장음표시 사용
241쪽
11. DE RITU SACR. ECCL. . rum etiam alii fratres O eonservi, qui nobiseum
tune intra Hipponensem Ecclesiam cum eodem sancto viro vivebant , nobis pariter ad mensam constia tutIs eum dixisse: Advertinis hodie in Ecelesia meum Sermonem , ejusque initium σ finem contra meam consuetudinem procvisse s quoniam non eam rem terminatam explicuerim , quam prost fueram; sed pendentem νeliquerim cui respondiamus: Ita nos in tempore miratos scimus σ rec gnoscimus. At ille, credo , ait, quod forte alia quem errantem in populo Dominus per nostram oblia vionem O errorem doceri σ eurari voluerit, in cujus manu sunt O nos σ Sermones no ri; nam cum proposita quaestionis latebras pertractarem , in
alium Sermonis excursum perrexi, atque, non co
clusa vel explicata quaestione dissiputationem termia navI magis adversus Manichaeorum errorem , unde nihil dicere deereveram, di putans de iis, qua asserere proposueram . Haec Possidius . Igitur palam factum est, ea nonnumquam dixisse Patres in comesonando, quae minime cogitarant, aut pararant, sed quae vel fortuita lectio subito obtulerat , vel
Casus aut etiam tempus praeter expectationem suggerebat. Ex quibus , ex tempore eos quandoque cones natos, tum vere, tum necessario videtur consequi. Excutiam nunc illa, quae eorumdem
Patrum sive stationem, sive sessionem in cones nando vel statuent, vel certe non obscure indica
242쪽
Stante ne, an sedentes dixerint olim Conri
nasores Hebraeorum, ac Ethnicorum com
suetudo. Perpense Aquinaitis Nomae sen- tentia. Sedentes quidem interdum, commuis, Hori tamen more stantes locuti sunt antiquii P tres, nisi aut senectus aut valetudo mi. i nus id paterentur.
' Um Eeelesiastici paene omnes in concionan- do ritus, ut est supra non semel adnotavi
s tum, ex ipsis Hebraeorum fontibus manarint, non erit abs re, opinor, statuere; Starent-ne, an sederent ipsi Hebraei, dum Legem populo explicarent, moresque dicendo formarent. Stel tisse quidem eos, indicat haud obscure Esdras tib . r. cap . 8. ita scribens e Stetit Esdras Scyrba. super gradum ligneum , quem socerat ad loqvex. ' dum, O aperuit librum coram omni populo; δει- per universum quippe populum eminebat; ct cum aperuisset eum, ferit omnis populus, Levitae silentium faeiebant in populo ad audiendam Legem, populus autem Rabat in gradu suo, Sc. Et lib. 3. eap. Et fletit Esdras Sacerdos O Lector Le.
