장음표시 사용
261쪽
sint viles , & pauperes , dummodo sint bonae, & honestae vitae, quia pau-Pertas non Operatur, ut non sint in-46 tegrae fidei , probationem & ipsae facere non est haesitandum Cap. Si quis Tesium 8. , ibique gloss. verb. Tuu-
par. 39. tom. I. recen .; Non tam enim
ex facultatibus , quam ex fide , &inoribus Testis . idoneus aestimatur Glos. in L. Tesium 3. verb. Egens j detesib. . alias nimis coarctaretur proin handi facultas Leg. auoniam I I. Od. de mereticis , cum multo plures sint pauperes, quam divites , prout arguunt Farinace. quas. ς7. numer. I 3,Pirhing. in Ius Can. Id. a. Secretas. tit. ao. num.76., ibique ReifffensueI.
Imo Testis . licet pauper , ubi
non constat, an malae , vel bonae conditionis sit , etiam in dubio non est et repellendus Rοι. d. dec. Iol. n. f. ct T.
Par. I a. recen . praesertim in materia
dissicilis probationis , in qua leviores 48 admittuntur probationes Dec. cons
recen. nec locum habent exceptiones 49 contra Testium personas Gabriel. Comm. concIus tit. de tesib. conclus. 7.n a ct 7. Rot. d. dec. I s. n. a . par. I a. rec. α ibi a Cumque hae materia si difficilis probationis , non admittit exceptiones contra personas testum tantoque minus,quia paupertas,& vilitas ab eadem paupertate profluens fidem so non minuit Farinace. qua l. s . n. Ps. Oseqq. Rot. d. dec. ς . num. I . o I s. par. I a. ree. a ibi α Uilitas autem non urget, quia non es alia ratione Ditis,
nis quia pauper . er laborat manibus suis, di ideo ina vilitas videtur eadem esse cum paupertate , ct sici ab ea, nec
potes eonfiderari uti desectus per se dia
Rinctus a paupertate, adfinem , ni tam quam talis sit a resificando repellenda di Praeterea testificare possum,quod saepe in praxi expertus sum . quod Nulierculae quantum curiosae , & cuia pidae sunt plusquam Viri, aliaeque Foeminae cultae videndi, & indagandi facta aliena, S praesertim Vicinorum, ita ut nemo melius , quam ipsae s Ide illis testimonium certum reddere valeat, tantum quacumque manifesta macula carentes sunt integrae fidei , ad pietatem . re frequentiam Sacramentorum inclinatae , & pluia quam masculi pejerare perhorre- sascunt.
Accedit insuper, quod si in hisce Causis, in quibus agitur de factis dissicilis probationis , in testes , ex praemissis, recipi debent Consanguinei , & Assines . qui alias propter s3 conjunctionem essent suspecti . nec non Ancillae , Famuli , qui sunt vulissimae conditionis , suisque Dominis
praesumuntur affecti, non video cur. s ob probationum inopiam , non sit adhibenda fides etiam Mulierculis, quae minus sunt suspectae, quia nullum habent interesse , aut affectionem in Causa nec ratione sanguinis, nec ratione servitii , nisi probetur , quod fuerint donis , aut pecunia corru- Is
Et si aliquando Rota eas rejecit, dixitque Testes et Ie debere omni exceptione majores, id accidisse puto , eum similes Testes haberi potuerunt,& consulto fuerunt omissi, ob timorem,quod pro exclusione Separationis Tori ad inserviendum veritati depone- ς σre potuissent, nam praeter hunc casum , non dissicilem, sed impossibilem probationem expetiissiet,quod non est utique praesumendum praesertim in imminens damnum Mulieris ob Viri saevitiam, Tori Separationem postulantis sine dubio eventurum , ut ipsa ratio ad evidentiam suadet. Aut enim saevitiae per Virum illatae sunt Uxori intra domum, & in privato, aut extra domum,& in publico. Si intra domum,
262쪽
De Separatione Tori Conjugalis Cap.VIII. a s 1
easque probare non valeant Domesti ei, Consanguinei, Assines, Famuli, Ancillae, ac alii Inquilini etiam vi -j les, qui in eadem domo habitaverint, vel viles Vicini , qui clamores . &strepitus audierint, praecipue quando in una domo ambo Conjuges soli cohabitant , seu fidem non mereantur Testes, qui de auditu ab ipsa Uxore fide digna deponant, poterit absque dubio Vir in Uxorem ad sui libitum insaevire , & tandem vel ei necem inserre , aut illam secum ads a damnationem desperatam deferre Si vero extra domum , & in publico, sed in via, seu loco , aut in Oppido , seu Villa , ubi vel ratione loci, vel
ratione temporis , & horae nonnisi Testes vulgaris, ac etiam infimae conditionis utriusque sexus haberi possunt. istique omnes tamquam nota omni exceptione majores a testificaniado repellantur, actum est pariter devita, vel anima Uxoris, quia in sis; milibus locis Marito pariter in illam impune insaevire liceret donec , Ω
quousque Uxor vel lenta, vel violenta morte vitam finiret, animamque perderet, non sine tamen Iudicis culpa, qui, deficientibus Testibus omni exceptione majoribus, ubi haberi non possunt . spretis aliorum Testium depositionibus , Uxoris . incolumitati cum Tori Separatione consulere denegasset, quia ipsius querelae a Testibus omni exceptione majo-εo ribus corroboratae non fuerint, quod& reprobat Farinacc. quae'. Sy. n. 73. πibi se Secundo in casu , quo nobiliores haberi non possunt, nam tunc in defectum aliartim probationum , ct ne pr bandi saevitas pereat, viles admittum 6 I tur : Et hoc adeo verum existimo , ut si in via , in qua nonnisi Satellites habitant , ab aliquo eorum Uxor male tractetur , illius saevitiae per alios Satellites . earumque Mulieressia non tantum viles, sed etiam infames satis probatae dicantur.
