim se uero contrario cientur. In MKem autem emimbus, ab australibus Sose regi