장음표시 사용
51쪽
nibus ad aquilonias, d ab iis rursus ad austiari transitum eris Meri in ranis contrarietatem qua a teria longius medunt,ac prope eandrinuerten Enec no qua congrediuntur, digredium itur .In luna aut .dc eius illustiationes de deliquia. Quo fit ut sphaera inunobilis no capax contrariorum esse uideatur. Aliter quos respondeas.Supra diamus inesse hoc quidem substan/ riae,uem no omni.nue riumspeciebus competit ac generibus, is qua stabiis continentur indiuiduis.Vnica uero Omnino generia quidem uel speciei cuiuspiam sunt indiuidua, ut scidc luna.di uero caelum prorsus unicum quoddam esuilo ergo sermo arguitur Aristomis etsi capacia caelestia no sit contrariorum. nam de indiuiduis quae sub generibus speciebusy comprehenduntur, non de omni substantia agitur. Dumus item hoc soli substantiae,quanuis non omni congruere. quanquam ne indiuiduis quidem inest uniuersis,ut quidam putarunt, propter cycnum qui album mutat.Voum tametsi oppositionem hanc noadnuitan us uni tamen uidictum δε oppositionem aliam quaein calidi&frigidi, humidas ac sicci. Secundae autem substantiar,urqus sum
immutabiles, non recipiunt contraria. similiter dccaelestia cum sint immutabilia, quatenus talia . sum contraria no admittunt.Qmdam uero difficultatem proponunt nempe uniuersalem homi nem si mutabilis si capacem contrariorum:sin no mutabilis, deum igitur, stabsurdum est Die Dicimust costitutivis eius partibus esse immutabilem,ut animali rationis,mortis: homo enim nullus vi animal si fit inanimal. aut in rationali sexistat, expers evadit rationis. aut mortalis im mortalitate fruitur. sic enim dc Plato opinatur, qui immutiuilem essentia, actione uero mutari
lam esse rationalem anima asserit. NISI QVi S FORSITAN INSTET, AC ORAT iONEM Opital ONEMQUE EIUSMODI ESSE DICAT. NAM ORATIO EADEM ET VERA ET FALSA ESSE Vlo ETvR: v Tisi vERA SIT SEDERE ALIQUEM, UBI lS CONS URREXERIT. E ADEM FALSA ERIT ORATIO. EODEM MODO ET DE OPINi Oh NE . SIQUIS ENIM VERE OPINETUR SEDERE QUEMPIAM, UT IPSE SURREXERIT, FALSO OPINABITUR IS Qv I EANDEM
DE ipso OPINIONEM HABET. Quaestionem quandam per se ipse in medium
adducit, quam ab aliquo exulcerati parram eis quoad fieri potuit Blutionem incit quisquam enim diibitasset quomodo solius dita subsunt ue proprium esse, onere, quae idem unumque
numero est,capacem eam esse cotrariorutra.Nam eccere pronunciario oratio,&opimo,quarum . oratio tum pronunciativa tum animo concepta quantum est, optuto autem quale, cum unum iidems maneant,capaces ueritatis sunt &lalsitatis. quae enim dicit oratio Socrates sedet,si sorte sedeat Socrates uera: rursum si surrexerit,haec eadem falsa est. Similiter de opinio de Socrate sedem ste si eum sedere continga recte sentit:si surrexerit, eadem selloexistimat. Iras eadem oratio, a opinio eadem, cum unum idems maneant, capaces sunt ueritatis lassitatis . Solutionem igitur quaestioni hilariam infert, tum per fiduciariam reprobationem sic enim eam uoco quam gratis antiparastasin nominantὶ tum per instantiam, quam iidem grami instasin appellant. Est ergo fiduciaria reprobatio, ni id quod obiicitur ad serimus ostenderimus autem quanquam ita res haheat ei tamen quod dicimus nihil officere. Instantia uero, est cum nihil omnino quastioni cediimus' sed ipsam subuertimus, perinde quasi non ita utest proposita habeat: ac primum quidem
per fiduciariam mγrobatione Bluit sic inquiens. SIQUIS AUTEM VEL HOC Ao
is ERIT, MODO TAMEN DIFFERT NAM QUAE SvNT IN SUBSTANTIARUM GENERE , CVM MUTENTUR I pSA, CAPACIA sv NT CONTRARIORVM. MUTATVM NANQUE EST FRIGi, DuM EX CALIDO FACTUM. ALTERATUM ENIM EST. ET NI,CRvM Ex ALBO. ET STUDIOSUM EX VI TlOSO. EODEM PMCTO ET iN QUOVIS ALIORUM IPSUM MUTATiONEM sv SCIpi ENS CONTRARlORVM EST CAPAX. ORATIO AUTEM AT/OvE OPINIO IPSA Qv IDEM IMMOBIUA USQVE QVAQUE OMNINO PERMANENT, AT RES CUM MOVETVR Fir ClRCAEA CONTRARIUM. Si uero etiam inquit orationem esse concedemus contrariorum receptricem, non eodem tamen modo cum substantia suscipiet contraria.nam substantia quidem motum ipsa concipiens ex calidastigida fit, 3c nigra ex alba: in caeteris quos contrariis eodem mo at manens immobilis oratio, eostmota res sit, ueritatem accepit Disitat s. nam cum sedeat
52쪽
DE QVANT 8 Socram oratio qus sedere eum distum sit ubi uero sumretit siluest ergo Socrato is qui mouetur,oratio autem manet immobilis:idm merito. nam in solis orationibus, nes in solis rebus ueritas mendaciumque est, sed in uerborum cum rebus cohaerentia Quemadmodum enim inlinatio nes in solo pede, nes in inlceo, in mim ad pedem cociniurione spectatur, sic ueritas quos in uoborum ciam rebus conuenientia. Eadem & in opinione dicemus. nam manens& illa mobilis, re Gmota uel uera uel falsa dicitur. Modo uitiir quodam hoc proprium substantiae est: siquidem alio modo coceptrix est contrariorum substantia alio oratio atre opinio. Q V O D
SI QUIS RECEpTIVA'CONTRARIOR vM ESSE OpINIONEM ORATIONEMQUE ACCEpTAUERIT, HOC UERUM NON EST.
