장음표시 사용
31쪽
NEGATIO NEVE: AT HORUM MUTUO COMPLEXU AFFIRMA, TIO FIT VEL NEGATIO.
Hic a sequentis libri intentione, qui de interpretatione inscribatur,propositi libri intentione dis it quoniam in hoc de uocibus docet simplicibus,m illo de assi auone ac negatione. disti guit autem syllogismo in secunda utens figura: ius medium reminum sumit uetitatem ac lalbsitatem. ait enim omnis ammatio uel negatio ueritatem aut Blsitatem significat: nulla simplex uox ammationem aut negationem designat. net enim si homo homo sexcenties dixero, uerus sum aut mentior.similiter si ambulat ambulat sexcentiri proseram, nec uerum nec latium enumcio.Quod siquis asseveret dicentem ambulo uel uerum esse uel salsum, nam si sorte ambulet uotus eae sin minus falsus respondemus, eum qui ambulo diaerit, pronomen qu ego potestate comprehendisse,perinde ac si ego ambulo disisset. Quamobrem quicuns ambulo inquit, poto state pronomen ego ad ueri de Misi generationem amplectitur: nec praeci entum solum ipsum per se nec simplicem uocem pronunciat.iam enim comonuimus simplices no sola uoce aestimam das neq; compositas.sed uoces quos complexas, si simplex quidquam declarent, simplices esse. Nquasdia simplices, si id quod intelligitur complexum nec siminx habeant, compositas haberi.
Quocirca curro non simplex est,quoniam nec significatum simplex. Aristoteles uero hanc ipsam prius dubitationem reprimens dixit. rum quae secudum nullam complexionem dicuntur hoc est eorum quae nec significato coplexa sunt.Igitur umes simplices,uri explicatum est,si per se pro strantur i ,nullam ueritatem aut salsitatem indicant:at affirmatio omnis uel negatio plane aut ueritatem aut mendacium declarat ut si inquam Socrates ambulat, si sorte fortuna ambulet.u ta locutus sum:sin Rursus quos cum dixero Socrates no ambulat si no ambulet ueritatem sum assecutus:sin ambulet mentitus. Eino praedicamenta, uti est proditum.cu uoces simplices sint ueritatem nullam uel falsitatem significantquod si inter se constrantur ammationem faciunt uel negationem in quibus ueritas inis & salsitas: ut homo currit, ex substantiae faciem
ei diraedicamento confisitur. assimatis autem negativa particula quadam in medium ascita ne
patio fit ut homo non ambulat. IN NULLA AFFIRMATIONE Di Ci TvRVEL NEGATIONE. Multa exemplaria quae quidem&emendatiora uidentur nonha bent uel negatione: rum id solum,in nulla ammatione dicuntur. si enim praedicamentum nullum amrmationem significat, multo magis negationem:quoniam particulam negativam deside/raumagiscn suspicabitur quispiam ipsum sacere aut aliud praeda camelum aliquod assirmationem
esse Quam negationem. OMNIS ENIM AFFlRMA TlO VEL NEGAT io
vERiTAKM SIGNIFICARE AUT MENDACIUM VIDETUR. Vet
hum uidetur adiectum est,quoniam nec assimatio uera est omnino,nec falsa prorsus negatio. ut squis dicat curro,uel non curro.Quandoquidem igitur ego pronomen in iiste subauditur facultate huius gratia dixit uideriar.aut igitur hoc est aut uacat uerbum uidetur, aut elegans est error stri rum,aut pro eo dicitur quod est,ita omnibus uidetur.Quaerunt aliqui sub quod praedicamentum oporteat dc punctumn ipsum nunc,& umtatem reserti. ad substantiam quidem no po leaenam ea per se existens quiddam est horum autem nullum propriam subsistentiam obtinetita . t enim suum esse in linea punctum, cum lineae finis ais initium sit:& nunc in tempore. na tempus non est,sed temporis principium finis'. Per nun temporis momentum intelligo, at :tudine omni prorsus abiuncta. Unitas quot principium numeri,nec ullo pacto numerus est quare nec seorsum est numerus,sed ipsum ine in numero obtinet.est enim principium. at esse principii in illis habetur quorum est principium. NeF uero tam quanta dicere possumus.est enim aequale & insquale proprium quanti. punctum autem εἰ ipsum nunc cui erunt aequata nam nec punctum puncto aequale dicitur, nec nunc similiter. sed nec unitas unitati qua unitas est.aequalia enim ea dicimus quae idem quantum,ac partes similiter habent easdem. at hsc nec quanta sunt,& partibus catent.Verum nec dici de iis potis inaequale,ramini quis in ipsis aequale dici concesseriti tempus enim tempori uel aequale sertur uel in uale, & numerus numero aequalis uel inaequalis, S lilanea lineae, ut quae quanta sunt. nam pro partium identitate uel aequalia uel inaequalia nuncupa/' mus.haec uero cum fini impertia nullumi ex iis quae comemorauimus, collationem ad alia emigeriant.Praeterea,quantum partim continuum est,partim discretum hic autem nec continua nec
dis reta sunt,sed p hus uacant. Id enim continuum vocamus quod habet unitas partes.ssistro
riun quod tam Porro illud stiendum, quosdam redigere sub ea haec uelle qui ad aliquid rostrantur,
32쪽
strantii ais haec suorum coinquentium principia esse asstinare,punetiam line unitatem numeri,instans tempor- ω pia is sunt quorudam principia, id genus autem sunt quae ad aliquid pertinent nam pater filii pater est,ia dimidium dupli dimidium) eigo & haec sub ea quae ad aliquid spectant reserri Sed res Gemus ad aliquid se habentis,ut fatetur ipse inserius quoiu. . dam respectus esse duovis nec propriam habere subsistentiam:sed ipsum ese in aliis obtinere prs 'dicamentis.nam aut in substanti Ut in quanto, aut in quali, aut in quopiam alio medicamento immurras ob id adnatis as via,quorum esse in aliis hoc est in stirpibus habetur.Est igitur in praeditamentis omnibus astaliquid spectantia contemplati. cum enim dixero pater filii pater, ad aliquid relata in substantia civicum autem duplum dimidii duplum, eadem inquantitate prori clauucum albesas albo ius,in qualitatenis in aliis similiter. Hic igitur ipsa per se quid sint, quoue sub praedicatato agant,ac ipsoriuctuite mutuum res etiam opus est exponamus.Quid
