장음표시 사용
231쪽
Caes. Sancti florium vi conscium Sc principem illorum omnium,quae tractabantur, Ac Camillum
Proceres in Columnam praeterea, Iulianum Caesarinum, abbatem Bret num quem nuper Bononia adducen Rr m. 1 si dum curauerat, in arcem diui Angeli raptos mittit in custodias. Marco Antonio Columnae dies aicta est, id grauissima supplicia proposita nisi ad statutum diem assuisset ad ditu endas accusationes. Ioannae Aragon ς M. Antoni j matri domus est pro carcere allignata. M sub grauiissimis penis exitus interdic tis. resignantur omnes litere tabellariorum . iubetur Caraia cardinalis simulata legatione pro laetitia induciaram in quinquentitum, petere auxilia, Henricumque regem sollicitare ut oellum denuo instauret ac renovet in Belgio. imperat Mortulani in Belgium iter tacere, qui tamen cum Mediolanum aduentasset. perbenigneque a Madruccio fuisset exceptus,atque inde diicedens in Galliam propera uillet, res tota patefacta cis SI consilium Pontilicis denudatum . nam Carata poli mul. tas preces duo Aquitanorum millia obtinuit. ea res non nihil suspicionia Philippo regi attulit,qu re scribit ad Albanum xet res omne s ad futurum bellum compararet. Alcanius Corniense, qui erat tunc Romae. quod visius esset Philippicis rebus fauere, atque Hispanas partes amplecti, cogitur ad vadimonium sistendi, ubi apparere iussi is fuerit, dc pro imisum est ne Roma exiret. 1bique in more arcti minae tyrannidis instituuntur exploratores ad uerius insigniores homines Urbis, qui obserua rent quidquitque ageret aut loqueretur. fit publicum edictum Pontificium. ut Omnes Romani arma comportent in capitolium . illi qui externi essent Romae, iussi sunt arma comportare in arcem diui Angeli . sic arma Romanis omnibus sunt adempta. Illud tamen ed.c una mitigatum fuit pet odE, i '' quorundam purpura lorum preces, Ut nimis violentum, quia demonstraret se prope hostes centie te ciues Romanos . palliis est Pontifex prς terea purpuratum Sancti florium exire e custodiis dato trumen vade apparendi,quandocunque Diberetur. Philippus Hispaniarum rex egre serens nulla sua culpa tantum iniuriarum fieri palam illis qui Hispanas partes complecterentur plenas humanitatis lueras ad Pontificem scribit imperat Garzilasio Uegio regio oratori suo, ut suppliciter roget Philippi regis nomine. ut pristinae libertati Iulianum Caelatianum. Camillum Columnam,& Abbatem Brei egnum restituat colque liberet e custodiis . at istud nullis vel precibus, vel rationibus obtineri potuit. istud negotin in multo dis licilius iacicbat cum ambitione nonnullorum coniuncta auaritia. - quae pestes omnem aequitatem,Sc humanitatem tolem ex animis mortalium Oblit are. dicebatuto Iulianiis Caesarianus praeter alias crimiliationes in arcem diui Angeli traditus in cuilodias Carase. Se fratri Pontificis, ut compelleretur illorum votis ais tiri. quorum desideriis maxime repugna- bat. cupiebant enim ut neptis Caelatini, filia Iuliae Caesarinae honestistimae, bc opulentissimae istum,nae daretur in matrimonium Matthso Stendardo viro quidem bono, sed neque generis splendo: cineque opibus pari. led multo etiam inferiori,dc citra mediocritatem. Huic impari matrimonio no lebat Caesarinus Mentiri . quamuis et Stendardus an initate Carasis coniunitus . nam aspirabant virginis affines ad multo honestiores nuptias atqui tametsi nuptie debent fieri legitime nulla adhibita externa violentia. quae habent conciliatorem Deum, tamen cum aliquando cςdendum sit ne cessitati temporum.Cesari ni soror prius obstinari sitima victa Pontificis voluntate, de diuturna fiatris calamitate denique impulla est, ut Pontificio desiderio assentiretur. Garrita scias trustratus illisque laperius postulauerat, rursus Philippi nomine petit a Pontifice , atque iupplex precatur ne M. Antonium Columnam vexaret, sed contentus esset . ut suis castellis pro maiorum tuorum consuetudine potiretur: cum presertim nihil aduersus sedem Pontificiam exilio dignum, de sortunarum omnium iactura commisisset . Obnuntiat niti istud fiat. munus et se regium inique oppressos, dc preter aequitatem afflictos, propterque odium in Hispanam factionem tantum quibuscunque possit opibus subleuare. rogat ut rem diligenter comideret. neq ae iustissimis honestissimisq ue petiti nibus aduersetur. his verbis Potitex, tam minacibus magnopere inflammatus respondet se iure posse pro committis sceleribus in sitos subditos animadueriere. iubet Gargilalcum reicribere ad Philippum regem ne sese his negotiis impi icaret, lihil ad se pertinentibus. sicuti Pontifex ipse liberam dotestatem, liberumque imperium in id os subditos exercere sinebat. atque tanto magis in dies in Phi lippum excandescebat, quanto taragis Philippus inuisos, dc grauit limis criminibus obnoxios pr cistest, M. tegebat. idcirco eum ad uatutum diem M. Antonius non astuisset omnia eius castella, quaeibrent in Antonij Co Latio, aut alibi sub imperio Pontificio intra Romane ditioniis fines addicta liliu fisco. addite sunt lumnae pro- causae non leues,3c probabiles iacti Pantificii, quia Pontifici aduocanti non patuisset, dc quod in striPN. pie, atque auare preterius Scequitatem cana armata manu militum patrem suis facultatibus privasset,autorque tuisset per institas simulatis grauibus accusationibus, ut pater Indicta caula. nullinque commisso i celere in carcere teneretur . cum re ipla rati erit per illa figmenta patrem coniici in periculum capitis,dum ipte per scelus patern um orincipatum occuparet. his publice per preconem pronuntiatis omnia quς soret M. Antonii Columnς iussia sunt occupari. Ioanne interea cum filiabus se domi continere tu sp& cum nuru grauida imposite sunt custodie. si tedictum. ne cuiquaslias daret in matrii nonium atque proponitur capitale supplicium, si istud fiat line Pontificio consilio Sc iura. quod si non venerint in potestatem Pontificis contrahente; sub pςna interdicti ignis. dc aqua δc iacturae prςterea omnium honorum utriusque partis his minis territa Ioanna, Sc quia sibi conicia erat quid cum filio commisisset contra maritum. quotque illi tetendisset insidias com- Ioann3 Ar ' muni cosi filio.oc quia multo grauiora sibi mala imminere fingebat constituit sortunς potius arbi-g η- p Rim trio, quam irς lenis ac seueri hominis se credere. quare ad fugam, de ad latebras prospectare corrit. g pq δ' Quo igitur tempore Ioannes Carata Dux Pallani erat pronuntiandus, communicato fuge comitio cum quodam fidissimo e suis familiaribus, Sc cum muliere Campana Arthemisia vocata, curauit ut omnia aditet necessaria clam pararentur ad amicis Columne familie . sub auroram mutatiis V
