장음표시 사용
151쪽
ORACULA SIBYLLINAρxomplaribus. In Sibyllae vero oraculis haec paulo alitor disposita leguntur, 4. V. 40. Sqq. δυσπιστοι γαρ απαν μεροπων γενος. αλλ οταν ἡδη κοσμου καὶ θν-των ἐχθri κρίσις, ῆν θεος αυτος ποιησει κρίνων α βεῖς αμα τ' ευσεμας τε, . καὶ τους δυσσεβεας μεν υπο ζοφον εμπαλι πέμψει, καὶ τοτ' ἐπιγνώσονται οσην ασέβειαν ἔρεξαν,ευσεβέες δε μενουσιν ἐπὶ ζειδωρον αρουραν, πνευμα θεου δοντος ζωήν θ' αμα καὶ βίον αυτοῖς, ubi δυσπιστοι Eolus Gallaeus habet; reliqui, ut Lactantius, δυσ- πιστον : tum oσην ευσέβειαν I, II; tandem Versu ultimo πνευμα τε δοντος καὶ ζωὶν e Redem. Duos versus se Lactantianis iterum
Proseri Sibylla 4. V. t 31. Sq.οσσοι ὁ ευqεβέουσι παλιν ζησον et ἐπὶ γαῖαν πνευμα θεου δοντος, ζωήν θ' αμα καὶ βίον αυτοῖς. Videamus jam scripturam codicis Regiom.
152쪽
Dκ αυτος, ubi notos κοσμει pro κοσμου et οκ pro θς in qua seriptura o pro θ saepius Observatum est, κ pro ς Voro semel aut bis. cf. notam ad 1, 6, 45. Cetera vitia leviora sunt. 8. 9. IIsto duao lineao continent exitum Versus tertii, una cum prima Voco καὶ in Versu quarto. Literas singulas sic legendas credo: θιι εισσεβεας τε και), ubi mi seripturam Laetantii θ' αμα confirmat, pro qua Sibyllini, ut vidimus, vitato litatu αμα τ' oxhiboni. Sed hiatum istum tum in universim in his vorsibus tum praecipuo in hac hoxamotri Aodo non rekrmido. In ea Voce, quam εισσεβεας pro ευσεβέας scripsi, vides si post primum o figuram A, quam non minus per σ oxpressi. Id Vero foci, quoniam tum in versu Aoquenti in voce δυσσεβας eadem eodem loco reeurrit, tum vero, quoniam, quamVis per A a nobis expressa sit, in codico tamen his duobus tantum in locis Gusmodi litorarum ductus se obtulerat, quem alias quidem non vidimus, sed quom simillimum litorao A Ob typorum aliorum defectum hoc signo reddidimus. 10. 11. 12. 13. 14. 15. Has quinque lineae servant Ver sum quartum eum initio quinti κοα τοτε ὁλσσσεβεας ημεν οξτο ορ ον εν πυρι τει ι νει, οσσοι δ ευσεβε υσι - ubi καὶ τοτε Lactantii firmatur, eum ipsa Sibyllina haboant καὶ τους. In δυσσεβέας
notes tum signum illud, quo tortium G eXpr 8Sum est, tum APro υ positum, quod nondum se obtulit. In ημεν pro μὲD Rhundat prima litera. Mira vero depravatio est Vocis υπο, Per Reto; υπο enim, non ἐπὶ legendum esse, ut Lactantius habet, patet ex collatione Sibyllinorum et perpetuo usu in sormula υπο ζοφον. oξbo II vero aperte ζοφον est, primis duabus literis transpositis, et b pro ob h. e. φ scripto. Reliqua integra mRI Serunt, nisi quod τ semol pro re positum est, ut saepius. Iam deest finis quinti vorsus, et initium ultimi. Sed finem VerAus ultimi continent lineae 16. 17. 18., quae si e legendas, δοντος τιμην θαμα κι βιον αυτοις, ubi recto insertum est post τιμην, quemadmodum
otiam Sibyllina hanc particulam agnoscunt, nisi quod ζωήν θpro τιμήν θ' haboni.
