Caroli Ludovici Struve opuscula selecta edidit Jacobus Theodorus Struve Vol. 1

121쪽

ORACULA SIBYLLINAbyllinoriam collectione versus desidorantur. Codex Vero nostersio habot vorum in prima linoa, quas in summo mRrgine erat, initium tantum logi poterat): oiaeo M coutecaa IIoia Ionni HaoHtoξωHHkRupoH0MOicito Hai duoccxpolio unitiei kοyutooIIapaaei

Antequam de scriptura dicamus, indicanda ost varietas in jungondis verbis; votoros oditiones hane interpretationem additam habent, qui autem Deum honorant verum, sempiternam utique vittimhaereditario jure possident saeculi tempus ipsi habitantes ad paradisum similiter prensissimum hortum : junxorunt itaque crέναον eum

ζωγὸν, et γὲ utique reddiderunt; praeterea ζωην a κληρονομουσι pendero Voluerunt. Atque sic quoquo Collnrius locum intellexit.

Noquo aliter cod. noster qui autem honoraverunt Deum verum, aeternam vitam hereditabunt perpetuo saeculo ipsi habitantes parady- sum simul amoenissimum hortum, qua in intori rotatione τὲ prorsus

zi omissum ost. Atque possit quidem videri, γε quoque librarium lmne logisse, sed por te expressisse, quoniam sadpius γ et τ

iam confudisse jam supra notavimus. Verum illud γε molestumefit set superva eum, ομως voro optimo codex Simul vertit; totum locum sic scribo οἱ δὲ θεον τιμωντες αληθινον crέναον τε, ζωὴν κλ ρονοαουσι τον αἰωνος πονον αυτοὶ οἰκουντες παραδείσου oμως ἐριθηλέα κῆπον, ubi αυτοὶ ost pro καὶ αυτοί. Genitivum vero roscripsimus jubotito ipsa Sibylla lib. l. v. 24. sqq. τον δὴ κέλετ' ἐν παραδείσω

αμβροσίω ναίειν, ὼς οἱ καλα ἔργα μεμηλε 'αυταρ ὁ μουνος ἐὼν αυτου ἐριθηλεῶ καὶ τω Ptc., ubi pro αυτου votora Oxomplaria I ot II syllaba abundante παραδείσου logobant. Firmat praetorea scripturam nostram TlieOphilus ad Autolyc. png. 114, D, ubi αεναον τε tum κλ-ρονομη- σουσ' omisso τον; deniquo παραδείσου, sod Oxcidit oμῶς.

Ibi d. g. 20.

9uod etiam Sibylla in carmine suo docet, dicens: ανθραπιον πεπλασθαι θεου παλαμαις ἐνὶ αυταῖς οντε πλάννὶ ν ὐφις δολιως ἐπι μοῖραν ανελθεῖν του θανάτου, γνωσίν τε λαβεῖν αγαθου τε κακου τε.

122쪽

APUD LACTANTIUM OBVIA.

In oditis Lactantii Oxemplaribus has Varietates repserio, omissis, ut in posterum semper, levioribus erroribus typographicis: πεπλασται A, C. ενιαυτοις A, B, C. όν και πλανησεν A, B, C. αγαθου καὶ κακου B, C. - In Sibyllinis invonios hos versus lib. 8. v. 258. sqq. , ubi duo vorsus mutili praecedunt

καὶ φθαρτῆς σαρκος μορφὴουρανιον δωσει καὶανθρ-ον πλασθέντα θεου παλαμαισιν ) ἐν αυταῖς πῖν κ ἐπλανησεν ἴφις δολίως, ἐπὶ μοιραν απελθειν του θανατου γνωσίν τε λαβεῖν ἀγαθου τε κακου τε. Vorum aut multum fallor aut ex Lactantio primum Vorsum ex

his tribus supplevit Opsopaeus; nam in odit. Ι et II sic logitur: και ω αρτῆς σαρκὸς μορφῆoυρανιον δώσει καὶ ανθρωπον πλασθέντα