232쪽
stibus ipsia eum filiabus denum ae neptibus ad thermas Diocletiani, quae sunt extra paries Romae urbis habitatas pede contendit itinere. ibi erat parata lectica de equi nonnulli ab amicis . cum ad portam Sancti Laurenti j peruentum est, iubetur ianitor de custodes portam aperire, quod ad
esset Porcia Zambeccara quae ad oppidum suum Argolium contenderet . ea simulatione credita porta .patefacta eit a custodibus ac liber exitus concessus. & quoniam proximum noui anni inibrum succedebat addita lunt munuscula pro antiqua consuetudine fores reclusuris quo alacrius p tefacerent . postridie cum illuxisset omnia parantur mane tanquam Ioanna adesset . mensae scilicet, quina, & cςtera Omnia quae praesenti parari mos erat ne re tam celeriter patefacta tempus fugae praeri eretur. responsum est etiam visentibus quod Ioanna non satis valeret, ne ulla excitaretur im sulpicio. sed cum tardior iam hora videretur, neque Ioanna usquam aut filiae apparerent, nuntiatur Pontifici mulieres omnes prolugisse, quas insequi equites leuis armaturae iussi sunt. illud vero cum serius, quam oportebat, factum misset, quod illae se iamdiu in tutum recepissent, re impers cta equites redeunt , praesectus vero custodum portae ante ipsa ira portam diui Lauretitii sitspendio necatur,quoniam dictus est corruptus largitionibus fauissie fugientibus mulierculis. ea fuga inflammatus Pontifex, quoniam delusius sibi esse videretur quod ana modo , atrociorem quaesitionem pro impietate in patre aduersus filium instituit,atq; illum omnibus bonis priuat quς fratri pontificio as dicit, atque creat Ducem Pallani. frater eo titulo insignitus cum magna pompa Sc ornatu ducis incedit per urbem comitantibus viris nobilibus Romanis. Pontifex rursus nepotem Cauorum marchionem appellat, Antonius Carali dictus cst comes Balneia uerat ereptus is principatus legitimo comiti, quia accusatus suetat quod literas de pecuniam intercepimet, quae omnia Romam e Gallia comportabantur. adiunxit etiam illi titulum marchionis Montebelli. Gargilla laus cum nimius es.set deprecando M instando pro alienis dissicultatibus regio nomine , quae obiiciebantur Columnis iciam liberius loqueretur. dc iple in carcerem detruditur quam uis regius emet orator, Sc Tailus tabellariorum maetister tanquam suspecti essent insidiarum . nam cum litem occultis notis sui mentinterceptae inter Tarracinam Ac Sermitum, quae abi plo Tamo per tabellarios ad Albanum mitto hamur, veritus est Pontifex ne illae contra Pontificiam dignitatem aut utilitatem x conseruatimnem conscriberentur; quare iubct paulopost etiam Caccialupum earum iecretarum notaruminum torem comprehendi, Sc in carcerem detrudi. Ioannes Luna arcis Mediolanensis prςsectus
quoitia ad Henricum rese Gallorum Gigissetiatq; acceptis ab eo rege honoriscis stipendus nullis Caesarianorum promitus reuocari potuit. Philippus rex illi tutaeit Alonsum Pelicionem, cuius fidei arcem Mediolani credidit, quam ille singulati diligentia custodiuit donec Figarola postmodo presectus est. causa que Lunam ad illam mutationem tantam compulerit, ignoratur . ea dum
Romae ita agebantur,res inter Philippum regem dc Octauium Famessum com posita est de Placen. tia restituenda Castalii Sc Hieronymi Corregii regilli opera cui negotio transigendo praeficitur Madruccius Caria. Tridentinus . coninusta est cura Paulo Uuellio Sc cuidam Ardinghello Mediolanensi earum ceremoniarum , quibus uti in restimenda Placentia conueniret . atque cardinalis ipse cum viii uersa prope nobilitate Mediollinensi comitante marchione Pescoliensi Placentiam venit. ibi tumultuario ponte excitato supra miliam ac naenia ciuitatis Parmensem ducem expectat. Octati ius paulomst cum multis proceribus de duobus millibus lectissimorum peditum de quingentis equitibus accedit . urbem per tumultuarium pontem cum magna uniuem populi Placentini circunsu si atque inspectantis laetitia ingreditur, cum multos etiam praestantiores ciues habui mei Ο, uios, qui undique conueniebant gratulatum . data est Oclauio pomessio ciuitatis, eum tamen arcem Philippus sibi reseruassiet. haec urbis restitutio cum molestissima δc periculosa contigisset illis. qui in Petrum Aloysium spirarant, eum' ue trucidauerant, quoniam si principis filius v his imperio recepto eorum , vim Sc facultatibus videbatur imminere, atque periculum intentare stamen non minus molesta fuit Pontifici, qui putabat futurum ut ex ea parte maxime rem Philip pi tegis Fetrariensibus Ac Parmensibus sibi adiunctis auxilijs infestaret, ic vexaret . at vero tam acriter . tamque indigne tulit eam concordiam, ut in tanta rerum omnium perturbatione lilcum iusserit pronuntiare Neapolitanum regnum ad ecclesiasticum imperium deuolui, atque recidere. quoniam multos ham annos debita tributa non missent persoluta : nam octo nummum millia quotanis soluuntur Pontifici pro illo regno, atque ea de re habita quesitioiae fit edictum ut regnum illud ad GHesiasticum imperium perueniat. veruntamen multis disradentibus,quibus non placebat hanc tili iam nouitatein rerum tentari.quae nimis videbatur odio a dc rixarum contentionum que plena, restilentio inuoli ita est . in illa tanta retum omnium pecturbatione Romanis rebus constitistis Carati Card. de Petrus troggaes Dux Pallani communi consilio decernunt Pallanum esse muri tiridum, quo metentur propugnacti lociduersus impetus hostiunt 8c copias Neapolitanas, quod etiam tuerentur aduc iis proceres Columnas. sic enim Gallicis auxilijs confirmati Caratae cupieblint de putabant fore ut non minus propter suspicionem, quam propter obsiemantiam pluti ira fieteri ab ijs pontificibus qui succederent, atque ita stram familiam in alto dignitatis gradaper multos annos stabilitent; cum omnes reliqua: familiae quae Pontifices habuissent nihilominus obicurς breui 3e ingloris sicut ante Potifices prope iaceret. 131 nmi bonitas neq; malitia mediocris fidetur esse utilis. eade ratione fieri pota putabat ut Pallani dux facilem aditum lia rei cum vellet ingratiam Philippi regis redeundi. quod si opus foret sua castella Columnae reddere. se satis honori scam permutationcm habiturum arbitrabatur, cum pauperibus oremino nulla iactura propositarat . ae lucrum non fiat nisi ratorquendis alienis, parilaque peccata paruam asserant utilitatem. est
enim libeptore huiatum illis,qui ex humili loco nati ad aliquam si immam dignitatem sorti inς boneficio
Carata tituli, insigniti. orator II spa
tiesio. ponti regna Neapolitanu
m uolutum pronuntiat. Pallanu mu nicus.