243쪽
er steterunt ad eum Mathathias, oe Samus, Anania Ararias, Urias, Erechias , in Balsamus ad dexteram ισ ad sinistram Faldeur, Misael, Malac bias , A busthar, Sabur, T abadias, oe Zachartas. Et assumpsit Esdras ιibrum coram omni muιtitudine s pra-sidebat enim in gloria in conspectu omnium. Hactenus Esdras, ex cujus , locis, ut stagulos Hebraeorum in dicendo mores data occasione summatim saltem attingam , quatuor potissimum huc facientia colligo. Primum est; Populo a
dire Legis explicationem parato silentium impe- rari consuevisse: inquit enim Esdras , Levitae s lentium faciebast in populo ad audiendam Legem . iQuod etiam ex cap. is. Actorum potest intelliis igi, ubi dicitur ; Sηrgens autem Paulus , in m nu silentium indicens, &c. Ad quem locum ait lChrysostomus solemnem fuisse tum morem I daeis. Alterum; Stetisse populum, dum Lex lexponebatur: subjungit etenim Esdras: Et cum aperuisset ιibrum, stetit omnis popuIus. Et paulo post: Populus autem stabat in gradu suo, Te tio; In ipso Templo, aut Synagoga, non nisi ex editiori loco fuisse Legem explicatam, ut Scriba nimirum & conspici ab omnibus 8c audiri commodius posset: Stetit cait Esdras J Scribas per gradum ιigneum , quem fecerax ad loquendum. Et iterum: Stetit udras Sacerdos σ Lector Legis super ιigneum tribunal, auod fabricatum fuerar s praesidebat enim in gloria in conspectu omnium. Ul- ltiinum est Adstitisse viros aliquot ad hujus- imodi
244쪽
modi tribunal, Scribamque Legem interpretan . tem custodisse. Etenim, Steteruar inquit ad
ad sininram Fatdeur, Misaeι, Malachias , Abinbas i&c. Quos omnes in dicendo ritus a Synagoga profectos ad Ecclesiam manasse, α supra ad n latum est, & infra sua loco docebitur. Ut itaque redeam ad id, a quo me Esdrae verba nonnihil averterant , stetisse Iudaeos , dum publice verba facerent, commemoratum beati Pauli exemplum satia aperte docet ι inquit enim Lucas Actorum cap. is. Surxens autem Paulηs , in
manu silentium in cenr , de Christi adventu did rere covit. Colligiturque etiam ex ejusdem Pauli Epist. prima ad Corinthios i in qua cap. Iq. it habetur: Quod si alii revelatum fuerit sedenti, prior
taceat et quasi dixisset Paulus, ut ad eum locum praeclare adnotavit Ambrosius Catharinus: Quod si revelatum fuerit ei, qMisedens aμdiebat , prior , id est , qui stans loquebatur , taceat. Ita ut diacruit i quo staret , sedentem opponat beatus PauIur. Communiori tamen ritu sedisse Judaeos Legem in Synagogis explicantes , populique mores pubi ice formantes , ex eo manifeste constat, quod Matibaei capite αυδι Cathedra Mysis hac in re nominatur sedisse super eam Scriba: & Phari sae i dicuntur. Hinc Ambrosiaster seu Hilarius Ecclesia Romanae Diaconus quod semel monuisse sufficiatὶ ad caput i q. primae ad Coriath. scriptum reli-
245쪽
quit , Iudaeos in Synagogis non nisi sedentes docere solitos , seniores quidem dignitare in ca- lthedris, sequentes in subselliis , novissimos vero in pavimento super mattas . Christus etiam Dominus Lucae capite I r. iuventur est in Templo inter Doctorer sedens O doceny . Et cap. I . .
Cum in Synagoga Isain librum stanr perlegisset, docturus populum sedis . Matthaei v: Docturus in
monto sedit. Lucae v: Sedenr docuis de navicula turbas. Joannis viis: Sedens docuit in Templo p pulum. Et Matthaei xxvri Quotidie sedens doc litem legitur Joannis cap. clamasse t videtur id factum, vel quod ob populi multitudinem majori conatu & voce esset opus , cui rei statio proculdubio commodior est, quam sessio ι vel quod ex media multitudine, hoc est , ex non consueto habendis Concionibus loco, verba fecisset Jesus. Ethnicos utique oratores, ut hoc etiam obiter admoneam, non nisi stantes dixisse, ex eo facile crediderim , quod praecipiat Cicero, dum suum format Oratorem , ut sit illius status erectus & celsus , rarus incessus nec ita longus ,
excursio moderata, eaque rara. '
Jam vero constituta Ecclesia Christiana , variam fuisse hac in re Patrum consuetudinem, quae inox suggeram, non obscure significant. Beatus Thomas ad Joannis caput 7. cum dixi iter , Christ vin Dominum, sedentem interdum,' interdum
246쪽
VET CONCION. LIB. II. ras .s,. stantem docuisse; & sedentem quidem discipu.