LIB. VII. CAP. 24. g. l. 62- Veniet istitur summi et maximi. dei fllius, ut viros ac mortuos iudicet, testante atque dicente Sibylla Sib. test. atque dic. c. R.):,,πασης γαρ γαίθς τοτε θννὶ ον συγχυσις ἔσται,
153쪽
ORACULA SIBYLLINAαυτος ὁ παντοκρατωρ οταν ἔλθη βήματι κρῖναι ζωντων καὶ νεκυων ψυχας καὶ κοσμον απαντα, ubi A εt C νέκρων, cs. Sibyllin. S. v. 82. , ubi Versus secunduRκie exstat αυτος παντοκρατεορ Θαν ἐλθων β quaσι κρίνy. In codico Rogiomontano doost posterior pars versus foeundi, in rcliquis, praeter Ioviora vitia, conspirat cum vulgata Laetant i lectione.
tilia Sibylla vaticinans furensque proclamat, κλυτε δέ μου μερσπες, βασιλευς αιωνιος αρχει. Uxin Bunomniano consentiunt A, B, C, D est eodox noster. In Sibyllinorum colloctione vorsus non logitur.
,,quam civitalem Sibylla desiyniat, cum dicit c. R. addit: hoe modo ris καὶ πολιν, ῆν ἐποίησε θεος, αυτην ἐποιησε λαμπροτέραν αGrρων καὶ ηλίου ηδε σεληνης.
Sic quoquo A, B, C, D. In Sibyllinis vero sie loguntur hi duo
ad quom locum opsopnous in nota, quam ueloxit Gallaoufi, verba Lactantii ita scribit, ut in Sibyllinis scripta Oxstant, nisi 63 quod λααπροτεραν oxhibet. Botulrii eri Ain in nota ad Laetrentii l. c. Gallaouq nobis servavit se Lactantii inmon lectio magis arridet, ne quo enim video, quid vorbum ποθεῖν sibi velit, licst
154쪽
λαuπροτεραν αστρων ηδ ηλιου ηδε σεληνης. Logo ita quo: καὶ σωλιν ῆν ἐποθησε θεος, ταυτνὶν ἐποίησεν
,. ythraca vero sic aufου δὲ λυκοι συν αρνεσ ἐν Ουρεσιν αμιλλουνται χορτον γαρ λυγκες τ' ἐρίφοισιν αμα βοσκονται, αρκτοι συν μοσχοισιν ὁριου καὶ πασι βροτοισι, σαρκοβορος τε λέων φαγετ cxχυρον παρα φατναις συν βρέφεσίν τε δρακοντες αματορσι κοιμήσονται - . Φuno quot vitiis motricis scalpant, nemo non Videt. Atqui
oditionos B, C, I vix quicquam, quod oporae pretium sit, Variant, nisi quod γγεται pro φάγετ' B et C; praeteron παρλυγκες B, C, quod quid sit, statim patebit, et αματροσι B.