233쪽
Albanus eo natur plac te Pont. Buradi eolonis deseri
nescio perueniunt, ut putent omnes, vel summos principes, nedum priuatos eam dignitatem suspi- te, M admirari,cum omnino dux Pallani nullius futurus esset momenti apud Pontifices vel teges omnes illi eo profecta cum architectis oppidum munire aggrediuntur, atque mille Aquitani, sibi
nuper venerant e Gallia locantur in praesidiis. at vero ob res ninusinodi multo etiam magis uritati sunt animi murastro tu in Piu lippi regis,quia Petrus StrOEZa.illuc accellii Iet, qui perpetuus dc fuit et deesset hostis Gaelatianorum Albanus consilia Pontificia clam in uel tigare.quae Romae fierent temsim aucupari.quae ageremur ubique obteruare. sele paulatim ad suturum bellum accingete. Cinmes Populeus Pomiticis nepos, vel amplissimis conditionibus inuitatus cum nollet lus bollorum motibu, implicari, impetrata exeundi facultate Neapolim contendit. certiorem tacit Alba tam bonium parari. omnes bellicos apparatus Pontificios explicat. Albanus Philippum regem per lueras haecOmnia monet .non cessat tamen Albanus quibuscunque potest rationibus eniti placare Pontili cem.Οm sadisus occupat ad eum mitigandum. hortatur ad conteruandam pacem. proportit bellorum incommoda,quae non sunt niti necessario subeuiada. populoruin querelax agrorum de ualiatione, inccHOS pugnae exit .rmat ne Pallani munitionem persequatur quod cognitum eli nulla. alia ration nisi vi armorum deuitari posse. oblata tum etiam pro annuo redditu viginti nummum millia Pontifici pro Pali no, M totidem Card. Caras ae pro illo bello deuitando, quoniam minime omnium vellet Philippus aduersus Pontificem belligerari. cui summa reueremia pio relagione, Ut . Christi vicario habenda est. illa cain propter timorem. at non pro regia liberalitate, Oblemantia, ma gnificentiaque offerri nonnulli perlii aderent Pontifici, magnopere iratus est; quia proauaritia, at non pro aequitate causae Pontificem Philippus indignatum videte mi arguere. quae dum hinc inde animos excitant ad bel Ium, Bur Ea colonia Turcicis armis tentatur ad expugnationen .est aut e Buyga viri Mauritaniae Caesarientis sita in litore maris mediterranei populo la, Sc ampla, e regione iere Barcinonem prospiciens quamuis longo tramite in citeriore ripa maris mediterranei, non Princul ab angusti claucibus per quas ad Calpen exitur in mare Oceanum Occiduum. Tu ας primui de more peritorum militum illam ad expugnationem recognoicunt, cum neque munition In det neque per verberationes ac ruinas 1acias irrumpere conueniat, neque Niluin munus militare exequi niti re prius diligenter explorataein uestigatur igitur a Turcii, dc situs aptus ponendas castris,& tormentis dirigendis. nec multo post multa armatorum millia urbem undique Dirint, tormenta in arcem dirigunt ex qua tantum molestiarum castris Turcicis inletebatur,ut qui castrametati tuerunt tanquam per ludum paruis sis,&aggeribus castra cingentes, mox coacti sitiit nouos vallos. prosundiores isssas alliores aggeres excitare, quibus protegerentur a uerlus oppidulam. duobus itaque in locis tormenta diriguntur in arcem scilicet, Sin eam partem muri, quae portae a remi ni vocatae coniuncta est . at praesidia eius urbis scpius egresta minui is piςlijs quotidie commissis multos Turcas singulari inrtitudine obtruncant. neque tamen diurnis tantum prςliis Turce vex ibantur a praesidiis, sed etiam sςpius per noctem . cum ad arma innclamare totis castris cogeret, tui ita nulla ut daretur illis libera quietis laculta quamvisjessent in urbe paulo pi ures duobus iarillibus armatorum. erant autem in Turcicis castris auodecim' millia arci letorum,oc innumerabilis. prope multitudo equitum, Micio petiariorum. vlbana prςsidia partim erant in urbem dati striata, partim in Oppidulum, partim in turrina. coeptum est igitur lumina diligentia a dualbus pambus odipidum diverberari. at urbana tormenta in obsidentium Turorum tormenta diriguntur,sauciique ictibus a peritissimis tormentorum naagistris tormenta Turcica iii os concussa facta lunt inutilia . iisdem ictibus inulta duces, ac ministrHormentorum laniati sunt, qui circa tormenta versab mur, tantaque clades edita est insignium Turcarum, ut summus mperator ipse ad vel berations ne iis sario accinerit, cum nemo auderet tormenta tractare. veruntamen cla mox advelatast cognitariamque esset tormenta parum proficere, uniueria illa sinu ab oppido in urbenn conuerso .. Mi. ide cum ibi quoque paru ira proscere apparerent decernitur castra inde elle mouenda . quamobr*n m parum perite urbs sui set recognita, aut explorata, parum honorifici: nemtium miceptum relinqui tun ubi peruentum est ad elassem,ubi stationem habebant triremes, copic conicendente, Iuliam Cc saream erant properat ut at Vrbana prςsidia egret Ia m moueat castra vix paucos extremos com prehendere potuerunt quia iam biduum mple n obieci coeperant. 5c mira mit Turcarum tunc celeritas omnibus contrahendis. Arabes sognita iuga Turcarum, ut est genus hominum ad omnem. fortune nutum mutabile conueniun legationes ad urbis presectum mittunt. Vepiam ritunt, qui
coacti sint potentiori Britinae cedere. se amicos in posterum fideli dimos Bre profitentur , omne qx genus auxiliorum liberaliter promittunt. Alsanus etsi omnia Pontificis consilia, que spicipiebat aduersus regem intelligebat,tamen vix fieri pusse putabat, ut recentes inducag cum Uau am rem factς tam repente nulla necessaria causa abrumpetentur, precipue gustato suauissimo pacis istuctu, quare dubio animo fuit quid sibi elis et agendum. at cum omnem l pem prorsus ab Liset Pontificis ad pacenHeuocandi, qui iam se laoste in ei se palam profitebatur, ni iteratque An nium Cara fam in Galliam togatam ad copias conscribendas, cum quibus ex ijs finibus agrum Neapolitanum hostiliter inuaderet, M Antonium Tiraldum ut Perusiae cohortes cpnscriberet, aliosque tribunos militum in alias Italiς regiones. animum conuertit ad suscipiendum negotium . his itaque cog'itis Albanus statuit prior arma hostibus mi erre, atque Pontificia consilia prouenire. Pontato Camilla Ursinum virum acri ingeni singularique prudentia cum summo imperio praeficit rebus. litata bus. Romanaeque praeiecturae. Paulum Vrsinum eius filium Perusiam mittit cum nulle pediti basad eos fines tuendos. Albanus contra multos tribunos, ac duces mittit ad colligendas ulcriberi Idalque copiaes, qui ad duodecim millia peditum,& mille atque qui Gentin equito aciducunt. zr t
234쪽
enim tria Hispanorum millia S quingenti, quorum dux erat summus Garzia Toletanus . magister Gilrorum Sancius Mardones. praesectus est octo millibus Italorum, de quingent. Vespasius
Gonraga. proe crat lepte in vexillis cataphractorum equitum M. Antonius Columna. Dux summus equitum leuioris armatum erat comes Populeus qui praeerat mille Sc ducentis equitibus. erant in
