장음표시 사용
141쪽
ORACULA SIBYLLINAbnt. Sed non solum articulus sublatus, verum etiam futurum σχισθησεται prorsus metrum invertit. Cur opsopaeus articulum omis rit, nescio , praesortim cum hanc additam notam inveniam: adiico articulum το, ut in tortio loco sit procolousmaticus; in vulgatis Laetantii libris ost ναου δὲ συσλισεται πέτασμα : inscripto Opt. notae ναου δὲ σχισθὴ το πδεασμα. Cum Puteanico dico noster quoquo hic convenit; sed aliter distinguonilao sunt voces, quam ab Opsopaeo tactum Vidomus: IIaynexi colito-IIota Ma Utc. Nam reliqua adscriboro Supservacaneum est, quippe in quibus codex prorsus cum vulgata Laetantii et Si - 4r byllinorum scriptura conspiret. Illud vero Ornocis littoris expres Rum valet ναυ δεχισθη τo πετασμα. quod scribondum videtur να- ὁ ἐσχωλὶ το πλασμα. Nam coniunctivum σχισθη pro suturo συσλ σεται positum solis grammaticis serioribus relinquendum. cons. Lobeck. de primis uoristis quorundam aut potaclorum. pag. 6. , ubi quae Vir eruditissimus nobisquo amicissimus scripsit satis valoni, ut Hormanni coniectura Sophocl. Aia c. l006. pag. 322. a Suida nullam auctoritatom sibi potoro possit. Simile ex omplum infinitivi futuri a grammati eis aoristo oxplicati habet Sehol inst. Sopli. Ainc. 425. Ers. ξυνοίσειν. ευνδραμεῖν καὶ συνενεχθῆναι. Schol. Lucian. Jov. consul. e. 4. T. 2. p. 98. Selim. καλ σειν. κρεμάσαι. Schol. Luc. Gall. e. 2. ἐχεμυθησειν, σιωπη- σειν, φυλάξαι το μυστηριον.
- ideo Sibylla impositurum esse morti terminum dixit post
tridui somnum: καὶ θανατου μολαν τελεσει τριτον dilucio υπνωσας
καὶ τοτ' απο φλμένων ὐναδείξας εἰς φάος ῆξει
πρωτος ἀναστάσεως κλ τοῖς αρχὴν υποδειξας , ubi primum versum omittit A. θανατος habent B, C. αναδισας in Vorsu so undo A. Cotora orrata omitto. Extant in Sibyllin. 8. V. 3l2. κqq. Sod primus vorsus a scriptis Sibyllinorum libriu aborat, o Lactantio a Botulo o supplotus. In secundo vorsu omnos logunt: ἀποφλμενων ἀναλυσας; Rd quem V. OpSο- pneus refert, Lactantii libros oditos hahoro ανακυψας vel ἀναδείξας, sed manuscriptum itidoni, ut Sibyllam αναλυσας. υνα κυψας milii iii Lactantii libris non so obtulit, sed ἀναλυσας confirmatur quoquo a nostro codico ait Miene, ubi M ost pro αλ et Dissiliam by Corale
142쪽