Maximo voro insignis ost lectionis variotas in oditione A, quamvis interprotationem Latinam pandem practi, et, quam ceterae oditiones. Duo enim primi vorsus sie Oxarati fiunt: Οιδε λυκαι si
αμα βοσκησονται, reliqua non variant, nisi quod etiam φάγεται logitur. Iam consor Sibyllinorum scripturam 3. v. 737. sqq. ἐν δὲ λυκοι τε καὶ ἄρνες ἐν Ουρεσιν αμμις ἔδονται χορτον, παρδαλιές τ' ἐρίφοις αμα βοσκήσονται, αρκτοι συν μοσχοις νομαδες αυλισέλασονται, σαρκοβορος τε λέων ἄχυρον φάγεται ἐπὶ φατνης ως βους ' καὶ παῖδες μαλα ναὶ πιοι ἐν δεσμοῖσιναε σιν. πηρον γαρ ἐπὶ χθονὶ θῆρα πτοιησει, καὶ βρεφέεσσι δρακοντες αμα σφίσι κοιμνὶσονται κουκ ἀδικκὶσουσιν, ubi παρδαλέες - φαγετ' ἐν φάτνη - ἐῖουσιν Ι, ΙΙ, quae e codice Regio opsopaeus mutavit. Idem in nota versus hos excitat, ut vulgo in oditis Lactantii exemplaribus circumseruntur, monetque, in mScr. eod. primum et socundum Vsersum itidem, ut apud Sibyllam, legi, nisi quod illo corroctius αμμιγ' pro αμμις scriptum habeat, si in tertio exstaro πασι βοτοισι omnibus pecu dibus. cod x Ilogioinontanus quamvis misere mutilum, tamen et ipso longo plurima Ox his confirmat, sic vorsus exhibens: Disit Corale
155쪽
Non dubium ita quo est, quin tros primi versus apud Luctantium ita legi debeant, postulantibus tam codicibus scriptis quam ipsa editions A: ηδε sivo οι δεὶ λυκοι τε και αρνες ἐν Ουρεσιν αμμιγDorias υρτον, παρδαλιες τ' ἐρίφοις ωια βοσκησοπιαι, ἀρκτοι συν μοσχοισιν Duoυ και πασι βοτοισι. In versu quarto nil emendandum est, quam, quo it jam Vetereseditiones, ut vidimus, habent una cum eodico nostro φαγεται pro φάγετ'. Sed in quinto vorsu noque ἀμάτορσι propter metrum, neque ἀμάτροσι. quod B habet, foret potost. Sibyllina
vidimus daro αμα σφίσι, codicem, invito metro et sensu, Gu τ=ῆσι. Quid reponendum sit, non video.
ista alio loco de tubertate rerum καὶ τοτε δὴ χαραν μεγάλνὶν θεος ανδράσι δωσει. και γα o γῆ καὶ δενδρα καὶ ἄσπετα θρεμματα γαίηὶ δώσουσιν καρπον τον ἀληθινὸν ἀνθρωποισιοι νου καὶ μέλιτος γλυκέως λευκου τε γάλακτος, καὶ σίτου, οπερ ἐστὶ βροτοις καλλιστον ἀπά-ων. ubi γλυκυτέρου pro γλυκέως, quod saltem γλυκέος esse deberet, A Bt C. Praetorea ηκλιστον pro καλλιστον Λ, quod ῆὁιστον fuisso vidotur. In Sibyllin. loguntur hi vorsus 3. v. 6l9 8qq- , Rhi in paeimo vorsu χάρμην Oxstat, tum v. 2. ποίμνια μηλων Py0 θρέμματα γαίης. Tand in vorsu quarto γλυκερου. C die'm Dissili eo by Go mi
156쪽
Puteani Laetantio quoque restituero χαρμην et γλυκερου notui sopaeus. In γλυκερου consentit quoque cod. Regiona. et lioc sine dubio sibi vult dopravatum γλυκυτψου in A, C. At cum ex primo Versu tantum initium et finem και τοτε δη - ἀνδράσι 60 δωσει codox exhiboat, de Wραν nihil afferri potest. Sed vel solius codicis Puteani auctoritat χαρμην ost Lactantio reddendum. Praetorea αι ρρωτοισιν e vostigiis nostri codicis Is gendum.