ira 3i dicemus Nempe sub nullum haec re uera piaedicamentum quantum ex praeseritis operas intentione recipi.siquidem propositum est,ut saepe diximus, Aristoteli non de entibus qua sunt entia disserere,sed quatenus ab id genus u us dignificantur ab hominum frequentia. uult enim in hisce de uulgo notis dMerc. Bonum ergo nullam de his plures homines notitiam obtinent tanaetsi ea licebat sub unum praedicamentum quantum inquam referre,ac dicere quatum alterum saevi in partes est um imperi mane estile aut continuum esse,aut discretum: ais haec sub m/diuisibili quanti segmento statuere,non tamen reposuit:propterea quod de hisce rebus institutio positi libri intentioni nequaquam conueniat. AU uelle ipsum non ste entibus decernere qua entia sunt, constat ex eo, quod cum triplicem in naturali auscultatione substantiam prodiderit, unam qui ad materiam pertinet,alter ad formam,remam ad utrans simul nusquam hic nemmateriam per se, nes sormam, substantiae nomine appellandam censet: perinde quasi nullam hirum multitudo ut pote simplicium notionem habea sed compositum ex iis duntaxat norit. μελ- 5e illud disquirunt sub quod medicammtum reserendae priuationes negationes* sint Respondemus lab nullum potissimum: quando nec finitum quidquam declarant: at indicativa certarum sunt rerum praedicamenta.quod si omnino praedicamento subiici eas opus sit, ad idem sese priuationes ad quod de habitus recipiemdc inficiationes ad quod affirmationes quos resere
tur acceptae.est enim genus idem contraircim,ut albi dc nigri de calidi de frigidi ac similium. Rur. sus quirunt motus oc mutationes sub quod pridicamentum conserti oporteat ais sub nullum inquam.sunt enim praedicamenta earum rerumquae in natura existunt,quars suam perfecte linstrum formam receperunt est autem imperistiam quiddam imis mutatio. uia enim est ad foraniana ais ens mutatio, non em ipsum. Aliter qu respondeas. nempe ne fieri quidem posse ut s unum praeclicamentum mutatio omnis redigatur. in pluribus enim ut ipse edocebit uisita tur mutationes. nam 5e in substantia sunt,ur generatio de comaptio:& in quanto ut auctio de doctinoaec in quali,ut dealbatis 5c denigratio: bc in praedicamento ubi,ut ascensus, descensus reuo/lutio. Quamobrem mutationes uiae sunt quae ad praedicamenta deducunt alia ad aliud, nec ipsaeptaedicamentum complent. nam mouere atq; omnino mutare sub faciendi, moueri autem 5e infimis mutati sub patiendi praedicamentum rescientur.ipsi uero motus mutatione'; cum uiae
a semauones quaedam ad p dicamenta sint, ad ea quo modo diximus si oporteat redigentur.
Ubstantia autem est piae proprie, Oprincipaliter, π maxime dicitur,qua neque de subiecto absis dicitur, rus insubiecto alisuo ot: ut 3 idam homo, o quidam
epiras. Secundae aut substantiae dicunturvecies, in quibus eae piae principali
tersubstantiae 4scuntur insunt, ετ hue de π harumspecierumgeneraret qui dum homo inspecie gladem est in botm genus verospeciei animal est. ecundae igitur hae substantiae dicuntur,ut est homo,atq; an mai.
SUBSTANTIA QUAE POTISSIMUM, ET PRIMO. ET MAXIME DICITUR, EST QUAE NEQUE DE SUBIECTO DICITUR ALI.
QVO, NEQUE IN SUBIECTO QUOPIAM EST. v T ALIQUIS HOMO, ET ALIQUIS EQUUS.
33쪽
Cum ea expositerit quae ad ablaturam praedicamentorum ccieriant praeceptionem, cunas proxime nos rudius ac ueluti in exemplis de ipsis quos pra clicanariatis docuerit, nunc ad exquisita etiam ipserim marrationem conuertitutMocos prius de substantia. Nam primum in praedica/c mentis locum substantia obtinentanis ob id caeteris iure anteposuit: si uident haec simul in aliis
ce insertur. nam si sitsuodvis ex accidentibus erit omnino &substantia cui iJaccidit. reliqua ueros cum no inserti nem enim si sit substantia prorsus & aliorum quodcv eli. G tollit quid 'et in
alia non ipsa tamen cuin aliis tollitur. At oue limul intemunt nec Emul interimuntur. Quaes simul inferuntur non simul inserunt ea priora esse natura consessum est. itast natura prior est rateris substantia. Alia ratio. Res partim per se Iram in i . partim circa illud dicunturi per se est ipsa substantia D mla ouantum εἰ di vim substantia mim spectinitar circa illud litem reliquambentur. Praeterea haec per se subsistit;&p aliis ia exissentim indiget. reliqua haerea in ali imum ellebi hac habent.si enim substantia sit alia quos sint pratalicammta est necesse. at nisi sit,
alia subsistere haudquaquam dossunt. Porro hari substantiatum smplex est. tum composita. tenim modis substantia Acitur.nam aut existentiam omnem declarat, quae 5c de accidentibus ser ruciquasi ea quoip propterea quod in rerum natura exiliant luditantiae liue elimine nuncupetis tur aut naturam non in subiecis iacentem inuae ex opposito ab accidentibus dirimituri iure insithiecto non haerens iratura aut simplex aut coposita est. simplex quaedam deterior quam composita quaeJam praestantior. Est autenti tantia com ta homo, de id genus alia. sim ex uero dcquam composita praeitatior, Deus,angelus,me ianuam, εἰ similia. simplex dc quam composita' 'deterior materia prima sortii l Disputat autem hoc loco Aristoteles nem de simplici arm ea que praestat compositae non enim de rebus diuinis li5i ville aiam propolluat) nem desunnici ac do teriore quam composita quando nec scrutari de natura instituit. scit de sola composita.at huius
alteram primam esse ait alteram secundam primam uocat particularem : secundam uniuersalem, cI: Quae ad species ac genera pertinet.nam ut proditum ess Pr umero,no de entibus qua entia iuMC Gι - ωmentatur.led quaa 17miscato uulgus I si d5uuoclii Dei praedicamentum ierat. Quando . , . . quidem i naturam citet rerumdecutus, primam merum ac l e tum maria indiuiduorum Axistet ut pote uiam mulam hanc ut ita dixerint causet .enimuero causa caulam, & uniuerta