δντ' ἐπλάνησεν Oφις δολιος ἐπὶ μοιραν ἀπελθεῖν

του θανατου γνωσίν τε λαβειν ἀγαθου τε κακου τε. Opsopaeus quidem de suppleto versu nihil monet, tantummodo addons, manuscriptum Laetantium habero ανθρωπον πλασθέντα set ονκε pro Oντε. Sed vix credo reticuisset, si in suo Sibyllinorum codice adjecta haec verba reperisset. In Xysti Botulesinota ad hunc locum error typographicus lectorem morari potest. Ita enim illo Hapud Lactant. lib. eod. cap. 13. pro hoc versu sic legimus. ανθρωπον πεπλασθαι θενυ παλαμαις ἐνὶ αυταις et in sequenti versu pro ἐπελθειν legitur ὐπελθεῖν, pro κακουτε, καὶ κακου. Sod eum ipso Betuirius in tox tu odiderit απελθειν eumquo quot contuli Lactantii exemplaria ανελθειν omnia oXhiboant, apertum est seribi dobore δερι in sequenti versu pro απελθεῖν testitur ανελθεῖν. Partem horum versuum jam antea Sibyllina collectio habuit. lib. l. v. 39. Sqq.

τους δε μάλ' αἰνος

ἐῖαπατησεν οφις δολιως ἐπὶ μοιραν απελθειν του θανατου γνωσιν τε λαβεῖν αγαθου τε κακου TE. Atque vulgatam quidem in Laetantio scripturam serri non posso apertum est, nam primus VerSus prorsus ἄμετρος. Hi ne quoquo et in odit. B versuum omnis distinctio sublata est. Vitium hoe motricum vero tollunt eodices isti duo Laetantii, alter Opso -

παλαuαισιν excusum orat iam ab Opsopaeo. Sed accentuum errores tacito semper correximus. Sic ubique Excusum orni in his Vorsibus πεπλῆσθαι.

123쪽

esst nisi error pro παλαμαις. Logo Veroci νθρωπον πλασθέ-α θεου παλαααις αυταισιν δν πεπλαννηκεν Oφις et . , unan reliqua mendo Vacant; πεπλα νηκεν vero scripsi quoniam

nequo τε neque κε quod in illo καὶ veterum oditionum etiam latoro videtur) neque, quod alius quis reponore possit, γε hic apta videntur. Sed κ, π, et τ saepissime consusa vidimus, ut statim in fino horum versuum πε pro τε; et o et κ confusum habuimus jam supra lib. 1, 6. 15. LIB. II. CAP. 16. g. l. sequae omnia per Se falsa Sunt, ut Sibylla Erythraea testatur. ἐπεὶ πλανη παντα ταδ' ἐστιν απερ αφρονες ανδρες ἐρευνωσι κατ νημαρ. ubi nihil variant oditiones, nisi quod κατα Maαρ habent A, Is, C. In D hanc notam invenio: -Hos versus aliter memorat Betulejus

τα γαρ πλανα παντα πεφυκευ

quae nulla ne minima quidem mutationo indigent, nisi επι tu ἐπεὶ mutato, et οσαπερ in οσσαπερ. LIB. IV. CAP. 6. g. 5. Sibylla Erythram in carminis sui principio, quod a Summo Deo exorsa esl, filium Dei ducem et imperatorem omnium his versibus verbis eod. Rogiom.) praedicut. π πατροφον κτίστην, οστις γλυκυ πνευuα ἄπασι κατθετο, χ ηγητῆρα θεων παντων ἐποιοσε, Duili os by Gocrate

124쪽

APUD LACTANTIUM OBVIA.

quas vorba editio A sic depravata e hibet παντροτροφον κτι- στην οθις γλυκυ πευμα αντασικα τεθετο και τὶ νῖτορα γελωνπαντωνεοιησε. B et C Vero cum vulgata consontiunt, nisi quod

κατέθετο καὶ ηγητορα praobent. In Sibyllinorum collectione vorsus hi non exstant, sed citantur a Tlieophilo ad Autolycum pag. 112, B. hoc modo