castris Albani prςterea multi nobiles Itali qui propriis si imptibus, vel potius propria leuitate Albano adueritis Pontificem militabant. sic Italide Italis nulla accepta iniuria triumphare alterius iniquitatem protegentes conabantur. quae dum parantur utrinque ad bellum, Fraciscus Venetius Venetorum Princeps natum concessit. habita sunt de more patrum creandi noui ducis comitia, ac denique vir insigni prudcntia doctrina animi magnificentia. eloquentia clarus Laurentius Priolus suifcitur; cuius tanta virtus in illo principatu enituit, ut in multos annos talem principem Vcnetistit desiderat uti. sed iam instructus Albani exercitus Neapoli egreditur Se ad oppidum diui Germani protestus omnos copias censuit, quae postridie eius diei ad oppidum Pontem Corvum vocatum Pontificiae ditionis instructae coii ueniunt. est antem illud situm ad ripas Liris fluminis, ubi nemo tractatus est hostilem in modum, quia oppidani cum intelligerent lenon posse aduertus tantas Vibro defendere vltro te dediderunt. Inde Frulinum cattra mouer. quo missa fuerant quatuor peditum vexilla ad locum muniendum . primus aciniit Garaia cum Hispano peditatu, dc nonnullis Gquitibus leuioris armaturae. horum aduentu cognito Itali, qui erant ita praesidiis relicti a Iulio Vrino,quoniam munitio nondum ellet perfecta. neque illam posse desendi arbitrarentur sequenti nocte uiae Illo tympanorum strepitu. nulla data significatione prolectioni oppidum sponte Hispanis copiis relinquunt. ibi paulisper Albanus commoratus omnia praesidia hostium ex oppidis M. Antonii Columnae elicit Ponti sex ubi sensit Albanum priorem infesta arma tuis finibus importasse archiepiscopum Columnam in custodias tradit. iubet Paliam Ducem cum suimmo imperio militiae Pontiliciae consulere ac prouidete Latinis finibus atque videre iam ii id detrimenti res Romana Ca-Peret. Iulio Ursino datur imperium Pontificiorum peditum. Pallani Dux interea duas cohortes Babucum,totidem Uerulum mittit, tres ad vicum Valeriam, ea sunt oppidorum nomina. Ascanium Cormentem iubet esse Velitri, cui primum locum militaris imperii post te in castris concedit, cum quibusdam peditum cohortibus ac equitii in turmis, ut urbem illam muniendam curaret, quae adsormam munitis limi oppidi plane perducta est.atque ad commoda Se securitatem prospectumque ipsi iis munitionis arbores,de vineas id proxima quaeq; aedificia omnia solo adaequauit, nequid ina diarum in illibatbiis aduersus munitionem occultari posset non tamen diuturna luit illa Alcanii diligentia cum hinc honorificentissimis conditionibus ab Hispano rege inuitaretur, inde venisset in sulpicionem Pontifici ne cum hostibus conspirasset, quoniam Garai lascus iam ad eum ipsum de hac re secretioribus notis conscripsit set. Pontii ex Papyrium Capi Euccam cohortis praesectum Velitrum mittit cum diplomate, in quo iubet Ascanium captiuum Romam adducere . intercipit magnum numerum pecuniarum Ascanii. quas habebat Romae. mittit Clusium quod est oppidum agri Peruii ni,ad omne stamentum Alcanii occupandum. iubet eius fratrem in vincula coniici. Pa. pyrius Velitrum prolectus Ascanium in castra hostium transfugisse inirenit, qui iam de omnibus
Pontilicus consillus certior fictus aufugerat,dc ab Albano dictus fuerat castrorum magister. Pontifex aegerrime tulit eius fugam mox ad parandas res ad bellum necessarias animum conuertit. conuenerant iam in castra Pontificia decem peditum Italorum millia, ac duo veteranorum Aquitanorii. equites leuis armaturς septingenti e variis locis, nationibusque collecti. quae copiae poterant iam a regii S non contemni, nisi tot p sectorum ac ducum par imperium, de propter ambitionem distidium cuncta iecisset prorsus inutilia. quippe cum unum esse summum imperatorem conueniat,cuius arbitrio, Scautoritate omnes reliqui obediant,cui maxima ab omnibus debetur obseruantia, Scobedientia, quae sola est stabile fundamentum omnis disciplinae militaris . cum dissensiones contra multorum imperatorum,dedistracta consilia ac par potestas, uniuersas vires, vel potentissimorum exercituum iniringanti quia saepe alterius imprudentia peritissimi alterius ducis consilium proditante tempus, vel retardativel dii trahit. nam Carasa e Gallia reuersus rerum militarium administrationem Pallani Duci extorquens copias censet minime educendas aduersus Albanum, cum Dux Pallani contra intelligens se neque militum numero inseriorem Albano, neque virtute armatoria, Albaniam vel intra suos fines inuadendum putaret. semper enim sere praestat agrum hostilem. si fiexim iit, in sellare quam expectare, ut hostis ipse prior inuadat, infestet. populetur. Pontifex iubet Pyrrhum Lostedum virum Neapolitanum tradi in custodias, qui missus fuerat Romam ab Albano ad pacem componendam, antequam arma hostiliter mouerentur qui Romae Pontificiu responsum expectabat. hic non prius exivit e carcere, quam res sint compositae, quamuis Iuliano Cenarino, Camillo Columnae,archiepiscopo datis pectiniosis opulentisque vadibus sistendi, libertas breui postmodo concessa est .at vero Paccecus de Sanctissorius purpurati antistites, bc Camillus Vrsinus,M Gaini lasciis non ita insulse ae palam, sed per simulationem quandam centendarum copiarum, de per quendam astum capti merunt Simularunt nonnulli duces se velle censere copias Romanas, sicuti moniti clam suerant.deinde ubi cohortes censis suissent . diuiduntur in vicos ac regiones iussas quae ad aedes praedictorum profecte illas undique circunsistulit captosque proceres in custodias a Ucunt. Sanctii lorius a Carasa accersitus post breue colloquium iubetur unό in currum alcendore .atque comitantibus multis scio petiariis in arcem diui Angeli aduectu si est. Camillus Ursinus accersitus a Pontifice his ipsis obuius iubetur 1 Carata secum in arcem conuenire. ubi nuntiatum est et Albano Pyrrhum in vincula suisse traditum. erectis vexillis ad profectionem ad Anagniam Vrbem occupandam contendit, ad quod negotium illum praecipue inuitabant multarum appar
venetiarum. Albanus cu xercitu ad te Coruin
235쪽
tuum bellicorum, qui ibi esse dicebantur,copia.de negligentia custodum. Praemittit Toletanum ad
occupandum Ueruium, quod quamquam acriter,ac strenue Laurentii viri Peria lini, de Baticelli Fabrianensis opera aliquandiu detentum est. tamen polleam potestatem hostium veniti ubi omnia direpta suum duces ipsi capti. Uel p.ilius Gonzaga cum Italis copiis Babucum expugnat prostigatis cohortibus Thomae Camerinensis, S Ioannis Vasconis Florentini. harum ciuitatum expugnatio nes secerunt ut Alatrium,Terracina, Acutium, Fumo,aliaque nonnulla oppida te dediderint, cum nollent tortunam bellorum experiri; quod satius cile ducerent integris, quam labet actatis rebus ex aliqua parte contulere. cum Anagniam peruentum es et, ubi Carata Torquatum Comitem circi non loliuia nobilitate Scautoritate clarum, sed etiam gloria rei bellicae laudis insignem eii octingentis equitibus collocarat, rquatus una cum urbani, hominibus urbem munire incipit tanta diligentia, ut breui viderctur parui conatus hostium facturus, Ita repentinus hostium aduentus via: uerla Torquati consilia repressit. vibs a duobus lateribus hinc equitatu, inde peditatu obsidetur, qua in ex edito loco ab ea parte quae planitiem proi pectat tu i Albanus quatuor cannonibus, duabus colubrinis verberari, prostratis primitin ac deiectis omnibus, quae pollent prolpectum impedire. illa piovincia data est Toletano de Hispams ut urbs diligenter concuteretur. qiu castra polia erante regione templi sancti Petri. ab altera Vespasii parte e regione templi diui Francisci per triduum altidue urbs item concussa est tribus cannonibus. poli modo Itali compulit gloriae desiderio prostrata iam ad ingressum magna parte muri ad templum diui Franci lci vibem magno conatu Otiui Hur. led cum