ι Pro υ, ut Saopius; nequo quicquam aliud significat seriptura ἀναδισας in odit. A. Cetorno variolatos in eodice mori errores 4ssunt librarii, quibus exscribendis superfodondum duxi. LIB. IV. CAP. 20. g. la. Sed nos, qui - adpellamur silii Iudaeorum, quod declaras Sibylla cum dicis 'Ioυδαίων μακαρων θεῖον γένος Ουρανιωνων. Idom vorsus ost in earminibus Sibyllinis lib. 5. v. 248., in quo tam n noquo edita, nequo scripta exemplaria quicquiim Variant). Sic perventum ost ad fragmenta Sibyllina, quao libro septimo continentur. Atquo haec quidem in codico nostro interpretati no Latina caroro, statim ab initio jam monuimus. Quomodo haec intorpretationis Latinae omissio simul osso orit, ut librarius pluros lineas Graecas omiserit, supra quoque ad 4, i 8, 20. iam Oxplicuimus. Sed tamen vel sic nonnulla in his pristinuo intogritati rostitui possunt. LIB. VII. CAP. 16. g. ll. -Montes quoque illissimi decident eι planis aequabuntur: mare innavigat ile constituetur hae tres voces desunt in cod. R.). ac et c. R. ne quid malis hominum terraeque desit, audietur e e de ost in e. R.) coelo tuba, quod hoc modo Sibyllia denunciut
ubi γαρ post σαλ-γε, insorunt Λ ot C. Versus oecurrit in Sibyllinis S. v. 239. , ubi δ' insertur post σαλπιγξ. Obsorunt Op-
143쪽
ORACULA SIBYLLINA terra, et erit deformatus orbis atque desertus, quod in earminibus Sibyllinis ita dicitur: ἔσται κοσμος ἄκοσμος ἀπολλυμένων ανθρώπων. Nihil variatur ne quo in editis Lactantii exemplaribus, neque in Sibyllinis carminibus, ubi hie vorsus exstat T. v. 123. , nΘ-que in codico nostro, nisi quod duas voces εσειτι κοσμος librarius omisit. LIB. VII. CAP. 1 S. g. 5. εἰ.Sibyllae quoque non aliter fore ostendunt. quam ut dei sitius a Summo patre ea summa a putre c. R.) mittatur, qui quo c. R.)et iustos liberet de manibus impiorum et iniustos cum tyrannis Saeviensibus deleat. e quibus una sic tradidit tradit. c. R.): καὶ μακαρων ἐθελων noti ν ἐςαλαπαςαι,
καὶ μέν τις θεοθεν βασιλευς πειιφθεὶς ἐπ' ἰδίων πάντας ολει βασῶεῖς μεγαλους καὶ φῶτας ἀρίστους
εἶθ' ουτως κρινεῖται υπ φθίτου ανθοι, ποιω, ad quae Verba, pro mirum, Bune mannus Isaei notam transeri'
pSit -αφθAου. Ita logo cum M. Masuro propior motri rationem, sicut est in Bon. et Od. Florent. non ἀφθιτοις, ut in aliis editis. Ssed αφθιτου nostri quidem omnes A, B, C, D. αφθιτοις e La ctantio vero citant etiam Botultius ot opsopaeus ad Sibyllina. Sed ridicula ost linoe motri cura in viris, qui ἐπ ἰδίων pro
ionico a minori si κρινεῖται pro molosso habero potuerunt. Cetora vitia editionum transmitto Milontio. Vorum καὶ μεν τις 50 SOlius Bunornanni sphalma vi dotur. Nani colori Omnes καὶ κωτις. Comparemus iam Sibyllae carminR, 5. V. tu6. sqq.ῆξει δ' αυ μακάρων ἐθέλων πόλιν ἐξαλαπαξαι. κακεῖ τις θεοθεν σθεναρος βασιλεὐς ἐκπεμφλὶς πάντας ολεῖ βασιλεῖς μεγαλους καὶ ἄνδρας αρίστους,
εἶθ' ουτως τέλος εσται αφθιτον ανθρωποισιν, ubi in Recundo vorsu maximo a scriptura Lactantii disceditur.