κατθετο. χ ἡγητῆρα βροτων πιαντων ἐποίησε, ubi κατεθετο quoque in antiquiu editionibus logitur. Sod longe insignior est varietas illa θεων Et βροτων , quam discutere thpologis relinquamus. Nos quidsem pro certo affirmare Rudemus, neque nequo βροτων a Lactantio lectum osso; nam duae et imperator omnium vocari a Sibylla rosertur filius Dei, non Deorum omnium, quod impium esset Laetantius paulo ante g. 2.el quamvis alios poStea innumerabiles per ipsum creavisset, quos an-yems dicimus. hunc tamen silium) solum primo genitum divini nominis 25 appellatione dignatus est, patria scilicet virtute ac majestate pollentem , neque hominum, quod nimis angustum esset, sed omnium rerum των παντων. Εx Theophili opore laudato in prooemium Sibyllinorum. v. b. sq. intulit haec verba Opsopaeus, preg. 12. Gall. ubi opsopaeus, postquam px Turnebo docuit παντοτροφον translato aceentu scribendum osso, hape addit: in poSteriore versu excusa Lactantii Memplaria et scriptum cI. v. Puteani optimae notae habent χ ηγητῆοα θν. , unde vel θεων vel θεον fleri potest: Sed Lactantii menti propius aecedit θεον, ut Alium Dei Deum lucem imo ducem: prrorem socuro propagavit Gallaeus) dictit omnium, ut pag. 155. pag. 28. Gall.) dicit πάντων θ' ηγvτῆρα κατέσταμεν θεοτευκτον; cui plane consono. est poetae praestantissimi Ioan. Aurati tectis, χ ηγητῆρα βροτὸν πάντων, ut hominem nempe Iesum ducem omnium diaerit. In horum vorborum initio brevitatis causa non alis perspicuo locutus ost opsopnous. Ni fallimur nihil aliud Videtur dicere voluisse, quam pro βροτῶν Lactantii Exemplaria habere θων, pro quo scriptus libor compendium θν Offorat, quod etiam θεον logi posso, hocque Lactantii menti mngis eOn-Ventro. Valdo enim dubito, in oditis Lactantii libris unquam θν reperiri, quod tamon proprio opsopaei verba significant. PrReterea in χ ηγ τῆρα vix credo eum cogitasse dΘ varia seri-Ptura, sed vorba haec, ut nullius in totam quaestionem momenti, Ox Theophili scriptura posuisse. Nam Omnia nostru

125쪽

ORACULA SIBYLLINA exemplaria cusa, ut supra Vidimus, καὶ ηγητορα habent, neque aliter, ut mox patebit, cod. Regioni. cui hactenus semper eum cod. Putoani convenit, ut no hunc quidem χ' ηγητῆρα praebere erodam. Vorum Lactantius quidem ne quo θεον neque βροτὸν

Ψου legit in Sibyllinis. Illud si reperisset, dixisset filium Dol, Deum

et ipsum, imperatorem etc. Vel tale quid. Nunquam enim silentio transmissurus suisset tam apertum Sibyllas tostimonium pro divinitato Salvatoris nostri. βροτον vero nullo modo locum habore potest. Nam quis usquam dicat redemtorstra nostrum, tum domum, postquam homo factus eAt, impseratorem omnium rerum osso constitutum. Sod videamus nunc scriptum Laetantii ex Inplar. IIaIltolpo bouklicti noctictayhyIIneyMaa IIaciuhat etokayututopae Ii IIaHtωΠoIIo Hee II quod ost

Nam eri osso θν dubitari nequit, tum propter sollennem confusionsem litorarum e ot θ consensumquo codicis Putomi, tum propter Vorsion in latinam, et ducem deum omnium fecit: unde simul patet, lectum hoc quondam misso ειὸν non θεων; evrtamon Laetantium Aliud quid ob oculos habuisso eredam, supra jam dictum ost. Equidem totum locum sic constituo, παντοτροφον, κτίστην, οστις γλυκυ πνευμ' ἐν Gπασιν κατθετο καὶ ηγητορα τῶν παντων ἐποίqσεν, ubi quam tacito των in θεον aut θεῶν transire potuerit, nemo non vides. Sod semel θεων si θεον ubi scriptum est, necesse

quoque Videri potuit, χ νγ i τῆρα scribor . lCf. Laetantius inopitomo ad Pentadium cap. 42. g. 6. is Sibylla quoque deum