dilficulta negotii, dc profunditas sol larum retardater, murorumque & urbis sublimitas, guntur re imperfecta in castra redire. Torquatus cognita ruina murorum, cum fieri non posse intelligeret, ut urbem defenderet, quam munire non pO. erat, prostratis prςcipue mcdiai bas vi tormento tum cum csset in aperto periculo constitutus .cum puluetis sulphurei inopia labi Iarei,decernit se Sc milites. ac ciues seruare. Priinum uniuertus commeatus Anagniae Torquati misisti comburitur ne hostes illo potirentur deinde per obiciaritatem noctis cum omnibus copiis magno silentio ex urbe egreditur. Illud vero prestitit fatis aptam opportunitatem huic rei. quod Albanus coactus fuerat propter eximias pluuias, atque creberrimas m utatum, ad oppida Valmon: mum Montem fortem eontrahere iustatilia. sic Torquatus exeundi occasionem nactus Acutiu tendit atque inde Pallianum. ubi erat Iulius Ursinus. Torquati milites Tybur alij. alii Romam muli sunt. potiridie cum illuxis Iet milli simiqiii Anagniae verberationem recognoscerent, qui neminem adesse sentientes.cum a nemine impedirentur in urbem incurrunt. atque ita ciuitas Albani copiis relicta multam praedam sine puluere. aut sanguine concessit. Camillus Vt sinus dum Alban us in oppugnat ione A nagniae Occupatur, Romam di ligeia ter munire coepit. arbores fructi setas, 5 steriles de vineas Sc omnia in suburbiis prosternit nulla habita disserentia. muros oc edificia urbi propinqua tanditus euertit. multos amoenissimos hortos devastat, quod damnum creditum est accedere ad decies centena millia nummum. Romani harum calamitatum nouuale commoti modo ad
Camillum Vrsinum, modo ad Pallanium Duce in recurrere. auxilium laborantibus ac labani ibus priuatis rebus implorare .supplicitet rogare ut suis rebus quanta fieri posset Deilitate muleretur. sed irritae fiupt,& vanae omnium preces, quod omni priuatae calamitati publica defensio videretur anteferenda ad quod consilium iii scipiensum urgebat etiam hostium propinqu; tas nani ita requirit ius belli, ut vibium partes inutiles ad defensionem. vel illam impedientes proliernantur ad tutelam ciuitatis, non minus quam partes inutiles, aut vitiatae humani corporis abscinduntur, ne lanis sint exitio, ae proximas quasque secum trahant ad putredinem. cincta est arx diui Angeli in colon ς morem aggeribus e gleba compositis propugnacula quinque erecta, ubi duo millia arma torum in acie esse possent. Camillus ursinus Romanis comitia indicit Pallanii hortatu in capitolia, ut de munienda urbe Roma consultaretur. Genuenses interea omni diligentia usi sunt, ut Cymum in illam e manibus Gallorum extorquerent quare Auriam cum instructa classe multarum triremium miserant. Auria cum Mantinosδε Ropicum aduersus Gallicas vires protexistet nouisque subsidiis iuvisset oblessos. cum Galli propiet noua auxilia hostium introducta ab obsidione se recepissent, ubi rebus necessariis Urcinium etiam muniuisset. quia tempus anni iam rideretur tardius, cum ci se Genuam reuertit . ubi frequentes Romani conuenissent in Capitolium, eos non minuς ornata quam graui oratione Camillus Ursinus in hunc sere modum ad urbem muniendam cohortatur Si cui propositum esset ciues, ut virum mallet nulla neces litate nullis iniuriis nullis inimicitiis coxctus, vel bellum.vel pacem eligeret, nonne ridiculus Se insultus ac delirus iure elset existimandus,
ut tua uisti m ς paci, de luci indissimae tranquillitati grauissimaue acerbi ilima bellorum inconam
a libenter anteponeret at nunc eadem prope uobis optio data est. decernendum est enim nobis hocietna die num potius hostium arbitrio cum filiis facultatibus, uxoribus vestris expoliti esse velitis, an a vestris praesidiis delendi. est enim obis statuendum non modo, ut praesentes calamitat auertati quae ab hostibus imminent, verum etiam ut in posterum oninem spem holi ibus adunatis huius urbis per vim potiundae. Istud facile consequemitu. si veluti postulat ratio militaris, inop γtunis locis munieritis, quod si maiores fecissent, multas clades, oc calamitates huius urbis de tuta l-sent nam quis nelciat potentissimos exercitus aliquando munitarum urbium virtute fuisse intractos δε ita retusos, ut rei difficultate territi castra loluere, de copiaes dimittere coacti sint at apertinciuitates contra semper hostium arbitriora libidini,dc rapinifra incendiis patuerunt. vereor enim. sed noloqii id quam inlaustum commemorare. vos autem facile munire hanc urbem aduersiis Omnes impetus hostium potesti cum natura urbis omnia munitionibus necessaria suppeditet, quod certia non magius su mptibus ellicietis. nunc non agitur tantum de gloria populi Romani, quae Ia
236쪽
men res vel per se ipsia grauissima esse deberet, sed de calute singulorum, de facultatibus, de uxoribus inuiolatis conservandis, de liberorum vita, de patriis socis, de iugulo aut libertate nostrum omnium .,nunc decernatis oportet num haec omnia conteruare, an crudelibus hostibus obiicere praestiterit . quae cum grauissime de prudentissime dicta sitisse a Camillo Ursino quibusdam viderentur, alii longe aliter ientiebant , existimabantque praeciarum esse a tanti viri sententia dissentire, ne minus icire non apparerem. atq; pluribus verbis disputarunt non solum laboriosum Se arduum opus sere urbe munireata et i 1 periculolum.quid1 idcirco e praesentibus aduersiis pridictas rationes ostii, Inee
grauiter disserit, multis rationibus, multisque exemplis cognitum esse cadami totum fuisse crema- to aut ore cletibus esse munitri . quoniam agitur in hoc negotio de praesentium posterorumque omnium La- non mumea lute. de euentutis urbi calamitatibus, de patri c. latium, templorum, iacultatum, liberorum . Vλω da.
nim conseruatione, non ine tacendum quid viiliter de hoc negotio quisque sentiat. nulla alia de causa munitiones esse inuentas, nisi ut cursus hostitim, tanquam rapidorum fluviorum, obiicibus quibusdam retardaretur: at non ut loca munita inuicta sint& inexpugnabilia putanda.oppida, quae sunt in finibus imperiotu diligentissime munienda esse,& que sint primis hostiu incurvonibus e posita atq; obuia . quia dum illis oppugnandis hostes retardantur, iteri possunt commodius bellici apparatus, copi ue conscribi,& auxilia aliunde acciti male Ics tunc se habere,quando vel ipsa me-- tropolis munitur, ac timorem pri se ferat, tanq uam reliqua omnia sint iam deperdita. quod si Roniam nauuire nitantur multis ac certistinus de causis vanos futuros labores& sumptu ς qui maximi certe faciendi sunt. nam si cito urbs muniatur erunt intolerabiles; si tarde, luturi sunt diuturni. solem urbes magis afflictas venirem potestatem hostium que diutius restiterint, cum prius regionem Vni uersam devastatam, aedificia r ulli cana succensa, populationes multas agrorum viderint, cum victiptimo obsidiotas die nihil tale patiantur . non semel illud accidisse ut ciues munitionibus steti per vim expugnati omnes extremas miserias raperti sint, aut ad via si trucidati,qui nisi consili essent niu-nitionibus,dc vitam.