Breuiarium vniuersae theologiae nempe speculatiuae, dogmaticae, ac moralis in quatuor partes distributum, iuxta principia scholae Scotistarum ... a F. Antonio a Candelaria Pisaurensi ... In quibus breui, sed perspicua, & fundamentali methodo procedit

발행: 1691년

분량: 628페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

451쪽

Deo liber vitae, qui solet sic describi: est prescientia in allibilis , & immutabilis Dei de Electis, tanquam cert issime

ad vitam aeternam perducentis : re quamuis Deus habeat scientiam pariter infallibilem uniuscuiusque reprobi; seu malorum certissime damnandorum ob eorum peccata; ecialis scientia vocari posset liber mortis; nihilominus Scriptura illam tali nomine non appellat; sed sub generali nomine libri, aut librorum Dei comprehendit: ut Daniel.7.

Libri apertisum: & Apoc.2o. Iudicat funt mortui ex his qua striana eraαt in Libris; & psal. I 38. In libro tur omnes feribantur. R tionem dat D.Thom. q.24. art. I. Quia non est consuetum

conscribi eos, qui repudiantur, sed goS, qui eliguntur. II. Conc. Numerus Electorum descriptus in libro vitae est adeocertus, & immutabilis, ut nil possit addi,vel demi in sensu composito. Hec est certissima apud Catholicos. Prob. Pr destinati simpliciter non poliant deleri de libro

vitae, ut testatur Christus Ioan. Io. Oves mea ustrem meam a uiunt, ct eognosco ear , ct coguescunt momea, ct vitam a stinam ἀνσis, non rapiet quisquam da manu mea : ergo numerus h lecto

rum est certus, & immutabilis. Possunt tamen deleri secundum quid,seu tantum secundum pr sentem ju stitiam,& delentur, ut habetur Exol. 32. aut re uerit, Mubst eum

auam ; & psal. 63. OH tu' de. libro vivantium, se σου- iug is uos feribantur. Tum quia Trid. sess.6. C. I 2.& 13 definit, P destinatos posse peccare mortaliter: ergo possunt ratione

peccati, in quo sunt, deleri de libro Vitae secundum p sentem iustitiam. Dicitur in Conclusione: In sensu composito. Quia absolute, seu in sensu diuiso potest ille, qui Pr destinatus est, damnari: & qui Reprobus est saluari; cum nec Dei prescientia, nec pr destinatio tollat libertatem, ac proinde numerus Ele orum,tum quoad multit dinem, tum quoad Personas particulares, quatenus a libertate pendens est absolute contingens,& mutabilis; unde ait Scot. quod Deus contingenter Contingentia vulti, quamuis limpliciter dicatur certus, & immutabilis, eo, quod numerus supponat rem numeratam in Dei pr scient ia, & decreto, & sic inuoluit sensam compositum. Itaque Pr*destinatus ut pretdestinatus sic enim est sensus compo

sit ac non potest damnari, quia sic contradictoria veris

452쪽

carentur; esset namque fimul, &semel praedestinatus,&non prςdestinatus; at Pr destinatus in sensu diuiso, & a solute damnari potest, & e contra Reprobus saluari potest. Arg. Contra Conc. Exodi 32. ait Moyses ad Deum. Si non facis, dota mori libro tuo, quem scri sisti; ergo numerus Electorum demi potest. Resp. Doctores diuersis uti solutionibus pro ad quata responsione. Quidam dicunt, Moyse a locutum sic fuisse Deo ex quadam Confidentia charitatis, sciens id nullatenus futurum; & hanc videtur senui,&lecti etiam Herinox; alij, ut idem Herincx refert in hac quςstione per librum, de quo Moyses loquitur, intelligunt quendam librum materialem, in quo stlibebantur facta illustrium Personarum, qui Iosue Cap. IO. Videtur aP-pellari liber, idest historia iustorum, de quo fit mentio etiam lib.a. Reg.cap. I. Alij intelligunt librum vitae corporalis, de quo per mortem corporalem delari postulauerit. Arg. 2. Ioan. 17. Christus ait. Quos devasta mιει Iocua rivi, ct nemo ex θs peri=ι, nisi filius parditionis: at Christus loquitur ibi de datione secundum pr destinationem , ergo&C. Resp. Herinox. In primis locum istuin posse intelligide datione quoad Apostolatum, ut videtur colligi eX Cὸp. 8. Verc9. Resp. neg. Conseq. Quia particula nis) non est ibi exceptiua, ut supponit obiectio, sed aduersaliua, ut