se irarticulati potius est. Item pi ora naturae, polletiora nobis. & nobis mora, naturae posteriora sunt. Quoniam igitur ad introductitios ei sermo est, merito particularia substantiam pruni ainpellauit.est enim sensui haec euidentior.secunda. quae in meribus ac speciebus consistit. a parflticularibus nam* ad uniuersuta. illucescente sero in nobis ratione subvehimur. ideo ouasi Oxnia haud quasi orobans non ouae Dotissmum de primo dc maxime est. sed dicitur Pronunciauit. ars quo planior sermo noster fiat,dicamus hoc pacto, transpositi, philosophi aliquantulum his.Sub tia autem quae dc potissimum Sc prim Sc maxime dicitur, haec est idest quae uul/go dicitur. At ubi uelut ex propria sententia sermonem prosert,non amplius dicitur, sed est uel Dum usurpat.nam quae inquit nec de subiecto aliquo dicitur, hoc est predicatur, nec in subiecto
quopiam est,& non nec in subiecto quopiam dicituricum ipse domati assentiatur. Einueroco, gnita Aristoteli do intelligibilem fuisse substantiam ac c sitis pretestantiorem ipse plane de in ni taphysta ostendit, S in libris de coelopis in octauo naturalis auscultationis: ubi per se inquit mothilia priora esse iis oportere quae aliunde mouentur,oc immobilia sempermobilibus. nam nisi im mobilis qusdam sempermobilium causa existere utis illa motu sempitemo haudquaquam perdurassent ablanda.Hanc autem incorpoream esse,ac partibus carere dunensionibusq; , tali quodademonstrat theoremate. nihil enim sortassis ab re suetit haeculaminis uelut in digressione menti idenisse nam hanc asstat causam in infinita constare. quod si est, plane quoq; incorporeani nam cor pus omne, ut ipse ad calcem octaui naturalis auditus uoluminis probat, finuam obtinet potesta tem. si enim infinit 'datum sit inquit ese infinitamquando igitur dividi potest omne corpus, diuidamus corpus hoc in tria uerbi gratia inquit. ut m ergo segmentum quodvis infinitam uim infinita possidet si infinitam pars toti tantudem ualebit:id quod absurdum est, nec fieri istest. si finitam patet id quoq; quod ex finitis costat finitum plane esse. quare dc totius corporis finita uiseri nec infinita. ergo corpus nullum finitum ui infinita praeditum est corpus autem nullum hirum est magmtudine. nam id quoq; ipse in physica ostendit. nullum itaq; corpus inseritani mobtinet. hoc si sit, ergo quod facultatis infinitae compos sit corpus noneriti incorporea est igitul
ptima substantia, siquidem dc infinita pollet facultate. potis no intellit isdem substantiam sol i
34쪽
compositis nouit praestantiorem,qiram graeci dian licen nominancidq; in demonstrativa pro bat Gmentatio .ait enim uti se habet issus ad sensibilia,sic haberi demoriabilia ad demonstra tionem.sic ergo Sc permutato ordine ut sensus ad demonstrationem, ita fore ut sensibilia sest ad demonstribilia habeant ergo si insus deterior propterea est demonstratione,quod hic circa parti/cularis,illa circa uniuersalia uersetur,deteriora quoq; erunt stibilibus sensibilia.quare non intelli gibilem duntaxat, sed cogitimam quo' praestantiorem compositis substantiam cognouit. hinautem quae secundae sunt primas uti di imus nominat, iis de causis quas simus re sui mira
QVAE NEQUE DE SUBIECTO DICITVR AOQVO. NEQUE IN
SVBIECTO QUOPIAM EST. Quaeritur cur substantiam praedicamentis praemia
tiorem negatione finiuerit,si negationes affirmationibus contemptiores esse arbitramur. Itaq; di cimus, atqui contra finitiones per negationem ascitas maiorem subiecto dignitatem afferre. sic eogo de Deum Opt. M .significare uolante inon quidquam de eo ut diuinus inquit Plato assi amus: in ad negationes uenimus. Interrogante enim Timarum Socrate quid Deus esset,quid non ,, sit noui quidem inquit ille quid uero sit haud nou .nam nec cordus nec colorem . nec angelum. se nec eius uuidpiam generis. in his praestatiorem esse intelligo. quid autem sit inciri intelliori O . propter subiectum interim magis eiushrodi exornant iunitioncitaum ab inferioribus o ubus ipsum seiungant.klent quoque in materia finitionem negatione explicate hoc modo,quae nec hos ino,nec lais,nec ignis. yorpus denique esu sed deum quidquam ut aequiparari his debeat. Quocirca assimulari Des materiam dissimiliter serunt. mula quoniam uterque aliorum ne Milone indicatur: disi iliter uero, quoniam cum hic praestantior existat quam ut entia omnia conserti ei possint,uniuma abnegamus: deterior autem cum sit materia omnium comparatione,
hare: inficiamur uorrendum uem est num haec in substantiis quoque intelligibilibus ut angelo ac similibus finitio quadret, ut dicere eas possimus neque in subiecto esse, neque de subiecto ap/pellari nam &in ipsis quodammodo competere ratio uidetur. sed asserimus non competere. nam
quae acceptae negationes in definitione sunt, non sublauonem solum, sed positionem quoque si gnificant: siquidem ad aliorum distinctionem dicuntur. nam non in subiecto quae est subitantia ad eorum quae sunt in subiosto hoc est accidentium differentiam Lium est: non de subiecto a rem ad eius quod de subiecto sertur discrimen. Enimuero quemadmodum duplex lumen est al/terum econtra a tenebris, iis inquam quae in aere offunduntur discretum, alterum quod nusquarefertur,nec oppositum habet ullum,ut solare, ita negationes quoque hac per se ipsas quadoque, nec ad distriminationem, interdum uero ad Oppositorum discretionem dici assi abimus. Ergo si negationes hoc loco non ad oppositorum discrimen mi perentur, utique conuenire in intelligitalibus substantiis finitionem haudquaquam ratione quodammodo uacareriquoniam nec in alis quo insunt subiecto nec de ullo subicisto p dicantur.nunc uero assumptis ad differentiam negationibus iure particulatibus substantiis finitione dignitatem comparamus, cum eas per id se diiscit non in subiecto seiungamus ab accidentibus: Per uerba autem h sc no de labiecto, ab iis quς de subiecto p dicantur disternamus. Et uero hic ipse dignitatem adhibemus cum ulum alita pribere nullius uero egere eas assimamus. uniuersalia enim ad praedicationem opus habent particularibus, haec uero illas non item. At intelligibilibus substantiis nullam per hac dignitatem affer mus. nihil enim proditum magni esset si has in subiecto non esse diceremus. nrii man aduersus