dicit dueem omnium a Deo factum . undo palol, logendum esse aut χ' ηγητνῆρα θεον Rut καὶ ηγήτορα θεον, ita ut θεον monosyllabum sit.J Invitus quid om vorsum plumbem emendatione mea procudi; sed sunt riusmodi non pauci in hac carminum farragino, ut lib. 3. v. 529. πασαν υβριν πασχ'ντας δει νηπι κ κ ε τ' αυτοῖς, lib. 5. v. 259. μηκέτι τKρεο θυμον, μη στήθεσσι μεγο ρε et, qui pejor etiam ost, lib. 5. v. 109. εω ουτως τέλος εστm αφθιτον ἀνθρωποισιν. Sed posterior hie non sino dubitations allatus est. Cf. ud Laetatit. 7, 18. Addo S. V. 3S5. Dissili od by Cooste

126쪽

APUD LACTANTIUM OBVIA.

σαρκας γάρ τε καὶ οστεα μυελοεντα καίουσι. Cotorum ut ad Sibyllae vorsus redoum, παντοτρωνος VulgRr m N sollennemquo compositionis normam sequitur, ut ot παντροφος.

An quoque παντατροφος Graocis dicero licuorit, valdo addubito. Quae a toxicographis asseruntur ex ompla, πανταεθνῆς. παντά- μορφος et παντα νοβος, ea omnia aut dubia aut corrupta vi don-tur. Sod liceat nobis hae oblata occasione lexicoruin desectus in vocibus ab hoc adjectivo incipientibus, quotquot nos obsor-VRVimus, Rupplere: πομμακαριστος non solum Phavorini est, sod Hosychii jam s. V. πανόλμος.

παμμ έγ ιστ ος. Aolian. V. II. 10, 2. πα μμεδ έων a Schnoidoro addubitatum Riomor omisit. Oecurrit in inscriptiono tompli S. Sergii, quam ox manuscriptis Vatientiis codicibus dodit Alomanii. ad Procop. ΡRg. 48, quum quΘ n rocentioribus Anthologisto oditoribus Brunckio Jacobsio illo

omissam hic repotoro non injucundum foro speravimus:

αλλοι μεν βασιλῆες ἐτιμήσαντο θανοντας

κοιρα-ὶν βασιλῆος ἀκοιμήτοιο φυλαξοι 10 καὶ κρατος αυεήσειε θεοστεφέος Θεοδωρας,

ης νοος ευσεμη φαιδρυνεται. ης πονος αἰεὶκακ κτεάνων θρεπτῆρες α φειδέες εἰσὶν αγωνες. ubi vorsu 5. τον ot v. 11. ανεὶ logobatur. Ultimum vorsum non

127쪽

ORACULA SIBYLLINAoqui dom non video; Riemer vero Vidisso videtur, omni suspicionis nota in toxico suo abolita. Verba Sophoclis sunt hape: eto τ' επειτα καὶ το μελλον καὶ το πριν ἐπαρκεσει

θν-ων βιοτω πάαπολις ἐκτος ατας. Ne quo tamen, quod nunc ubiquB recΘptum Pst, πάμπολυ γ satis placere potest, quod quomodo significare possit, quod nimium juret, ut Brunckius et Bottiiuu verterunt, non apparet. Εquidem olim tontavi παντελες, nihil in vita humana portaetum reddi posse absolutum quo omnibuη partibus, quin deorum cetri se

immis epat intrudatquo. Verum ut satis patet a Sophoclis loco nullum praesidium petere posse hanc vocem, quo se in lex teis tueatur, ita paulo firmius auxilium ost eidom in auetoritate Sibyllae 5. V. 433. sqq. ita canentis: a αι σοι Βαβυλων χρυσοθρονε, χρυσοπεδιλε, πουλυετης βασίλεια, μονη κόσμοιο κροτουσα, ἡ το παλαι μεγαλη καὶ πάμπολὶς Ουκλι κείσθουρεσιν ἐν χρυσέοις καὶ νάμασιν Κυφρηταο,

Cot rum vulgata Sibyllas exempla habebant πουλιετης, ευφρήτοιο, στρωθεισ1ὶ σεισμε , quod into res pro στρωθήσy aecepisse

videtur. 29 πάμφημος. ZOnar. s. v. πανηι ναίω ot hinc Phavorinus. παναῖστος. Sibyll. 3. v. 404. sed loco eorrupto. Cf. l. v. 186. παναφανής. ΕrRlOSthen. catastorism. e. 23. pag. l8.