sensus sit; Nemo peri jt ex ijs, quos dedisti mihi, sed perij tfilius perditionis,quem utique mihi non dedisti. Quo se n. su etiam dicitur Apoc.2I. Non intrabit in eam alιdyM'. conquinatum oee. nisi qui scripstisene in libro mira agni ; id est, sed qui scripti sunt in libro vitet Agni, qui nempe non sunt coinquinati . Et lib. 4. Reg. cap. s. Non fae et vltra Sarvus tuus h aut victimam Dbs alienis , nis Domiην, idest. Sed Domino. Dices. Eccl. in Can. Missae sic per M in istrum precatur ab qterna damnatione nos eripi, & in electorum tuorum Jubeas gregi numerari. Et in orat. secreta feriarum qua, dragesimς sic pariter orat. Tribue qu sumus, ut uniuers rum, quos in oratione Commenda tos suscepimus, & omnium fidelium nomina beatet prςdestinationis liber adscripta retineat; quet quidem orationes, & preces significant, Posie de libro aliquem pridestinatum delere, & aliquem

453쪽

non pr destinatum in Electoruni grege numerari. Resp. communiter Doctores. Ecclesiam in similibus

orationibus precari, & petere fidelium nomina retineri, vel numerari in libro v itae, eo quod in executione id de- 'pendeat a libertate nostra,&ab orationibus &c. ut testatur etiam D. Aug. lib. de bono perseuer. Cap.22. F rtassis M

Quaeres. An numerus Praedestinatorum sit maior, vel minor numero Reproborum. Resp. i. Si loquamur de omnibus hominibus tam liciet x. bus, quam infidelibus, celetissimum est maiorem esse numerum Reproborum numero Praede itinatorum. Vnde D. Bonau. in hac quaest. art. ultimo ait. Plures sunt Reprobi,

tra Cresconium Grammaticum cap. 46. dicit, quod sicut grana frumenti per se ipsa multa sunt, sed in Comparatio ne palearum, pauca; & sicut Stellae Coeli in se multae sunt, sed in comparatione arenae maris sunt paucaei ita Prarae. stinati per se considerati multi sunt, sed in comparatione

damnatorum pauci. . .

Resp. a Si loquamur de solis fidelibus, morientibus in side catholica, videtur dicendum, maiorem esse numerum Praedestinatorum numero Reproborum. Prob.ex S.Scrip. Mati. 22. Inter inuitatos ad nuptias unus tantum inuentus est sine veste nuptiali, idest sine charitate. In Colle. olo Christi unus solus Iudas inter Apostolos damnatus est; ergo in Ecclesia plures saluantur, quam damnentur. HinCAp . cap. 7. dicitur. Vi.i ιΜrbam m suam , quam dinumerare nemo poterat, & Mait. Cap. S Multi vaniant ab Oriente, is Oecia

dento : ergo numerus Pr destinatoruin eth maior Reprob rum fidelium numero. Ouod etiam euidenter ostendi potest discurrendo per partes. Certe ex infantibus, seu pu rulis migrantibus ex hac vita ante usum rationis maior est numerus decedentium cum baptisino, quam sine bapti-fino. Ex Adultis; maior pars hominum, licet mortaliter Peccet, tamen fere omnes resurgunt, & in fine pauci sunt, qui non pr parentur in morte per Sacramenta, & ae pe in iis doleatu, saltem per attritionem, quet suisicit cum .

454쪽

Sacramento p qnitentiet, ut iustificentur: ergo plures in Ecclesia Dei saluantur, quam pereant. Quamquam non pauci Doctores dubitent; etenim siue Scripturas, siue cor ruptissimos Catholicorum mores attendentes, deducunt minorem esse Pr destinatorum numerum numero RePro'

borum.