Ac perfiduciariam quidem reprobationem hoc pacto. per instinciam uero sic dubitationem sellauit ioc autem uerum no es adest dicere ab oratione uel opinione admitti coriaria uertim no est
SIMpLICITER AUTEM A NvLLO NEQVE ORATIO MOVETUR NEQUE OpINIO. QUA PROPTER NON ERUNT SUSCE se TlVA CONTRARIORVM, CUM NULLUS IN IlS AFFECTUS PROVE,
NERIT. Nam substantiam contrariis cipiendis motu cietur qualitati conueniente. horum uero neutru ab altero moueriar. si quide nes oratio causa est immutandaeus in contraria dimouendae,nes in mota quidquam secum orationis comouitinam mansit eadem immobilis oratio, nec quidquam perpessa est.assiciuntur enim qui capacia contrariorum sunt, cum sit assectus mutatio in contraria. at quae assciuntur mouentur.nam motus est ipse an emas. Si ergo non penna in pronunciatiua oratio sed simul dicta est.etiam deperiit cmat nec ea moueri. quomodo enim quod non est mouebitur nisi moueatur,nvas trucinis assiciatur,nes admittit contraria. sed ab oratione sane latebimur quae eadem specie, no etiam numero sit contraria excipi. eodem pactore inopinione allegabimus. QUO CIRCA PROPRIUM FUERl T svBsTANTlAE, UT EADEM ATQUE UNA NUMERO CApAX CONTRA/RiORVM pRO SUA IPSlVS MUTATIONE SIT. Cum orationem no una
eandems manentem contrarioru receptricem esse ostendit ν soli hoc insitsubstantiae, per hacie sermonem concludi decentos uriba illa pro sua ipsius mutatio Apposuit.non enim oratio inquit a opinio contraria sint rum mutatione, sed eo quod immutetur accipiunt. at sub stantia ipsa cum penta qualitatem mutetur,receptrix sis est contrariorum Vnum autem numem dixit, quoniam numerum ut materiam inlinitamus oportemontrarietareis circa hanc fieri, nempe patium ais impatium.
ljUanti autem aliud pridem est discretum,cliadactem cotti ramo aliis 3 idem re habentibus positione adseimice in itiis partium constat, aliud usit ex non habptibius positionem. Est autem discretum quide ut numerus, ετ oratio. continuum Verri: in linea superficies,corpus: mplius autem praeter haec, locus Et tempus. Partium etenim numeri nullus est communis terminus ad prem copulentur partes eius: in qui sus sunt denari3 partes,ad nullum terminum communem copulantur sisnsueVsis instasemper discretus. πύο tria o septem ad nullam communem terminum copulantis . nes omnino habeas in nara mero communem tuminum partium acciperestasemper discretae sunt.quapropter numerus qui/dem discretorum est.Similiter autem σπ oratio. Quia etenim stantumst oratis , mnifestum est. mensuratur enim Bllaba Deci, long fico autem cum voce oratione actam. ad nullum enim communem terennum particulae eius copulantur.no enim est communis terminus ad piem Bliubae copulentur,sed unasiae Fefui se est ijs secundum seipsam.Lilaea vero continua est. est enim flu/rnere communem te unum punctum Hs em partes eius copulentur. η versari lineam. Famnans partes ad alipum communem terminum copulantur umliter ausem o incorpore habeas sumere communem terennum lineam vessi per em id pum corporis partes copulantur.Est autetilium er tempus o locus.praesens enim sempus copulatur adpraeteritum s adfuturum. rursus
53쪽
lactis continuorum e l. locum erim quendampartu corporis obtinent, ae ad communem ternuta
copulantu .ergo π loci partes quae obtinem 'gulas corporis partes ad eundem communem teramictum copulantur. ad si 'corporis partes. Quaproper cri in us erit o lacus. ad unum enim
communem terminum eius partes copulantur.
QVANTI VERO ALTERUM DISCRETVM EST, ALTERUM CON
-- Cuiusiam rei gratia praeposta sit praedicamentis omnibus submua iam supra enarrauimus. sedem autem secundam obtinet in praedicamentis quantum pluribus de causis. ac primum qui/ rs-s dem quod quanti in sermone de substantia meminit, cum dirit non esse proprium bilantiae nim ei contrarium,siquidem est & quanti. ne igitur diu nos quanti naturae ignaros relinque i ret, protinus de hoc post subsuntiam uerba fuit consulto, Deinde uero, quoniam quantum se in cundum sibi locum in rerum natura uendicat. ma enim materia,ut saepe proditum est cum in lcorporea informis,infiguratal sit, prius in molem elata quantitatam consequitur, ac tres dimen/lsiones capit fit* triplici mariti tum distantia, quod secundu subiectum Aristoteles nominamum sc qualitates suscipit,& fit compositum, faciis elementa:uerbigratia quod trino constat spacto, liditate frigiditates accepta, sit ignis frigiditate autem & humiditate,sitaqunsimiliter de reliquM Secundum igitur locum in iis quaesunt iure obtinet quantu.Quale uero in iis quε sunt tertium possidet. iQuartum qus ad aliquid pertinentisi quidem respectius quidam utrivis praedicamenusunt quae ad aliquid reisuntur. Et quoniam taeteris sublatis mente concipere potes naturale corpus. si desit dimesio, ne corpus qui completa animo uali locus autem & tempus de reliqua compilata inde sunt Tertia Gula est,q, quoniam substantia in primam ac sciundam diuiditur. mi et mum autem dc secundum numeri cit, numerus uero quanti. merito locus quanto post subiraim tum destinatus est. Et aliter.ipsum quaereremus quanti est. Rursus numero utitur definitio sorporis cum inquit quod triplici constat dimensione. corpus autem substantia est. numerus, quam ti Itas sermone de quanto iure facit Aristoteles omnibus de causis secundum Viuidit uero qu, eum in continuum a discretum. Est porro connuum ouantum quod ui stas fi tm G to