Et ratio est, quia in Causis difficilis probationis, & quando aliter veritas haberi non potest Testes etiam infames admitti debent argumeato Text. in L. Seroi 7. J. de Tesib. Abb.
ribusque relatis Farinaec. quas. s 6. num. So. , & praecipue in hoc judicio Separationis Tori Testes minus idonei , & minus validae probationes 63
ubi quod nulla habenda est ratio quorumcumque Doctorum , qui contrariam opinionem tenuisse reperiuntur , 6 ct decis. 337. num. I 6. ct seq. par. Ia reten. . ct in dicta Romana Separationis Tori Io. Ianuarii 173 s. g. Maxime cor. Ne riis. Et merito quidem , hanc enim Sententiam tamquam tutam Judices sequantur oportet, tum ex rationi- 6ς
bus supra deductis , tum quia non solum est communior , & aequior, &a classicis Auctoribus jam firmata , verum etiam fundata in expressa dispositione Textus a quo declinare non debemus ) in L. Consensu 8. g. Sumper plagis Od. de repud. α ibi di Super plagis etiam ut dictum est illatis ab
tiοηes quoniam non facile, qua Domigeruntur, per alienos poterunt confiteri volumus observari αNec etiam refert, quod aliquando Testes singuIares Rota rejecerit, di signanter in deeis. I. sub num. 3.
cen.; Hoc enim procedit quando Testes singulares adhibentur ad probandum unicum actum momentaneum, 66
qui principaliter controvertitur , &in proposito , quando' pro causa Separationis Tori unus tantum adduceretur atrocissimae is vitiae actus,
qui per Testes de loco , & tempore
contestes esset probandus, secus auiatem si actus rei terati exhibeantur, & 6 de saevitia quaeratur in genere , tunc
enim sussicit, quod quilibet Testis ea 68 reserat, quae ipse solus, &sine socio
263쪽
9 8. coram Pamphil. o deci 446. numer. IO. θ II. coram . Meriin. ct de- cf.29 a. num.aa. ct seq. cori Crisp. eriscis Is S. n. ς 9. par. 6. re ct in diet a Romana Separationis Toria P. Ianuarii I 3 s. g. Exceptio autem cor. De Vais, ct in dicta Romana S parationis Tori a . Iunii I76o. g. Frustraque cor. Canilliae, ct in die a Rο- mana Separationis Ari 9. Martii I 67. g. Si vero Tenes cor. R. PD. De Comit.& in ejus Confirmatoria diei a9. Apri- Iis I 68. g. Nec juvant eor. eod. ct in Sen allien. ΘοWalium a G. Ianuarii 3769. s. Nulliusque cor. R. RT. Tere: ibi et: Deinde vero Teses mi nus idonei, θsngulares tunc demum sadmittuntur, vel adhibentur adminiculatiυe , UeI agitur de probando actu aliquo iterabili,'Dced ο α
gocii non Patiatur , ut plures ad sinis 69 gulos actus interveniant, cum Mariti praecauti talia scelera in abditioribus Domus recessibus patrare soleant
de necesse non est, quod Testes sint concordes in tempore , dummodo o Concordent in eo , super quo ad probandas sevitias inducuntur Farinacc. quas. I 3. ηuM. I 3. Audiant ergo patienter Iudices Mulierum querelas adversus Virorum immanitatem apud eos expositas, illisque succurrant, sed caveant, ne ad Tori Separationem concedendam
νr solis gemitibus Uxoris coram ipsis
affectatis fidem adhibeant, ut canendo monet Ovid. Neve puellarum lacrymis moveare a
ut ferent oculis erudiere suos. Caveant, ne ad privandum propria Uxore Virum , & injuste pro Τori Separatione pronunciandum, ex aspe ctu, laCrymis, venustate, aliave sive naturali , sive artificiosa muliebrispa corporis Praerogativa moveantur , prout evenisse narratur de pulcherri ma Frine Meretrice famosa , quae Cum in sequelam accusationis , & compilati adversus eam processus sibi ex Judicum concordi judicio Sententia mortis immineret, effuso super hu
meros aurato crine , nudatoque .