Sod paulo anto in Sibyllinis hic quoquo vorsus legitur: καὶ Κισσὶς λοθεν βασιλευς πεμφθεὶς ἐπὶ τουτον, nil quem locum ita opsopnous: ONon ost, quod labores de hoc
Cissi rogμ: Vorsus ost partim vitiosus, partim male loeatus. Tolle eum, sputontia orit porspicua. Sod ubi reponendus sit. non perinde liquet. Lubotis sextorseroni tertium a fine et hunc Diuili od by Cooste
144쪽
insererem ). Idem certo est sensus utriusque, si modo κισσὶς in κέν τις mutos. Imo audacter illine Giciondum et hue rocipiendum pronuncio ex auctoritato Lactantii lib. 7. cap. 18. Jam allato Laetantii loco prorsus ita, ut in vulgatis legitur, nisi quod, ut jam diximus, υπ' ἀφθίτοις citat, ita porgit': videsne altorum ex Lactantiana collatione natum 7 nam ne to moveat ἐπ' ἰδίων, in vot. Lactantii mombrana seribitur ἐπὶ τουτον, ad istum. Eadem porro pro κρινεῖται habet κοίσις ἔστω. Vides itaque eodicem Puto ani duo ista vitia metrica, quae supra tetigimus, sanare; simul quoque barbarismum, quo κρινειται pro κριθήσεται positum ost, expellere. In codico Regiomontano perquam mutila sunt haec verba, Sed rara felicitato servata sunt si ea ipsa verba, de quibus agitur. vhoihai Ma knpωlle oeconoaHoξ uehiTieθeo olitoutou Ilatita coethpci coctat an po Ilocill
Festinationem librarii arguunt quoquo illae literae, quae passim ex modiiου vocibus Qxciderunt, practsertim i. Verum patet Lactantio restituondum esse ἐπὶ τουτον pro ἐπ' ἰδίων, et κρίσις εσται pro κρινεῖται. Ceterum est quoquct ad Lactant. 4, 6, 5.
ος πασαν γαῖαν παυσει πολέμοιο κακοῖο - .
ubi καὶ omittunt A, C. τοτ' ἐξ A, C. ηελίοιο C. πέμψει Α, C. παυσειε A, C. Sibyll. 3. v. 652. καὶ τοτ' α1τ' ἐελίοιο θεος πέειφει βασιλῆα.ος πασαν γαῖαν παυσει πολέμοιο κακοῖο. Ita opsopaeus scribero potuit, cui vergus iste κἀκει τις θε θενκ. z. λ. tertius a fine paginae est. Sed Da etiam hic supina est Gallaeios itantia, ut haec verba in suam oditionem transtulerit, non monito lectore, quo Spectent.
145쪽
ORACULA 8IBYLLINAPer se Laetantiana scriptura in priori versu Vituperari non potest; nam πέμμα pro πέμφει satis ad Struximus supra ad 4, i5,
29. Sod nihilominus, codicibus jubontibus, Sibyllinorum Ioelio
restituenda quoquo Lactantio. Puteani quidem codex hic similo fatum, quRlo nOSter, passus videtur. Hinc opsopaeus vestigia tamen membranae vet. staro a Sibyllina lectione narrat. Codex quoque Regiomontanus, ut si pluribus omissis, tamen claro indicat, non alitor olim apud Lactantium lectum suisse. Simul 52 Voro novum exemplum praebet stuporis librarii, qui Latiua pro Graocis habuit; nam verba Lactantii item alia ita scripsit, quasi Gra ea essent, hoc modo: ite Maiin kaitotario aioiοθeoc cauini RuROMOyoha koioli. o. ilem alia
Restituo linquo Lactanti καὶ τοτ' απ' ηελίοιο θεος πέει φει βασιλῆα.Ibi d. g. S.