& facultates uno tempore seruassent Principes solere ad munita loca praecipuEaspirare, quae allicere exercitus potius quam deterrere videamur. sumptus intolerabiles semper nocessarios esse in stipendia custodiar u. apparatus bellicos, curas δc animi stillicitudines comites esse munitionum .ctim temper proditiones Zc insidiae sint mrmidandae difficillimum esse munitum locum silem et amittatur recuperare. Romam ob amplissimum ambitum non posse commode m in Amplissimaeniri quς si infinitis laboribus ac sumptibus tamen muniatur, vix poterit custodiri cum plures trigin b -sin ta millibus hominili ambitus requirat.quod si tot ad sint armatorum millia, prestare aperi E eductis Mum ψε ' copiis in hostes castra inetari, quam se intra menta includere agro hostibus relicto. infinitam annone copiam necessariam futuram tot millibus dAentorum incitatorum, qui vel ipsis numero breui urbe obsidebui. urbis Romςmultitudine, tot tamq; diuersis.& tam dissidetibus inter se nationibus cosistere, ut ipsi ciuitati minimum spei ac si dei defensionis sit habendum, tanquam imperitae rei bellice, M plerianque diuersarum 1actionum, Sc cum hostibus conspiranti . cum neq; uxores neque filios tanquam oblides habeant, neq; facultates aut lares, pro quibus se periculis exponant ac bellorum atrocissime fortunae. nemo enim libenter oc intrepide pro alienis iacultatibus dimicat cuius futura sint vulnera, at opulentorum victoria. timendum esse ne in seipsos, in fortunas, in liberos,in li-hertatem urbem sint munituri, quare reparationes nonnullas . at non munitionem totius vobis, videri necessarias ad retardandos hostes, si opus sit. post multas utrinque habitas disputationes decernitur demum , ut collapsi muri propter vetustatem resarciantur. fit edictum , et Omnis generis commeatus Sc frumentum te legumina ex agro Romano in urbem convehantur, cum ut horum facultas hosti eripiatur , tum quia illa essent urbi necessaria. pontes muniuntur, ubi habentur stationes militum. aequatur solo caenobium Populi vocatum. multa parantur com moda defensioni. caeterum ubi nuntiatum est Romae captum fuisse Veru lum Sc Anagniam dereliqua praedicta oppida, vehementer trepitatum est, ne secunda calamitas Boibonia expeti unda sit . eo rumore territi ac prope consternati cardinales quidam. Pontificem rogant ut tot populorum ruinis, urbium direptionibus, populationibus agrorum, vastitati imperii ecclesiastici pacem dc tranquillitatem anteponeret . animum placaret suum. indignationemque remitteret, quae t
ta in sitorum fidelissimorum subditorumque cladem redundaret. te inuenturos qua ratione honorifice id fieri possit cum Albanus ipse ultro veniam te pace esset postulaturus Pontifex partim metu belli partam his rationibus permotus assentiti mittit Thoniam Manriqueum ad eam rem componendam .ille Anagniam prosemis est ubi Albanus propter assiduos imbres detinebatur quia per loca que fiebant paludosa crescentibus ac mollientibus aquis tormenta trahi non poterant. res ibi tras acta est.missus est Romam una Franciscus Pacecus . decernitur ut cardinalis Carasti ad diem statu. tum incolim rium conueniret ad Cryptam Ferratam , qui locus est inter Marinum dc Tusculum. dum dies ad colloquium aduentaret, Albanus Valmontonium castra mouet, quod oppidum cum non poste defendi Ioannes Baptista Comes intelligeret, venit in deditionem. ibi ini. tum est consilium Velitrium ne an Tybur prius inuadere oporteret. dubium relinquitur. donec videretur quid cum Carata decretum fuerit. mortuus est per illud tempus Federi, pede iei es cus Flector Imperatorum anno aetatis suae septuagesimo tertio Henrico fratre haerede in mmora. stituto . decessit etiam archiepiscopus Trevirorum, cuius in Iocum suffectus est vir literarum cognitione clarus Sc excellenti ingenio Ioannes Laienus. Caesar post insignia Imperii per legationes assignata e Gordianis in Hispaniam traiecturus peruenit in Zelandiam, cuius in locum Ferdinandus frater imperatoria dignitate insignitur cum esset iam rex Rinnianorum in urbe Batoduro , ubi coronati omnes Imperatores consueuerunt. Caesar ubi Pii,
237쪽
lippum filium ad mltum diuinum, Deumque pi E colendum adhortatus esset, pro patremaquebs ne lentia monuisset, ut in omni vita veritatem amaret ne voluptatibus seruiret, ut liber & rex non verbo tenus viveret,sed reipsa sibi i psi primum omnium imperans viri seruiens aequitati &recto. et intrepidus aduersus omnes mutationes fortunae persisteret, neque seruus omnino fieret assem animi, maxime ne omnium auaritiam deuitaret,quae Omni regiae magnificentiat,& iustitiae,&cimentiae est grauit ima aduersaria, datis extrernis complexibus de osculis,dimittisque legationibus,&ptincipibus ac seruis aulicis,qui illum sequebantur, naui in paratam eum Eleon ora ,-Maria reginis istoribus comitantibus fere sexaginta triremibus Cantabriam versus nauigat. felicique usus itinete in potium Laredi applicuit quod est oppidum eius regionis ibi ubi primum descensionem fecit procidens in genua gratias Deo egi quia sub finem vitae diuina clementia sibi concessum esset in prouinciam non minus victoriarum quam corporis sui altricem peruenire, cui in tot beneficiorum temnerationem ossa sua se largiturum pollicetur. postmodo proceres prouinciae, qui ad eum excipiem dum undique confluxerant, perhumaniter complexus est,atque lecticam deinde ingressus in urbem Pintiam Hispaniae nobilissimam peruenit,ubi erat Carolus nepos. Carolum hortatus ad imitati nem paternarum virtutum multis verbis post nonnullos dies in regionem Extremadura vocatam Caesar in eξ se recipit in desertum locum, atque in coenobium monachorum diui Hieronymi eremitatum, vim nobium fra de te nussis χroribus in urbem Pintiam paucis familiaribus secum acceptis quod resiquum suit viteri canorM ις omnibus humanis cutis ex animo obliteratis inter diuinarum rerum contemplationem in pila, di u μ- vinisque rebus transegit. -
238쪽
Ni isto si nulla esset alia ratio, nullaque quotidiana experientia quae nobis demonstraret nihil cile in humanis iebus selix ac diuturnum, omniumque rerum esse vicissitudines, illud facile colligi posset, vel ex ij sincendi js vibium, cladibus populorum ruinis prouinciarum,deuastationibus regnorum,ac rcrumpub.oc imperiorum euersionibus, quae ab antiquis scri uotibus commemorantur. quod vero vel si diutius consistat summa opinentiae, dc honorum magnitudo non modo nihil egregium afferat, sed tim satietatem. 6c quasi nauseam quandam ac plenitudinem, quae nihil differre doceat Reges a priuatis, cum aliorum antiquorum regum exem pia confirmant, tum Caesaris recens iactum, cum multi variis temporibus priuatam quietem Imperatoriae sublimitati.regiaeque magnificentiae, ut sin iperuacaneorum pertaesi praetulerint. nam profecto si tanta esset felicitas in amplitudine imperij,6c inopum magnificentia, facultateque dominandi, quanta vulgo, Se insipientibus plerisque videril olet, lar vir callidissimus. summus Imperator,omnium mortalium iudicio sapientiissimus,nunquam dignitatem imperatoriam contempsisset, priuatamque xjtana publicae sublimitati antepinsuisset . quo tempore omnia quieta, dc pacata exanitatis tot laboribus, tot periculis, tot bellis, posesidere licebat. siquidem qui tot nationibus subiugatis propter diuinum cultum, tot amplissimis, de opuleiitissimis regnis acquisitis, tantis, tam praeciaris, tam gloriosis rebus gestis omnem hinmanam ambitionem reiecerit,acutissimum stimulum parum ratione munitae mentis mortalium. hune non mediocris ingenii eta necesse est, sed altius humanis rebus elati . nam diuino ei se iudicio illum fateri neces le est, qui non Gallos, non