scissis vestibus, candido sinu, Coram Judicibus gemebunda ingenua Pro cubuit suppliciter vitam implorans Cum tali eventu , ut quorum justitiae rara, & excellens eloquentia Ipperidis ejus Defensoris,& Advocati antea
vim facere non potuerat, ni Vei pectoris candor, Iacrymantium oculorum sagittae, madentes genae tenui depictae rubore, oris pulchritudo ,& 73 formae elegantia indebitam absolutio. nem ab illis extorquerent . Homerus quoque Poeta clarissimus refert magnam ortam fuisse controversiam inter Principes , & Gr-
cos volentes modo, modo vero no
lentes Helenam illius Viro Menelao
esse restituendam non alia de causa , quam eam absentem condemnabant, praesentem vero , ob ipsius maximam venustatem absolvebant, ita ut tandem ab hac fusi rara pulchritudine victi, libertatem illi concesserint. Audiant Testes sive omni exceptione majores, sive minus idoneos, sive contestes , aut singulares, sive masculos, sive foeminas , sive nobiles, aut divites, sive pauperes, &viles , aut etiam infames, juXta tamen e ircumstantias desuper recensi- 74tas, sed ne ab Uxore querelante, neca Τestibus decipiantur, Mulieris qualitatem , mores , & aetatem sedulo inquirant. Si enim venustate, &ju- γ sventute non Careat, vir autem senescat, aut alio naturali corporis vitio
laboret, ct ipsa cum aliis Viris amicitiam habeat, eorumque conversationem frequentet, datis etiam, &receptis hinc inde nunciis, di muneribus , valde timendum est de in te. 76gritate Testium , proindeque rigorose indagandum , an hujusmodi Mulier sub praetextu saevitiarum Separationem petat, ut educta a Viri custodia, liberius licentiosam cum Amiis cis vitam agat, ut enim inquit Catuliui 2 Et
264쪽
De Separatione Tori Conjugalis Cap. VIlI. a
νγ Et Senis amplexus culta puella 'git. Quamobrem apud Apuluum lib.s. Asini aurei narratur , quod quaedam
Mulier suarum miseriarum maximam esse reputabat, seniorem se nactam ese Maritum ; Quodque Uxores ju-78 venes mortem senum Maritorum euispere soleant, scribit Bartol. in Leg. Mutiana r. sub num.6. j de conditi, di demonRrat. Si vero Mulier pulchra non sit.& longe Maritum juvenem in aetate is antecellat, praesumi nequit ipsania a Viro petere Separationem alio am re praeventam , sed potius Vir aliam pulchriorem . & juvenem foeminam 9 amare, & ob id Uxorem male tractare, & odissse censetur , qua de causa Matrimonium nec bene, nec honeste Contrahitur inter eos, qui valde dia spares sunt aetate, haec enim an uorum 18. in Foemina , in Vim autem 36. , 8o dum junguntur , esse deberet Rot. de- cf. 93. num 6 I. ct seqq. Par. . tom. a. recen . , Plurimi quoque facienda est illius corporis inspectio a Matronis, seu Obstetricibus judicialiter eXecuta , earumque relatio de signis, & li-8x voribus excedentibus limites correctionis , multoque magis , si causa
corrigendi deficiat. & una simul de indebitis percussionibus in ejus corpore in flictis. 8c apparentibus Medi.
recen. junctis potissimum ipsius Ux ris gemitibus in tota Domo auditis, saevitiarumque signis . & livoribus 83 in acie superstitibus Rot. d. dec. ἔς ς.
recen. quas saevitias in his circumia stantiis etiam probasse lassicit per attestationes de auditu ab ipsa Uxore.& ex solis conjecturis, & etiam per Testes deponentes de publica voce , ct fama . etiamsi auctorem famae non 84 reserant, praesertim quando de visu Testes non inveniuntur Ror. dicta de cis I s s. numer. II. ct decis I9I. nu mer. 7. θ seqq. par.6. ct dec. I99. nu. s. par. I 3. θ decis sIq. numer. 4.