Quaeres et. An aliquis in hac vita possit certo scire, se esse de numero Pr destinatorum absque reuelatione particulari Dei. Rest. Haeretici ,& signanter Caluinus lib. instit. cap. 24. a stirmative: quod, ut probet, assumit quasidam Scrip turas Sacras, quas in prauum sensum detorquet.. Prima est D. Pauli ad Rom. Spiritus S. 3actimonium reddιν bpia risui noJro, quod sumus Fili, Dιi, testimonium autem Spiritus S. est cert issimum,ergo &c. Secunda est D. Ioan. I. C. 3. ωμι

natus est ex Deo, peccat um non facit, quia semen tu ι in eo manet,

ct non potest peccara: & paulo inserius subdit. Scimur, quia

omnis , qui est in Deo vin peccat : sedgeveratio Dei eonseruat illum ,

ct malignus non tangit eum: Sed qui est in gratia natus est ex Deo, & semen Dei manet in eo, ergo &c. Verum quam longe abeant haeretici a veritate catholica, clare patet. Idcirco dicendum est, homines non posse esse certos de sua praedestinatione absque Dei reuelatione speciali. Haec est veritas catholica aperte tradita in S.

Scrip. & praesertim Eccles 9. NUcit homo, an amora, vει edio dignus sit , Dd omnia in furnrum seruantur incerta. D. Paul. ad Corinth. I. IO. Lui stat Uidoat, ua eadar, & ad Philip. Gum ιμ-stro, O rremora vestram salutam varamini; & denique definitur a Concit. Trident. sess. 16. Cai LIq. Si quis diaerir, homi

ergo de fide habemus, neminem per gratiam in baptismate renatum esse certum de sua prqdestinatione: unde Apossiad Roman. I i. inquit: Luis cognouis Dosum Domini, aut qui ορηsiliarius eius fuir Z ergo&c. Ratio theologica est, qui iu ta fidem nemo citra specialem reuelationem potest esse omnino certus de sua iustificatione , &multo minus . sua Ierseuerantia, cum plures fideles boni, & iusti finaIta ter a sua bonitate, aut etiam fide deficiant; ergo &c. Ad primam auctoritatem Scrip. male allegatam, & Pr

ue intellectam ab impio Caluino et resp. quod vera opos

455쪽

tio, & intelligentia illius, haec est, quod Spiri rus S. test ifi-

Catur in cordibus fidelium, quod sunt ingratia, idest in. Clinat eorum mentes ad iudicandum, quod sunt in gratia, non tamen inclinat ad iudicanium, quod Spiritus S. hoc testificatur, & dicit; unde huiusmodi iudicium est coniectura te, non autem certum. Ad a. resp. cum D. Aug. qui Epist.9s. exponens textum D. Ioan. ait. Non quod iures. nati ex Deo non parcent, fed iussi, quatenus 3ustisaut, non pecceut; is quod generatio Dει , qua in Elis es, nampe gratia, ct eharitas non iτelinat ad pareatum sed potius a peccato reuocat; quo sensu etiam intelligitur a San-Cto Hieron. in a. contra Iovinianum . Iugus ροιεμ quidam peccaro , sed non quamdiust iussur, ita ut ui sit iustui, O Fiarius Dei , ct peccet.

Quaeres An dentur aliqua signa nostrae pr destinationis

Resp. Dari aliqua signa, & iniicia, a quibus certitudine quadam morali potest scire aliquis, se esse praedestinatum. Varia autem, & diuersa signa a SS. Patribus,&Theologis assignantur, & precipue sex. Primum est diligere inimicos ex Ioan. I. In ore mani fasti sunι Filiν Dei a Fili ni ιβ diligimus iras. a. est patientia in aduersis, quia . Patientia christiana opus perfectum habet. 3.est desiderare mori pro salute proximi, ut Moyses, qui dicebat Exodi

Cap. 33. aut dimιtre noxam populo rus, aut cele me da libro vita.