eas distinctum accidens quodpiam est et siquidem nec capaces omnino sunt accidentium. Ac quid de intelligibilibus loquor substantiis, quando nec in sola anima ratio congruet, utis cum aestautam eam a corporis uinculo,ac similem deo redditam, num* mundanum inspicistem cotemplamur at cum in generatione spectatur,corporibuis complexa est,tunc de in ipsa finitio quadrahit,ut quae subdita est accidentibus.nam philosophiae,uel grammatics, ues alii cuiquam subiecta scientiam est qus circa ipsam corigere.Porro duorum qus in finitione accepta sunt alterum prius natura est alterum dominaruenim sint substantia S accidens & uniuertae 6c particulare, priortiatura substantia est quod per sera subsistat illa uero ipsum esse in hac obtineant.quod autem ad propositae intentionem doctrins attinet, prius est particulare. etenim natura uniuersale est prius. Itas ex iis quae in finitione sunt accepta alterum ex rerum natura prius est, alterum ex doctrinae intentione. Atm eum spem desubiecto 6c in subiecto docere no temere anticipasse:quandoquidelatura nobis obscura finitio era uocibus quae ignotae essent in ea assumendis. S E C UN D AE
vERO SvBSTANTIAE DICUNTUR. Q laetere hoc loco dignum est, qualemur
35쪽
substantia modum usurpaverit diuisionis. iram diui doriam quaedam uelut genus serantiir u species, ut animal in rationale de brutumralia sicut totum in partes ut corpus in manus de pedes occaput ac reliqua.nonnulla uero ceu uox aequivoca in significita diuersa, ut mus in marinum teriememq;. nulla igitur harum diuisione substantiam in primam ac sondam diducit. Ita diimus primum diuidendorum uti genus in species sectionem non esse. nam id genus diuisioni consequens est una abolita specie,non simul dc reliquas abolem. homine enim perempto, non simul reliquae intereunt animantes, quae species sunt animalis.at hic secunda sit intereat substantia simul aufertur de prima.nam nisi genus sat ac species nec crunt indiuiduaeristerea nulla species alteram speciem cu in eadem a se inuicem diuisione inunguntur continere potest. nes erum continet ho mo equum,si in haec discretum animal sit. sed nec iterum a rationali animali brutum comprehenditur aut econtra,si animalis rursus in haec fiat divisio. At uero nec ita plane diuidas licet ut altorum in altero claudatur. uerbigraria animal aliud est inops rationis aliud equus.nam & equus in bruto censetur. nem enim quod continetur id a continente contra distinguitur.dicimus uero animal aliud impos elle rationis,aliud compos. quoniam cum aequali a genere haec distent absentia, neutrum in altero concipitur. at hic secunda substantia primam ciste tur. species enim genus' adhuc magis contentivum est indiuiduorum. n5 ergo uti genus in species substantiam in prima ac secundata diremit. Veruenimuero nec sicut totum in partes,nec similares nec dissimilares. nuenim ex aduerso partem a toto, sed partes a partibus hac in diuisione licet segregemus. nam nec manus dicimus aliud manum esse,aliud digitum.continetur enim in manu digitus quot.hic uero eregione distinguitura toto pars: quippe& secunda in prima cUcluditur.Quinetiam in iis quε ceu dissimilaria diuiduntur, totum proprie parti nequaquam nomen imperiit, ut in secie sese res habet.non enim pari uerbigratia os facim nuncupatur. hic autem pars utras totius nomine su stantia uocata est.Rursus quae ut similaria disiecit m totius habent nominationem finitionempneluti in camosimiliter enim pars carnis caro dicta est:& uero camis finitionem admittit.at hic tametsi prima nomen cum secunda commune habeat, non tamen 6c finitione conueniet. non enim unam edes animalis uel hominis finitionem ac Socratis. na ne finitio quidem plane est indiuiduorum hominis autem animaliis est.ergo substantia neqi ut totum in partes consumitur,neque in dissimilares ne* in similares. Verum nec ut in diuersa significata uox aequivoca dispertitur. nam
eius genetis diuisio idem distrubuit nomen segmentis,rei comunitatem non distribuit, ut homo de uerus 6c pictus.hic uero est prime substantiae 6c secundae qiuedam uel penes definitionem cimunitasmam comune in ambium est in subiecto non esse. Qui digitur dicimus nempe diuisi nem non esse prursus quae nobis hoc loco traditur, sed ordinem solum enumeratorum:ueluti si quis orationis principia alia elemcra esse dicat,alia syllabas,alia dictiones alia nomina de uerba. hominibus quibuscum ordine sedentibus, hunc esse primum aflarat, illum secundum. ordinis
enim est id, non diuisionis. SECUNDAE UERO DICUNTUR SVBSTAM,
TIAE IN QUIBUS SpECIEBUS EAE SUBSTANTIAE SVNT QUAE
PRIMAE APPELLANTUR. Quamobrem uero no in uniuersum dixit, Secundae discuntur substantiae species & generasta in quibus speciebus eae substantiae sunt quae primae appes tantur Dicemus subtiliter an dum ita dissere m.nam si genera εἰ species dixistis, quoniam in aliis praedicamentis genera specieis habentur, ut color genus in quali, species album & nigrum, esse in accidentibus quo* secundas substantias suspicati nobis liceret.ob id non species quaslibet, sed in quibus prima substantiae inueniuntur speciebus secundas substantias appellauit. Est uero
uel h loco anotandum in iis ipsum quae no ex propria asseruntur sententia uerbum dicu rprotulisse.stcundae enim inquit dicuntur subtantiae qus aurem ex propria opinione asseruntur, in iis non dicuntur, is insunt pronunciare. in quibus enim inquit speciebus eae substantiae sunt quae primae appellantur . nes in secundis duntaxat substinuis ibo dicuntur, sed in primis quos est usus. eae enim inquit subflantiae quae primae appellantur. Ipsi autem primae substantiae in speciebus eci ac generibus ut in uniuers cibus uidentur. Verum tamen & genera de si ecies, ut traditum est, perinde quasi in indiuiduis sint licet sumpsi secum enim ut comunitates ea ceperimus,lunc uniuersiliora sunt,quasi in se indiuidua complectantur. at cum in Platone aut Socrate genus uel speciem acceperimus tunc ut clementa ea tarentes indiuiduorum, dicemus indiui duis ipsa ut partes in totis continerti