Par. I recen. Quin etiam concurrentibus conjecturis , adminiculis , & praesumptionibus , ac bona indole , & fama Mulieris, licet ipsius jurata consessio , dc declaratio quoad vinculi Matrimonialis solutionem non attendatur , ad eam tamen . mediante Tori Separatione, a viri tyrannide libe- 8srandam attenditur ad Text. in Cap. Extiteris De Nivortimit. consa 4. numer. I. Gabriel. confIGI. num. Io. lib. I. Rot. d. dec. I sq. n. ς7. par. 6. ct dec. as. n. 3. par. I 8. recen. ἔ EX ea ratione , quam , me citato, affert eadem Rot.
in Sen allien. Sponsalium r6. innarii II 69. g. Tum quia cor. R. P. S. Temgen α ibi α Cum vero decIaratio hujus generis prodierit a Puella bene morata ;
debet α , & in praecisis terminis Uxoris propter saevitias Tori Separati nem petentis Ror. in d. Romana Separationis Tori Io. Ianuarii II 3 s. g. Π-sibus cor. De Taii α ibi et Cum non Aier i Ie Mulierem hanese educatam stalia fgmenta finxisse, ut Viri famam Iaderet, ct seipsam inconsulto , ct me
magna causa maritatibus obsequiis G. duaret
deponentibus, Testes eamdem civitiam excludentes sint praeferendi.
i T , Elictum nisi probetur , non I I praesumitur, ctu. 3 a. a Testes delictum excludentes Τestibus de delicto deponentibus praeseruntur, ct n. 36, 39 3 Testes excludentes saevitiam praeia seruntur Testibus de illa deponentibus, o n. 26. Limita l. si Teltes saevitiam excIuia dentes negativam non coarctant,nt n. q. ct seqq. Limita a. si iidem Testes exceptiones patiuntur ut n. II. Oseqq.s Negativam Testes non coarctant, si negative non deponant de lo
265쪽
co, & tempore praecisis, de quo deponunt contrarii Τestes , ct num. 9. Oseq.6 Non excludunt Devitias testes, qui Virum non esse crudelem , nec iracundum assirmant, & quare,er num.seqq.ν Vir Uxorem semper bene tractare
ra Testes , qui Mariti sunt amici. ae stricte devincti pro eo non
ra Nec qui sunt , vel fuerunt ejus servitio addicti. 14 Vel si eorum fides appareat re
muneratoria, Rossiciosa. I ς Vel referant Uxorem esse procaccem S c. nec dicant cur , qu modo , quando id noverint.16 Aut si Vir attestationes falsas, 8 falso charactere subscriptas adversus Uxorem exhibuerit , &
et 7 Har caeteris attestationibus ab eo productis fidem adimunt, ct malis artibus extortae praesumun
is Ob has salsitates reus sevitiarum est judicandus, & quare. ερ Saevitias in Uxorem non probant testes exceptionibus obnoxii .ao Si inimicitiam antea cum viro
at Vel sibi invicem contradicant.
vitias abortum passam fuisse non expressa qualitate offensionis. dc quare. as si dicant se audivisse virum insevientem in Uxorem e loco, ex quo id audire non poterant. α Si referant Uxorem puerperium agentem propter Viri saevitias passam fuisse deliquium non E pressa qualitate Levitiarum .as Si inciderint in contradictiones, in verisimilitudines, atque Mendacia .aγ In dubio pro Separatione Τori est judicandum , O num. 3 o. θρει. 33 Vir Uxorem cum causa percute re potest. 34 Ex 'Viri docilitate , 8c bona qualitate oritur praesumptio exclusiva sevitiarum. Distingue ut n. 38. ex seqq.3s Inter Testes praeseruntur, qui de optima viri qualitate ad exclusionem is vitiarum deponunt. 3ν Ad excludendam Tori Separa tionem lassicit, quod probationes Devitiarum perVirum aliquomodo dubiae reddantur. Distingue ut n. qa. a Quisque praesumitur bonus donec probetur esse malus. M Maritus , qui leviter, vel ad correctionem Uxorem percussisse dicit, id probare tenetur tam quam iundamentum suae inten-
4 Quod maxime procedit contra negantem se illicite fecisse quae sunt de genere prohibitorum . 4s Committens homicidium , quia fuit aggressus, id probare tene
6 Percutiens Clericum ad defensam. id pariter justificare debet. UMLevitiae Viri in Ux rem sint delictum, ideo
nisi probetur , non prae sumitur ROIand. cons. ΣΤ n. a. tib 3 2 ait. cons. 6I6.
I 63. ct seq. cumque in Criminalibus Testes deliitum excludentes Testibus de delicto deponentibus praeferantur
DM. ideo in eodem conflictu Testes excludentes se vitiam Testibus de alia deponentibus quia uti delictum non praesumitur) praeserendi esse videntur Rot. in MIentina Separationis Tori Ia. Febr. l7ς I.ήβvin hisce cor. Eilio Et phantur. Haec tamen regula in materi a sevitiarum procedit , quando Testes se vitiam excludentes negativam Coarctant, alioquin Testibus de Devitia deponentibus haec praeserentia debetur . ut recte distinguunt Fari nacc. qItas. I 3. num. II 6. ct seq. cy
266쪽
De Separatione Tori Conjugalis Cap. IX. a 1 s
tian. discepr. frens cap.738. ηπ.ς T. πibi α Cum etiam magis eredatur Tenj-bus de seυitia deponentibus, quam de
contrario , quando non coarctatur probatio Card.ere. ct ita debet declarari δε-
, minus eredi Tesibus probantibus μυitiam , quam aliis , quando coarctatur probatis, prout Paris ere. α Quam nega tivam proculdubio non coarctant,
si negative non deponant de loco , &tempore praeciso , quo Testes , qui Levitiis fuere praesentes, de illis pros veritate deponunt; Potuit enim Maritus uno tempore Coram illis non a
tantum abstinere a saevitiis , verum etiam erga Uxorem affectare bene v lentiam , diverso vero tempore , Videntibus istis , in eamdem Uxorem atrociter insaevire.