Belgas, non Italos, non Germanos bellico. Felicitas hu-ssumas nationes ferro subiugarit, sed qui Caesarem ipsum horum omnium victorem non ar- Ua , PAEmis multorum auxiliariorum, sed dc ratione, oc vero humanae felicitatis delectu, de propria la. h*pientia vicerit. quae felicitas in vita priuata potius, quam publica; dc in tranquilla magis, quam opulentissima, atque in pauca appetente consistit. haec una causa fuit cur Diocletianus, aliique insignes imperatores priuatam vitam publicae , cum Vtrunque experti essent, antepolumni. telum ubi dies colloquio Albani ducis , dc Carata dicatus aduentasset, Albanus cum quaedringentis equitibus . magnoque iclopellariorum globo ob sui pectam sylvani parum latitantem a Montesorti, ad locum colloquii venit. ibi cum frustra diu expectauisset frauiter serensis deluium ad occupandum Praeneste, dc Segniam reuertit, quae oppida se sponte dediderunt. inatae ema. dictus eli Carala consulto per sit audem ita iuspensa consilia Albani tenuisse , donec nonnullae Prenesie, de Germanorum cohortes, dc equitum turmae Romam inFrederentur, quae expectabantur in dies, α' ς- α dum muniretur Velitrum. at reipsa res disserebatur 1 Caraia, quia Pontifex vellet Albanum P intra suos fines contractis copiis pacem petere, quia non apparebat fieri posse e dignitate Pontificia . ut istud fieret quandiu armatus exercitus esset in agro Pontificio, ne potius per metum aD morum, quam per liberam Voluntatem pax iacta esse videretur . ea res ubi nuntiata esset Alba- .no, veritus ne si intra suos fines se recepti set, domi potius, quam in agio hostili bellum gerere cogeretur, his rationibus minime assentit . nam cum semper sere luspecta esse debeat hostis fides. 6c promtisa ante confirmationem, tum ad illam suspicionem non leuiter impellebant literae quaedam, quibus conquestus fuerat, quod Ponti in praeter opportunitatem, atque dignitatem multo-S 1 tum
239쪽
rum amicos. te subditos Philippi regis hostilem in modum tractasset .. quod exulum Neapolitano
rum opera uteretur in contemptum regis. quod curau i mei, ut induciae tot laboribus, studiisq; faciae cum Gallorum rege abrumperentur . illud autem facinus esse aiebat parum cordati hominis, ne- cum Pontificis, de doni pastoris. de amantis ecclesiam Dei; cum verum tectumque sit Pontilicis munus pacem. dc concordiam inter Christianos principes procurate, tanquam parentis est inter filios; at non contra pro pace semina bellos iam cic discordiarum, Manimicitiarum incere. ad haec Albani dicta Pontilicis nomine rei ponsum datum est a Pallanio. quod non prior Ponti sex agrum Neapolitanum holi iliter intrat erat . quod erules tanquam ad communem omnium patriam fuerant asmitii pro xetere. 5c auita Romane urbis libertate, sicuti ceterarum omnium nationum homines asnuti, iatur. quod neminem, ut regis Philippi amicum in cullodias, de in carcerem deducendum curaucratilia omnes ut consceleratos tronam .dit cordiamq, bc inimicitias iriter ciues serentes. quod Pon tii ex propter eana dignitatem, quam obtinet inter mortales, non debet ita contemni, sed ab Oninibus obter uari. 5c coli. at contra M. Antonium Columnam, dc Ascanium Pontificiae dignitatis hostes fuisse ab Albano honorifice tractatos docet, atque ut uno verbo concludam, conqueritur
Dux Pallani omnes prope caulas accusationum in i pilam Albanum redundare. Sed quoniam e aceibatis animis medela plerunque non admittitur. Albanus Tybur castra mouet, quo tempore Pontifex Balthesarem Rangonem, Iulium Vitellium Brimori im Lampe cum, aliosque duces mittit ad conscribendum peditatum, id equitatum. Erat Tybare in praesidiis Franciscus Ursinus cum quadringentis peditibus. accessit Tybutdc regulus Moluchius cum septingentis Aquitanis ad c plorandam urbem cum Ursino an pol set defendi quae cum muros debiliores habere visa sit, de ni miam ambitus amplitudinem, alter Romam reuertit una cum Aquitanis, at ter cum Italis pedi-Πburi dedi tibus ad Uicum Valerium accedit. Tyburtinis Ciuibus perinlisum cst, ut pro arbitrio saluti rinv- busque suis consulerent. Illi delectos ciues Albano obuiam mittunt urbem offerentes, a quo ζerhumaniter sunt tractati , timue ulli passus est fieri initimam , aut milites ibi hospitium haere , cum illa urbs esset populi Romani, at non Pontificis : sed omnes copiae ad pontem Lucanum sunt castrametatae . Tybure ita per deditionem capto plurimum consternati sunt animi Romanorum , quoninm ob commeatus copiam statuerunt siquid aduersi accidi siet, se
in eam urbem cum opibus conferre . ibi nonnullos dies moratus est Albanus ob annonae cinpiam , cum plurima in castra assidue , ut ad lucrum . conilueret . nam urbs amplissimum . opulentissim uinque emporium videbatur. cum omnis prope commeatus, qui Romam comportari consueuerat eo conqueret. datum est etiam negotium Hispanis uti commeatum. Roma
nis intercluderent. post rerum huiusmodi succinum Albanus Vespasium cum magna parte cinpiarum mittit ad occupandum Vicum Ualerium , quo prosectas nactus est oppidanos cum Francisco Ursino constantissimos defensores . Cona aga ubi non possiet per vim oppido potiri, accedit illuc Albanus cum reliquis copiis. at Vici Valerii ciues iam armati quanquam promi, serant Vrsino se oppidum defensuros, m:litaribusque ollicijs nullo pacto demturos, tamen pra vis vir iij diorum de vinearum deuastationem, eversionemq. edificiorum potius quam vim hostium timen- deditio. tes, profitentur palam se velle calamitates, quae sibi omnibus imminerent, deuitare. monent Urinum ut sibi, suisq; militibus consulat,atq; aliquo pacto Lalutis viam quaerat. hi tametsi rogati sunt ut fidem seruarent, Pontiliciam dignitate ne in imo articulo temporis desererent, oppidani tuerentur, quod facile possient defendere tamen ab instituto consilio minime retrahuntur. rsinus cognita pinpuli pertinacia obtinuit per Ascanium ab Albano ut ipse cum omnibus militibus sub vexillis ad sonitum tympanorum exiret seruata libertate de armis atq; impedimentis. Vici Valerii ciues ita in potestatem Albani venientes pacti stantiae plures siexaginta peditibus essent ibi in praesidiis, quod promissum quidem, sed non etiam seruatum fuit. sic enim ius& ratio bellica postulat. ut non solum pro ambitu oppidorum dc urbium numerus etiam detentorum idoneus instituatur; sed etiam provis valeiij numero ciuium.qui facile disti cultatibus bellorum defatigati, nisi militum prςsidiorumq; armis inidescriptio. pediantur ac res ne tur, ad deditionem conspirant. Est aute Vicus Valerius oppidum vel potius ut opulenta, posita in ripa Anienis fluminis,quae ob munitionem tum artis opera tum etiam natur vel potentissinu exercitus vim atque conatus poterat sustinere. si oppidani se defendere,quam dedere maluissent. reliqua erat arx quae&ipta Ascanii opera in potestatem Albani venit, ubi lexaginta Hispani relicti sunt in praesidiis. fuit utilistima illa deditio regiis copiis. quod liber aditus effet pat factus in principatum Taliacotti, unde commeatus tuto aduehi posset. Inde prosemis est Albanus, ant; altera pars copiarum Tybure, altera in Monte rotundo, Valmontonio, Palumbaria, P Iesano oppidis castrametatur , vi aliquantisper corpora milites curarent, dissicilibus laboribus propter cenotas vias, assiduasq; pluuias defessa, donec placidioris celi facultas clementiaque concesset tur, cessaretq; vis imbrium.qui ubi cessauissent,diditur rumor Velitrum esse capiendum cui preerat - mineus regulus. appropinquantibus Albani copiis successit in eius locum Adrianus Baleonus cum duobus millibus de quingentis peditibus. huic ciues pollicentur se una vel urbem sortiter dofensuros, vel casuros in acie, cum Vrbs posset optime defendi, ut quae omni genere apparatuum Mmunitionum egregi d esset instructa. hisce rebus per exploratores cognitis repressus est Albaniani mus N ab ea oppugnatione reuocatus, cum ne in periculum veniret acquisitae in eo bello hactenus existina attonis amittendae, tum quod negotium dissicile δc periculosum videbatur. Ponti sex quamuis magna inopia rei nummariae iam laborabat, cum non posset stipendia militibus suin peditare , tamen minime audebat in se stare Romanos in munienda urbe occupatos; quippe