. Est testimonium nostrae conscientiae; & signum reprobationis est cordis duritia. s. est verba Dei audire Cum aD sectu , & effectu iuxta illud Christi aeus, ex Deo est verba Dei inurit. Signum autem reprobationis , est statim auditum Verbum expellere. 6. signum est assiduus timor Dei; nam qui vero corde timet Deum; nihil negligit eorum, quς facienda sunt, ut dicitur Eccles cap. 7. & frequenter C i- .ra ruminat emenda iudicia Dei. Quibus omnibus merito a plurimis Doctoribus additur septimum, velut principale, & potissimum praedestinationis signum; hoc autem est summus affectus, & singularis deuotio erga immaculatam Deiparam Haec enim, inquit D. Bernard. Egpιccatorum Maia , hac mea maxima sidueia, hae tota ratioίρει mea;& Iure quidem meritis , quia ut addit Diuus Anselmus. r impusibile s. ut icha quibus Osuior sua misericordia au ruti

456쪽

Ialuentur, Da ueeclarium est, in hἐ, ad quor eonuere fι stetitor fasta pro eis aduoca , ε σι entur, Ogurscantur. Eia ergo Adu cata nostra illos tuos misericordes oculos ad nos conuerte.

DISPUTATIO IX.

De Potentia, seu omnipotentia Dei.

. . r

QVAESTIO I. Vtrum potentia Deisit perfectis abs

luta, vel respectiva. Nol. I. Quod potentia Dei activa de passiva enim hirnon loquimur,cum a toto genere dicat impersecti nem ) est duplex nempe ad intra, & ad extra, prior diuiditur in relativam, seu notionalem, & in absolutam, seir essentialem. Notionalis est illa, qua Personae Diuinae producuntur; absoluta vero est illa, quae Competit Deo, ut Deus est; ac proinde cum Deitas iit una in tribus Diui nis Personis, competit ipsis non ratione persona litat is, sed Deitatis. Potentia D. ad extra, est illa, qua Deus, ut Unus, & Trinus potest producere creaturas; seu agere ad extra; di haec diuiditur in potentiam absolutam, & ordinariam.

Nol. 2. Quod licet omnes theologi admittant diuisi nem potenti ad extra in absolutam,& ordinariam,discrepant tamen in modo eam ponendi, seu explicandi. Siqui. dem D. Thom p. p. q. 2 .ar .ad I. docet, potentiam ad ici ordinariam, & absolutam per respectum ad decreta D. Voluntatis, quare omnia ea, quae sequuntur ad decreta D. Voluntatis, a qua ordinata sunt ab aeterno, ut fiant ire tempore, dicuntur fieri de potentia Dei ordinaria; & sic quod iussu Iosue steterit Sol; quod B. Virgo conceperit , seruata virginitate, &similia opera miraculosa facta cenissentur de potentia ordinaria Dei: e contra ea quae ab qterno non fuerunt decreta a D. voluntate, licet non eXcedant Ordinem communem naturae , cuiusmodi sunt creatio alterius mundi, productio alicuius nouae speciei, vel indi

457쪽

Ordinaria, sed de potentia absoluta,quatenus absoluendo,& praescindendo a decretis D. illa sint producibilia , si in

se considerentur. Verum Scot. in I. d. 49. q. un. ita CXplicat potentiam

Ordinariam, & potentiam absolutam. Potentia ordinaria est principium operandi aliquid iuxta communes leges il- lius ordinis rerum, in quo operatur, tam in ordine natu- rae, quam in ordine gratiar. Potentia vero absoluta est i Principium operandi, seu agendi supra, vel praeter Com- munes leges tam ordinis naturalis, quam supernaturalis; V. g. detinere cursum Solis ; substentare accidentia sine subiecto, iustificare peccatorem sine gratia, & alia id genus: quae quidem explicatio est communiter recepta , etiam Recentioribus Neutericis. Nol. 3. Quod quaestio praesens in triplici sensu agitari Potest. Primo. An potentia activa Dei sit aliquid relatiuum personale, ita ut uni soli personae, vel duabus tantum Conueniat. Secundo; An consurgat solum ex tribus relationibus diuinis, adeo ut, licet nullius personet in Iarticulari sit propria, sed omnium, illis tamen conueniat ratione ratationum personalium. Tertio denique An ,,