36쪽
ri MamVestimes vivem ex iis praedictasint rerum piae desubiecto dic tur necesse est nomen ei rationem desubiectopraedicari: ut homo desessiecto quia homne dicitur. praedicatur etiam er nomen. hominem enim de suodam hominenaeduatis : er ratio μοsue homnis dep.odam hominepraedicabituriscidam enim homon homo est o animal. pure o nomen o ratio desubiectonaedi itur. Eorum vero quae insubiectu Linplarimis uidem neFe nomen ne pre ratio praedicitur subiector in aliquibus autem nomen scidem nihil prohibet praedicari alis s. do des lecto, rationem vero impcllibile est: vi album cum insubiectosit corpore, praedicatur desubiecto. dicitur enim corpus album. ratio vero albi nunquam de corpore praedicabitur. Nia vero omnia aut desubiems dicuntis primis substantii aut insubiems eissunt. Hoc autem manifestum est ex iis prae per singula proponuntur : vi ammai de homine praedicatur et ergo G de Fodam homine animal praedicabitur. nam si de nulla p/οrundam hominum, neque omnino de homine. Rursus color in corpore est et ergo π in θειοdum corpore. nam si non in aliquo esse0bghlorum,nec omnino in corpore. quare alia omnia aut de subie imprimis dicuntur substant vis, aut icubicctis Ussunt.N On ergo existentibus prunissubstansii impo bybile est aliquid aliorum esse.
PORRO EX IIS QUAE DIXIMUS CONSTAT. ESSE EORVM QUAE DE SUBIECTO DICVNTVR NECESSE TUM NOMENTUM RATIONEM DE SUBIECTO PRAEDICARI
Vult hoc loco primam subtantiam laudibus entire dictam* eam non inepte substantiam primo & potissimu & maximesui quandoquide haec nullo eget posteriore:quaecun* autem post
primam fissistantiam sunt,illam partim ad subsistentiam,partim ad p dicationem requirrunt.est litur haec intentio ad propositi aute probationem Mae presumit,atrii inquit ex dietis patere e Meorum quae de subiecto praedicantur necesse 5c nomen & rationem de labiecto praethon.Quali bus dictis nimirum illis quae superius traduntur de iis quae de subiecto praedicantur,in quibus dicebat Quando alteriam de altero praedicatur ut de subiecto quaecun* de praedicato dicuntur, de subiecto quos dicentur omnia. Haec autem praesumi cum primam ut dixi celebrare substantiam uelit nempe quae de subiecto praedicantur di nome 6c finitionem subiectis inbuere. qus uraxo sunt in subiectis psum quidem esse in iis habeterues nomen autem solum, uri net nome ne*finitionem subiectis impertiri aeninuero de prima substantia quacun* prster eam sunt praedicantur omnia. Ergo primae substantiae usum omnibus quae praeter eas sunt aliis ad innixum, aliis ad medicationem praebent. nam quaecuns praeter primam substantiam sunt, aut de subiccto de ea dicuntur qiue nomen ipsi & dmnitionem tradunt, qualia sunt genera ac species. haec enim de ea praedicantur una ce. nam ct erusdem particeps nominis est prima substantia, ut dicitur uniue silis homo de Socrate nomen* illi ac definitionem transminit. nam Socrates,& homo & animal uoratur. horumm particeps est finitionis.est enim substantia animata sensus compos:& animal rationale mortale. tera praeter substintiam,accidentia inquam quae primae subtantiae sunt in subiecto finitionis eam nunquam nominis uero quandos solius consortem reddunt. nam albedo est in corpor ecfinitionem unqua corpori imperiit. haud enim dicere nobis liceret corpus esse
colorem qui uisum dissipetistit Brie quod triplici oestat dimensione, capax coloris qui uisum dis*ergatinomen tamen imperii album enim corpus appellamus.umam non semper. nam ecce uirtus.minuero haec nem nomen nes finitionem confert subiecto. non enim qui uirtutis particeps
est uittuosus sed fluviosus perhibetur. autem nomen distribuunt. partim aequivoce id iciunt,quae & rara sunt artimesnominative. aequivoce,ut grammatica mulier a grammaticar de musica a musica denominatiue autem,quae etiam sunt plurima ut a sortitudine sortis: & a grammatio grammaticus: Ac albus ab albedinetac quaecun eiusmo, sunt.'ALIA NAMQUE
. OMNIA UEL DE, SUBIECTIS DICUNTUR PRIMIS SUBSTAN
TII S. Bene dicunturinsi enim egent particularibus uniuersalia ut subsistantsed ut de illis prae
dicentur. AVT IN SUBIECTlS SVNT IPSIS. Recte sunt dixi tinam accidentia ipsum esse in particularibus obtinent substantiis. HOC AUTEM APERTUM Ex
iis EST QUAE SINGILLATIM PROPONUNTUR. Alia omnia qus pri
ter primam subsunt i sunt,aut de subino ea dici, aut ipsi esse in subiecto uult inductione Πω
37쪽
bare.quando uniuessali ratione no potuit.ostendit autem no in speciebus sermonem laci .nam uitas riscuum omnibus est de indiuiduis pr. aedicari.nimirum proprium aliquando non tenen
tes nom indiuidua ipsa ex specie nucupamus, ac uoca homine illum dicimus.sed in generibus demonstrationem facit per species medias.si enim demonstratum est, eorum quae ut de subiecto ocedicantur quacunm de praedicato ut de subiecto dicuntur, ea de huic quos subiecto nuncimii praedicatur autem de indiuiduo species ut de subici ,rursusq; de hoc genus, plane gemis &de ii diuiduo praedicabitur: rbi tausa si de Socrate homo,animal de homine, ergo S de Socrate
animal. Perinde quo in accidentibus facit. non enim esse album in corporibus monstrat aut ni orum nam hoc euidens est.sed esse in corpore colorem.si enim colorem omnem esse ipsum in cor re tabere consessum sit, ergo Oc particularibus inesse corporibus colantiemus. nam corpus sim
iciter de particularibus praeditatur corporibus. si igitur in corpore est color, corpus autem de corporibus particularibus dicitur ergo S color de particularibus praedicabituriquoniam in om/tubus iis quae de sub sto appellantur quacuns seruntur de praeditato ea de subiecto quis asserentur. Quamobrem uero color dixit in corporetaeuo dc in quopiam corpore nam nisi in cor pore aliquo ne omnino quide in corpores quoniam in particulari corpore proprie sunt uniuersala alta ac particulare.Quod si dicas quom ea discernemus non sensilibus quidem oculis,uerum