i. los , stantem autem turbas et subdit r ideo inole . . visse in Ecclesia consuetudinem, ut turbis verba fiant stando , Religiosis autem & Clericis se-ι dendo et ejusque rei adsignans rationem ; ait: Praedicatio ad turbas, cum sit quasi ad eas conver- tendas , feri debet per modum exbortatisvix , qua, sationem omnino requirit 3 ad Clerum vero, cum extistat jam in domo Dei , est veluti quadam comm moratio, qua videtur sessionem dumtaxat admittere . Eadem repetit ad caput s. Matthari. Sed re-. vera cum Christus Dominus, ut supra dictum est, & in templo sedens docuerit, ubi non dulcipuli solum, sed etiam turbae aderant: & de navicula ad turbas sedens verba fecerit; videturii beatus Thomas facti potius congruam rationem s quam probabilem consuetudinis Originem, eo I co indicasse.
Stetisse porro antiquos Ecclesiae Concionat res, designat beatus Chrysostomus Homilia 16. ad populum Antiochenum, dum ait: ' se muι- tam a patribus necestatem sustinuissem, neque surrexissem, neque locutus fuissem, dolore obtenebratus ex pusillanimitate vestra. Cum enim, ut ver-
ba faciat ad populum, surgendum sibi adfirmet Chrysostomus, significat certe consuetum standi morem inter dicendum. Sed apertius exprimit hoc idem Homilia 33. in caput Io. Matthaei iis verbis: Causa tui rectus Isai Doctor, laboribus O a1nictionibus afectus: qua lisur te excusabis ras P tDος ,
247쪽
H e , si se ad audiendum quMem paratum antimum ei praebueris e Nec obscure indicat eumdem ritum beatus Augustinus Sermone I 22. de Diversis , cujus ipsa verba promam et Quamquam ait propter commoditatem depromenda vocis aiatiore loco Rare tiaeamur amen in ipso altiore loco vos judicatis ,σ nos judliamur . Doctores dicimur, sed in multis Doctorem quarimus, &c. Et Concione 2. in Psalmum 32.prope finemi:Adhuc quidemspectatores
in amphite atro forte Isianiant,oe in sole sedent,oe noris flamus , tamen in umbraculo sumus , O utilioraer pulchriora sunt qua spectamus . Et Tractatuas. in Joannis Evangelium r 'tinis , Fratres , lquia ad panem ventrἱs eum labore pervenitur, quan- lto magis ad panem mentis e Cum labore statis oe i auditis , sed nos eum majore Ramus oe loquimur . iSedisse tamen veteres Patres in suis ad po- ipulum Concionibus habendis, eorumdem Chry- lsostomi & Augustini testimonia non uno loco declarant . Chrysostomus quidem Homilia prima de Paenitentia haec habet: Restant quidem plu-νa , sed hae sobriis ad correctionem sussciant f quare necesse orationem supprimere , nam cupio Patris
audire vocem: quoniam ipsi quidem pastoralis pueri subtili calamo sibilamus, veluti sub quercu aut fago quadam ad umbram satorum horum sedentes s hic
autem , veluti Musicus optimus auream citharam modulatus,sonorum consonantIa universum excitat the
trum . Augustinus vero libro Quinquaginta H
miliarum Homilia 28: Quid volo, cinquit quid
248쪽
. desidero, quid eupio, quare loquor , quare vido, i nisi hae intentione , ut eum Chrseo simul vivamus e. Et Sermone υ. de Diversis et in ergo vos non diu i teneam , praesert im quia ego sedens loquor, vos n-do laboratis . Et libro de Catechizandis Rudibus cap. II. ait : Longe consultius In quibusdam Ecclesiis Transmarinis non solum Anti ites edentesi loquuntur ad populum, sed ipsi etiam populo sedilia subjacent, ne qui quam infirmior flando lassatus a