Ater se coluerentes.distretum quod e trario se habet. quod partes inquam a s inuicem obtinet unctasMiranti continui qui specimenumera luteam,superficiem,corpus,locum, tempus. discreti duas numeriam,oration V. Nerum gratia eorum qui geometria initiati non sunt de ' his odius est pauca dicere. endum igitur id a geometris corpus uocari quod tres obtinet diminet se ερη-- ea, 'siones.longitudinem. latitudinem, os clitat . corpus autem aut finitum eo aut inlinitum. t et 'IP Sed non esie infinitum demonstratum Philolomo eli in naturali auscultatione. ergo necesse est si, a ia mittim sit corpus omnelli inlinitum elle nullum pota ollensum eisquod autem finitum terminae tumo est,ida termino claudit .aliud ergo terminus est ab eo quod terminatu quadoquidem . terminos ambo,aut ambo terminata appellare erat necesse. Na si hoc te nus est,illud quod te minatu idem uero ei st terminatur est terminus nec ab eo diuersus, necesse cst v, dixi in us sequatur.Vt enim Socrates ei uis imago, diuersa, n5 eadem sunt nam si essent eadem aut ambo Socra/tis imago essent aut ambo Socratesὶ ita in termino de eo quod terminatur sese res habet. Haec igitur non esse eadem est necesse,quandoquidem esse diuella consessum est. Corpus ergo si tribus puditum sit dimensionibus, huius terminus tres non habebit. Aut igitur duas, aut unam habueriti sed unam obtinere non potest. non enim corpus ipsum in uniuersum terminabit. enimuerqterminus totum id quod terminat extrinsecus emetiatur oportet. opus igitur est ut corporis rei minus totum ipsum deforis ambiat,nec profunditatem tangat. id si sit longitudinem solum lat rudinem* habebit corporis terminus. quocirca dimensione una a corpore superabitur, ne idemst corpori: qui est superficies corpus limitans, ac secundum longitudinem latitudinem* circui Mscribens. duoniam uero ne haec quidem extremo uacat, cesse est huius quis terminum iux sermonem de corpore habitum una dimensione ab ipsi superari. Haec igitur cum penes longit dinem ac latitudinem consideretur, ille unum tantum quod est in longitudinem spretum habebhit. is autem linea est,tongitudo latitudinis expers uti eius quo* habet definitio. At quoniam terminata quoin linea est, necesse est huius etiam terminus elaeni ratione uno dimensu sit ea ins rior. Haec ergo es in sola spectetur longitudine, huius terminus dimens evmnino uacat,quod
54쪽
aut stri nostrae Gmentum n5 sit cogitationis esse Iongitudincin quae latitudine careat, sed id in rerum quos natura inueniatur, perspicue ostendunt locorum distinctiones illustrium ab opacis. ubi enim sol uerbigratia parieti incubuerit,eiuis partem illustrauerit necesse est quod locum collutatum ab obumbrato disterminat Egit o tantum sit quae in latitudinem no porrigatur.nam si habeat latitudinem id omnino aut lumine assulam est,aut umbra contectum. non enim quid quam inter haec medium eae sed si lumine praeditia illustrato:si umbrosum obumbrato applica bitur. At uero linea palam inter haec media cernitur: qus in longitudinem solum extensa obscurarum a luminoso discriminat. nam si discreta haec a se mutuo sunt necesse est prster haec sit aliquid quod ipsa disiungat nec radiis illuminatum si nec umbra occupatum. Nem hoc latitudinem habebit.habet enim id latitudinem quod necesse est lumine sit aut umbra asse,im. at horum neu erum est,cum utriuis diremptio sit. Quare necesse plane est insolati arii inumbrati loci interlimitium,longitudinem latitudine carentem esse durarat,quod est linea. Quin comunis quot usus, lineae naturaliter notitiam obtinet, cum uias metimur. longitudinem enim sine latitudine solam accipimus. Rursus uero ipsius si erficiei notio habetur cum mensura definimus agros. nam e rum logitudinem solum latitudinem* aestimamus. At uero puteis 6c Miletibus 5c lignis metiendis,corporis intelligentiam concipimus, logitudinem de latitudinem dc profunditatem nimirum assumentes. Rursum iras si infinita linea no est,sed terminis concluse,ipsius quis omnino finis nectae est ab ea uno stracio uincitur. Linea igitur quoniam unam in partem dimensile est, huius terminus nulla constat dimensione, quod est punctum. quamobrem de id ita finiunt,cuius pars nulla est. Ac sic quidem pet resolutionem haec inter se deinceps posta esse ostedimus. & uero perinpostionem ide hoc rursus demostrabimus. Punctum si in nimi ponatur, lineam facit. princi
pium enim lineae est,ut ipsum nunc temporis,& mometum motionis.Quapropter recte affirmat Aristoteles proportione haec sibi inuicem respondere, punctum, de ipsum nunc, de momentum. Quam enim punctum ad lineam ut pote lium principium abs* dimensione habet rationcm,eandem & ipsum nunc ad tempus obtinet,& momentum ad motum: cum principia sint consequem Dum,ac spacio careant. Linea uero in latitudinem mota superficiem parit. hac autem si in prosundum agatur corpus efficit. Ais haec de agnoscendis a nobis his quid linea sit,& superficies.& corpus. Qim autem sint haec continua nemo ambigit. cohaerent enim ipsis partes, sunt* una inui cem Iunctae. At locus εἰ tempus non ex se habent continuum.quocirca de Aristoteles tribus prio Tibus enumeratis linea superficie con ore uelut ab alio principio subtulisit. ADHUC AU
TEM DRAETER HAEC LOCUS ET TEMPUS. Quasi illa ex lacontinuita
tem habeant haec non ex sese,sed aliis de causis. Est enim nihil aliud tempus quam motus mensera qui in caelesti fit globo. Diem nan* esse dicimus solis reditum ab ortu ad ortum rursus. 6c nam sem ubi luna iterum ad idem punctum unde moueri coepit redierit. magis uero a sole discedens rursus ad idem cum ipso punctum secundum longitudinem coluerit. Similiter dc annum,circuitum solis in signifero. Tempus ergo mensura est motionicis autem motio in magnitudine. Arictoteles enim motum nullum per uacuum fieri posse demonstratinam si quis motum inquit peruacuum fieri uolit,is rationem quam assignet non habet cur celerius globosa corpora iis quae soli speciem restiunt tametsi pari constent mole deorsum serantur: suis praeterea demonstrationes