intelligibilibus. Ac quia trum colores erunt no. uniuersalis enim ut est completium,cum particulari no censetur colore.nam completiuum nullum ei conumeratur cuius est completivum. Sicut
enim homo in umbratili pictura εἰ is qui est coloribus distinctus nes duo intelliguntur homi/nes nec qui completium est conumeratur,sed alter comunis,uti* is qui obscure deliniatus est alter particularis unusm ambo sunt sic & in homine uniuersali ac Socrate. Est enim sciendu ut prumuin pictor Munem in rudi pictura hominem designat, dein coloribus exprimem ducit ut Socratem tariar uel Platone,sic uniuersite homine, cum sit primus,si lamatione accipiat fieri Socrate aut Platone. natura enim simpliciter homine iacit, no Socratem Platonemve. Ergo nisi primae
substantiae sint aliorum quidpiam esse haudquaquam potest. ALIA VERO OMNIA
VEL DE SUBIECTO PRIMARUM DICUNTUR SVBSTANTIA=
RvM VEL SUNT IIS IN SUBIECTO. Vides quam merito supradusta anticipauerit laudibus primam substantiam extollere cogitans cum enim quae praeter eam sunt inquit omnia uel substantiae sint uniuersata uel accidentia, ma ut sirpe est eustum substantia.cu omnibus usum praestet,sublata secum quaecus praeter ipsam sunt sustulit. nam prima intermapta substantia accidentia in quo haereant no habentia,simul abolita sunt. similiter & uniuersalia, cum de quibus praedicentur non habeant. Porro praedicati in uniuersum dicimus non quae prae multis sunt.sed nec quae in multis.nam εἰ haec quidem simul cum primis substantiis dubio procul perimuntur.no enim quidquam per se hominis in natura rerum est quod nec Socrates io Plato nec particularium quisquam sit hominum.quippe in multis singularibuis smelantur comunia hsciam nequaquam p diori de indiuiduis consueuere. nam nihil ipsum de sese p dicatur. sela autem ea praeditari de indiuiduis latent quae sunt post multa, quo in cogitatione uersantur. quam enim habemus de rebus notionem hanc praedicare de ipsis consueui natu quae ipsa quom una cum sublatis particulatibus auferunt .nam nisi res snt,uti ne de iis quidem extiterant notiones Ergo nisi particulares adsint substantiae, nec uniuersalia erunt, nec accidentia. Merito lintur particulares substantiae, primae appellantur. Riusus autem uel hoc loco recte uniuersalibus
um dicitur,accidualibus uerbum est assignauit.
Secundarum ver ubstantiarum, magissubstantiu estspecies e genus . nos missior enim est primaesubstantiae. Si quis enim signet primamsubstantium quid est, euidentius o conuenientius signabit speciem genus assignans: ut hominem quendam mani estius Uignabit hominem fanimal astignans.illud enim proprium magis cuiusdam homnisu oc utilem commumus.σ cum quadam arborem assignaueris uri estius signabit ostig nando arborem fricretum. Amplius Priniae substantiae ideo quod ais omnibus si ciunturn omnia alia vel de iras praedicantur, vel in iossunt,propter hoc minxime substantiaeprimae dicuntur. quemadmodum tem primae substan/me ad alia omniast habem oc Isteriri ia genui se habeto dictu .en Decies generi genera
38쪽
. enim despeciebuspraedicantur pecies cutem ci generitibus non conuertatuar. Quare et rex his
i Uritigenere nimissubstantis est. SECUNDARUM VERO SUBSTANTIARUM MAGIS EST SUB STANTIA SpECIES GENERE
Comparationini facit s darum inter se subsistiaria Imici nempe ac genreis: alto speciem esse magis genere substantiam. ids duobus ostendit argumentis. altero ab assinitate primae sub stantiis,hoc est a propinquitate qua ad ipsam pertinetraltero a proportione. Alsa primae quidem amitate substatis spris substatis idest indiuiduis propior sit species genere. A pro mone au te,st ut substantia prima ad specie,ita ad genus sese species habeat Si enim ipsis ex eo primam ap/ uimus,st omnibus ea posterioribus ussim adhibeat,aliis ad existentiam suppeditandam aliis ad praedicationem,iure species quos magis substantia quam genus uocabitur,quae ipsi ad praedicationem subiacet.Nam si species desit, genus de quopi stetur no habetisquidem per mediami am de indiuiduis etiam praedicatur. SIQVi S ENIM PRIMAM SUBSTA
TIAM QUID SIT ExpONAT, IS NOTIUS FAMILIARIVS QVE ASSIGNABIT SPE ClEM REDDENS QUAM GENUS. Hoc est ab assi/
. nitate argumentum.Si enim quid Socrates inquit si expromemus, integre tum hominem tum animal assignantes loquimur. famulatius uero si hominem quam si animal responderimus. non enim animali dicto significauicamus utrum rationale an brutum: de mortale ne an immortale. at si responderimus hominem, propinquius eius naturam explicabimus. HAEC ENlM MA
M V Ni S. Est enim Socratis magis proprium esse homineranimal autem comunius.etenim de speciebus allis pluribus dicitur. PRAETEREA SUBSTANTIAE PRIMAE
QUOD ALIi S SUBIACEANT V Ni VERSIS, AC CAETERA DEIi S PRAEDICENTUR OMNIA, VEL SINT IN IPSIS, OB ID MMXIME SUBSTANTi AE PRIMAE APPELLANTUR. UT AUTEM PRIMAE AD ALIA SESE HABENT SUBSTANTIAE, SIC SP
CiES QUOQUE HABET AD GENUS. Hoc est argumentum secundu quod
a proportione desumitur. Vt enim sese, inquit, primae habent substantve ad ea quae praeter ipsas sunt aliquibus ad existentiam subditae, nullis ad pudicationem ita se species habent ad genera, quibus sunt ad praedicationem subiectae. genera uero non item subiacent speciebus. quamobrem iunt species iure magis substantiae. reo subtiliter adiecit caetera de iis praedicentur omnia uel snt in ipsis. nam subiacent omnibus primae substantiae, uerum no similiter. aliis enim ut existant subiectae sunt, hoc est accidentibus: aliis uero idcstumuerialibus substantiis ad praedicationem. Ceteriam quisiverit quispiam cur non speciem substantiam secundam, genus tertiam nominutierit. ltas dicimus cum se das substantias una eadems de causa has nuncupasset se prima imquam ad pKdicationem opus haberent horum lacere superdilusonem noluit.sed compatare eas rimini contentus sui ais alteram magis,alteram minus substantiam uocare.