puamuis potentia dicat aliquod absolutum , & tribusersonis commune, importet etiam ipsas relationes perso. narum; ita ut ex persectione absoluta, & ex tribus relatiuis constituatur. In hac re error fuit Petri Abay lardi, ut refert. D. Bernard. epist. I . ad Innocent. Ponti Lasserenis Tentis potentiam Dei, solius esie Patris aeterni; tribuebat

enim Omnipotentiam patri, Semipotentiam Filio, & Spuritui S. nullipotentiam.

Conc. Potentia Dei ad quate constituitur per absolutum, ac proinde est,perfectio absoluta tribus Personis co- lmunis ,& cuiusque Personae aeque propria. H C est Scoti lin p. &ina. d. I. q. I.&in quol. & est communis. Prob. iSi potentia Dei constitueretur per relationes personales, lsequeretur quod nulla Persona D. esset ex se simpliciter omnipotens, sed solae tres simul, & per modum unius sumptae; at hoc est absurdum, immo erroneum in fide, quia nulla Persona dici posset reuera omnipotens, cuius Ο Ο- ilium Ecclesia catholica fatetur in symbolis fidei ergo Δ C.

. Confirmatur. Nam potentia Dei vere, & Proprie est

458쪽

una, sed si per relationes personales, quae sunt tres constitueretur potentia D. non esset reuera una, sed plures, esto inad quate: ergo potentia Dei non constituitur, neque ad quate Completur per relationes personales: mai. patet ex6.Synodo generali adt.4. in Epist. Agathonis: Praedicamus, inquit, Sanctam Trinitatem unius esse essentiae, v luntatis, virtutis, & operationis. Arg. I. contra Concl. In psal. Ios. habetur sic Quis io Grur potantias Domιni, auditas faciat omnes laudas eius p ex quibus 'verbis videtur posse ivserri potentias Dei esse plures: ergo&c. Resp. nomine potentiarum non significari ipsam vi tutem Diuinam, quae productiva est creaturarum, sed significari effectus ipsos potentiae D. Quasi dicere velit RGgius Proph. Quis selmone complectetur Omnia opera, que

Deus sua mira virtute producit tArg,2. Potentia D.petit esse in tribus personalitatibus; ergo illae requiruntur ad creaturarum productionem . Prob. cons. Quae requiruntur ad esse rei, exiguntur etiam ad illius operationem ; sed relationes requiruntur ad esse Trinitatis: ergo & ad illius Operationem: mai. est Clara dmin. prob. Etenim si Deus non esiet trinus, sed unus in Persona non posset operari ad extra, teste D. Athanasio. Orat. 3. Contra Arianos, ubi ait. Esse impossibile, quod creaturae essent, si Verbum D. non esset ; illius verba sunt. Creaturas certa inpassibile erat a Verbo fari arqua a.eo par tuum facta scut et ergo &C. Resp. neg. Consi adprob. disting. mai. quq requiruntue .ad esse, exiguntur etiam ad operationem, tanquam prin- Cipium activum in creaturas influens nego,tanquam quid necessario praeexactum conc. mai. & sic pariter distinguia turmin. de qua redibit sermo inpari. a. in disp. de creatione . Vnde pro nunc ad D. Athanasium dicimus, ipsum loqui de facto, sicuti reuera est ; at data hypothesi nempe, quod Deus esset una sola Persona, adhuc posset operari ad extra i ut late ostendetur in disp. cit.