assen. Qirare cum tria haec ordine sint disposita magnitudo motus tempus, ut cums sese habet magnitudo, sic motus quoqx, ac quemadmodum motuscitidem habet de tempus. Nam si conti tua sit magnitudo continuus erit 6c qui in ea fit motus: m si motus continuus sitierit εἰ tempus cimtinuum Simili modo dc si discreta magnitudo sit discreta erunt δc motus dc t us.Si in ligno uerbigratia fiat motus, huius uero sint partes discretae, fiet discrete 8c motus. at si continuae hae sunt in dc motus continuus.Itas si continuus sit tmesis globus est dc qui ab eo fit motus conti/nuus.continuum uero dc tempus. est enim nihil aliud tempus, quam mensura quae in eo fit m tionis. Non igitur continuitatem ex sese habet tempus,sed propter motum. motus uero propter corpus in quo fit motus.quocirca tempus quos continuitatem obtinet corporis beneficio. Verure locus quidem ex se continuum hin est enim Iocus, uti iam diximus,leminus ambientis quatenus rem quae ambitur complectitur: ut dolium locus est uini non ipsum totum, sed eius caua superficies duntaxat ergo ut quod continetur se habet,sic habebit dc locus.Cum igitur continua corpus omne a in loco necessario sit, erit 6 Iocus cotinuus. qua de re lacus quos corporis ope
quod in ipso est corvinuitatem habetivi mim Iocus ut modo Gumus tenuinus ientis.Nam
55쪽
NULLUS EST TERMINUS AD QUEM E lv S COPULENTUR
PARTES. Quod numerita quantum sit, ne probatione dignum quidem arbitratur. qui enim numerum non uult quantum esse, nec aliud quidquam censuerit. st autem discretum sit quantum,nimirum hoc asserit. non enim inquit terminum habet ad quem partes eius comittam tur comunem.Nam si denatium numerum in duos quinatim diuiserimus, discretum utrum*, circunscriptionems habere promam coperiemus. nes enim unitas aliqua est quae partibus ut/ris coniuncta sit uas opera continuitatem iis largiatur.Similiter & in septenario numero.nam quarta unitas,trinitatum neutram ness ad seipsam,nes eas inter stc5nectit: sed ipsa quos in citicunscriptione propria consideratur.quare discretum quantum est numerus. Sed oratio quos inquit discretum est quatum,eadem de causa.nam neq; orationis partes syllabas inquam,per commnem terminum quempiam continuati cernas,sed circunscripta quaelibet est.Orationem autem dicit quae cum uoce fit. quandoquidem enim oratio altera pronunciativa est, altera interius insita, quae in animo spectatur,ob id de pronunciatim se oratione loqui admonet. nam interior ne quatum quidem est omnino. uerum si quidpiam est modo,animi qualitas proculdubio est, si hδυtus dispositio est animi,dispositio autem de habitus qualitates, uti intelligemus. Numerum aure orationi anteposuit, quoniam per eum orationem metimur. LINEA VERO CONTI/
NVA EST. EST ENlM COMMUNEM TERMINUM SUMERE AD QvEM EIUS CONTINUANTUR PARTES, PUNCTUM . ET SU/
PERFICIEI LINEAM. Linea iure continua est. est enim linea longitudo latitudine ca/rens nam pars eius quaelibet ad aliam at* aliam copulatur,qus punctum terminum obtinent comunem. punctum autem impers est, cats dimensione. merito Igitur domus partes continue ac citra dimensionem unitae sunt. diuiditur enim in puncto linea, in quo & eius copulantur paries. Caeterum punctum seu comunem terminum potinate nec actu oportet cepisse. nam si actu accoperis, no erit linea tota continua. Et uero superficiei partes comum termino id est lineae copulam tur. quocirca continua est.de superficies per lineam enim diuiditur.q, si Iinea longitudo est expers latitulinis cum superficies per longitudinem secetur partes latitudinis interstitio carebunt qua doquidem nec lora spacium habet secundum latitudinem. Porro uel hoc loco linea potestate dc
non actu capienda est. PARTES ENlM PLANI AD TERM 1NVM QVEN, DAM COμvLANTUR COMMUNEM. Antiquiores enim superficiem absolute
omnem planum. um pro uno diceres appellant. siquidem nullo discrimine super em uel planum nominant. Iuniores uero no omnem superficiem planum uotant, sed extentam diitaxat. no/xunt quipe superficiem genus esse. mir in planam, S teretem,Sc globosam ac si alia sit quaepiam
diuidi. EADEM VERO RATIONE ET IN CORPORE COMMV, NEM TERMINUM LINEAM UEL SUPERFICIEM SUMERE AS si GNAREQUE HABEAS, AD QUAM SE COR p ORIS p ARTES
CONTINGANT. Copulantur enim ad iuperficiem terminum comunem corporis paItes. ob eam uero de ad lineam. Nam cum superficies secundum profundum diuidat corpora, ipsa uoto prosunditatis dimensione omnino careat, cessano quoque partes corporis per superficiem adstinuicem citra dimensionem copulantur. rursus autem dc hoc loco diuisionem etiam ad supera
fici potestate accipimus. OB SUPERFICIEM VERO COR 'ORIS pARγTEs v EL AD LINEAM COPULANTUR. Quoniam enim uti diximus adepta
saxum linea superficiem facit, is a linea incipiat oportet qui corpus saeundum supersciem diui γα eams uelut attrahendo superficiem constituat atq; ea subicctum diuidat. Quamobrem quoniam corpus ipsa per se totam superficies secar,necesse quom est ut suo termino, linea inquam,corporis extrema coniungat. EST PORRO TEMPUS ET LOCUS HUIUSMO=Di. NAM TEMPUS NUNC, AD PRAETERITUM AC FUTURUM COpULATUR. RURSUS LOCUS CONTINUORUM EST. OCCUγpANT ENIM LOCUM QUENDAM CORPORlS PARTES QUAE AD COMMvNEM TERMINUM QUENDAM CONNECTUN/T U R. Si em m corpus coniunctas continuasque habere partes demonstratum est. nanque secundum se totum in loco est omne corpus locus ergo qui corpus ambit continuus est. siqui dem pars nulla corporis qum in loco sit effugit. 1gitur ob corporis continuitatem habet oc lo