σεβεων δὲ μώνων ἁγία - πάντα ταδ' Οισει ναμα μέλιτος απο πέτρλὶς ν δ' υπο πηγῆς καὶ γαλατ' αεμβιωσίης ὐευσει πάντεσσι δικαίοις. Editi uisi in moris erroribus typorum non variant. Rotulit hos versus Betulous intor eos, qui in libris Sibyllinorum non reperirontur. Sed fallitur. Nam paulisper tantum mutati exstant 5. V. 280. Sqq, 'Eβραίων δὲ χθων αγι' εσται. πάντα ταδ' οἴσει νῆμα αελισταγέος απο πέτρης καὶ δια γλώκ7σγὶς καὶ γαλα δ' ἀμβροσιον ἐευσει πάντεσσι δικαίοις. Sed primi vorsus loetio in Sibyllinis rejicienda ost, eum αγία ultimam longam abjicere nequeat. In secundo Versu scriptura Lactantii mirum quantum depravata est. Sed vetus opsopasicodex habuit Nαμα Μελ. CT ATA II CAPO, o quod QSi ναμα με- λισταγέος απo, ut in Sibyllinis seribitur. Confirmatur hoc quoque , ut statim Videbimus, a nostro eo dice. In versu tertio prastoroa γαλατ' vol γαλα τ' postponi meretur Sibyllinorum scriptura γαλα δ' . Sod meliorem lectionsem Offert eodex
157쪽
ORACULA SIBYLLINA ναμα μελισταγαυςς απο πετρης ηδ απο ππης και γλααγοκ αμβροσιζς ρισετ παντεσοι δικαιοιο. Logo itaque γλάγος, nam κ pro G positum est. In ultima voce Mkaiolo positum Vidos M pro Al. Praeterea saepius A pro αoecurrit. R aliqua vitia saetio omendari possunt.b) orae illa Sibyllina in Lactantii libro de Ira obvia. CAP. 22. g. 5. 6. T. -Sibyllas plurimi et maximi auctores tradiderunt, Graecorum, Aristo Chius Aristonicus cod. R g.) et Apollodorus Erythrueus :nostrorum Varro eι Fenestella. Hi omnes praecipuam re nobilem practer ceteras Erythraeam fuisse commemoriant. Apollodorus quidem uide civi ae populiari Sua soriatur. Fenestella rem etiam legatos Erythras serithreo c. R.) a Senutu erae missos refert, ut hujus Sibyllae carmina Romam ii portarentur; et ea consules Curio ri Dclunius in Capitolio, quod tunc erus curante se. Cumis restitutum, ponendu curarent. Apud hanc ue summo et conduore rerum deo hujusmo liversus reperiuntur: αφθαρτος κτίστηὶς, αἰωειος, αἰθέρα ναίων, τοῖς T ακακοις ακακον προφερων πολυ μειγνα ροσθον
τοῖς δὲ κακοῖς αδίκοις τε χρολον καὶ θυuον ἐγείρων. Vorsus iii in colloctions librorum Sibyllinorum non reperiuntur; quaproptor a Xysto Betulo o pag. 10 l. ad calcom versuum Sibyllinorum rojocti sunt; ut mirandum sit, Opsopasum eos in fragmontis Sibyllinis prorsus omisisse. Vorsus secundus vix Siect manu scriptoris Exiro potuit; nam quis ost ακακος πολυ μεί ζων μισθός .' quid προφερειν μισθον ' Libri improssi hic nos dostituunt, ubi levioros tantum has scripturao varietates rΘpe 'rio: v. i. αχιος odit. A. αἰωνιος T B. αἰωνοιστ' C. v. 2. τοῖς α κάκοις τ' A. τοῖς ἀγαθοῖς αγαθόν L , quod saltem prasserendum videtur. πολυ deest in A. Memorabilis voro est intorprotatio Latina, tum editionum veterum, tum codicis Rogiomontani, at que ejusmodi, ut in Versu secundo alia verba antiquitus lecta suisse, satis demonstret; sed quis indo vorsum re1 ingere au deat 3 praesertim eum tot oxomplis jam demonstratum Rit, quRnt' opero haec interpretati O Latina apud Laetantium a Vorbis Grae Dissilirco by Gooste
158쪽