ημετερας δουλείας ζυγον δυσβαστακτον ἐπ' αυχένι κtiμενον αρε iκαὶ θεσμους α θεους λυσει δεσμους τε βιαίους. 'Haec ita a Sibylla non prosecta esse, monStrat verSuΗ S eundus, qui bis iambum pro spondeo habet. Sed do tota loetiouo maximum jam dubium movent usetores editiones, quae omnes
tres ηροτέρας δε ζυγον δουλKας δυσβαστακτον praebent. In Sibyllinis leguntur hi versus S. V. 325. sqq. αυτος σου βασιλευς ἐπιβας ἐπὶ πάJλου ἐσάγει πρῆος πῆσι φανεὶς, ινα τοι ζυγον, Oπερ υπῆμεν, δουλον δυσβάστακτον ἐπ' αυχένι κtim νον αρν, καὶ θεσμ ους ἀθέους λυσν, δεσμους τε βιαίους, ubi rectius ονπερ I, II, III. αθέσμους pro α λεους Ι, ΙΙ. Sed
ἐσάγει vorsu primo non minus metrum violat; in tertio vero Versu pedum legitimo mensura procedit. Ex suo Lactantii codice nihil onotat opsopacus, ex ingenio ipso ita corrigenS 53 ινα ημετέρας δουλιέας γυγος δυσβαστακτeν κ. T. λ. Dissili od by Cooste
146쪽
Atque hoc quidom video, ινα restituendum osso LRctantio, ut conjunctivus αρli, quem metrum P0Stulat, habeat, quo regatur. Sod longo alia qunodam in versu hoc lecta fuisso, monstrant vestigia codicis Roglomontani. Sed, quod dolendum Est, tres linoao dimidiatae ita aqua corruptae atquo ovantilao factae sunt, ut nonnisi per nebulam quandam logoro potiiorim; atquo ibi domum, ubi do loctione nulla liου movori potest, textus integer suit. Haec vero iudo extrico:
sunt: eae secun D ve rati δυσβατακτον pro δυσβαστακτον, et fretis, . . θLυς λυσει δεσμους τε μαιους. LIB. VII. CAP. 19. g. 2. , Tunc aperietur coctum medium deest hoc vocabulum in c. R.)intempesta et tenebrosa nocte: ut in orbe toto lumen uescendensis Dei ιumquam fulgur appareat. 9uod Sibylla his versibus locula est
πυρ, εσται σκοτος ἐν τῆ μέσση νυκτὶ μελαίνη - Εditiones A, B, C nil variant, nisi quod articulum τῆ omittunt. Cum in Sibyllinorum ipsorum collectiono versus hi dosint, Bo-tutrius et Opsopaeus eos inter fragmenta rotulerunt; utrum bivoro in Puteant codice aliter lecti suerint, nee ne, tacetur. Mihi tota sententia, quam continent, perquam inepta videtur, ubi venerit ignis tunc erit caligo; imo tunc evanescet caligo. Codox noster II. I. nullam deminutionem passus ost; qua propter ni iter quidem hi vorsus in posterum constituondi erunt, Sed sententia prorSus eadem p rmanet. Ita enim illo: OHHtauea Ou Ilopectatokoloeuti MecHoHulyhti Monai IIII
quod vix aliter legi poterit, quam
147쪽
-9uod etiam Sibylla cum prophesis congruens, futurum erae praediau, τρίψουσι δ' ειδωλα βροτοὶ καὶ πλουτον ἄπαντα. Edit. D ρι νουσι. Ceterae prorSus cum BunemRnno conspirant. In Sibyllinis legitur versus S. v. 224. , ubi ριφουσιν omnPS Iagunt; sed ρίη -γιν vulgaverat Aldus, qui aerosticlia haec do
Christo jam anto Xystum Betuirium odiderat. Mihi in Sibyllinis s=ίψωσιν unico Verum esse, persuasum est; nam quod jam ab interpretibus animadvorsum est; vocem a ρ incipientem postulat ordo acrostichi. Conjunctivum vero non solum in hoc sod etiam in duobus sequentibus versibus poscit sententias conformatio; atque sic hi versus jam a Valesio oditi sunt in Constantini oratione ad Sanctorum coetum cap. 18. pag. 592. B. ad cnicem Historiae eos, clesiasticae Eusebii edit. myurit . Eandem quoquo scripturam Lactantio restituendam esse, haec potissimum mihi persuadent, quod Augustinuη quoque in trRnslatione Voce rejicient usus est, quodquo faello apparet, quomodo litera t. Ex Voco praecedentevorsui adhaeserit. Atque confirmatur non solum hoc, sed ipse quo quis conjuncti Vus a nostro codice: Et pei ploelia alatoastbpotoikκai Il aono Hntallta, ubi sic spatio discreta praemittitur Vocula cι, quae aperte ultimae pra cedentis vocis syllabae male iterat sto debetur. Reliquasi e Graocis literis scribenda Sunt ρει ωσιν δ ιδωλα βροτοι κααι πλουτον αταντα. quae facile in ordinem redigi po8sunt.