56쪽
ra Amphius aut .Alui idem constant ex partibus Faemcissunt positionem habetibus adsol cicem alia aut ex non habensibus poli ioncm: in lineae gwidem pariespositionem habent adse inuicem: singulae naque earumst aesunt alicubin habeas viae distinctesumus, π ignes ubi singulae laesint in plano,ο ad ρ am partem reliquar m copulentur. vliter autem o partes pla j ni postionem habent aliquam umbier naque signaretur unaquaeque ubi iacet, Ur-copulentur . emacem. edo solidi partessi liter, et loci. In numero autem non pos t ρω quam ostendere suemadmodum partes eius positione aliquam habeant adseinuice aut ubi iaceant, aut quae partes adse inuicem connectantur. neque eae suae temporissunt: nilii enim permanent partes temporis: qs autem non est permanen quomodo positionem aliquam habebitr Sed magis ordiηem quendum dices habere,eo quod aliud quidem prius sit temporis,aliud vero posterius. sed π in numerosimi, ter,eo quod prius numeratur Vn m j duo, T duo s triMe c habebunt aliquem ordinem: positionem vero non omnino accipies.Sed π oratiosmiliter. nidia enim remanet partium sed dictum est simul, ετ non est hoc amplius assumere. Q propter non erit nulla positio partium eius squidem permanet. Igitur alia ex habentibus postionem partibus constant,aba ex no bulentibus potione.
p RAETEREA QUAEDAM EX PARTIUM QUAE IPSlS INSUNT post TIONEM INTER SE HABENTIBUS CONSTANT, QUAE . DAM EX NON HABEN TlBUS.
Attendendum est construi in priore diuisione temptu quantis continuis, ii e superficiei corpori loco:hic uero iis qvie no ea positionem habentibus partium constant.quandoquidem ex hahentibus positionem consistentia tribus his figurantur quod sita usquam sint.superius inferius: quod digito demonstrari queant: quod partes coniumstas hoc est totas simul existentes habeant: quorum ne unum quidcin tempori comperit. Numerum autem cum in prima diuisione discrotis connumerasset, hic positionem habentibus iunxisse quodamodo uidetur. enimuero de quali
numero sermo ei sit superius diximus. VBI SITA QUAE LlBET IN p LANI Ti Esi T. ET QUIBUS RELl QUARUM PARTIBUS COHAEREAT. Dee
ture uerba, i sita quaelibet sir,receptiuum dicit.Per ea uero,& quibus reliquarum partibus co haereat sex positus adverbia. uero ratione quantum non in id quod pristium ordine sit θcino sitsed in positum habens & no habens diuisit Quoniam ordo in quanto spectatur. enim in posititiis ordo est durarat, in positu quot carentibus. nam & in numero uisitur,siquidem unum prius duobus est:& in oratione, quandoquidem exordium narrationi pretemittitur: dc in tempore.primum enim praeteritum est,dein praestias, postremo futurum.
a3 Proprie autem quanta haec dicuntursola quae diffasunt: alia vero omnia secvndum acridens. Ad haec enim a picientes eu alia dicimus quanta ut multum dicitur album, eo sesuperscies multast.O altio long eo qs tempus multumst, o motus multus. Nes enim borum singulum persequantum dicitur:ut si quis Osignet quanta actio est,tempore diffniet annuam, vel sic aliquo modo Uignans. π album quantum g i ii signans superficie doniet.quanta enimJuerit superscies, tantum album 4se diceret Quaresola propriissecundumseipsa dicuntur quanta quae dictasunt. adstorum vero numi perse: ea A Jorte, per accidens.
CAETERVM pROPRIE QUANTA HAEC SOLA DICUNTUR OVAE COMMEMORAVIMUS. ALIA VERO PER ACCIDENS OMNIA . OvIPPE AD HAEC RESPICIENTES. ET ALIA QVANλTA NOMINAMUS. VERBI GRATIA MULTVM VOCATUR A L. BVM. QUOD SIT SUPERFICIES MULTA.
Scientis munus est no subiectas modo eius scientiae res contemplari, uenam eas etiam qus ineuidenturnaec re uera sunt, persequi at* rescitere. id quo Aristoteles facit. Nam cum species q-ti septem nempe continui quinoe, duas autem discreti enumerasse n5 eatenus stetit,sed num subquitum tedio L alia quaepiam possint disquirit. Quadoquide igitur alta & multu Spaucum
57쪽
uidetur. qiranti autem sunt multiam 5c paucum: sed actionem quos longa Se binion uocamus, haec inquit non prome quata, aerunt per accidens appellani .eo enim quanta de ipsa nuncupantur se in quantis existant. Nam quoniam in superficie album est, si multa uel pauca illa sit umquis multum paucumue esse ex transumptione hac assimamus. Similiter de actio ut longa sit aut breuis per accidens habet. Cum enim exempli causa ianum bellum in quodam temporest puta decennio consectu tempus autem longum nominemus,iccirco & actionem quae in longo tempore obitur, longam esse per accidens diciam. Quamobrem quanta proprie ea sunt quae recensuimustalia uero illorum gratia quata per accidens appellantur. ET MOTUS MVDT V s. Multus dicitur motus esse,quod tempus in quo fit,multum existat.Tempus enim memsura est motionis.nam mesem vocamus iuriae restitutionem. annum uero, istis circumam annuo tempore consectum. quippe siquis quanta sit actio quaepiam rogatus suetit tempus respondet ut
decem annotu. QUANTA ENIM CUMQUE SUPERFICIES FUERIT, TANTVM QUOQUE ALBUM ESSE AFFIRMABIS. Nam si quantum
st album interrogaueris,dicimus lacubitum sorte uel tricubitum, quata nimirum S superficies est quae album continet.Quare non ipsum album multum uel paucum sed superficiem appellum M. Caeterum potest 6c in cubitali superficie album eo magis quod in bicubi tali est album sis uerum tunc album G albo plus, sed album albo magis album nominamus.