Hinc nulla vis fieri potest in depositione Testium , qui dicant virum
non esse crudelem, nec iracundum ,
ε sed placidum , humanum , nec insi visse in Uxorem, Tot. decis. 3a3. in in princ. juncto n.3. er seqq.par. 9.rom. a. rec. α ibi ' Et primo probare voluiterc. ipsum esse mitem , patientem, re-ιigiosum,er erga Uxorem benevolum ctc. . Non obsant igitur objecta per Imreellum ere. uoad patientiam, o religionem Viri erga uxorem nullum gradum probationis faciunt testis examina ri per Marcelium ere.quia Tenes N.Barabara super saevitia irmatiυe deponunt. Testes vero MarcelIi super negativa , erideo magis mantibus , quam negantibus en eredendum GUs. erc. eum magis credatur trilibus desaevitia deponentibus , quam de contrario , quando non coarctatur probatio α Quod enim mitis, & placidus apparuerit, id evenire quidem potuit eo tempore, quo Testes pro ipio deponentes suere praesentes. 8c praeterea non Concludunt,
quod idem semper fuerit , Uxoremque semper bene tractaverit Rot. δε-
admodum illam semper bene tractare 7 tenetur , unde sufficit . quod aliquando fuerit ab ipso male tractata prae-8 sentibus Τestibus ab eadem Uxore ad id probandum inductis Tot. e ram Cristo decis a93. num. 6. to m. a. Et hanc distinctionem sine dubio in judicando amplectendam , pra: cae- 9teris , confirmant , dc amplectuntur Miand. cons. 27. n. 3O. lib. 3. Terra Z. R. l. cons. a28. num. I 6. insin. Farina cc.
qua l. 43. n. I76. ct seq. & tamquam in evidenti ratione fundatam ample- a xa est quoque Jht. tum in pracitat. dec. 323. par.9. recen. ct cor. Crisp. d cf. 293. cum in aliis , S prae caeteris
ct sese par. IS. ree. α ibi ta Minus rei vant Tenes a Viro inducti ad probandum , quod Uxorem bene tractaveru ,er ad Concubinam non accesserit, quia ini non coarctant negativam, nee possunt concurrere cum Tesibus ab Uxore ex minatis de μυitia, ct aliis actibus Q mative deponentibus Gratian. ere. vel in omnem casum, cum Mulier non pretendarDisse eontinuo , ct incessanter mala tractatam , sed certis temporibus, optime conciliari possunt. ut veniant inteia ligendi de reliquo tempore ad evitandam contrarietatem G idemque respondit indec. 29 a. n. 2ς. cor. Crisp. α ibi di Quin
Testibus praestis alii exadverso adducti
contraponi mereantur, nam praterqua
quod Te fies super saevitia examinati in concursu eum aliis super ejusdem saevitia exclamne inductis SEMPER prHatronem , majoremque auctoritatem apud
Iudices consequi debent , dum docile
es in hac materia coarctatam negativam concIudere . eum possu dari actus atrocioris saevitiae, qui sequi potuerint, quin ipsi viderint αEt si daretur casus, quo Testes
excluderent saevitias de eo ipso tempore , & Ioco, quo contrarii Testes . a Viro in Uxorem exercitas esse assirmarent. adeout illi saevitias per negativam coarctatam excluderent, non
ipsi tamen absque alia consideratione Τestibus assirmantibus praeserri deberent . nec fidem mererentur , si vel in persona, vel in dicto , vel in se
tam ex ipsorum parte , quam ex Pa te Viri eos inducentis aliquam pate- II rentur exceptionem , veluti si ipsi a
Mariti fuerint amici,eique stricte de- Iavincti
267쪽
vincti Rot. m Romana Separationis D ia 9. ApriIis I 68. si Minusque coram x3 R. P. v. Te Comitib. , aut sint . vel fuerint illius addicti servitio 'Rotae O .