,Erythraeu quoque idem spopondit εργα δὲ χειροποίητα θεων συνεκκαυσονται , quod quamvis barbarum tamen omnes oditi tuentur. Similis est versus in Sibylliv. 3. v. 618. ἔργα δε χειροποίητα πυρος φλογὶ παντα πεσειται,
ubi opsopaeus versus Lactantiani montionem faciens Q Suo codice pro συνεκκαυσο rem profert κατακαυθqσονται. Recte utique;
et Sic quoquo cod. Regio m. , qui tamen praeterea Rliud quoquo vitium in hoe vorsu tollit. Ita enim ille: Dissilired by Corale
148쪽
hinc legendum est ἔργα δὲ χειροποίητα θεῶ κατακαυθ ήσονται ubi cur θεω pro λων eo dici Obsecutus Seripserim, monstrant Versus, qui et praecedunt et sequuntur in Sibyllinis: καὶ τοτε δὴ καμ νουσι θεω μεγαλω, βασιλῆ 56αθανάτ' γονυ λευκὸν ἐπὶ χθονὶ πουλυβοτείρη et καὶ τότε δὴ χαρμην μεγάλην θεὸς ανδράσι δώσει
quase Verba Satis monstrant, do uno deo Vero hic sermon messo, non de diis ethnicorum. LIB. VII. CAP. 20. g. l. 2. sede quo iudicio et regno apud Erythraeam Sibyllam sic in
oπποτε καὶ το λάβρ τέλος αισιμον ηὸὲ βροτοισι καὶ δὴ ἀφίξηται κρίσις αθανατοιο θεοῖο, ῆξει ἐπ' ἀνθρώπους μεγάλη κρίσις ηδὲ καὶ αρχη-uhi oποτε δὲ καὶ A, C. tum vorsu 2. omisso καὶ quod qui intruSit, Grasci formonis omnino ignarus fuit) ab initio ἀφίξηται δὴ κρίσις Λ, B, C. Contulerunt linoe oditores cum Versibus Sibyllae 3. V. 74l. Sq. οπποτε καὶ τουτο προλαβν τέλος, αισιμον ῆμαοηἴει ἐπ' ἀνθρωπους ἀγαθούς μεγαλοιο καταρχήν, ubi προλαβν deest in editt. I et II, nec patet undΘ Vocem rct
ceperit OPSopaeus, cuius haec est nota, se Lactantius I. T. c. 20. iam affert totum Lactantii locum; tum ita porgit variant sane ab his nostris: ut dubitem an Erythraea carmina, quali R LR-ctantius Vidit, integra ad nos perveniant. Sod ot Puteani membrana diversa est a publicatis editionibus. Sic enim refert priores duos versus, quantum ex literarum vestigiis et interpretatione colligero licet:
οπποτε δη καὶ τουτο λάβη τέλος αισιμον ημαρεῖς δὲ βροτους xj ει κρίσις,
eum vero et hic dies acceperit fatalem tinem: in homines autem veniet iudicium etc. Etiam hinc patot o diversis fontibus fluxissoliae e duo exemplaria Puto ani et Regi Omontanum. Nam in nostro Dissilirco by Gooste
149쪽
ORACULA SIBYLLINA 5et Oxemplari deo St, ut iam diximus, intorpretatio, ne quo e vestigiis loctionem eruero hoc loco necesMe est, cum omnia plana sint; tando in vero etiam exemplar nostrum pluuius nune est, quod sic locum exhibet OtotcH