- Απlirus. Quanto nihil est contrarium. In demitis enim manifestin est quod nihil est contra rium: vi bi cubito vel Dicubuo, vel superficiei,vel alicui talium. nilii enim illis est contrarium. Nis quis forte dicat multum pauco esse contrariam,vel magnum paruo. Horum aut nihil est quantumsed magis eorum quae sunt ad aliquid. Nihil enim ipsum perseipsum magnum vel paruum dicitur:sed eo se ad alterum reserturivi mons quidem paruus dicitur ilium vero magnum. eo μhoc iis quae sunt generis maius si Flud vero 3s quaesia sunt generis minus. ergo ad alterum egeorum relatio.Na per seipsum magnum vel paruum diceretur,nuquam mons quidp aliquando paruus milium vero magnu diceretur. Rursus in Viso quidem plures homines esse dicemus, Athens vero paucos. cum μι illis multo plures e r in domo quidem multos: in theatro vero paucos, cusnt plures.
ITEM QUANTO NIHIL EST CONTRARIUM.
Cum quanti divisone nobis tradita,qualia proprie quanta sint, Sc qualia per accidens dixerit, nunc vult, perinde ais in substantia imi proprium quanti assignare. nam finitionem eius promere minime licuit ob eam quam supra caesam attulimum pe A, generalissimorum generum is nitio explicari no possit.siquidem de decem msdicamentis ens,ut in introductionibus proditum est,n5 ut genus praedicatur. Nam si de quanto hoc quonam ci ut bicubito sermo haberetur,fie/ri poterat, ut genere iniuriendo quod est simpliciter quantum, eius naturam finitione exhiberet. Nunc uero de simpliciter quanto sermonem instituit, cuius genus inuenire generalissimum non est.quo finitionem eius in medium afferret. Uer enimuero quemadmodum in substantia eamus quae ipsius propria esse uideretur exposuit, dein Glatatis iis, uniuersum eius uere propria tradidit,hic quoq; haud secus explosis prius iis quae propria quanti esse uidebitur, postea germanum ipsius proprium edocet. Ais in primis quidem nihil inquitcontrarium habere quanti esse proprium uideri nam finito quanto qludnam esse inquit contrarium, ut bicubito uel incubito,
Dei superficiei, Iesusinodi cuiquam potest NIHIL ENIM EORUM CONTRA
RIVM EST. NISI QUIS FORTE MULTUM PAUCO, VEL MA/GNUM PARVO CONTRARIUM ESSE AFFIRMAVERIT. Hae pro
me an magnum de paruum contraria, uel quanta omnino sint, accurata examinatione scrutatur. Nam cum in disputatione de substantia haec sola comemorasset contrarietataeeorum concessa risterii tinunc uero no esse haec quata sed ad aliquid demonstrat tids duplici rursum uia tum per irasantiam nempe o no sint quata: tum per fiduciariam reprobationem, nimirum o tametsi qua esse fuit con Hum,no sint tamen Guaria. Ac primum quidem per instantiam sic inqui Siho
rum autem nullum in quantum sed ad aliquid muls.nihil enim ipsum per se magnum dicitur aut paruum,ta adsterum refertiam Promum naris ad aliquid se habentium est, uno posito is
58쪽
ε mul inferri alterum,& tolli sublato.Nam posito patre, isum omnino de filius insertur atm eo si blato perimitur. modo nec multum quidquam ipsum per se dicitur inultum , stis si ad paucurestiatur. nec saeus quos paucum ad multum. Et uero in paruo & magno similis ratio est.habet enim relationem utrums ad alterum, nue horum ipsum per se ullum finitam quampiam obti/netnaturam. idi apertum hinc est,nam mons inquit parvus,magnum autem millii granum uocatur. Atqui si horum per se quodlibet paruum diceretur, nes ad alterum collatione ad illud referretur,utis no montem paruum, granum autem millii magnu nominarem .ridiculum enim hoc esset nunc uero paruum quidem montem, alio uidelicet minorem more appellamus. magnuaute millia granum, nempe alio maiorem.Sic εἰ paucos hominα Athenis esse, isti sibi alii ue urahi conserentestin uico uero complum,quanquam hic quam Athenis paucio , comparationem nimirum ad uicum alium faciento.Qira de re aut continuum quanti & ad aliquid relati idem
esse praedicamentum dicamus aut si distincta praedicamenta sunt, haec no ad quantum, sed ad id magis quod est ad aliquid reserenda.
as Amplius.Bicubitum pridem π triminum et Ummpradque lalium pransumsignψω : si vero vel paruum non significis quantum sed magis ad aliquid. Oniam ad alterum consideraturo magnum sparuum.quare manifestum est quod ipsa sunt eorum quae ad aliquid.
p RAETEREA BI CUBITUM ET TRICVBi TVM ATQUE UNUM/QvODQUE EIUSMODI, QUANTUM SIGNIFICAT. MAGNUM AvTEM ET PARVUM NON INDICAT QVANTVM, SED AD ALIQVID MAGIS.