Seraphin. decis. 768. numer. I., sive
propter Convivia , & munera a Vim sibi tradita eorum fides esse possit re-I4 muneratoria , ossiciosa , & ad complacentiam Viri exarata ; seu per
verba generalia reserant inorem esse procacem , superbam , indocilem , temerariam &c. nec indicent cur,
quomodo, quando horum dederit signa defectuum , sive vitiorum , quae
1s ipsi noverint, & in quibus actibus
se talem Uxor ostenderit; seu constet exhibitam esse per Virum adversus honestatem, prudentiam , bonosque mores Uxoris fidem alicujus Testis, qui eam nunquam secerit, & nihilominus in ejus calce illius subseriptio
cum ipsius characteris imitatione supplantata fuerit, tunc enim constat de dolo, fraude, ac malitia Viri , qui per nefas , atque per impudentissimas falsitates calumniari non Veretur probitatem Uxoris, ut pro 16 prium tegat delictum, &consequenter reliquae attestationes suorum qu rumcumque Testium ex eadem ejus arte, & malignitate vel supplantata subscriptione pariter firmatae fuerunt, vel dolo, subormatione, aliisquear tificiis praesumuntur extortae, & pr pterea tamquam suspectissimae nullum probationis gradum constituunt; Quinimo ex hoc solum tum ipse reus saevitiarum juxta aliorum Testiuin depositionem est judicandus, quia si fuisset innocens, probus, &integer, nunquam falsitati Sus, atque calum-g8 niis suam innocentiam tueri curasset,
tum Uxor est ab eo separanda , quia his falsitatibus illius bonam famam
denigrare tentavit Rot. in Romana Separationis Tori Io. Ianuarii 173ς.
Et e contra similiter fides adhibenda non erit Testibus assirmantibus contra Testes idoneos licet negati- am non coarctantes . quatenus ipsi I9 assirmantes fuerint exceptionibus obis noxii Bonden. colluc . Iegia. 3. num. s9.
lint L. 3. J de Tesib. Leg. Si quis in
Cod. eod. Cap. Repellantur 7. CV. Cum oporteat I9. Me accusat Conciol. ali gat.83. num. 34. , seu sibi invicem, arcontradicant Leg. Oui falso i6. d. de
nes patiantur , seu in verisimilia de ponant , veluti si dicant, quod Uxor gravida propter viri sevitias abor.
tum passa fuerit, non expressa qualitate praecedentis Offensionis, cum ex alia quoque accidentali causa id a a sequi potuerit ConciοI. allegat. I. n. amis alIVat. 37. numerra I. o allegat. 9ς. num. v. Vel si deponant se audivisse , praesertim tempore noctis Virum inis Levientem in Uxorem e loco , ex quo nec percussionum strepitus, nec Ux ris gemitus , & clamores audiri po- asterant ; Si referant propter mala viri tractamenta, ac amaritudines Uxorem puerperium agentem passam
sui iIe deliquium , non delignata spe- cie , & qualitate mali tracta menti,& offensionis: Si inciderint in plures contradictiones, inverisimilitudines, asatque mendacia cum aliis excepti nibus , quae adversus Testes desaevitia deponentes relevantur per in VaIentina Separationis Tori Ia. FG bruarii I ς I. sere per tor. Gram Emo Elephantutio.
In materia igitur probationis saevitiarum firmanda videtur regula, quod Testes desaevitia deponentes. quibus relevantes exceptiones fidem non tollunt, praeserendi sunt Testibus sevitiam excludentibus; fi con- acitra vero, quod istis super illos praeferentia debeatur , si negativam Coaris ctent, nec parider relevantes patianis
Uerumtamen si inter Testes de assirmativa , & alios de negativa
268쪽
De Separatione Tori Conjugalis Cap IX.