i, Ipsarum verosterierum quaec pie nonsunt genera nihil nimis alierum alieros Misa est. nihil enim familiarius Uignabis de quodam homine hominem assignando, quum de odame oesuum. Similiter autem o inprimissubstantis nihil magis alteru alterosubstantia est. nihil enim magis dum homo substantia est fiampridam bos. Merito igitur post primas substantias sola aliorum omnium cies o generasecundaesubstantiae dicuntur. sola enim haec eorum praeprae cantur, primam subflorum indican .guendam enim homine iscis a graueris svi est,speciem pridem piam genus assignandos miliarius demonstrabis: π malestiussatiet homin assigna, do sum animal. Aliorum vero innium μουAd a grauerit piis, signabit extraneri velut ab Nivi currit,aul aliud θ iacus talium assignans. quare merito haesolae aliorumsecun sub/fantiae dicuntur. Amplius, Pri substantiae eo φιodali se omnibussub,ctuntur , υ omnia alia de illis predicantur, velin ipsi uvianoprosime jubstantiae dicuntur sicut autem primaes stantiae ad alia initi elabere is genti σὲ turrima substantiaram adret Gom se ha/
39쪽
go ebenti de bis enim reliqua omnia praedicantur. quendam rarim hominem dices grammaticum Φασηίου hominem'an algrammaticum dices Similiter aurem Gina G
ips ARVM AUTEM SPECIERVM QVAECUNQUE GENERA NON SUNT ALIA NIHILO MAGIS SUBSTANTIA QVAM ALIA
EST. Cum substantiarum in prosundum hoc est ab indiuiduis ad speciem ab hac ad genus diuisiornem consecerit,primamm alteram ese pronuntiauerit alteram inandam, secundae autem unam
magis substantiam esse,a Ieram minus nunc diuisionem earum in latum ac collationem facit spociei inquam ad speciem dc individui ad individuum. benes dixit quaecuns genera non sunt, ne subalternas species ac specialissimas,ut animal hominemque consenes. comparare illas inquit oportere quae eadem a generibus aut indiuiduis distant absentia ut hominem 5e equum, uel bouem.harum enim alia uaquit nihilo magis substantia quam alia est, eaes perinde absunt a genere. nam post animal retinus brutum ac rationale statutum animal est. post quae equus si lane comtingat,& homo,ati bos.ut enim de equo praemicatur animat,ita de homine quos ac M. similiter planta de uite& olea,quod genus earum proximum est,uti quo* animal equi aliorum γminde ex iis omnibus aliam alia nihilo magis substantiam esse. nam & proximum eorum genus ab ipsis aequaliterdistat,statims post ipsa indiuidua constitutum est. Verum nec indiuiduorum in/quit aliud alio magis subflantia est similiternam omnia speciebus suis generibuis ad praretica tionem se accidentibus ad inhaerentiam substrata sunt.quam enim uniuersalis homo ad aliquem hominem habet ratione eandem uniuersalis equus ad equum quempiam obtinet.nam quem admodum p editans de S rate hominem, nihil praedicare familiarius potes, ita nec de Xanthoequum aut canem de Argo. Ati uel hinc proditur Aristoteles ad cognitionem uulgi praeceptionem conficere. nihilo enim magis individuum indiuiduo primam esse substantiam affirmat: sesso iram hanc uerbigratia di hanc stellam pariter esse substantias. hominu enim multitudo peti inde esse horum qu het nouit ob id ipse quoq; smiliter uulgi sententiam secutus h substiti.