Proprie enim quantum,inquit,& circi quantum sit indicat: uerbi causa haec linea de suapte natura quantum est,& circa quantum sit denotat. tricubi talis enim ut sic dixerim bicubitalisve eae Quare quae proprie quanta sunt,circi quantum quot uersentur declarant. At magnum de paratium, multums εἰ paucum nocerium quatum definitums obtinent. est enim horum quodvis tinfinitum.quapropter hF quanta no sunt. Quid ergo dixerit quisquam, est fortasse infinitum quantum nam ubi continuum uel numerum uel lineam dico, aut huiusmodi quidpiam, quan tum quoddam pronuncio quidem,no tamen praeterea de circa quantum sit desinio, uelut in tria dico uel quint,vel tri cubitum.Nes igitur in his infinitudinem eandem spectati aio quae in paratio ac magno uisitur,dc multo ac pauco. Sunt enim infinitiora semper speciebus suis genera. i. mali igitur pronunciando G perinde finis subiectum ais cum hominem dico, aut equum. Vera tamen quoniam no aequivoca simpliciter uox est animal sed insita quaedam comuniter pluribus substantia, lim quod ab hac uoce animal significatur de ire atque substantiam animatam sensu praeditam esse dicere.eis certa quaedam natura ea quae ab animali denotatur. Sic igitur re in propositis.Nomen enim continui cum generalius pateat, est quanto quidem infinitius determinato, nempe uicubitoriuippe hoc individuum iam est,ut ibi Socratri quos indiuiduu. Simili in nomeri quo* generalius significatum est quam trium εἰ quin* quae sunt indiuidua.Sed est tamen in his quiddam, ut quod declaratur,lautum.continuum enim est quantum cuius parita ad treminum quendam coeunt comunem. distretum autem, quod no ita habet. Et uero linea nomina da, magnitudinem dico spino uno coprehensam.superficie, duobus. corpore autem, tribus. ac sinitum horum Mois est, perpetuo se perinde habens. nec ad respectum diuersum, disserentem ut magnum de paruum de multum de paucum naturam admittit. Nam siquis magnum dicat, putast aliud exuperet,am iccirco magnum montem uerbigratia Olympsi asserat, ut Hymetto uasti sem,tamen eundem hunc si tens constrata aruum,quasi minor qua ea sit, appellabit. Ergo quod
in magnum dicitur, quatum quodnam i nitum ri5 est ut singula quae di us quanta n5 quata duntaxat sunt, sed oc circa quatum sint definiunt:exempli gratia uel in unum porrigi uecum,
ut linea. I in duos,ut superfici . uel in unione partium speriri,ut continuum. uel in eamdem diuisione diremptione*,ut discretum. Praeterea. Iam magnum & paruum in quantis uersantur particulatibus, ut in hac supersicae. similiter de in hac linea is in hoc corpore: dc multum ac macum in hoc numero. Quocirca in quatis indiuiduis horum quodvis uersatur. quanta uero individua,non quanta se modo esse, uerum dc circa quantum singin eorum uersentur declarant,ut
No raso quata sunt &parmumquo iactum est, ut usus quoq; Aristo
59쪽
huiusmodi suetit exemplis,utis cum dixit a bicubito am incubito eluis notae singulis durarat idest subsistentibias indiuiduis quantum indicari. Nam s quantum omnino est magnum G par uu individuum prorsus dic um est si est id quod di, simplici ter quidpiam magnum.sed magnum in subsistentia esse pronuntiam .est autem & tudo indiuidua. Ergo si qestum
est omne individuum definiti magnum autem & paruum,& multum paucums cum sint indi uidua infinita qua clam existunt. non igitur quanta sunt mmum de paruum. ac per instantiam quidem, ne quanta quidem ea esse ita concedit. Per fiduciatiam autem reprobationem, tametsi quanta esse ea concesisit, ipsa tamen non esse contraria demonstrat. Illinc uero reprobationis inbeium sumit.
G Amptas Siue aliquis preri sun a spe haec siue nonpona nihil es in illis contrarium .pzod enim non potest sumi perseipsum sed ad alterum refertur, quomodo huic aliquid erit contrarium
ITEM SIVE PONAT QUIS QUANTA EA ESSE, SIVE NON P O NAT, NULLUM EST IPSIS CONTRARIUM. NAM QUOD IPSUM PER SE SUMERE NON EST. SED AD ALTERUM REFERTUR, QvOMODO CONTRARIUM HUIC ESSE QUID PIAM p OSSIT
Quod dicit huiusnodi est Contraria primum ipsa per se sunt absolutams obtinent subsistentiam: tum sic inter se bellum suscipiunt: ut album de nigrum, cum alia prius quaedam sint, sunt enim qualitates ita aduersus se mutuo prassium imuerunt. Eo siquidem ad aliquid relata a con trinis disserunt,m primum ipsa per se contraria sint. licet enim qui album dixerit nigrum no ac cepisse:& ne omnino quidemstiam si album sit, esse. contra nigrum esse, nequaqua albo existete diade inter se pugnent. At quae sunt ad aliquid simul se inuicem pariant,simul* intereant. nani patre nominato, filium quos simul coprehendi: de hoc rutius perempto, simul dc filius depetit. Quandoquidem igitur magnum paruum*,S multum ac paucum per se minime ipsa sunt, nemhorum perse ipsum no alteri adhaerens subsistere aliquod ualet, no contraria, sed ad aliquid eo conspicuum est Contraria enim esse ea dicebamus, qus mus i i per se subsistentiam h ipis priam,dein sic inter se pugnam comiscentiar δmplius autemSi sunt magnum G parvum contraria,continget i emsimul contrarias cipertio ea ipsa sitimet esse contraria. contingit enim ut idem paruum esseo magnum. est enim ad hoc quidem parvum,ad aliud vero idipsum magni m. quare idem paruum o magnum eodem tepore esse contingit. quare ut contraria suscipere.Sed nihil est quia videatur ut contriria susciperensferri insubstatua quid .susceptibilis enim contrariorum esse videtur:sed nullaismul sanus est o aeger:nes assum o nigrum est ul. nitas aliud ut contraria susEpiet. Et eadem si sitos contino esse contrari . nams est magnum paruo contrarium. ipsum autem idem ut est magnum tu paruum, ipse i erit contrarium sed i sibile est aliquid Κ,irps esse contrarium. Non est igitur magnum paruo cotrarium:nes multum pauco. quare nis εν eorum sue ad aliquid haec quis dicat Jed quanti, nihil contrarium habebunt.
irasvpER SI ERUNT MAGNUM ET PARVUM CONTRARIA, vs V VENIET IDEM SIMUL CONTRARIA ADMITTERE, AT/QUE IPSA SIBI I pSIS ESSE CONTRARIA.