459쪽

Vtrum Diuina potentia con systat in respectu reali transcendentali ad ereaturas posibiles. Not. Quod nomine respectus realis hic intelligimuxillum, qui ita connecti rur suo termino, ut hoc deficiente, eo ipso per locum intrinsecum, & ille deficiat. Quaerimus ergo, an potentia activa Dei formaliter constastat in huiusmodi respectu ad possibilia. Non desunt graues Theologi, tam Thomistae, quam Neuterici, qui partem

affirmativam tueri Conantur quorum fundamenta in Parte argumentativa adducentur rat iuxta Scot .st. Conci. Diuina potentia non consistit in respectu reali ad creaturas. Est Scoti in I. d. 3 a. q. a. re videtur commuiariis etiam extra nostram Scholam. Prob. primo. Deo tribuendum est illud, quod est omnium perfectissimum, si possibile sit, &ex nullo capite repugnet, sed este omnium persectissimum est illud, quod ita est absolutum a Creaturis possibilibus, quae, etsi essent impossibiles, adhuc ipsum

esse maneret cum eadem omnino perseetione, quam de facto habet, ergo si tale esse sit possibile, sicu tre uera est, tribuendum est Deo, & consequenter Deus nequit dicere e- pectum realem ad creaturas postibiles. Prob. a. Si Deus diceret respectum realem ad creaturas possibiles per suam potentiam activam, penderet ab illis, ac proinde esset illarum indigens, sed hoc est absurdum :ergo&C. Prob. sequela eo quia pendere ab alio, ac eo indigere, non est aliud, quam non posse esse sine illo ; sed si Deus dicerer respectum realem ad creaturas possibiles, non posset esse sine creaturarum possibilitate, ergo Deus ab illis penderet, atque esset illarum indigens: mai. Pal. min. prob. Quod ad aliud refertur, est ita cum illo conneXum, di ita illud postulat eo modo, quo ad aliud tefertur, ut ut implicet contradictionem esse sine illo , ac proinde ctrumque necessario debet esse , adeout per locum intrinsecum ablato uno, & aliud auferri necesse sit; at ut Deus sit, nullam creaturam Possibilem ex sui natura necessario postulat, cum nulla creatura possibilis sit aequalis necessitatis cum Deo, nec aliqua ablata tollitur Deus per locum intri

460쪽

Creaturas possibiles .. Confirmatuci Magis necessarinm est Deum esse , quam a. posse esse creat aram; creatura namque possibilis supponit Deum, adeo ut haec sit vera. Quia Deus est, nonumplica contradictionem esse creaturam, non vero e contra: ergo Deus cum sit magis necellarium non dependet a possibi sitate creaturae , quae est minus necessarium Plane magis necessarium non potest habere ex natura rei necessariam connexionem cum minus necessario alias essent aequalia. Arg. r. Contra conC. Si potentia Dei non consisteret in

Pra dicto respectu, Qq eretur quod ablatis per impossibile effaturis possibilibus, non deficeret. Deb omnipotentia .nctiva, steti consequens est salsum ς ergo & ant. Prob. min. Ablato termino cuiuscunque potentiae, aufertur necessa rib per locum intrinsecum potentia ipsa unde si per impossibile non posset dari aliquid visibile,nec etiam daretiae potentia visiva ergo si per impossibile auferetur omnis

ceteatura possibilis, auferetur etiam. necessario omnis p

tentia Dei; Nam si ablatis creaturis possibilibus maneret 3:n Deo potentia activa de facto existens, sequeretur,quoadaretur in Deo potenti ad impostibilia ; quod sane dici

mequitia I esp. cono. sequel. mai. & neg. min. ad probat. disting. ant. in creaturis conc. in Deo neg. ant. Ratio, quia creaturae, cum sint finitae,& limitatae ita cum suis obiectis, sea verminis connectuntur, ut nulla ratione possint sine illis Consistere e secus autem de Deo, qui cum sit infinitae pers Utionis eius potentia activa ita est infinita,ut nulla rati ne connectatur cum suo termino, sed est ab eo penitus ab λolutus una cum omnibus suis persectionibus. Ad illud , quod subditur in fine argumenti dicimus, quod Deus, cum in seipso sit omnipotens, non postulat nane, vel illam naturam creari posse, sed ut in se ipso sit his virtutis; ut si aliqua creatura non implicet contradi μὲonem, eam possit producere: quod autem producere Mζqueat ea quae contradictionem implicant nil persectionis amittit omnipotentia Diuina, ut patet de chim ris;

SEARCH

MENU NAVIGATION