coarctata deponentes ea concurrat tione , sed in dubio calumniae crimen conditionis , probitatis, & integri- in Uxore praesumatur, contra regu tatis qualitas, ut dubitari possit, an iam . quod delicta non praesumuntur saassirmantibus, vel negantibus sit de- L. Merito sI. J. Pro sec. Cap. Estote a. serendum , in dubio celiseo , quod De reg jur. Farinace. qitas. 8s. num. I. ti, pro Separatione Tori sit judicandum, Conciol. allegat. 83. num.a. Θriac. con
Siquidem in aliis delictis, veluti urbis decisa ni m. Io. Cum aliis su Furti, Homicidii &c. si Reus indu- pra relatis num I. bio . in odium solummodo Fisci, & Nonnunquam etiam accidit , poenae levamen absolvatur , nullum quod ab Uxore probatis per Testes ex hac absolutione circa salutem , & suis probis, optimisque moribus, &vitam alicujus periculum , seu du- una simul percussionibus sibi per Ma-hium subsequi debet, & si subsequi ritum illatis, cum idem Maritus hasas posset , cum simplici absolutione , percussiones impugnare non valeat, Reus in dubio non esset utique di- se statim excusare conatur excipien- mittendus. do, quod leves fuerint, easque non At in Causa Separationis Tori, ex odio, sed ad correctionem dumta- in qua per Testes ab Uxore inductos xat, ob inobedientiam, & pervica praeteritae probantur saevitiae, & ti- ciam , seu ob aliam culpam Uxoris mentur futurae, per Testes vero con- adhibuerit, quod est ei permissum , 33. trarios etiam per negativam coarcta- Rot. in C acουjen. Separationis Toritam excluduntur, ita ut in eo casu, 3 o. Iunu 17 ρ. y m primam coransti verae esse possint, dc falsae , qui , Eminenti Sino Elephamul. , ct in non minus illis, quam istis praesum. Ientina Separationis rari Ia. Februariiptio veritatis assistat, non utique s Irs I. g. Et sane ino. coram eod. , ut-vendum videtur Marito restitutio- que sbi plena fides concilietur Tenem Uxoris petenti, ex qua resti- 1ies inducit deponentes de ejus doci- tutione salus animae , & corporis litate, ac bona qualitate, ex qua ejusdem Uxoris periclitari potest, praesumptionem tavitias excludens; sed nisi circa Testium qualitatem,m tem oriri contendit per ea , quae tra- 3
res, & vitam circumstantiae con- dunt mminald. Iun. confI74. nis. 13. currant, per quas magis Testibus est a . Turis cοU.ς . num. 3o. ct 3 . negantibus, quam assirmantibus de- Iib. . ROIand. cons. aT. num. 3O. lib. 3. ferendum veniat , in dubio tutior BertaedoI. consa 28. num. I 6. Mascard.3o via est eligenda. 8c pro Separatione de probat. concussa3 .nu. a. 3. s. t st. Τori, est pronunciandum ; Nam aut rom. I. Rot. cor. Prior. decis S I. n.9.
saevitiae sunt verae, ut deponunt Ἀ- ct in dicta Valentina Separationis Dristes assirmantes, & propter illas est Ia. Februarii I s I. g. Quin hisce cor. Uxor a viro separanda ; Aut ex de- Εmo Elephantvrio , ct Ia. Iunii ejus positione Testium illas negantium, dem anni g. Tantum r.eod. , ubi quod in redduntur dubiae, & in hac dubie- Testium discrepantia illi regularitertate securitati potius Uxoris trepi- praeferuntur , qui de optima Viri 3I dantis consulendum est, quam anis qualitate ad exclusionem sevitiarum asnuendum petitioni Mariti , de cujus testantur, ex ea jam adducta ratione, immanitate in Uxorem saltem dubi- quia magis attenisuntur Testes inextatur . clusionem delicti deponentes, quam 36Praeterquamquod in hoc confli- qui delictum probare videntur Rot. etu Testium quoad iaciendam fidem in Tumptionen. Vicaria de Venteria aa. aequalium magis Testibus assirmanti- Ianuarii I sa. eor. Emo Migaetet, dibus, quam negantibus deserendum in Caputaque n. Iurispatronatus 28. Fe- venit, ne sine concludenti proba - bruarii 17sa. g. I S. eor. Emο Molino.
269쪽
i dis 8 Christophori Cosci Lib. II.
Maxime contra Conjugem pro Separatione Tori agentem, ejus enim probationes lassicit, ut ab altero Conis juge in figura Rei constituto, aliquomodo dubiae , & incertae demonstrentur ex deductis in diet a Ualentina Separationis Teri a I. Juκii Iet ς I. g. jacor. Eminentis Elephantutio. Verum hujusmodi rationes , &jura, quae in suis propriis terminis relevarent, casui Per me proposito nequaquam applicari posse mihi videntur . Siquidem in materia . de qua agitur . destruerent principium
illud , quod nihil relevat probatio bonae, ac placidae qualitatis Viri .
quando urget e contra probatio saevitiae, quae per negativam coarctatam non superatur juxta opinionem saepe Tetentam. atque firmatam ab eadem Sue. Rota Romana, de qua suprλ n. 6.
Praeterea si ex probatione bonaequalitatis Viri oriri potest praesumptio saevitiarum exclusiva, quodque
nonnisi ad correctionem vir provocatus Uxorem percusserit , non video Cur e contra ex probatione bonaequalitatis Uxoris oriri non debeat praesumptio exclusiva correctionis, quia nempe correctionem mereri non
potuerit, sed potius , non obstante 38 ejus bona qualitate . praesumendum sit, quod corrigenda fuisset. Si insuper magis attendi debent Testes in exclusionem delicti depo-39 nentes , quam qui delictum probare
videntur, Cur hoc procedere debet
quoad Tolles saevitiarum delictum in Viro excludentes, potius quam quoad Testes , qui pariter excludunt in ηo Uxore delictum , quod corrigi mereretur , concurrente Poti Isimum
etiam in favorem Uxoris praesumptione, quod quisque praesumitur bonus, 4r donec probetur esse malus ad Text. in Cap. Dudum i 6. De praesumpt. Leg.