cis Areopissimo recedat. Ita voro linoc interprotatio concoptaost in omnibus tribus oditionibus votoribus ot in eodico nostro: incorruptibilis et conditor aeternus in a re hiabimus: bonis bonum pro strens proferens cod. Rog.) justis multo majorem mercedem in cod. Reg. pro justis logitur eo: injustis autem et mulis iram ef
-Rursus ullo loco enumerans, quibus maxime facinoribus incitetur deus Mec intulit φευγε δε λατρειας ἀνομους, θεῶ ζῶντι λάτρευε μοιχείας τε φυλασσε, καὶ ἄρσενος ακριτον ευνή ἰδίαν γενεαν παίδων τρέφε, μ ηδε φονευε καὶ γαρ ὁ α νατος κεχολώσετω, ος κεν αμάρτri .Haoc variis vitiis inquinata osso, facile perspicitur. Vorsus tortius ab initio una syllaba mancus ost; versus quartus intolorabili sod non immodicabili litatu laborat. Prnotoroa μοι - χείας φυλάσσειν nomo Graeco dixerit pro μοιχείας φυλάσσεσθαι:imo ridiculum forot μοιχείαν φυλάσσειν dicore, quemadmodum παρθενιαν φυλάσσειν. Atque inndom, quae Pst ακριτος ευνγιαρσενος I In libris votoribus parum ost auxilii: Edit. Λ habet: V. l. λωγντι, V. 2. iwιχειασ εφυλασσε, V. 4. deost o. Editiones B ot C vero nullo in vorbo variant, nisi quod et ipsao: ὁ
omittunt, satis magno documonto, arii culum hune intrusum osso a nescio quo odi toro, qui do hiatu non sollicitus sic motro consul ro voluit. Omnia vero Oxomplaria, otiam mRnuscriptum, hane intorprotationem additam habent: fuge sceleratias religiones, et vino deo servi: ab adulterio se abstine, et masciat permixtioneyrara; propriam stenerationem crea; et ne occidas. His enim detis immortalis irascitur, qui haec agunt. Haoc satis ad Vorbum Oxpressa sunt, nisi in ultimis vocibus, qui haec agunt. Neque tremo a proptorea olim apud Laetantium alitor loetum osso contendam, cum in his vocibus loetio librorum Sibyllinorum prorsus cum nostra conspiret. Exstant puta hi versus in colloetione Sibyllinorum lib. 3. V. 762. sqq. hunc in modum scripti: φευγετε λατρείας αδίκους ' τω ζῶντι λατρευε '
) Quae hic statini μoquuntur verba: indiunmur erm advergus peccatores, ea in codice nostro et tribus veti. editt. leg Utur.
159쪽
ORACULA SIBYLLINA μοιχιίαν πεφυλαξο και ακριτον αρσενος ευνην 'τὴν δ' ἰδίαν γενναν παίδων τρέφε, μηδε φον σssς. τοῖσδε γαρ ἀθανατος κεχολωσεται, ος κεν ὁμαρτsi. In his plurima quidem vitia, quae apud Lactantium Observavi mus , Sublata sunt, sed aliud praeterea nobis so offert, nil quod non mediocriter offendimus. Qui enim conVeniunt φευγετε et λατρευε, πεφυλαξο ot reliqua, quae singulari numero prolata sunt 3 At quo hinc intolligitur, unde in Sibyllinorum oditiono principe versus hic ita depravatus legatur: φευγε τε λατρείας αδίκου, τῶ ζωντι λατρευετε, quod qui primus invexit, is sensui quam metro magis timebat. Nihil enim apertius est, quam pro φευγετε legendum ΘSSe aut φευγέ τε aut cum Lactantio φευγε δέ. Neque tamen propterea in nostra Sibyllinorum syllogo φευγετε immutandum est; hoc enim vetat versus, qui praecedit, quique, quamVis prorsus non Graece scriptus, pluralem φευγετε tamen postulat: ciλλα κατασπευσαντες ἐμὰς φρένας ἐν στοεσσι