πανεπίθυμος. Polemon. Physio . l, 9. p. 245. FranZ. πανθαυμαστος. Suid S. V. 'Aβρααμ. πανόλβιστος. Sibyll. 3. v. 347. πανομφης. Euseb. praepar. ovang. 5, 8. p. 194. A. Viger. παντελεήμον. Auctor de antiquitato urbis Constantinopolitanas apud Alemann. ad Procop. pag. 33. παντοδίδακτος. In oraculo quod Lactantius affert i , 7, 9. Vorsum ipsum dodit jam Schnoidor s. v. ολάστροφος; sed pror'

sus ex codic Regiom. sanatum alibi proseremus.

128쪽

APUD LACTANTIUM OBVIA.

pag. 250., vorum loco valde suspecto. - Sed redeundum est ad Laetantium noStrum.

sera rursus in fine similem carminis, αυτον ἔδωκε θεος πιστοῖς ανδράσσι γεραίρειν ,

ubi αλλον C. ἀνδρασι A, B, C. γεραινεν A. In Sibyllinis exstat lib. 3. v. 774. αλλ' ο ν εδωκε θεὸς πιστον ανδρα γεραίρειν, ubi hape sunt Opsopaei verba seMutilus est; sed qui e Lactantii libro 4. capito 16. rostitui possit: αλλ' ον ἔδωκε θεος πιστοῖς Dανδοάσσι γεραέρειν. Sic enim et repud Lactantium pro αυτον legendum esso docet scripturn et interpretatio vet. membranae: AMO He ΔωKo, sed quem dedit. Augustinus in oratione eontra quinque haeresos: Audiamus quid Sibylla dicat. Alium, inquit, dedit Deus siliis hominum colendum etc. Qua viri doctissimi annotationo plura docemur; primum, Augustinum, qui nunquam Sibyllinorum majori collectiono usus videtur, sed tantum Versus ab aliis laudatos, praesertim a Lactantio, novissct, αλλον in hoc loco legisso, modo, quod propter ceterum dissensum dubitari potest, ad hunc locum respexerit; tum vero codicem Puteani, quo opsopaeus usus est, nostro simillimum ex uno forsan eodemque fonte fluxisse, sed non, quod quis suspicari possit, archetypon nostri osso; nam eandem lectionem stliis literarum ductibus ropraesoniat eodex noster - Raloueaωkai-θenetoicariapeccitopalpeH, i. e. αλλον εδωιαι θς πστοις ανδρεσσι γεραιρεν, quod tum propter orationis nexum in libris Sibyllinis tum propter adjectam interpretationem sed quem dedu Deus Adelibus viris honorare) sic est scribendum, ut opsopaeus indicavit, modo ανδρεσσι pro ἀνδράσσι, quod vix Graecum, reeipias Ex optima codicis nostri scriptura. Ibi d. An alia Sibylla praecipu, hunc oportere cognosci: αυτον σον γίνωσκε θεον, θεου υἱῖν ἐοντα. Editiones Laetantii nihil variant. In Sibyllinis occurrit lib. 8. V. 329. , ubi omnes αυτον σου, ubi opsopaeus notat, Augustinum quoque in orat. contra quinque haereres σον agnoscere: Sibylla aldicit, Ipsum tuum cognosce Deum, Dei silium esse. Sed quomodo

129쪽

LIB. IV. CAP. 13. g. 21.-Iesse autem fuit pater Darid. ex cujus radice ascensurum esse storem, praelocutus est; eum scilices de quo Sibylla dicit, ανθη- σει δ' αὐθος καθαρον. Nihil variant oditiones Laetantii, praetor leviora Sphalmata; noquo magis libri Sibyllini, ubi hie vorsus intogor exstat 6. V. 8.; neque e codice Regio m. novi quicquam afferri potest. LIB. IV. CAP. i5. g. 9.

Et haec omnia non manibus, aut aliqua medela, sed verbo ae

auι cod. Reg. iussione faciebat, sicut etiam Uum c. R. Sibylla

praedixerat: παντα λογρο πραττων πῶσαν τε νοσον θεραπευων.