Ex his contiacia planensi esse ea per abductionem ad impossibile demonstratait enim. Si comitatium paruo magnum est, eodem tempore contraria eidem inesse continget. nam eritidem 6c magnum εἰ paruum,dc multum de paucum: rbi causa millii granum si ad fabam conseras, γυuum : si ad sinapi, magnum appellatur. &qui Athenis homines sunt, si iis qui in pago habitant compares, multos: si iis qui totam graeciam incolunt, paucos nominabis. itas haec, id quod fieri
nequit, tempore eodem contraria asciscent. Enimuero substantia contrariorum quid esse inspax asserebatur, non tempore eodem tamen contraria accipere. etit enim idem nunquam eodem tempore calidum dc frigidum, album de nigrum. Non solum autem admitti ab his contraria immitsed ipsi quos sibi ipsis fore contraria:siquidem dicitur idem paruum 5 um 6c multati acu quodcerte ablataueaequippeens nullum Gum secum pugnat. NON EST IGb
60쪽
TvR MAGNUM PARUO CONTRARlVM NEC MULTUM PAUCO.
Antea contraria im supposuit,& quanta no es ostendit. dein subiecit quanta esse q; contrarian5 esse monstiauit. nanq;,ut veru postillat, ne quata sunt, nes contraria sed ad aliquid. Quod
itas quanta G sint,per instantiam asserint.ς, uero nes cotraria, per fiduciariam reprobationem sunt ergo uti diximus ad aliquid, ipsumque esse habent in quantis. Proprie autem magnum de paruum de continuo dicuntur.nam corpus magnum 5e paruum appellamus.seniliter & logum S breue. eodem modo & superficiem, ac species continui reliquas magnas uel paruas, uel longas uel breues proprie nominamus. At multum paucum*de discreto,nec situm habente, denumero ac tempore,quae positu carent.multum nans tempus &paucum, similiter & numerum dicimus. Qinmobrem sermonem oc ipse in exemplis meditatus, magnum 5c paruum in monte ocmillii grano,qus continui quati sunt,accepit.corpus enim est utrumq;. multum uero εἰ paucum in numero in hominibus inquam,tum qui Athenis, tum qui in pago degunt, quin sunt discreti. est enim numerus discretum quantum. rerum quis abutendo paruum 8e magnum de
discreto serimus,multum uero&paucum de continuo. paruam siquidem Demosthenis esse orationem dicimus aut magnam, si ad scopum unum ac cotinuum spectet. quare & de oratione hae magnum, obstim continuitatem unitatem* ferre consileuimus. Nimirum orationes nouem ibus de publicis negociis haudquaquam orationem longam uocaremus. n5 enim intentio harum una est ac continua.nes item Philippicas undecim: sed eas dicimus multas.Quin de aquam cum Z - . . .. continua sitimulta nominamus,sorte quod facile diuidatu Sspe uero εἰ multam dicimus uiam.
δε Κρου--γι με tametsi c5tinua est nempe quod in multa stadia secetur: l Dambulando locus quidam pedibus, Aistinguatur. Est uero de hoc loco iure Questione dignum: quomodo multum 6e paucum oua sta esse paulo ante assirimu erit.cum diceret proprie uuanta haec mia riunturiam rari, dicuit. Sunt autem Quin F continui specieblinea luperficies.corpus.locus.doratio,& numerus. Alia uero inquit Uraccidem omnia quippe adnaec respicientes.& alia quamia noesinamus. multum utatur album, t sup ilicio m illa. Ouo m igitur his prius dictis quibus multum εἰ paucum quanti eii emi pronunciauit, Ficia esse quanti sed ad aliquid affirmat si enim no quanta ea esse hic uere ostensum est, superius eadem esse quanta perperam dixit quid ergo ad hoc aiunt nimirrum id quod nos saeri prinlidimus quae sunt ad aliquid ianitam re uera nequaquam habere naturam, sed in praedicamens aliis existere. estis multum & paucum 6c magnum ac paruum,dc duplum dimitum,similia* ad aliquid: quae in quanto consis stlant,no in quali.quemadmodum de albius,& dulcius,& grauius, ad aliquid:qine subsistentiam in quali obtinent. Itas cum multum dicimus album, quoniam multum de paucum, quae ad ali/quid sunt,circa quantum,& no quale uersantur,n5 proprie uidelicet, F per se loquimur: uersi quia supiacies multa quaedam est quanti. Non hoc igitur dixit superius, multum ipsum per sequantum esse, sed ad aliquid in quanto: nes id sane in quanto scire nisi per accidens licet, nempe u in quanto sit, multum ac paucum admittente.
is Ma time autem circa lotam esse videtrur contrarieras prans ursum enim ei quia est deorsum contrarium pomms,locum qui in medio est deorsum dicenteneo qrplurima distrita sit medij ad insidi terminos. Videlitur autem o aliorum cotrariorum si bis clerre dignitionemaestae enim plari tum astinuicem distant eorum quae suntsab eodem gener contraria esse diffiniunt.
po RRO QUANTI CONTRARIETAS CIRCA LOCUM Es SE MAxi ME VIDETUR. SUPRA ENIM ET INFRA CONTRA Ri VM poNVNT. LOCUM AD MEDIUM INFRA NOMINANTES, QUOD AD MUNDI TERMINOS PLURIMUM MEDII SPACIVM Si T.
Postquam magnum 5c parmum nes quanta esse nese contraria demonstrauit, siquis omnino inquit conreptari in quanto cotrarietatem ueli supra de insta cocipiat.haecenim tum a se mutuo plurimum distant,tum contrariorum quoque ob id finitionem suscipiunt. sic nans definiuntur civitraria.quae plurimum sunt in eodem genere a se inuicem distincla. Ceterum hoc ipsi no plucet siquidem supra de infra in rerum natura re uera no est, sed circum 6c medium:quae no contraria sed ad aliquid sunt.circum enim ipsum, circum medium est supra ueto 6c infra spatio a per diametrum a se mutuo debent. At terra cetri rationem obtinet uniuerso collata, ad quam νυ