At qua ratione, quaerat hic aliquis, veram lectionem dieis φευγέ τε, et tamen φευγετε non immutandum pronuncias p Huic ita respondebitur: collectionem Sibyllinorum oraeulorum, qua nunc utimur, cujus a talis sit, a quo aut a quibus prosecta, nescio. Sed certissimum est, eandem homini christiano, pio magis, quam docto, deberi, qui, quae hie illi e sparsa oracula Sibyllina reperorat, non solum novis auxit, Aod etiRm, ut unum corpuΝ oraculorum conficeret, nulla arto, nullo judicio conglutinavit. Hae tamen commissurae compagesque, ut ita dicam, melle perito lectori so produnt; tum B rerum dogmatumque discrepantia, tum o lingua Θ grammaticesque ratione. Atquo eam hujus cri8eos partem, quase do dogmatum discrepantia agit, tractavit BPy. Thorlucius in libro, Havniao 13l5. edito, cui titulus : libri sibyllistarum veteris ecclesiae, crisi, quas nuS monumensa christiana sunt, Subjecti. Sed neglexit altoram illam eritices partem, quae de grammatica et lingua regit; quam si priori illi adjungere voluisset Vir Doctissimus, tacito vidisset in longe plura fragmonia dissecandum osso Sibyllinorum corpus. Sic
nihil mihi eortius ost, quam versum αλλα κατασπευσαντες ete. n collectore carminum additum osse, ut oraculum, quod apud Luctantium legorat, hoc modo cum praecedentibus conjungeret,
160쪽
otsi, cur hoc potissimum loco positum Sit, cur hic instrusum, nullam causam vi doas. - Sod redeamus ad ipsa verba eorum- quo variotatem dijudicandam. Versu primo videmus praetorsa αδικους apud Sibyllam logi αδ&ου odit. D pro ανομους, et τω ζωντι pro θεῶ ζωντι. Sed pra ossat sino dubio scriptura Laetantii. At versu secundo et singularis μοιχείαν, quem interpretatio Latina Lactantii quoquo confirmat, et imperativus πεφυλαξο vulgatas scripturae praeferri morentur. Sed ακριτον , pro quo ακρίτου odit I habot, tuentur Sibyllina; neque tamen, ut jam dixi, quid linoe vox sibi velit, intelligo. Versu tertio de socium metri supplet Sibylla, την δ' ἰδίαν ab .nitio legens; atque hane scripturam Laetanti O reddendam esse, monstrat quoquo opsopasi nota: is Scripta Laetantii membrana tortii versus initium his majusculis, ut in omnibus solet, exprimit. GANΔ-IAIAN OuNNAH, o quibus tacito officitur την δ' ἰδίαν γένναν etc. Iu eodem Versu utrum φονευε an φονευσyς Scribas, nihil interest. Versu quarto quoque scriptura Sibyllinorum to δε γαρ confirmatur votori interpretati Ono Latina: his enim deus ete. Sod pro τοῖςδε ηivo τοις δε, quod odit. Ι habet, scribendum videtur τοισι ra ρ κ. T. λ. CAP. 23. g. 3.
Ex quibus alis denuntians universis gentibus iram dei ob impie atem hominum hoc modo exorea est:
ἐρχομενης οργῆς μεγαλ ς ἐπὶ κοσμον απειθῆ
Mirum sano ost Xystum Betuirium etiam hos versus inter posposuisse, qui in Sibyllinis non legantur, cum libor 8. ab his ipsis vorsibus incipiat, lovitor tantum discrepantibus; namV. l. μεγαλει οργῆς legitur, v. 2. υστατον, V. 3. προφητευουσα κατα πτολιν; ubi quod vorsu tortio Variatur sine dubio apud Sibyllam rectius scriptum exstat. Versu secundo legendum vi-dotur μηνίματα. Edita Laetantii exemplaria vetera nil nisi meros Errores praebeut: απαθνῆ A, C. φέρω Λ C. Sod Bjam prorsus vulgatam confirmat. Intorpretatio Latina est, etiam in codico nostro: venient venientes cod. Reg. aperto tostimonio legendum osse ubique: venientis) irae magnae super mundum dei pronunciasiones enarrans omnibus hominibus in urbibus prophetans. Dissiligod by Cooste