οτοτε η και τουτο λαβ)ὶ τελος ωσιιιον ημαρε αγις δε βροτους κρισις αθανατοιο - τοιος μεγαλη σρισις ηδε κοα αρχη. ubi in εισις pro εἰς malo duas ultimae litorau iteratae sunt, τοιος voro ultimam syllabam Vocis ἀνθρωπους repraesentare vi-dotur. Nam quomiuus quis suspicetur τοιος pro θεοιο Praecedentibus coniungendum esse, ipsa ratio scribendi impedit. Nam exciderunt qui dom saepius aliquae voces; sed quac in dimidiata linoa deinceps scripta reperiuntur, ea quoquo in archetypo continuata suisse nocesse ost. Scribo itaquo ποτε δη καὶ τουτο λάβρ τελος αἴσιμον ῆμαρ
ἐπ ανθρωJστους μεγάλη κρίσις vide καὶ oρχή. Ibi d. g. 3.-Deinde apud aliam ταρταρεον δὲ χαος τοτε ὁ εἰςει γαια χανουσ ,ῆξουσιν δ' ἐπὶ βῆμα θεου βασιλῆες ἄπαντες, ubi A, B, C, D bono βασιλῆος, quamvis interpretatio Sio Se
habet, venient autem ad tribunal dei reges res A, C) omnes. Occurrunt vorsus in Sibyllinis S. v. 241. sq. in eodem acro-58 Aticho, cuius supra meminimus, ubi omnes βασιλῆες, opsopaeus tantum in margino βασιλῆος, do Puteant codico nil monens; praeteron νὶς σι pro iii θυσιν odit. IV. Constantinus quoque loco cit. βασιλῆες, praetore a versu primo δὲ omittit et ποτὲ scribit. ταρταροεν est in Aldina. In eodico Regionaoni. ita locus scribitur: taptapoois noXaocaei Diuitiaco by Corale
150쪽
ταρταρεον δε χαος δειξει τοτε γαια χανου . . .
θου βασιλῆος αισαντες, ubi non solum διίξει τοτε pro τοτε duξει variat, sed otiam βαύιλῆος recte Scriptum exstat. In αισαντες literae ic Pro π e Xa-
sen ullo loco apud eandem ουρανον Γλίξων γαί-ς κευθροονας ανοίζω καὶ τοτ' αναστησω νεκρους, μυιραν αναλυσας καὶ θανατου κέντρον, κώ υστερον Hς κοισιν αζω κρίνων ευσεμων καὶ δυσσεμυν βίον ανδριον.
Levin tantummodo sunt, qua o in oditis Lactantii exemplaribus exstant vitia orthograpiti ea. Ut vero o Spurkii nota nil Lnctantium ot opsopaei ad Sibyllina video, alii videntur Κλίζας haboro. In Sibyllinis haec leguntur S. v. 4s3. sqq. sed omnia verba e torii a persona prolata sunt: ουρανὸν εἰλίξει, γαδεὶς κευθμωνας ἀνο ζει καὶ τοτ' αναστησει νέκυας, μοῖραν καταλυσας καὶ θανατου κέντρον, καὶ υστερον iaς κρίσιν ῆξακρίνων ευσεβέων καὶ ὁυσσεβέων βιον ανδρων ubi opsopaeus o suo codico ἐδείξω notat, quod noster quoquo
habet, in reliquis, quantum servata sunt, nil a vulgata lectione 1,9rocedens. Praeterea vero o Sibyllinis lubenter ηξω pro αξω restituam Lactantio; αζω tamen etiam noster cod. tu tur. LIB. VII. cxv. 23. g. 4.-Sed nos ab humunis ad divina redeamus. Sibylla iterum dicit Sibylla dicit haec c. R. :is δυσπιστον γαο απαν ιιεροπιών γένος ' αλλ' oταν id, κοσι toυ καὶ λὶτων ε λθη κρίσις, etiν θεος αυτος
ποινησει κρίνων ἀσεβας θ' αμα ευσεβέας τε, καὶ τυτε δυσσεβίας μεν ἐπὶ ζοφον ἐν πυρὶ πεμη ει, οσσοι δ' ευσε ουσι, παλιν ζ1 σουσ' ἐπὶ γαδεὶς πνευμα θεου δόντος τιμην αμα καὶ μον αυτοῖς. Nihil, quod operno pretium sit, onotavi ex oditis Laetantii Dissilirco by Cooste