tias appellauit. IPSARUM AUTEM SPECIERUM QUAECUNQv E CE
NERA NON SUNT. Hoc est qi cum iuxta indiuidua sunt,&specialissimae: quandoquidem dc auis species est. IVRE IGITUR POST PRIMAS SVBsTAN Tias
so LAE ALIORVM SpECIES SOLAQUE GENERA SECUNDAE
SUBSTANTIAE DICUNTUR. Nunc causam exponit quam genera&species se cundae substantis nuncupentur: tertias uero G item substitias im accidentia nominet. Hoc auterursus duplici astat ratione tera a a pinquitate ad primas substitias altera a pportionciarii ab ipsa quide ptopinquitate,st primis explicandis subflantus, proprie per selu genus aut si eciem molam exponemus.nam si Soci Rem hominem esse aut animal dixerimus, iliaciter ac notius asib gnabimus:sin album esse, uel currere, aut huiusmodi qvidquam pronunciauerimus, aliene a ignobiliter explicabimus.lure igitur genera specieis secundas subtantias dicimus quasi Blapimas substantias designent. acci alia uem haud prorsus vocamus substantias, ut quae subst,eiam primam G declarent. PRIMAE ITEM SUBSTANTIAE QUOD AL iis
svBIECTAE SINT OMNIBUS, POTISSlMVM SUBSTANTIAE: i
NUNCUPANTUR. Secudum hoc argumentum est,ids a mportione repetitum. dum est primas substantias ob id primas uocari st εἰ accidentibus indiuiduis ad existentiam sum .posits sint β uniuers us substantiis ad praedicationem. uis primat substantiae ad particularia sese accidentia, ais uniuersales habent substantias. subiacent enim ad existendum illis,his ad praedicitionem ita secundas quos substantias accidentibus quae in nouem genera in uniuersum crusderantur,subiectas esse. hoc enim est quod aliis omnibus dixit, hoc est uniuemlibus subsumtus uniuersalibus, accidentibus. Ac denis ita se habent species ad genera, ut indiuidua ad species. sunt nam ipsis ad praedicationem subditae. ait enim quemadmodum omnibus pra terras obstentibus subiectae prime substantiae sunt ita & accidentibus secundae nam ut Socratem dicimus philosophum,sc de philosophum homi , εἰ animal philosophum appellamus. Qi; obieri subiacent do secundis accidentibus substantiae,Wde iis accidentia praedicamur. sed de indiuiduis quidem in primis, ut Porphyrius quo* inquit, ratione uero secundaria,*degeneribus,m de species, . at si bstantiis nunquam labiacent accidentia. Est enim non ignorandum ex iis quae pridi/
40쪽
svBSTANTIA.8 i ruraliqua secundum naturam,alia prieter natur in ulla per accidetu risdicari. Dicuntur mundum naturam accidintia de iubstantus,ut Socrates est philosophus, aut caluus, aut simus, ues id genus quidpiam.naturaliter enim subiecta ese accidentibus substantia consueuit, acciden tia autem de ea praedicari. Sed uniuersalia lege naturae de particularibus dicuntur, ut de Socrate animal.etenim particularia subesse uniuemlibus natura sunt apta.Praedicatio praeter naturam
ea est quae contrarium estiat ali de accidente substantiam pretedicat.uti ea quae dicit hoc philosophum est Socrates & siquid huiusnodi. non enim ea natura constant accidentia ut substrata substantiis sint. & ea item quae praeditat de uniuersali paniculare, ut quae dicit hic homo est Socra texuel color est album. Per accidens uero praedicatio est, quae accidens de accidente. aliud de alio praedicat, genere inquam diuersum de eo quod diuersi generis est: ut ea quae philosophum quod est in Socrate de simo quod eidem inest aut caluo praedicat aut e tra.dicitq; si sorte eueniat hoc simum caluum esse uel hoc taluum philosophum S siquid est tale Enimuero per accidens diitur, quoniam cum plura circa idem subiectum inuenta diuersi generis sint accidentia nec de se inuicem praedicam natura idonea,aliud de alio dicituri quod subicita inhaereant, nost mutua sint
cognatione coniuncta. noenam ut simum caluo sublestiam sit comparauit naturae utrumq; enim
sub genere diuerso alterum sub quanto alterum sub quali censetur. Praedicationem autem id genus praeter naturam no dicimus,quoniam plane accidens de accidente natura risdicari potestinatura potest autem uniuersalius de magis particulari. Iure itaqi accidentia tertiae si abstantiae haudquaquam uocata sunt,quasi no cuiquam ad existendum subiaceant. sed & ciun de accidente priditatur substantia, huiusmo* praeter naturam sit praedicatio.
14 Commune autem Omnis stantiae est insubiecto non esse. Prima n0 substantia nec insulae εξο est,nec desubiecto aliquo duitur.Secundarum vero substantiarum constat quidem et iactisquod nulla est in stibi e Ioa Omo enim desubiccto quidem quoia homine dicituramsubiecto vero non est.
nes enim in quodam homine homo est. nubier autem erammat desubiecto si idem dicitor quodam homine,non etiam est auimal in quodam homine. Amplius. Ebris quae insubiecto sunt nome quidem de subiecto ali uando nihil prohibet praedicari,rutionem vero impostibile est secundarum ve, rosubstantiarum desubiecto G rotio pracdicatur, I nomen rationem enim hominis de quodam ho mi ine praedicabis animalissimiliter, μ'non eris corumsubsantia seae sunt insubiecto. Non
, .ut m proprium substantiae hoc: sed G differentia eorum est quae no sunt insubiecto. bipes enim o ιν ibile de subiecto quidem 3 odam homine dicitur,in subiecto vero non est. nes cium in ho/
9 mine est bipes,nesgrest e.ratio quos disserentiae de illo praedicatur de quocisque ipsa ueren/ iu dicituravelutsigre ribile de homine praedicatur,o ratio ὀrestibilis de homine praedicabitur. st
in homogressi silis. L co MMUNE DE OMNI SUBSTANTIA EST NON ESSE IN S Hii BiECTO.
. Finitionem depromere uult. uerum quoniam generatisimu est genus substantia reddere eius 'sinitione propterea nequit qisi ex generibus finitiones ac disserentiis eruuntur.at simplicis genus substantiae reperias no licet, quod genus ea uti diaimus generalisJmu sit. Itaque ob eam re ipsius inopisum assignat.est enim id finitioni simile ani finitio ut soli de omni cuius finitio est comperit at* ad finibile commeat, sic prium qu uni inest ars omni cuius est primum, ac interm reci cant. Hac igitur de caula proprium uult substantiae prodere. Caeterum non quae ipse probet protinus traditpmpria sed quae propria esse sit spicatus: aliquis summe hsc propria quo ieci substantiae cuiquam dicere in posterum liceat.' una autem cum depromere uoluerit, de 'rulit c u .ait enim comune de omni substantia est no esse in subiecto. Quid ergo dicemus nimirum duo quaedam proprio inesse plane oportere, qus sunt isti illi omniq; competere cuius est proprium. Ergo per id quint comune est discit, id esse in omni significauit substantia. proprium enim dc Bli illi rei inesse & omni oportet cuius est proprium ut risibile Mli homini omni suppetit. Comune igitor inquit in omni substantiae n6 esse in sublino.Quod* non sit in subiecto pri mastastatia ne pisatione dignum quidem arbitratu cum sit id ex euidentia manifestum. nam