quod illi etiam ut postent ut ius praesidiis Bluere stipendia, grauissima vectigalia molen
240쪽
annonae instituete coacti essem. Romani in militares ordines distributi summum imperium deis runt Alexandro Columnae, quem praeficiunt omnibus tribubus, quas vicatim vulgus Riones vincat, Vnde circiter septem millia peditum collecta, dccensa fuerunt. statuit Alexander ut ad omnes bellicos tumultus unus e tribunis cum suis copi j spretio esset in Capitolio, ut cum Conteruatoribus, is in summus magistratus Romanorum, posset esse subsidio partibus urbis inligentibus. resis quas duodecim tribus in tres partesdiuidit, quarum unam iubet cum ad arma conclamaretur, continuo in plateam Thermarinia conuenire, aliam ad Sanctam Sabbam, tertiam ad sanctum Ioannem Laletanentem, unde pollent ad omnia opportuna loca subsidia acciti. Insignioribus etiam Italis, 5 Gallis tua pars tutanda traditur . nam primum Lan Iaccio regulo porta Flamima vocata Populea, dc Pinciana cum mille Aquitanis assignatur. Pallataio Salacia concessi fuit, siue Collina cum octingentis Germanis. Iordano Ursino porta Tyburtina sitie Sancti Laurentii cum lex cohortibus Italorum peditum. Caratae cardinali porta Latina. dc Sancti Sebastiani cum iE centiis Italis. Mo lucchio porta diui Pauli. seu Trigemina de montis Teilacei custodia cum reliquis Aquitanis. Aurelio Fremio viiii ieria regio tras Tyberim cu mille Ic quingetis peditibus. Camillo Uriino vicus sancti Petri,dc uniuersa regio, quae est apud arcem cum duobus millibus peditum. Albanus his appuratibus cognitis, qui non ita lacile opprinii pol se idebatur, crat adhuc in hybernis, neque ad inuadendam urbem audebat aspirare.Velitri interea, Paliamque praesidia commeatum castris Albani intercapere. impedimenta quaedam diripere. Palantes Flii panos trucidare. multis incommodis hostem allicere. ad huiuimodi incommoda deuitanda coactus est Albanus castra mouere cum OmnIs via infestaretur, quaecunque duceret ab insula inter aquas Fibreni posita in Liristumine ad linia castra. hisce dum detinet ut Albanus. Iulius Ursinus cum quinque cohortibus Pallano egres Ius
leue iubitariumque praelium cum hostibus committit. mal tos occidit. oppidum Scironem apertum Columnae concremat. Pillium invadit inde cum nonnullorum iactura propter virtutem d seniorum cogitur recedere. reliquae copiae cum iter iacerent ab agrestibus regionis, vel saxis exaltioribus loci, occisiae sunt. vel ita vulneratae, ut inualidae factae ad iter capcae luerint . mittitur idcirco
Antonius Carati in Galliam togatam ad colligendas copias , iustisque est regionem Piceno, MAscalo finitimam regni Neapolitani in sestare. Ille partem conscriptarum copiarum Astuli ad ri-Pa, Truenti numinis. quod Neapolitanum agrum a Pontificio disterminat, collocat. moratur ibi nonnullos dies. sollicitat finitimos ad deditionem. Albanus aduersius hunccam tumultuariis manipulis armalorum mittit marchionem Trivici praefectum Praeculmorum. ludum ita intra tuo, fin consistunt nihil innovatur. per quos res nouas se moliri polle Cataci sperabat . at Carolus Loti edus cum expedita ala equitum galeatorum ad Aquam uiuam incurrit. multa armenta abigit. OmniS generis praedam reportat . ea re excitus Carata in agrum regni Neapolitani populabundus Praedabundusque incurrit, atque omnia implet pra sationibus, direptionibus, incendiis, coibus. Maox declinans ad maritima Contraguetram oppidum capit. cohortem in praesidiis relinquit. Cara Polim,viique procurrens frustra tentatis animis oppidanorum qui non poterant sine muralibus tormentis cogi ad deditionem agrum praedatus inde recedit. caeterum marchio attractis Amiterno tormentis cum accessione copiarum quas Albanus Tybute miserat, mille dc quingentis peditibus se licet, Sc nonnullis turmis leuiorum equitum Cata fam versus castra mouet,qui cognito aduentu hostium Asculum se recipit. marchio Ancharano infesta signa inseri, quod oppidum concutere inco Pturo nuntiatur duo millia peditum mitti subsidio oppidanis. quare inde castra mouet, quamquaducenti tantum postea, at non duo millia, missi sunt; qui facti obvii marchionis copiis Malignanium se conserunt. ad hos expugnandos marchio trahit tormenta, ac breui per deditionem Occu-Pat ea conditione. Vt praeter vitam, cuncta arbitrio hostium concederentur. sis igitur egressis Omnia tum oppidana, tum etiam militaria bona direptionibus, Sc rapinis patuerunt. Albanus dum haec geruntur in agro Piceno Tybure moratus sit anceps an Ostiam, vel Rietum prius inuadat, ut copiam commeatus Romanis interciperet . decernit Ostiam prius esse inuadendam , quare eo c stra mouet. Quae dum aguntur in Latio, Ponti sex Venetos 1 ollicitat ad arma contra Hispanu uir Lem rapienda. obtestatur Italos principes. 6c Henricum Galliarum regem praecipue ne Philippus Hispaniarum rex Pontificium imperium occuparet. Veneti omni hunianitatis ollicio fungi. aegre serre molestias Pontificis. rem summa diligentia procurare, ut inter Pontificem, bc Albanum componerct. Phebum Capellam virum bonum .dc tractandis publicis negoti js exercitatum a secretis senatus mittere. sed tanta inuenta est hinc animi elatio. inde indignatio de ira, nihil ut actum sit , --Niique spes pacis prorsus abiecta interea duces Pontificii certiores facti castra Albani ita esse diuit a. cum inulti etiam profiigissent, ea inuadere statuum . at Albanus eorum consilio per exploratores cognito copias omnes in una castra conuocat duo millia peditum e Praecutinis accersit, seque ad iustinendos omnes hostium conatus accingit. Pontificii his cognitis sententiam mutant,atque anima adiiciunt ad copias adaugendas. Paulas lordanus Ursinus ad conscribendas cohortes mittitur. Maxthaeus Stendamus ad sciopellarios equites colligendos; atque cum equi traberi non postent, caeteris omni b. antistitibus Romae adempti iunt. exceptis cardinalibus, dc nobilibus Romanis . etsi proctu offerebat cuiq;.tamen multi grauiter serebant. quonia illud facinus publica quandam vim praese serebat impellebant etiam ad indagitatione nitillae Aquitanorum iniuris. quae ob inopiam stipediorum, ubiq; Romae fiebant Hi cum victus, de nummorum penuria compulsi multa latrocinia inube committerent, tantum sibi licentiae arrogauerant. ut vel diurno quoque tempore nulla re doterriti priuaras domos Romanorum tanquam hostiles praedarentur. deseruntur huiuImodi Iatrocinia ad Pont:ficem, cui nuntiatur urbem minus ab urbanis praesidiis, quam ab hostibus ole. S s tutam.