saluberrima intentione avertatur, aut etiam coga-i tur abscedere. Solemnem autem ejusdem Chrys sostomi morem fuisse, ut in ambone sedens ad populum verba faceret, tradunt disertis verbis. Cassiodorus & Nicephorus Callistus . Pose paui eos dies cait ille in Tripartita lib. Io. cap. q. eum ipse Eutropius offendisset Imperatorem, inter re . fugas erat apud Ecclesiam a Discopus vero Chrse. sostomus , Eutropio sub altari jacente, nimisquei percusso timore, residens super ambonem, ubI sol
. bat prius facere consuete Sermonem, Homiliam inerein . patoriam fecit adversus eum. Nicephorus vero. Ecclesiast. Historiae lib. II. cap. q. ita scribit ri Ex imperialibus aedibus profugiens Eutropius , sup-l plex in Ecclesia consedit; tum Ioannes absurdum Eui tropii conatum arguens, Iuculentam habuit orationem, in ambone seu suggestu: qui mos ejus erat, .cum populum doceret, ut omnes vocem ejus excipe rent, sedens. Sed & optatus Mileuitanus hanc sedendi consuetudinem indicat , cum in libro quarto adversus Parmenianum Sacerdotes allo-Ρ Σ quens
249쪽
113 DE RΙΤU SACR. ECCL. quens ita scriptum reliquit: Electi estis, qui δε- ldentes populum doceatis. Et paulo post: Dum peccatorem arguit sedentem increpat Deus , specialiter ad vos dictum esse constat, non ad populum , qui in Ecelesia non babet sedendi lieentiam. Et Gregorius Nyssenus oratione de Sancto Baptismate, dum ait: T unc agno ce meum gregem , hodie video formam Ecclesiae consuetam, quando etiam carnalium curarum posthabito negotio jucta plenitudine ad euitum Dei concurristis, atque ademquidem populus angustam reddit, Intra sacra adyta penetrans oe irrumpens s quotquot autem ab iis, qui intus sunt, non admittuntur, sum in modum locum externum in vestibulis implent: nam apum alia quidem intus In opere oecupata sunt, alia vero fi Tis alveare circa repunt: sic igitur facite, o Fia lιii , oe nunquam hoc studium deseratis: affectu enim me pactorali aspei fateor, ae volo in hae sublimi specula sedens circa subjectos vertici colles unis
dique congregatum gregem contueri. Quin etiam, Cum multi Patres ad finem Concionum exsurgendi verbum usurpent, ut consuetas ad Deum Preces una cum populo fundant, videntur hujusmodi sessionem adstruere . Origenes Homilia 2 o. in Numeros: Et ideo surgentes Oremus,
ut inveniamus paratum semper sum gladium Spia Titus , per quem exterminentur, O semina ipsa, σconceptacula peccatorum. Et Homilia 3. in Isaiam: Revera ab ulli opprobrium Iesus, idcirco surgentes oremus Deum, &c. Et Homilia 36. in Lucam r
250쪽
t' u omnia cognoscentes, oe quam multa sint ge-δ nera regnor m , for amuy , precemurque Deum, &c. Athanasius Homilia de Semente: ceterum quia ' σ Sermo no ter 1atis processit, surgentes O nos ipsit extendamur manus , &e. Gregorius Nyssenus' Concione s. de oratione: Verum furgentes disa i mus eriam nos ad Deum , Ne nos inducas in ten- rationem , &c. Denique Chrysostomus Sermo- ne adversus Haereticos: Itaque, quia ostendimuri regiam dignItatem O divinitatem Spiritus, nos ea- thedra exsurgentes, uno ore O uno corde glorifice- mus Patrem O FIlium σ Spiritum Sanctum.' Crediderim itaque, diversis in Ecclesiis: dia vessam quidem fuisse hac in re consuetudinem, ut ex Augustino manifeste colligitur citato pau- lo ante de Catechizandis Rudibus cap. II. Cominmuniori tamen fortasse more stantes locutos fuisset antiquos patres, nisi aut senectus aut valetu- do id non paterentur, existimarim. Nam de Augustinus ipse videtur excusationem adferre s