In Sibyllinis S. v. 27 2. versus sic concipitur: παντα λογρο προσσων πῆσαν νουσον θεραπευων. opsopaeus ad . h. l. loci Lactantii meminit quidem, sed nullam ex suo cod. varietatem affert; eod. Rogiomontanus vero πρασσων otiam Lactantio restituit, in ceteris cum vulgata consentit. Sic enim scriptum est: ΙΙαIItaaoico II apaceoau ΙΙacati te u0coIIovR- ΙΙoya H, i. e. παντα λογω παρασσων πασαν τε νθσον Θροπευων,

ubi vitia orthographica facile emondabis.

a Ibi d. g. 15.

-Sed et Sibylla eadem cecinit his versibus νεκρων δε ἀνάστασις εσται καὶ χωλῶν δρομος ἔστ' o κυς καὶ κωνος α κουσα, καὶ τυφλοὶ βλεφουσι, λαλησουσ' Ου λαλέοντες. Sic praeter Bunemannum sola D ex nostris oditionibuη. Cetera omnes secundo vorsu εστ' omittunt, Λ quoquo ωρος sie) pro ἀκυς habet, in quo scripturao compondio vostigia vorae ieetionis latent. In Vorsu tortio λαλήσουσιν Ου λαλεοντες Α, Β, C. Roliqua vitia omitto. Sibylla S. v. 205. sqq. Dissilired by Corale

130쪽

ΛΡUD LACTANTIUM OBVIA.

γαιαν ἐρημωσει, νεκρων δε ἀναστασις εστω χωλων δε δρομος ἀκυτατος, καὶ καὶπ- ακ σει καὶ τυφλοὶ βλέηνουσι. λαλήσουσ' - λαλεοντες , ubi Xystus Boiutrius ad primum vorsum liaee habot: Ahie ver- Rus orat mancus, quom ex Lactantio integrum socimus, hoe modo: γαῖαν ἐρυιώσει νεκρων δε ανάστασις εσται. Reliqui oditores nil notant, ut non appareat, quae primitus suerit codicis Sibyllinorum dopravatio. Ad secundum versum opsopaeus Vero, allata vulgari apud Laetantium seriptura, addit: -Sed vetus Lactantii membrana legit καὶ χωλων δρομος ωκυτατος. Atquct si equoque cod. Rogiom. , qui simul turpem hiatum in versu primo tollit, uolicoHacΠaAAactaei cectaikxωatim apoΜocωkitaloelia ilico bocakoycoihailycbaoybaoyοyeiRII RII OyeloyRAReOHist , h. e. νεκων δ' ειτααναστασις ) εσται κ χωλων δρομος ωκιτατος καὶ καπνος ακουσει και τυφλοι βλεφουσι ληλησουσι Ουλαλεοντες. Hinc itaquo legendum patet νεκρων δ ἐπαναστασις εσται καὶ χωλων δρομος ωκυτατος κ. T. λ. Primum homistichium occurrit quoquo Sibyll. i. v. 355, ubi rascriptura eodicis nostri firmatur.

Ibi d. g. 18.-At id Sibylla futurum futurum Sibylla, codex Rogioni.)cecinerat olim: cuius versus tales feruntur: Eν αρτοις αμα πέντε καὶ ἰχθυεσσι δυοῖσιν ανδρῶν χιλιαδας ἐν ἐρήμω πεντε κορέσσει καὶ τα περισσευοντα λαβων μετα κλασματα παντα δώδεκα πληρωσει κοφίνους Hς ἐλειδα πολλων, ubi δυσὶν A. δοιοῖσιν B, C; tum versu tortio παντα doost in A, B, C. Occurrunt versus in Sibyllin. S. v. 275. sqq. hoc modo scripti: ἐκ δ' αρτιον αμα πεντε καὶ ἰχθυος εἰναλίοιο ανδρῶν χιλιαδας ἐν ἐρήμω πεντε κορέσσει, καὶ τα περισσευσαντα λαβεῖ is ἄμα κλασματα παντα δωδεκα πληρωσει κοφίνους εἰς ἐλπίδα λαων, ubi versu primo ut quarto votorem Lactantii codicem cum

) his in hoo fragmento. A pro re occurrit.