Si demum sussicit, ut Maritus ab Uxore in figura Rei saevitiarum constitutus aliquo modo per suos Telles ejusdem Uxoris probationes dubias ,& incertas ostendat . non intelligo.
cur sussicere non debeat, ut Uxora Viro in figuria Rea eorrectionem promerentis constituta per suos Testes 4 aprobationes Viri saltem dubias reddat, & incertas. In hoc ergo praesumptionum pro utraque Parte concursu , nulla potius est de illis habenda ratio . nullainque ratio est habenda de probationibus bonae qualitatis Viri , quae percussiones non excludunt, sed quoties de percussionibus constat , easqueia Maritus negare non potest, solumque excipit fuisse leves, & ab eo tamquam Provocato ad correctionem tantum exercitas , quia Reus in sua exceptione fit Ac tor , hanc exceptionem non praesumptionibus , Conjecturis.& illationibus, sed concludentissimis
probationibus tamquam landamentum suae intentionis justificare tene. 43tur L. Ab ea parte a. L. In exceptionibus 1 9.j. de probat. L. aevi accusare ubi DD. Od. de eden. L. Actstr 23.
se illicite fecisse, quae sunt i prout saevitiae in Uxorem ) de genere prO-
hibitorum L. Si non convitii Cod. de injur. Aex. cons. 36. num. I. ct a. lib. I.
Non enim lassicit, quod homicidium committens opponat se fuisse aggressum, ut evitet poenam . nisi 4ς suam probet oppositionem; Nec sufficit, quod Clerici percussor ad evitandam censurae declaratoriam excipiat se manus violentas in Clericum injecisse, eumque affecisse percussi nibus ad defensam , nisi hanc suam
exceptionem concludenter probave-
rit, & sic in aliis similibus casibus de jure procedit. CAP. X.
270쪽
De Separatione Tori Conjugalis Cap. X. a s 9 CAP. X.
debeat Separatio Tori, seu potius restituenda sit Uxor Viro sub
idonea cautione. SUMMARID M. 1 3 ἰ ST in arbitrio Iudicis , pro-
αι batis saevitiis, admittere Τολri separationem, vel Cautionem. a Rationabile tamen, & prudens esse debet illius arbitrium . a Si atroces sint saevitiae . sed eis Mulier magnam dederit causam Viro , qui sit mansuetus &c. rest L. tutio Mulieris sub cautione Iudex arbitrari poterit, θ4 Primi animi motus in nostra non sunt potestate. 6 Si atrocibus lavitiis Mulier nullam , seu levem causam dederit, timendum est de illarum continuatione in futurum propter odium jam contractum. Et tunc Mulier restituenda non est sub cautione. a Maxime si Vir fuerit expresse pro testatus se ei velle inferre necem. ς Protestatio declarat animum .ao Non est adhibenda fides inimico de recenti reconciliato. IT Fatuus est Vir , qui se periculo
Ia Mulier minori , quam masculus
ia Timor futurae saevitiae causam praebet Separationi Tori. 14 Iustus est metus cadens in Constantem virum .rs Qui spreta cautione , a cohabi
tando cum viro Uxorem eXcusat.16 Cautio non mutat animum, ne
que propositum.17 Suffcit pro Separatione Τori saevitia praeterita , & timor futurae propter odium jam contractum . I 8 Non ultra processurae, quam ad gravem verberationem.
, , tractum semper durare praesumitur. ao Maxime accedente assertiva Uxoris de odio irreconciliabili, cui standum est. aa Uxor restituenda non est Viro. qui post Matrimonium ad alti rem statum sit elevatus , & in illam insaevierit, & quare. a a Fides nunquam frangi debet. α3 Libido est fortunae soci a . Probatur exemplo Appii Claudii. as Restitutio Uxoris fieri nequit viro , qui perdens in ludo , deinde in illam insaeviata6 Nec ei, qui in saevierit in Uxorem non pulchram , eique in aetate longe superiorem , & quare . Benevolentia , & amor est vinculum casti Conjugii ibid.a Maxime si frequentem habeat cum alia foemina consuetudinem , A sit de adulterio suspectius .a8 Temerarium est expectare damnum , quod verisimiliter evenire
αρ Quando Uxor vehementissime timet futuras saevitias non est etiam in dubio restituenda Viro. 3o Uxor restituta Viro , & una nocte ab eo jugulata. si Casus similis occursus in Alma Urbe . 3a Saevitiae leves ex magna causa , &ad correctionem adhibitae ad Tori Separationem non suta
33 Quomodo Uxor ab his se liberare
34 Concordia est familiarum bonum , & discordia illarum i
36 Levis, & moderata correctio est Viro permissa, quamvis Uxorem non Corrigere promississet , &
3ν Promissio facta contra bonos mores , & praebens delinquendi materiam attendi non debet. 38 Uxor cavere debet , ne viro magnam causam praebeat insaeis viendi.